Futurolodzy z Hollywood

Futurolodzy z Hollywood

Filmy science fiction nie przewidują przyszłości, bo to niemożliwe. Oglądamy w nich więc marzenia wykreowane przez naukowców doradzających reżyserom, które tylko czasem stają się rzeczywistością.

W „Kobiecie na Księżycu” Fritza Langa, niezwykłym jak na lata 20. filmie science fiction, oglądamy sceny wystrzelenia rakiety kosmicznej. Wprawdzie wyłania się ona z silosu umieszczonego w wodzie, ale poszczególne etapy jej wynoszenia w przestrzeń wypadają realistycznie. Reżyser wpadł na pomysł wysłania bohaterów swojego filmu (notabene ubranych w wełniane swetry i krawaty) na Księżyc kilkanaście lat przed lotem testowym niemieckiej rakiety V2 i aż 29 lat przed wystrzeleniem radzieckiego Sputnika 1. Filmowców zawsze bowiem kusiła przyszłość, a z biegiem czasu jej opisywanie idzie im znacznie lepiej niż Langowi. Właśnie mamy świetną okazję, żeby ocenić futurologiczne zdolności Roberta Zemeckisa, który w „Powrocie do przyszłości 2” z 1989 r. przeniósł głównego bohatera do roku 2015.

DRONY NAD MIASTEM

Marty McFly, w tej roli Michael J. Fox, przenosi się do naszych czasów, żeby ratować swojego syna przed aresztowaniem. Podróż w nieznane McFly rozpoczyna 21 października, nic więc dziwnego, że amerykańskie kina proponują w tym miesiącu powrót do „Powrotu do przyszłości”, aby każdy na własne oczy mógł porównać wizję scenarzysty Boba Gale’a ze współczesnością. Niektóre jego pomysły na Amerykę początku XXI w. zadziwiająco przypominają rzeczywistość, no może z wyjątkiem mody, która, o dziwo, wraca dziś często do wypchanych ramion oraz tandetnych i pstrokatych kolorów z lat 80. W filmie pojawiają się za to statki powietrzne, przypominające dzisiejsze bezzałogowce, a Doc Emmet Brown nosi okulary zapowiadające erę Google Glass i gogli HoloLens Microsoftu.

Jednak spora część filmowej fantazji Zemeckisa i Gale’a się nie sprawdziła. Nie podróżujemy dziś przecież latającymi samochodami, a filmów nie wyświetla się w formie trójwymiarowych postaci, opartych na holografii (Mc’Flya atakuje w „Powrocie...” gigantyczny hologram rekina). Inna sprawa, że pomysł takiego zastosowania holografii pojawiał się już dawniej. Pisał o nim Julio Cortázar w zbiorze opowiadań „Tango raz jeszcze”, warto też pamiętać, że prekursorem holografii był polski przedwojenny fizyk Mieczysław Wolfke.

W filmie brakuje też choćby śladu internetu. Jednak o nietrafione prognozy trudno obwiniać reżysera i scenarzystę. Na ich wyobrażenia mieli przecież wpływ zatrudnieni przez producentów do konsultacji naukowcy. W najsłynniejszych hollywoodzkich produkcjach science fiction zawsze zresztą maczają palce uczeni i futurolodzy. Christopher Nolan, reżyser ubiegłorocznego hitu pt. „Interstellar”, zaprosił do współpracy Kipa Thorne’a, znanego amerykańskiego naukowca, specjalizującego się w astrofizyce i fizyce teoretycznej. To on pomógł filmowcom stworzyć wizję czarnej dziury. Również do produkcji „Minority Report” z 2002 r. Steven Spielberg zatrudnił tabuny futurologów. Według amerykańskich dziennikarzy całkiem nieźle poradzili sobie oni z przyszłością. W filmie pojawia się np. zapowiedź ekranu dotykowego.

Jednak nawet najwięksi naukowcy i wizjonerzy trafiają czasem swoimi przewidywaniami jak kulą w płot. Wystarczy wspomnieć Jesca von Puttkamera, naukowca i futurologa z NASA, który notabene doradzał przy tworzeniu „Star Treka”. W 1979 r. Puttkamer przewidywał, że lata 80. będą początkiem nowej ery, w której przynajmniej część kosmosu stanie się naturalnym środowiskiem człowieka. Mylił się również Thomas Watson, twórca potęgi International Business Machines, w skrócie IBM. W 1943 r. powiedział, że na światowym rynku jest miejsce na góra... pięć komputerów. Przyszłość zawsze nas zaskakuje, dlatego Robert Zemeckis, opowiadając o kulisach powstania swojego filmu, zapewniał, że chciał po prostu nakręcić ciekawe kino rozrywkowe, a nie w pełni naukową prognozę przyszłości, która i tak by się nie sprawdziła. Dziś już wiemy, że w jakiejś części była jednak trafna.

JAK PROROCTWO

W jednej ze scen „Powrotu do przyszłości 2” córka McFly’a, Marlene, nakłada na głowę urządzenie przypominające elektroniczną, migającą opaskę i odbiera dzięki niej telefon do taty. Z kolei jej brat nosi gogle, w których widzi wygenerowane sztucznie obrazy. Oba urządzenia, choć w prymitywniejszej formie, zapowiadają to, co dziś nazywamy „wearable technology”, czyli elektroniczne gadżety, które nosimy na sobie. Przypominają też trochę zapowiadany na 2016 r. Oculus Rift, czyli hełm (z dwoma ekranami, po jednym na oko), w którym będzie się można zanurzyć w wirtualną rzeczywistość.

W filmie pojawia się również człowiek zbierający fundusze na ratowanie wieży zegarowej w Hill Valley, rodzinnym mieście McFly’a. Posługuje się przy tym przenośnym urządzeniem, na którym McFly zostawia odciski palców i w ten sposób uruchamia przelew. Niewątpliwie mamy tu do czynienia z popularnym dziś przenośnym terminalem płatniczym, skrzyżowanym z kartami kredytowymi, zaopatrzonymi w czytniki działające na odciski palców właścicieli. Z kolei w rodzinnym domu z przyszłości, w którym przeniesiony w czasie McFly spotyka przyszłą żonę i dzieci, działa też telewizor obsługujący równocześnie sześć programów. Pomysł jak na tamte czasy odważny, szczególnie w oczach Polaków. W tamtym okresie istniały u nas tylko dwa programy i nie można było ich oglądać na jednym ekranie. McFly ma też w filmowym 2015 r. do dyspozycji komunikator video (rozmawia z Douglasem J. Needlesem, który pojawia się na ekranie podobnym do dzisiejszych płaskich telewizorów). Pomysł przywodzi na myśl Skype’a. Kiedy okazuje się, że McFly musi oddać Needlesowi pieniądze, dzieląca ich odległość nie gra roli. Bohater używa karty kredytowej, choć dziś pewnie by sobie bez niej poradził, używając systemu PayPal. Jeden z najciekawszych pomysłów polega jednak na tym, że w filmie pojawia się też zapowiedź sposobu działania sieci społecznościowych. Z tego samego ekranu, na którym działa komunikator, McFly czerpie bowiem informacje o znajomych, m.in. dowiaduje się, jakie są upodobania jego szefa. Dzisiejszy Facebook i LinkedIn nie zrobiłby tego lepiej.

PUDŁA

W filmie pojawiają się urządzenia, które do dziś pozostają w sferze planów na przyszłość. Na przykład Doc Brown przygotowuje specjalne paliwo, na które działa jego ukochany pojazd DeLorean. W tym celu do urządzenia nazwanego Mr Fuzja pakuje różne śmieci, skórki od bananów, resztki obiadu i puszki po piwie. Wszystko to mieli się przez jakiś czas we wnętrzu Mr Fuzji, aż powstaje biopaliwo, dzięki któremu samochód jedzie z prędkością 88 mil na godzinę. Dziś wprawdzie trwają eksperymenty z produkcją silników aut na biopaliwo, ale nikt nie wymyślił podręcznego, mobilnego urządzenia do jego produkcji.

Najdłużej trzeba pewnie będzie poczekać na latające samochody i latające znaki drogowe, które pojawiają się w filmie. Natomiast unoszącą się nad ziemią różową deskę (po ang. hoverboard) i samozawiązujące się buty już właściwie mamy. O buty zadbała firma Nike, której główny inżynier, kilka dni temu, wysłał do Michaela J. Foxa SMS-a, informując, że występujące w filmie sprzed 25 lat magiczne buty są już gotowe. Poczekamy, zobaczymy. Lepiej sprawa wygląda z deską. Jej stworzeniem zajął się m.in. Lexus. Sęk w tym, że jego desce daleko do możliwości filmowego pierwowzoru. Jak działa wynalazek Lexusa? Wykorzystuje pole magnetyczne i superprzewodniki. Kiedy superprzewodnik znajdzie się w pobliżu magnesu, powstaje efekt lewitacji. Niestety trzeba go utrzymać w niskiej temperaturze, do czego potrzebny jest np. ciekły azot. Trudno sobie wyobrazić dostarczanie go w trakcie jazdy. Realizacja filmowych marzeń nie jest więc łatwa, jeśli w ogóle możliwa. Naukowcy mylą się zresztą nawet, kiedy prognozują przyszłość dziedzin, w których się specjalizują. ■

©� WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE

Okładka tygodnika WPROST: 44/2015
Więcej możesz przeczytać w 44/2015 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 44/2015 (1703)

  • SKANER 26 paź 2015, 6:00 EDUKACJA Dobra wiadomość jest taka, że Uniwersytet Warszawski i Uniwersytet Jagielloński znalazły się w pierwszej dziesiątce najlepszych uczelni Europy Środkowo-Wschodniej i Azji Centralnej, odpowiednio na 6. i 7. miejscu. Takie dane... 5
  • Zdarzyło się jutro 26 paź 2015, 6:00 Sami swoi, czyli Zelnik kontra Wojewódzki, Kopacz kontra Szydło i zero siedem, zgłoś się. 14
  • Zwycięstwo cichej desperacji 26 paź 2015, 6:00 Bywają wybory, gdzie partie zamieniają się miejscami i życie toczy się dalej. Ale bywa i tak, że zmiana to tylko efekt uboczny głębszego zjawiska społecznego. Czegoś, co przegrani przeoczyli, a wygrani… Wygrani byli w opozycji i... 18
  • Droga do władzy 26 paź 2015, 6:00 Przemiana Beaty Szydło z polityka działającego na zapleczu w jedną z głównych rozgrywających dokonała się w zaledwie kilka miesięcy. W tym czasie wykazała się pracowitością i zdolnością do szybkiego uczenia się. 20
  • Taka piękna katastrofa 26 paź 2015, 6:00 To nie tylko wina Ewy Kopacz, że notowania Platformy Obywatelskiej spadały w sondażach przez całą kampanię parlamentarną. Ale to pani premier zapłaci za ostateczny wynik wyborczy. 22
  • Tak będzie wyglądał nowy rząd 26 paź 2015, 6:00 Rozmowy na temat podziału zadań i resortów trwały w PiS od tygodni. Władze partii za wszelką cenę chciały uniknąć sytuacji, w której radość po wyborczym zwycięstwie zakłóciłyby gorszące targi o stanowiska. Oto skład gabinetu, który będzie rządził Polską. 24
  • Rząd fachowców 26 paź 2015, 6:00 Piszę ten tekst przed wyborami. Skoro nic nie wiadomo, to można popuścić wodze wyobraźni i stworzyć rząd zgody narodowej obsadzony przez fachowców, którzy przecież są w każdej partii. Zacznijmy od uporządkowania sceny politycznej.... 27
  • Nowy rząd zastanie pole minowe 26 paź 2015, 6:00 Wrzawa kampanii wyborczej mocno zakłócała rzeczywisty obraz państwa, jaki kolejnej ekipie zostawia rząd Ewy Kopacz. Koalicja rządząca w naturalny sposób wyolbrzymiała swoje sukcesy i minimalizowała wpadki czy zaniechania. Za miesiąc-dwa... 28
  • Śledztwa powyborcze 26 paź 2015, 6:00 Prywatyzacja Ciechu, pomoc publiczna dla LOT, zakup Pendolino czy nowa infoafera to sprawy, którymi służby mogą się zająć ze zdwojoną mocą po 25 października. 32
  • Gwiazdy pokochają PiS 26 paź 2015, 6:00 Kampania parlamentarna 2015 była pierwszą od wielu lat, w której celebryci nie wsparli rządzących. Dziś, otwarcie popierając PO, można sobie tylko zaszkodzić. 34
  • Gwóźdź do trumny SLD 26 paź 2015, 6:00 W ciągu wieczoru stał się politycznym celebrytą. Adrian Zandberg nigdy nie był tak blisko zniszczenia swojego największego wroga politycznego. 36
  • W kolejce po aureolę 26 paź 2015, 6:00 Wyniesienie na ołtarze to olbrzymie przedsięwzięcie organizacyjne i finansowe. Mimo to w procesy kanonizacyjne coraz częściej angażują się też świeccy. 38
  • Czy wybór Franciszka jest ważny? 26 paź 2015, 6:00 Muszę przyznać: mam dylemat. Czytam właśnie wydaną po polsku książkę Antonia Socciego „Czy to naprawdę Franciszek? Kościół w czasach zamętu”. Socci to znany włoski dziennikarz, autor wielu książek. W najnowszej, której tytuł,... 41
  • Chora onkologia 26 paź 2015, 6:00 Po wejściu w życie pakietu onkologicznego niektórzy chorzy na raka czekają na leczenie nawet pięć razy dłużej niż wcześniej. Wzrosła też liczba pacjentów leczonych niezgodnie ze standardami. 42
  • Nie płacić na dziecko to grzech 26 paź 2015, 6:00 Państwo w sprawie alimentów jest tak nieskuteczne, że jedyną nadzieją dla osób samotnie wychowujących dzieci staje się społeczny front walki z alimenciarzami. 44
  • Co dalej z imperium Kulczyka 26 paź 2015, 6:00 W Belgii toczą się rozmowy, które mogą mieć większy wpływ na fortunę spadkobierców Jana Kulczyka niż ustalenia w sprawie Ciechu. Gra idzie o połączenie największego browaru na świecie AB inBev z warzącym nasze Tyskie SABMillerem. 48
  • Innowacyjność jego mać! 26 paź 2015, 6:00 Od lat jestem gnębiony przez dziennikarzy na różnych konferencjach o „innowacyjność”. Termin odmieniany na wszystkie sposoby: „Gospodarka nie jest innowacyjna”, „Przedsiębiorcy nie są innowacyjni” etc. W... 51
  • Polski kapitał do broni 26 paź 2015, 6:00 Na rosnących zamówieniach wojskowych chcą skorzystać nie tylko polskie fabryki zagranicznych koncernów czy państwowy czempion PGZ. Coraz większą rolę odgrywają budowane od podstaw i nastawione mocno na eksport firmy z rodzimym kapitałem. 52
  • Ostatni bojownik 26 paź 2015, 6:00 Amerykańscy libertarianie stracili właśnie swojego guru. Irwin Schiff zmarł w więzieniu, gdzie siedział, bo twierdził, że podatki dochodowe są nielegalne. 54
  • HOSSA BESSA 26 paź 2015, 6:00 Volkswagen listy pisze To już kolejna odsłona afery spalinowej Volkswagena. Dla przypomnienia kilka tygodni temu wyszło na jaw, że niemiecki koncern instalował w samochodach oprogramowanie manipulujące odczytami emisji spalin. Tego typu... 56
  • Ranking ksenofobii 26 paź 2015, 6:00 Czy naprawdę wschodnia część Europy jest bardziej szowinistyczna niż Zachód? Nawet pobieżna analiza skutecznie podważa takie przekonanie. 58
  • Polska – kraj korzeni wolności i tolerancji 26 paź 2015, 6:00 Największą ofiarą hejtu jest dziś polska historia. Z tego powodu zapomnieliśmy o tym, że to od nas świat uczył się wolności i tolerancji. Że to nad Wisłą powstawało pionierskie prawodawstwo w zakresie swobód. 61
  • Restalinizacja pamięci 26 paź 2015, 6:00 Historia według Kremla jest propagandowym narzędziem na usługach bieżącej polityki. Prawda historyczna nie ma żadnego znaczenia. 64
  • Gruzińska depresja 26 paź 2015, 6:00 Trzy lata po obaleniu Saakaszwilego Gruzja tkwi w gospodarczym i politycznym marazmie. To daje byłemu prezydentowi nadzieję na powrót do ojczyzny. 66
  • Zaprzeczanie mainstreamowi grozi inkwizycją 26 paź 2015, 6:00 Homoseksualiści nie są zagrożeniem dla społeczeństwa, ale przyznawanie im praw do adopcji dzieci to błędna polityka, pogłębiająca nierówności społeczne – mówi Ludovine de La Rochère, przewodząca konserwatywnemu ruchowi Le Manif pour tous. 68
  • Koniec talk-show 26 paź 2015, 6:00 Kategoria:„rozrywka, talk-show”. Dozwolone od lat 12. Takie informacje komputer jednego z dystrybutorów sygnału telewizyjnego przyporządkował debacie przedwyborczej kandydatek na premiera. Od dzisiaj – już po wyborach... 70
  • Cypryjski ciąg dalszy, czyli przymusowa likwidacja i przejęcie majątków spółek 26 paź 2015, 6:00 Mec. RobeRT Nogacki – jeden z najlepszych ekspertów w zakresie bezprawia urzędniczego – ocenia wydarzenia przez pryzmat interesów klientów swojej kancelarii. 71
  • Co Kasia Tusk chowa w szafie 26 paź 2015, 6:00 Beż wygląda luksusowo, sportowy zegarek pozwala nosić skórzane spodnie, a kot w butach miał rację, zakładając kozaki. To wyczytamy z podręczników stylu pisanych przez blogerów. Ale publiczność szuka dobrych rad – „Elementarz stylu” Kasi Tusk i inne tego typu... 74
  • Doping mistrza 26 paź 2015, 6:00 Nasz film fabularny jest prawdziwszy niż dokument, który powstał w tym samym czasie. Lance Armstrong nigdy nie wpuściłby kamery do pokoju, w którym brał doping, więc taką scenę mogliśmy pokazać tylko my. W filmie inspirowanym prawdziwymi zdarzeniami – mówi reżyser... 78
  • Czy jest z nami podczaszy? 26 paź 2015, 6:00 Wino się rozlało. Ale pytanie, czy prezydent Rzeczypospolitej Polskiej powinien w czasie uroczystej kolacji podejmować królewską parę trunkiem kosztującym 12 euro za butelkę, pozostaje w mocy. 80
  • Futurolodzy z Hollywood 26 paź 2015, 6:00 Filmy science fiction nie przewidują przyszłości, bo to niemożliwe. Oglądamy w nich więc marzenia wykreowane przez naukowców doradzających reżyserom, które tylko czasem stają się rzeczywistością. 82
  • Trzymają mnie wóda i kawa 26 paź 2015, 6:00 Celebryci w większości są przeraźliwie nudni. Z jednym wyjątkiem: Dave’a Matthewsa – mówi lider Dave Matthews Band, którego występy biją w Ameryce rekordy popularności. 28.10 grupa, której pięć kolejnych albumów debiutowało w USA na pierwszym miejscu list... 84
  • Kredką malowane 26 paź 2015, 6:00 Wyspiański, Wyczółkowski, Witkacy – to tylko niektórzy z artystów, których na wystawie w Muzeum Narodowym zaliczono do mistrzów pastelu. Publiczność bardzo lubi tę technikę, ale prace najwybitniejszych twórców są pokazywane rzadko, ponieważ bledną pod wpływem światła. 86
  • Wegekuchnia puka do drzwi 26 paź 2015, 6:00 Kilkanaście lat temu osoby, które z własnej woli nie jedzą mięsa uważane były za dziwaków. Do dzisiaj zresztą w niektórych domach jest to styl życia zupełnie niezrozumiały, a kiedy wegetarianin przychodzi na obiad, zagubieni gospodarze w popłochu szukają czegoś zielonego w... 87
  • Zahartować odporność 26 paź 2015, 6:00 Witaminy, napary z ziół i świeże soki pomogą wzmocnić odporność, ale najlepiej łączyć je z ruchem na świeżym powietrzu i szczepieniami – podkreślają lekarze. 88
  • Sprawy najistotniejsze 26 paź 2015, 6:00 Co jest w życiu najważniejsze? Zdrowie i relacje, które są nie do zastąpienia! 89
  • Dbamy o twoje zdrowie każdego dnia 26 paź 2015, 6:00 Innowacyjne suplementy diety wspomagające funkcjonowanie organizmu, a także nowoczesne produkty lecznicze i kosmetyczne – to źródło sukcesu rynkowego spółki LEK-AM. 90
  • Kalejdoskop kulturalny 26 paź 2015, 6:00 KSIĄŻKI Mariusz Cieślik Prostytutki w świecie fantazji Chyba najbardziej oczekiwana polska nowość tej jesieni. Najsłynniejszy „półkownik” ostatnich lat, książka, której wydanie wstrzymano, mimo że była już wydrukowana i... 92
  • Demografia. Najważniejsze zadanie dla nowego rządu 26 paź 2015, 6:00 Nasz dramat narodowy nosi tytuł „2-1-6”. Te trzy cyfry połączone w liczbę to nasze miejsce na świecie pod względem tego, ile w Polsce rodzi się dzieci. 216. pozycja na 224 sklasyfikowane kraje globu. Jeśli nic z tym nie... 102

ZKDP - Nakład kontrolowany