Rozwijają skrzydła za granicą

Rozwijają skrzydła za granicą

Rodzimy rynek stał się zbyt ciasny nie tylko dla państwowych gigantów, ale również dla prywatnych firm, które mają ambicje liczyć się w Europie i na świecie. Potwierdza to ranking „Wprost” największych inwestycji zagranicznych polskich przedsiębiorstw.

Polskie firmy śmiało inwestują poza krajem. Z badań think tanku Poland, Go Global! wynika, że w 2015 r. odsetek przedsiębiorców deklarujących obecność za granicą wzrósł do 45 proc. W 2014 r. było to 32 proc. Raport zwraca jednak uwagę na spadek liczby firm zainteresowanych ekspansją w ciągu najbliższego roku. Może mieć na to wpływ niespokojna sytuacja geopolityczna. Niemniej według wstępnych szacunków w 2015 r. polskie firmy na inwestycje zagraniczne przeznaczyły co najmniej 3,5 mld zł.

KTO JEST NAJWIĘKSZY

Polskie firmy chętnie inwestują w Europie. Potwierdza to zestawienie 100 największych spółek działających poza krajem opracowane przez „Wprost” na podstawie raportów rocznych opublikowanych w 2015 r. Blisko połowa z nich działa w krajach ościennych. Dominują przedstawiciele sektora paliwowego, wydobywczego, farmaceutycznego i finansowego (szczegóły w tabeli na str. 56-57). Pod względem wielkości przychodów na rynkach zagranicznych prym wiodą spółki kontrolowane przez Skarb Państwa. Trudno tu przebić giganta, jakim jest PKN Orlen (pierwsze trzy miejsca w zestawieniu „Wprost”). Jego zagraniczne spółki wypracowały w 2014 r. prawie 55 mld zł, co stanowi 51 proc. przychodów grupy. PKN Orlen, który angażował się w handel i przetwarzanie ropy, skorygował jednak strategię i skupił się za granicą na działalności poszukiwawczo-wydobywczej. W grudniu sfinalizował wartą 1,2 mld zł transakcję zakupu kanadyjskiej Kicking Horse Energy zajmującej się poszukiwaniem i wydobyciem gazu ziemnego oraz ropy naftowej. Poprzez Orlen Upstream koncern zamierza też przejąć za 310 mln zł amerykańską spółkę wydobywczą FX Energy. Wcześniej kupił za prawie 550 mln zł kanadyjską TriOil Resources Ltd., a następnie za jej pośrednictwem Birchill Exploration, zaangażowaną w poszukiwanie i wydobycie ropy naftowej i gazu. Kwota transakcji sięgnęła 700 mln zł.

O palmę pierwszeństwa pod względem wartości zagranicznych aktywów Orlen rywalizuje z KGHM Polska Miedź. Na początku 2015 r. górą był koncern z Lubina – suma bilansowa zagranicznych spółek KGHM International przekroczyła 15,3 mld zł. Oznacza to, że prawie 40 proc. jego aktywów stanowiły firmy zagraniczne. Było to możliwe dzięki przejęciu za 9 mld zł kanadyjskiej Quadry w 2012 r. KGHM obecny jest w Kanadzie, Chile i USA. Ostatnio kontynuował budowę kopalni odkrywkowej na jednym z największych na świecie złóż miedzi, molibdenu i złota Sierra Gorda w północnej części Chile. W lipcu Sierra Gorda, po latach inwestycji, rozpoczęła działalność komercyjną. Na zyski trzeba jednak będzie poczekać. Dla KGHM ważny jest też projekt Ajax zakładający budowę kopalni odkrywkowej miedzi i złota w Kanadzie. Jej rozpoczęcie przewidziane jest w połowie 2016 r. Ile będzie wart KGHM International (szósty na liście „Wprost”) na koniec 2015 r. – wkrótce się okaże. Spadek cen miedzi nie sprzyja jej dostawcom.

Z kolei Orlen w 2014 r. musiał skorygować wycenę spółek zależnych Orlen Lietuva (Możejki) o 4,2 mld zł i działającego w Czechach Unipetrolu o 0,7 mld zł. Inwestycja PKN Orlen w Możejki od początku budziła kontrowersje. Płocki koncern kupił tę rafinerię za ponad 2 mld dolarów. Od 2006 r. zainwestował w nią kolejne 3,5 mld dol., ale niewiele to dało wobec odcięcia przez Rosję dostaw ropy. Dziś przyszłość litewskiej spółki jawi się w ciemnych barwach. Niewykluczone, że będzie zamknięta. To ryzyko geopolityczne. W sektorze poszukiwawczo-wydobywczym aktywni są paliwowy Lotos i PGNiG. W listopadzie Lotos Norge poinformował o zakupie udziałów w złożach na norweskim szelfie kontynentalnym. Wartość transakcji opiewa na ok. 620 mln zł, a na liście „Wprost” znalazła się litewska spółka koncernu. Z kolei PGNiG do 2022 r. zamierza dokonać przejęć (głównie koncesji produkcyjnych) za ok. 13 mld zł. W tym roku PGNiG Upstream International AS nabyła od Total E&P Norge AS udziały w pakiecie czterech złóż na norweskim szelfie kontynentalnym. Firma jest ósma w zestawieniu „Wprost”, cztery pozycje wyżej plasuje się niemiecka spółka PGNiG.

Surowców szukają koncerny chemiczne, jak Grupa Azoty. Spółka African Investment Group, która z 96 mln zł przychodu za 2014 r. znalazła się w połowie zestawienia „Wprost”, zapewnia Azotom dostęp do złóż fosforytów oraz piasków ilmenitowych w Senegalu. Polscy giganci z udziałem państwa należą do liczących się graczy w swoich branżach. Aby nie wypaść z rynku, muszą szukać tanich surowców i czerpać z korzyści skali. Są więc skazani na ekspansję. Inna sprawa, że zmiany po wyborach parlamentarnych uruchomiły karuzelę kadrową. Wkrótce się okaże, jak nowi prezesi podejdą do kwestii ekspansji. Do grona firm kontrolowanych przez państwo, które postanowiły wyjść poza kraj, dołączył w mijającym roku PKP Cargo. Za prawie 430 mln zł (transakcja sfinalizowana w maju) kolejowy operator logistyczny kupił od Zdenka Bakali, jednego z najbogatszych Czechów, 80 proc. udziałów w Advanced World Transport (AWT). To drugi co do wielkości kolejowy przewoźnik towarowy w Czechach. Zakup AWT, mieszczącej się w pierwszej dziesiątce listy „Wprost”, był pierwszą zagraniczną akwizycją PKP Cargo, ale raczej nie ostatnią. Pojawiły się spekulacje, że PKP Cargo mógłby kupić należący do PKN Orlen Unipetrol Doprava, dzięki czemu stałby się największym graczem na rynku czeskim. Taka transakcja wpisywałaby się w strategię zakładającą ekspansję w południowej Europie. Jak mówi prezes Adam Purwin, podpisano strategiczne porozumienie z HŽ Cargo, narodowym przewoźnikiem w Chorwacji.

NAJBOGATSI SZUKAJĄ SZANS

W kontekście polskich prywatnych firm odnoszących sukcesy za granicą pojawiają się nazwiska z listy 100 najbogatszych Polaków „Wprost”. Największy majątek za granicą ma Michał Sołowow kontrolujący chemiczny Synthos oraz Barlinek i Rovese z branży materiałów budowlanych. Około 70 proc. jego biznesu ulokowanych jest za granicą. W 2015 r. Sołowow pozbył się dewelopera Echo Investment, działającego m.in. w Rumunii, na Ukrainie i Węgrzech. Zainwestował za to w polską Bioelektrę, dysponującą autorskimi technologiami przetwarzania odpadów komunalnych RotoSTERIL. Spółka ma globalne ambicje. Jej prezes Jarosław Drozd opowiada, że jej technologią interesują się arabscy szejkowie, a także inwestorzy z USA i Europy.

Firmą o zasięgu globalnym działającą w obszarze nowoczesnych technologii jest Asseco Poland. Grupa z branży IT jest obecna w ponad 40 krajach. Kieruje nią twórca jej potęgi Adam Góral, którego udziały w Asseco warte są ok. 0,5 mld zł. W tym roku spółka za blisko 90 mln zł przejęła kontrolę nad portugalską Exictos SGPS. Za jej pośrednictwem Asseco Poland obok Portugalii będzie obecne w takich krajach, jak Angola, Mozambik czy Republika Zielonego Przylądka. Potentat branży finansowej Leszek Czarnecki działa w Rosji, Rumunii,na Ukrainie i Białorusi. Trudna sytuacja na rynku rosyjskim spowodowała, że na sprzedaż wystawiono aktywa leasingowej firmy Carcade Rosja. W sierpniu podpisano wartą 172 mln zł warunkową umowę ich zbycia, ale jesienią strona rosyjska, Artertesia Consulting (powiązana z rosyjskim BinBankiem), ją wypowiedziała. Getin Holding szuka nowego kupca.

Zagraniczną ekspansję kontynuuje Amica Wronki, przejęła właśnie brytyjskiego dystrybutora sprzętu AGD, firmę CDA. Wartość transakcji przekroczyła 24 mln funtów (ok. 150 mln zł). Dzięki niej Amica chce czterokrotniezwiększyć sprzedaż na rynku brytyjskim, co wpisuje się w jej strategię wzmocnienia pozycji w Europie Zachodniej. Za jej sukcesami stoi bohater listy „Wprost” Jacek Rutkowski. Jak opowiadał przy okazji przejęcia CDA, firma wyciągnęła wnioski z upadku rywali, jak Fagor czy Brandt, i postawiła na dywersyfikację. Nie sposób też nie wspomnieć o Grupie Maspex (pięciu jej polskich właścicieli jest na liście najbogatszych „Wprost”). To przykład spółki, która stworzyła swoją potęgę m.in. poprzez przejęcia i stała się potentatem na rynku spożywczym w Europie Środkowej i Wschodniej. W 2015 r. największą transakcją było przejęcie części aktywów polskiego przetwórcy owoców i warzyw Agros-Nova (takie marki jak Kotlin czy Krakus), ale firma zawarła też przedwstępną umowę zakupu rumuńskiego producenta wody mineralnej Rio Bucovina, kontrolującego tam ponad 10 proc. rynku.

Zawirowania gospodarcze sprzyjają silnym graczom. Miliarder Roman Karkosik, właściciel m.in. Boryszewa, w latach kryzysu skupował za relatywnie niewielkie pieniądze zagraniczne spółki z sektora motoryzacyjnego. Wydał na to ok. 200 mln zł, a dziś przynoszą one prawie jedną trzecią przychodów grupy, czyli 1,4 mld zł. Grupa Nowy Styl to czwarty w Europie producent krzeseł. Po akwizycjach w Niemczech w 2014 r. kupiła połowę udziałów w tureckiej firmie TCC-The Chair Company. W 2015 r. debiutowała w Szwajcarii, przejmując spółkę Sitag. Dalszy rozwój zapowiada odzieżowe LPP. W ciągu dwóch lat ponad połowa przychodów grupy znanej z marek Reserved, Cropp, House czy Mohito będzie pochodzić z zagranicy. LPP ma już 600 sklepów poza krajem. Cel na 2016 r. to Białoruś i Kazachstan.

INWESTORZY ZADOWOLENI

Z badań Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowym wynika, że ponad 80 proc. firm jest zadowolonych z zagranicznej ekspansji, a 41 proc. z nich jest zainteresowanych dalszym takim rozwojem. Większość polskich przedsiębiorców uważa, że jest tak samo lub nawet bardziej innowacyjna niż zagraniczni rywale. Są też bariery – konkurencja, biurokracja, przepisy celne i podatkowe. Ale w pokonywaniu przeszkód formalnych nasze firmy mają doświadczenie z krajowego poletka.�

©� WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE

Okładka tygodnika WPROST: 51/2015
Więcej możesz przeczytać w 51/2015 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 51/2015 (1716)

  • Bezbronni pychą własnych elit 13 gru 2015, 20:00 Gdyby jedyną miarą dobrobytu i bezpieczeństwa było tempo, w jakim zbliżamy się do najbogatszych państw Europy, to perspektywy wyglądałyby nieźle. Już dziś w połowie tak bogaci, rośniemy szybciej niż średnia strefy euro. Z prężnym... 3
  • SKANER 13 gru 2015, 20:00 SŁUŻBA ZDROWIA 13 lat w kolejce do lekarza Kolejki w służbie zdrowia nie maleją. Według kolejnego raportu Fundacji WHC pacjenci oczekują na wizytę do lekarza średnio blisko trzy miesiące (dane za październik i listopad). Długość... 9
  • ZDARZYŁO SIĘ JUTRO 13 gru 2015, 20:00 Historia histerii, Toruńska Kempa i fejkowe trollowanie Ryszarda Swetru, czyli cotygodniowa parada atrakcji. 16
  • Szok po przejęciu władzy 13 gru 2015, 20:00 Rząd Beaty Szydło wysłał do obywateli tyle sprzecznych sygnałów, że prawdopodobnie wyczerpał limit do końca kadencji. Na dodatek prezydent Andrzej Duda zaskoczył nowy gabinet dwiema kosztownymi ustawami, które przygotował bez konsultacji z nim. 20
  • Jaka promocja jest… nie każdy widzi 13 gru 2015, 20:00 Turystyka Prawie 90 proc. działań mających zachęcić turystów zagranicznych do przyjazdu do Polski jest, co zrozumiałe, realizowanych za granicą. To powoduje, że tak naprawdę niewiele osób wie, w jaki sposób promowany jest nasz kraj. A przecież nowoczesnego, atrakcyjnego i... 23
  • Kupowaliśmy broń bez strategii 13 gru 2015, 20:00 Nie mamy takiego sprzętu, który byłby w stanie przeciwdziałać głównym zagrożeniom. Co z tego, że mamy myśliwce, jeśli nie mają systemów, aby uchronić się przed zestrzeleniem – mówi „Wprost” Bartosz Kownacki, wiceminister obrony narodowej, odpowiedzialny za... 24
  • Państwo w kryzysie 13 gru 2015, 20:00 Demokracja konstytucyjna wiąże rządy większości z regułami gry, których organy państwa i obywatele powinni przestrzegać. Jeśli reguły te faworyzują interes grup aktualnie dominujących, będą obowiązywać tylko tak długo, jak trwa... 27
  • Zmiany rozpisane na godziny 13 gru 2015, 20:00 W spółkach z udziałem Skarbu Państwa trwa przeliczanie kontraktów menedżerskich. Prezesi kalkulują, czy bardziej im się opłaca podać do dymisji, czy czekać na zwolnienie. Czasu zostaje mało, bo zmiany w spółkach mają się zakończyć w styczniu. 28
  • Przykrótki pakiet demokratyczny 13 gru 2015, 20:00 Rządząca partia zamierza zwiększyć uprawnienia opozycji. Jednak nie tak bardzo, jak proponowała, gdy sama nią była. 30
  • Sędziom chodzi o kasę 13 gru 2015, 20:00 W tej nowelizacji zapisano podwyżki dla sędziów TK, sześciomiesięczne odprawy, czy zwroty ryczałtów mieszkaniowych. Czy sędzia Rzepliński milczał, bo miał interes, czy milczał, bo nie wiedział, co się dzieje? W obu przypadkach jest to dla niego kompromitujące – mówi... 32
  • PO będzie łowiła na lewicy 13 gru 2015, 20:00 Platforma próbuje budować szeroki front centrolewicowy. Były lider lewicy Grzegorz Napieralski, który do Senatu dostał się z listy PO, rozpoczął wewnętrzną kampanię w sprawie transferów z SLD. 34
  • Tarcza czy atomowy miecz 13 gru 2015, 20:00 Rząd zrobił mocne wejście w temat sądownictwa i obronności. O kwestiach prawnych niech piszą prawnicy. Dodam tylko, że statystycznie dużo częstsze jest rozstrzyganie przez sądy różnych instancji – od powszechnych po TK – na... 35
  • Dać siebie pod choinkę 13 gru 2015, 20:00 Zamiast obdarowywać bliskich kolejną parą skarpet czy zestawem kosmetyków wolą wysłać paczkę do domu dziecka. W Polsce kiełkuje właśnie nowa świąteczna moda – na rezygnację z prezentów na rzecz potrzebujących. 36
  • Ciśnienie na gimnazja 13 gru 2015, 20:00 Reforma programowa jest niezbędna, a czteroletnie liceum wydaje się lepszym rozwiązaniem, jeżeli chcemy dać uczelniom lepiej wykształconych maturzystów – mówi „Wprost” Anna Zalewska, minister edukacji narodowej. 40
  • Lex iniusta non est lex 13 gru 2015, 20:00 W kontekście nasilających się awantur o Trybunał Konstytucyjny warto zwrócić uwagę na głośną wypowiedź Kornela Morawieckiego, gdyż pokazuje ona, jak ważna dla dobrego sprawowania władzy jest znajomość historii i filozofii prawa.... 43
  • Nie jedź głodny na zakupy 13 gru 2015, 20:00 Jeśli tylko możesz, przemyśl, czy warto zabierać do sklepu dzieci. Bez nich łatwiej ograniczysz ilość śmieciowego jedzenia w koszyku, a co za tym idzie, sporo oszczędzisz – mówi „Wprost” kucharz Pascal Brodnicki. 44
  • Z energią do niższych cen 13 gru 2015, 20:00 Dzięki liberalizacji rynku energii pojawiło się mnóstwo firm oferujących tańszy prąd i gaz. Za ten biznes biorą się nawet operatorzy komórek czy telewizji kablowych. Dla klientów to dobra wiadomość, ale czają się też pułapki. 48
  • O pułapkach w polityce monetarnej 13 gru 2015, 20:00 Amerykańscy ekonomiści Carmen Reinhart i Kenneth Rogoff w 2010 r. opublikowali tekst, w którym dowodzili, iż przekroczenie przez dług publiczny pułapu 90 proc. PKB powinno prowadzić do spadku tempa rozwoju gospodarczego, a nawet... 51
  • Niebezpieczny czynnik ludzki 13 gru 2015, 20:00 Stara prawda, że człowiek jest najsłabszym ogniwem zabezpieczeń, pozostaje aktualna. Przekonują się o tym również przedsiębiorcy. 52
  • IT – zawód z przyszłością 13 gru 2015, 20:00 Sektor IT to bardzo specyficzna część trudnego w dzisiejszych czasach rynku pracy. To najmłodszy, a przy tym najprężniej rozwijający się obszar branżowy w kraju. O sytuacji w branży IT mówi Mariusz Mendygrał, kierownik zespołu rekrutacji w firmie IT Kontrakt. 53
  • Rozwijają skrzydła za granicą 13 gru 2015, 20:00 Rodzimy rynek stał się zbyt ciasny nie tylko dla państwowych gigantów, ale również dla prywatnych firm, które mają ambicje liczyć się w Europie i na świecie. Potwierdza to ranking „Wprost” największych inwestycji zagranicznych polskich przedsiębiorstw. 54
  • NAJWIĘKSZE POLSKIE PRZEDSIĘBIORSTWA ODNOSZĄCE SUKCESY POZA KRAJEM 13 gru 2015, 20:00 MIEJSCE NAZWA FIRMY KRAJ DZIAŁALNOŚCI BRANŻAUDZIAŁ W PRZYCHODACH SPÓŁEK MATEK (PROC.) PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY W 2014 R. (MLD ZŁ) WŁAŚCICIEL POSIADANY PAKIET AKCJI (PROC.) 1 Grupa Orlen Lietuva Litwa paliwowa 19 589 18,3 PKN Orlen 100 2... 56
  • Lider z Polski 13 gru 2015, 20:00 Zagraniczne akwizycje, inwestycje, udział w międzynarodowych stowarzyszeniach – Grupa Azoty buduje globalną markę. A wszystko w wyścigu o tytuł najsilniejszego gracza w branży chemicznej w Europie. 58
  • HOSSA BESSA 13 gru 2015, 20:00 Strzyżenie prezesów Kolejna odsłona walki Komisji Nadzoru Finansowego z działającymi w kraju bankami. Były już kary finansowe albo zakaz wypłaty dywidendy. Teraz przyszedł czas na obcinanie pensji prezesów. KNF chce, żeby banki... 60
  • Francuski front Putina 13 gru 2015, 20:00 Kreml zainwestował miliony euro we Front Narodowy. Wyniki wyborów regionalnych we Francji wskazują, że to była opłacalna inwestycja. 62
  • Krymski blackout polityczny 13 gru 2015, 20:00 Odłączając Krym od dostaw prądu, Tatarzy rozpętali kolejny wątek wojny hybrydowej między Kijowem a Moskwą. Tym razem jednak karty rozdaje Ukraina. 66
  • Największykoszmar Zachodu 13 gru 2015, 20:00 Przeraża was okrucieństwo i fanatyzm Daeszu? To przygotujcie się na długi marsz wojowników Proroka, których nikt nie chce albo nie potrafi zatrzymać. 68
  • Oblubienice dżihadu 13 gru 2015, 20:00 Porzucają wygodne życie, by rodzić dzieci bojownikom Państwa Islamskiego. W rzeczywistości czekają na nie poniżenie i śmierć. 72
  • Gwiezdne wojny z marką 13 gru 2015, 20:00 „Gwiezdne wojny” – jedna z najmocniejszych marek na świecie – atakują nas dziś zewsząd. A przecież to tylko cykl filmów, którego siódma część „Przebudzenie mocy” wchodzi właśnie do kin. No właśnie, czy na pewno chodzi tu tylko o film? 74
  • Piwo. Za każdym gatunkiem stoi historia. 13 gru 2015, 20:00 Tradycja warzenia piwa jest tak stara jak nasza cywilizacja. Wraz z jej rozwojem, rozwijały się kolejne piwne style i powstawały nowe gatunki. 77
  • Rosja zawsze ma trudny czas 13 gru 2015, 20:00 Przeciętny Rosjanin nie rozumie historycznych pretensji Polaków. Mało kto wie, że w 1939 r. ZSRR razem z Hitlerem zaatakował II RP. Gdybym użył określenia „rosyjski okupant”, dostałoby mi się od rodaków – mówi Iwan Wyrypajew, rosyjski dramaturg i reżyser. 78
  • Myśl w koncentracie 13 gru 2015, 20:00 „Kiedy znalazłem się na dnie, usłyszałem pukanie od spodu” – dzięki dziesiątkom paradoksalnych „myśli nieuczesanych” Stanisław Jerzy Lec zdobył światową sławę. 80
  • Szata czyni bohatera 13 gru 2015, 20:00 Wymyślamy nie odzienie wierzchnie, tylko bohaterów – mówi „Wprost” Sandy Powell, autorka kostiumów m.in. do „Zakochanego Szekspira” i „Gangów Nowego Jorku”. 82
  • Falangiści Hitlera 13 gru 2015, 20:00 Prawie 50 tys. Hiszpanów walczyło w szeregach Wehrmachtu na froncie wschodnim. Niemcy do dziś wypłacają weteranom renty za wierną służbę III Rzeszy. 86
  • Szpiedzy nastrojów 13 gru 2015, 20:00 „Ziarnko do ziarnka i dla wywiadu zbierze się miarka” – tak komentowano w prasie nikłość prokuratorskich zarzutów wobec sądzonych zdrajców ojczyzny. 90
  • Wnioski z ratowania General Motors w polskim prawie upadłościowym 13 gru 2015, 20:00 Specjalizuje się w prawie upadłościowym i restrukturyzacyjnym oraz prawie handlowym. Radca prawny i wspólnik w Kancelarii Zimmerman i Wspólnicy sp.k. 93
  • Cieplarniane szaleństwo 13 gru 2015, 20:00 Nie ma naukowej debaty na temat teorii ocieplenia klimatu. Jej zwolennicy nie chcą słyszeć o żadnych wątpliwościach, a sceptycy wolą milczeć, żeby nie stracić pracy. 94
  • Świecki dogmat 13 gru 2015, 20:00 Lobbing zwolenników teorii globalnego ocieplenia jest tak silny, że media boją się przedstawiać sceptyczne opinie na ten temat. To bardzo wpływowa, w większości antyrynkowa inteligencja, opłacana z podatków, która wierzy, że państwo może wpływać na pogodę – mówi Martin... 95

ZKDP - Nakład kontrolowany