Pięć rzeczy, które powinieneś wiedzieć o Nord Stream 2

Pięć rzeczy, które powinieneś wiedzieć o Nord Stream 2

Dodano:   /  Zmieniono: 
Nord Stream 2 to biznesowa rozgrywka Rosji, Niemiec, Francji i Austrii, która ma przejąć europejski rynek gazu. Wszystko to kosztem Polski, Ukrainy i państw bałtyckich. Zgoda na ten rurociąg to koniec europejskiej solidarności energetycznej.

Gazprom 12 listopada 2015 r. w Petersburgu Gazprom zrobił małe i symboliczne ustępstwo na drodze do Nord Stream 2. Rosyjski gigant gazowy zredukował swój udział w tym projekcie do 50 proc. Wcześniej miał większość. Jeden procent zwolnionych przez Rosjan udziałów przypadło francuskiej spółce ENGIE, z którą Rosjanie planują nowe połączenie gazowe. W ten sposób wszyscy partnerzy Gazpromu posiadają po 10 proc. akcji – niemiecki E.ON i Wintershall, brytyjsko- -holenderski Shell i austriacki OMV. Dzień uroczystości nie był przypadkowy. Tego dnia, również w Petersburgu, 40 lat wcześniej, poprzednik Gazpromu Sojuzneftegaz Export podpisał pierwszą umowę na dostawy gazu dla Gaz de France. Dziś Rosjanie zabiegają o znacznie więcej. W zasadzie można powiedzieć, że są w trakcie przejmowania rynku energii Unii Europejskiej – wspólnie z Niemcami i interesownymi sojusznikami. Gazociągu Północnego nie trzeba przedstawiać – dwie jego nitki tłoczą od 2011 r. do Niemiec 55 mld m sześc. gazu rocznie. Dwie kolejne, czyli Nord Stream 2, zwiększyłyby dostawy błękitnego paliwa do 110 mld m sześc.

Jeżeli Gazprom dopnie swego i zacznie tłoczyć więcej gazu, stanie się to kosztem bezpieczeństwa ekonomicznego i energetycznego Polski oraz innych państw Unii Europejskiej z naszego regionu. A także strategicznej dla nas i Europy Ukrainy. Budowa nowego gazociągu faktycznie unieważni unijną politykę Partnerstwa Wschodniego i wepchnie Ukrainę w ręce Rosji. Nord Stream 2 to będzie już kolejny krok uzależniający Europę od rosyjskich dostaw i monopolu Gazpromu. I kolejny zrealizowany element rosyjskiej strategii dominacji zagranicznej uzyskiwanej przez dostawy gazu i politykę kontroli nad gazociągami. Na razie państwa Unii Europejskiej, które mogą zyskać „swoje” na Nord Stream 2, w tym przede wszystkim Niemcy, nie widzą większych przeszkód, by rozpocząć budowę. Co wcale nie oznacza, że Komisja Europejska da temu projektowi zielone światło. Składa się na to wiele powodów. Stan gry jest taki, że przewodniczący Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker polecił niewiele, czyli wykonanie analiz w tej sprawie. Dlaczego powinny być niekorzystne dla Nord Stream 2? Choćby z jednego podstawowego powodu: zgoda będzie oznaczać koniec europejskiej polityki solidarności energetycznej. Wiarygodność tej idei zrówna się z zerem.

1. TO PROJEKT, KTÓRY STAWIA ROSJĘ PONAD EUROPEJSKIM PRAWEM

Budowa Nord Stream 2 obejmuje dwie nitki, które – razem z istniejącym już połączeniem – umożliwią przeniesienie niemal całości tranzytu rosyjskiego gazu z lądu na Morze Bałtyckie, omijając w ten sposób państwa pośredniczące. Dotychczasowe kraje tranzytowe, w tym Ukraina i Polska, stracą w ten sposób nie tylko ważne źródło dochodu, ale również staną się znacznie bardziej wrażliwe na naciski ze strony Rosji. UE, budując strategię solidarności energetycznej, chciała uniknąć takiej sytuacji. Przyjęła w tym celu tzw. trzeci pakiet energetyczny. Ten zestaw unijnych przepisów to swoista tarcza Unii na rynku energii i gazu. W dużym uproszczeniu pakiet ten wyklucza z rynku te firmy spoza Unii, które mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa dostaw w państwach członkowskich. Blokuje monopolistów. Można powiedzieć, że gdyby stosować przyjęte prawo, Rosjanie nie mieliby żadnej szansy na budowę gazociągu, którym mają równocześnie zarządzać i pompować w niego gaz. A jednak Rosjanie twierdzą, że w sprawie Nord Stream 2 to prawo ich nie obowiązuje, bo to projekt komercyjny i unijny. Wszak udziałowcami są prywatne spółki z Niemiec, Austrii i Francji.

Do podobnego stanowiska przychylają się Niemcy. W październiku ub.r. kanclerz Angela Merkel na zamkniętym spotkaniu chadeków miała zbagatelizować problem Nord Stream 2 i stwierdzić, że to projekt komercyjny. Wiceprzewodniczący KE Marosz Szefczovicz, krytykujący projekt kolejnej nitki rurociągu, stwierdził, że „jest to jeden z tylu prywatnych projektów, które by były tak często dyskutowane na najwyższym szczeblu politycznym”. I choć Rosjanie odsprzedali Francji 1 proc. swoich udziałów, są nadal dominującym akcjonariuszem spółki Nord Stream AG. Trudno więc uznać, że to projekt unijny, którego nie obowiązują przepisy. Ale Niemcy i ich sojusznicy prą do inwestycji. Ostateczną decyzję w tej sprawie będzie musiała więc podjąć Komisja Europejska, która zapowiada na razie niewiele: że skrupulatnie zbada planowaną inwestycję. Deklaracja to oczywiście pożyteczna, ale trzeba pamiętać, że Komisja już nieraz poszła na rękę Rosjanom w wyniku mocnego lobbingu niemieckiego i czyniła wyjątki od prawa europejskiego. Pozwoliła ostatnio Gazpromowi na korzystanie z niemieckiego gazociągu Opal, który jest przedłużeniem Nord Stream na lądzie i rozprowadza rosyjski gaz na południe Niemiec i dalej. Odbyło się to wtedy kosztem przede wszystkim Ukrainy. Sam Nord Stream też został wyłączony spod prawa unijnego. To kolejny koronny argument Rosjan, którzy uważają, że żadnej zgody unijnej nie potrzebują, bo Nord Stream 2 jest zwykłą kontynuacją projektu pierwszego.

2. TO PROJEKT, KTÓRY WIĄŻE ŚMIERTELNĄ PĘTLĘ NA UKRAINIE

Dla Ukrainy Nord Stream 2 stanowi zagrożenie najpoważniejsze. Dziś dla Rosji Ukraina, jeśli chodzi o gaz, to jeszcze partner strategiczny. Przez ukraińską sieć przesyłową Gazprom tłoczy tranzytem gaz na południe Europy. Jeżeli Nord Stream 2 zostanie uruchomiony, popłynie nim znaczna część tego surowca, która teraz kierowana jest na południe. Prosta tego konsekwencja będzie taka, że Ukraina straci znaczenie tranzytowe. A to z kolei umożliwi Rosji ograniczanie dostaw lub w ogóle zakręcenie kurka, jeśli będzie to leżało w interesie politycznym Kremla. Na Ukrainie już kilkakrotnie dochodziło do tzw. kryzysów tranzytowych, czyli obniżania przez Rosjan ciśnienia w rurze pod byle pretekstem. Rosja w ten sposób wymusiła na Ukrainie zawarcie korzystnego dla siebie porozumienia.

Konsekwencje tamtej wojny w postaci obniżonych dostaw odczuła cała Europa i choć od tamtej pory wprowadzono mechanizmy rynkowe w postaci tzw. rewersu, które mają rekompensować ewentualne przerwy dostaw do Polski, to Nord Stream 2 daje Rosji jeszcze większe atuty. Najlepiej ujął to premier Ukrainy Arsenij Jaceniuk. – Cel Rosji jest następujący: oddać na złom ukraiński GTS [systemy transportu gazu – red.], ominąć Ukrainę, pozbawiając ją, Słowację i Polskę miliardowych dochodów z tranzytu, i faktycznie stworzyć jeszcze jeden monopol na rynku energetycznym UE – powiedział. Łatwo sobie wyobrazić, jaką siłę miałby ów monopol. Pod koniec ubiegłego roku urządzenie do usuwania min „zagubiło się” w pobliżu rurociągu na Bałtyku. Dostawy przez rurę zostały nagle wstrzymane. Na szczęście braki rekompensował rurociąg jamalski. Nord Stream 2 zakłada jednak jego faktyczną eliminację. W przyszłości więc pojawiające się awarie gazociągu mogłyby wstrzymać lub znacznie ograniczyć eksport gazu do Europy. I na nic by się zdał mechanizm rewersu. Niemcy w pierwszej kolejności realizowaliby własne zapotrzebowanie, a „awaria” rurociągu byłaby faktycznym narzędziem wojny hybrydowej.

3. Ten projekt to koniec Jamału

Nord Stream 2 to też poważne zagrożenie dla Polski i gazociągu jamalskiego. Rosjanie, dysponując kolejnym alternatywnym gazociągiem o dużej przepustowości, czyli właśnie Nord Stream 2, mogą w niedalekiej przyszłości w ogóle stracić zainteresowanie przesyłaniem gazu „jamałem” do Polski i dalej tą drogą na Zachód. Albo podyktować nam swoje warunki cenowe. Eksperci alarmują, że Gazprom już wysyła sygnały, które mogą świadczyć o tym, że rosyjski koncern przygotowuje się do zamknięciagazociągu na Białorusi, np. na podstawie oceny, że rury i tłocznie są w złym stanie. Kto to sprawdzi i zweryfikuje? Czasu jest niewiele. Polsko-rosyjska umowa międzyrządowa na dostawy gazu kończy się w 2022 r. Dla Niemiec, do których płynie gaz przez „jamał”, to nie problem. Będą mogli zrekompensować sobie braki, kupując więcej gazu przesyłanego północą. Dlatego podczas Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa prezydent Andrzej Duda tak mocno wystąpił przeciw temu projektowi i wsparciu, jakie udziela mu Berlin. – Nord Stream 2 nie jest przypadkiem dobrej współpracy polsko-niemieckiej. To w rzeczywistości nie jest problem biznesowy, ale polityczny. To projekt niezgodny z interesami Polski i Ukrainy – mówił Duda. Odpowiedzią Polski na niemiecko-rosyjskie plany jest powrót do idei połączenia gazowego z Norwegią. W tej sprawie odbyły się już konsultacje na najwyższym szczeblu rządowym. Czy przedsięwzięcie Baltic Pipe jest realne? Od pierwszego pomysłu na taki projekt upłynęło 15 lat. PGNiG posiada już w Norwegii własne koncesje na wydobywanie gazu. Czy to

Wicekanclerz Niemiec Sigmar Gabriel jest jednym z głównych adwokatów Nord Stream 2. W ubiegłym roku był pierwszym tak wysokim rangą niemieckim politykiem, który odwiedził Moskwę wystarczy? Bez względu na szanse tego projektu na pewno można powiedzieć, że promowanie takiego połączenia wzmacnia naszą pozycję w negocjacjach dotyczących Nord Stream 2. A dokładniej w działaniach, żeby tę inwestycję wspólnie z sojusznikami zablokować. Po przeciwnej stronie są już Finlandia, Austria i Niemcy.

4. Nie wiadomo, jak projekt wpłynie na środowisko

Nord Stream 2 to inwestycja, która będzie mieć wpływ na środowisko naturalne Morza Bałtyckiego. Do uzyskania zgody na budowę niezbędne są odpowiednie analizy. W przypadku pierwszych dwóch nitek gazociągu przygotowanie studium oddziaływania na środowisko zajęło trzy lata. To szansa na blokowanie i przeciąganie w czasie kolejnego projektu. Czy skuteczne? Nord Stream 2 to inwestycja transgraniczna.Analizy będą musiały wykonać Rosja, Niemcy, Dania, Finlandia i Szwecja. Bo to przez ich terytoria zostaną poprowadzone rury. Ale konsultować inwestycję będą też Polska i kraje nadbałtyckie. Nasz głos nie przesądzi jednak o budowie. Prawo do zablokowania projektu z powodów środowiskowych mają tylko tzw. gospodarze gazociągu. Mimo „prawa weta” można jednak opóźniać prace i podejmować w tym czasie inicjatywy polityczne. Koniec końców, gdy w Unii Europejskiej zabraknie woli politycznej do zablokowania gazociągu, powody środowiskowe nic nie dadzą. Zastrzeżenia wobec studium oddziaływania na środowisko przy budowie Nord Stream (a poważne wątpliwości miała sama Komisji Europejska) nic nie zmieniły. Pierwszy Nord Stream powstał. Zresztą podobnie jak w przypadku trzeciego pakietu energetycznego Rosjanie uważają, że wymóg środowiskowy można obejść. Argumentują wszakże, że budują bliźniaka Nord Streamu (tak go sami nazywają), więc i w tym przypadku nic nie potrzebują. Choć nawet to nie jest do końca prawda, bo trasa nowego gazociągu różni się od przebiegu pierwszego.

5. To projekt biznesowo-polityczny

Nord Stream 2 nie jest projektem komercyjnym, jak przedstawiają to Rosjanie i Niemcy. To podkreślają wszyscy krytycy tego gazociągu. I dodają, że problem trzeba widzieć przede wszystkim w perspektywie geopolitycznej, a nie gospodarczej. Jest to porozumienie między Niemcami i Rosją, wbrew interesom całej Unii. Te państwa zyskują najwięcej, także politycznie, i z tej prostej przyczyny najbardziej się w ten projekt angażują. Dowodów na to porozumienie nie trzeba szukać daleko. Po stronie niemieckiej akuszerem pierwszego projektu Nord Stream był kanclerz Niemiec Gerhard Schröder. Gdy przestał pełnić tę funkcję, zasiadł w radzie nadzorczej Nord Stream z pensją 250 tys. euro rocznie. Jak ujawniła telewizja ARD, w czasie zajmowania Krymu przez Rosjan 4 marca były kanclerz złożył poufną wizytę w ambasadzie rosyjskiej w Berlinie. Takich sojuszników Moskwa ma więcej. I wśród byłych polityków, i wśród niemieckich lobbystów gospodarczych. Zresztą i niemieckie władze nie ukrywają politycznego zaangażowania w tej sprawie. Nord Stream 2 negocjował z prezydentem Rosji wicekanclerz Niemiec Sigmar Gabriel, który potem mówił publicznie, że Bruksela nie powinna się wtrącać w ten projekt, a o przyszłości Nord Stream 2 powinny zdecydować kraje członkowskie.

Poza tym Rosja jest poważnym partnerem Niemiec od lat, a Berlin rości sobie prawa do pośredniczenia w negocjacjach z Moskwą nie od dziś. Dobrym przykładem tej symbiozy jest koncern BASF, który importuje i przetwarza rosyjski gaz. BASF ma śmiałe plany. Według niemieckich mediów chce przejąć znaczną część pól naftowych na Syberii. W zamian oferuje udziały w firmie dystrybucyjnej, która rozprowadza gaz do odbiorców w Niemczech. Kupowanie sojuszy to stara gra Rosjan po drodze do osiągania efektów politycznych na terytorium potencjalnie nieprzychylnym.Przykładem jest to, jak Rosja układa relacje z Finami. Pod koniec roku dzięki biznesowym ustępstwom i wsparciu programu jądrowego Rosja bardzo łatwo zyskała przychylność dla Nord Stream 2. Podobne zabiegi Rosjanie podejmują wobec Kopenhagi. Redaktor naczelny portalu BiznesAlert.pl Wojciech Jakóbik ocenia, że to zwykły mechanizm korupcyjny, któremu ulegają państwa Unii wbrew interesom całej Wspólnoty. ■

©℗ Wszelkie PRAWA ZASTRZEżone

Więcej możesz przeczytać w 8/2016 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 8/2016 (1725)

  • To tylko prawda 21 lut 2016, 20:00 Po co mierzymy się z historią? Po co burzymy mity i kwestionujemy świętości? Ano po to, żeby kłamstwa nas więcej nie prześladowały. Żeby nie kładły się cieniem na współczesności, która bez odkłamania historii szybko zaczyna... 3
  • SKANER 21 lut 2016, 20:00 PAŃSTWO Jaka pomoc dla rodziców w Europie Program 500 zł na dziecko to w Polsce całkowita nowość. Z punktu widzenia krajów Unii Europejskiej nie jest to jednak aż tak wielka rewolucja. Jak wynika z raportu przygotowanego przez PwC, aż 20... 6
  • Państwo zbudowane na teczkach 21 lut 2016, 20:00 Z odnalezionych w domu Marii Kiszczak dokumentów najważniejsze nie będą donosy i karty rejestracyjne Lecha Wałęsy. Ciekawsze okaże się, kogo jeszcze w garści trzymał były szef bezpieki. Sam przecież mówił, że posiada papiery, które wiele głów pozbawiłyby aureoli. 14
  • „Bolkowatość” elit III RP 21 lut 2016, 20:00 Rządy III RP często miały dwóch panów – pana jawnego, którym byli wyborcy, i pana ukrytego, który dysponował teczkami z hakami, jak Kiszczak. To wywierało wpływ na jakość rządzenia i paraliżowało wolę w podjęciu projektu reprywatyzacji i wielu reform naprawczych, np.... 16
  • Wałęsa zniszczył swój pomnik 21 lut 2016, 20:00 W latach 80. był autentycznym przywódcą Solidarności, który nie dał się złamać. Niestety, jako prezydent budował państwo postkomunistyczne, w którym niewyjaśniona przeszłość kładzie się cieniem na współczesności – mówi dr Piotr Gontarczyk, historyk i politolog. 18
  • Rewolucji nie robią aniołowie 21 lut 2016, 20:00 Wałęsa jest bohaterem polskiej rewolucji. Żadne papiery wydarte z trumny Kiszczaka tego nie zmienią. Jego dramat polega na tym, że dziś pozostał kompletnie sam. I na horyzoncie nie widzę nikogo, kto by mógł mu pomóc – mówi „Wprost” dr Andrzej Drzycimski,... 21
  • Często słyszę: Pieprzyć politykę! 21 lut 2016, 20:00 Mówi się, że Polski kryzys nie dotknął. Nie dotknął, bo u nas jest permanentny kryzys. Nigdy nie mieliśmy innej sytuacji – mówi „Wprost” Piotr „Liroy” Marzec, poseł Kukiz’15 22
  • „Jastrzębie” na syryjskim niebie 21 lut 2016, 20:00 Polskie F-16 mają po raz pierwszy ruszyć w misję bojową. Choć to tylko cztery samoloty, koszty ich wysłania do Syrii mogą wynieść miliony złotych. 26
  • Misja ruszy wiosną? 21 lut 2016, 20:00 Po raz pierwszy polskie F-16 będą operowały w przestrzeni, w której mogą wystąpić realne zagrożenia. Na przykład znajdując się w zasięgu rosyjskich systemów S-300 i S-400 – mówi „Wprost” płk rezerwy, pilot Krystian Zięć. 28
  • Czyja suwerenność 21 lut 2016, 20:00 Jednomandatowe okręgi wyborcze (JOW) pozwalają obywatelom wybrać rząd, przy ordynacji proporcjonalnej (OP) wybierają oni parlament. JOW prowadzą do systemu dwupartyjnego, gdy OP – do wielopartyjności. Jednym słowem: JOW oznaczają... 29
  • Zyski powinny zostać w Polsce 21 lut 2016, 20:00 Nie ma powodu, by spółki Skarbu Państwa kupowały paliwo u konkurentów Orlenu czy Lotosu albo by zakładały rachunki w bankach niemieckich, holenderskich czy francuskich, skoro mogą to zrobić w PKO BP – mówi „Wprost” Dawid Jackiewicz, minister skarbu państwa. 30
  • Alternatywne rozwiązywanie sporów – mediacje rodzinne 21 lut 2016, 20:00 Nie ma chyba nikogo, komu udaje się przejść przez życie bez konfliktów. Mediacja jako inny sposób na rozwiązywanie sporów niż droga sądowa służy temu, aby doprowadzić do ugody poza salą sądową. Jest szansą na wygraną obu stron sporu. 32
  • Sieć głodna nastolatek 21 lut 2016, 20:00 Nastoletnie youtuberki wzbudzają u młodych fanek podobne uwielbienie jak kiedyś Beatlesi u ich babć. Już dziś potrafią zażądać po kilkanaście tysięcy złotych za udział w reklamie. Jeśli utrzymają popularność, za kilka lat mogą być nie tylko sławne, ale i bardzo bogate. 34
  • Hitler był anarchistą 21 lut 2016, 20:00 Klucz do ludzkich zachowań nie tkwi w przynależności narodowej. Pozbawiony państwa polski chłop z Jedwabnego zachowywał się bardzo podobnie do pozbawionego państwa Austriaka z Wiednia po anszlusie Austrii – mówi prof. Timothy Snyder, amerykański historyk. 37
  • Gdzie wyjechać na studia 21 lut 2016, 20:00 Dyplom brytyjskiej czy amerykańskiej uczelni otwiera drzwi do międzynarodowej kariery. Dobrzy maturzyści nie powinni mieć kompleksów, ubiegając się o miejsce w najlepszych na świecie szkołach wyższych. „Wprost” podpowiada, gdzie warto studiować, kiedy i jak składać... 40
  • Jak się STARAć o przyjęcie na zagraniczną uczelnię 21 lut 2016, 20:00 WIELKA BRYTANIA Rekrutacja na brytyjskie uczelnie rozpoczyna się blisko rok przed polską maturą. Myśląc o podjęciu studiów na medycynie, stomatologii czy weterynarii, musimy się zarejestrować do 15 października roku poprzedzającego... 42
  • Jak zacząć biegać (i nie przestać) 21 lut 2016, 20:00 Bieganie, jako forma rekreacji, zdobywa coraz to nowych zwolenników. Ci z nich, którzy przetrwali trudne początki i biegają, są zachwyceni. Jak zacząć? 44
  • Pięć rzeczy, które powinieneś wiedzieć o Nord Stream 2 21 lut 2016, 20:00 Nord Stream 2 to biznesowa rozgrywka Rosji, Niemiec, Francji i Austrii, która ma przejąć europejski rynek gazu. Wszystko to kosztem Polski, Ukrainy i państw bałtyckich. Zgoda na ten rurociąg to koniec europejskiej solidarności energetycznej. 48
  • Żeby konie szły w jedną stronę 21 lut 2016, 20:00 Plan Mateusza Morawieckiego czeka pierwszy poważny test. Połączenie pięciu instytucji wspierających rozwój w jeden Fundusz Rozwoju. Pomysł ma sens z punktu widzenia państwa, ale pogrążyć mogą go wewnętrzne wojny w rządzie o pieniądze i wpływy. 52
  • Morawiecki musi być jak Wilczek 21 lut 2016, 20:00 Dobrą kondycję polskiej gospodarce jest w stanie zapewnić polski żywioł gospodarczy – on i tylko on. I z tej gleby mogą wyrosnąć światowi innowatorzy czy wielkie firmy. 53
  • Bank dla agrosektora 21 lut 2016, 20:00 Mamy ponad 30-procentowy udział w rynku kredytów dla sektora agro – mówi Bartosz Urbaniak, członek zarządu Banku BNP Paribas, odpowiedzialny za obszar bankowości MSP i Agro 59
  • HOSSA BESSA 21 lut 2016, 20:00 Skromna pensja dla giganta Dokładnie 6 mln 317 tys. zł rocznie mógłby zarobić prezes giganta powstałego w wyniku połączenia trzech spółek Skarbu Państwa: PKN Orlen, PGNiG i Lotosu – wynika z wyliczeń agencji zatrudnienia Sedlak... 60
  • Bitwa o Anglię 21 lut 2016, 20:00 O tym, czy Wielka Brytania wyjdzie z UE, nie zdecydują Jean-Claude Juncker ani Donald Tusk, tylko Brytyjczycy w referendum. To na Wyspach, a nie w Brukseli, toczy się prawdziwa batalia o przyszłość Europy. 62
  • Dwa ognie Kremla 21 lut 2016, 20:00 Baba Wanga, czyli najsłynniejsza bułgarska jasnowidzka, przewidziała wojnę na 2016 r., podobnie Krzysztof Jackowski z Człuchowa widzi ostatnio wszystko w czarnych barwach. Profesjonalni analitycy potwierdzają, że od czasu zakończenia... 65
  • Walka o duszę świata 21 lut 2016, 20:00 Dziesięć lat temu Rosja wydała Zachodowi nowoczesną wojnę propagandową. Dzisiaj jest w tym starciu górą. 66
  • Bunt desperatów 21 lut 2016, 20:00 To nie jest trzecia intifada. Fala palestyńskich ataków nawet nie przypomina już poprzednich, dobrze zorganizowanych i sterowanych przejawów oporu. 68
  • Prawdziwych kowboi już nie będzie 21 lut 2016, 20:00 Trwający przez miesiąc protest w stanie Oregon przypomniał Ameryce o prawicowych milicjach – przeciwstawiających się rządowi federalnemu ugrupowaniach paramilitarnych. 70
  • Bezkarni zbrodniarze 21 lut 2016, 20:00 W drugą rocznicę masakr na kijowskim Majdanie ukraiński rząd zawisł w próżni, a sprawcy tej tragedii pozostają bezkarni. Niektórzy spokojnie i podobno wiernie służą nowej władzy. 72
  • Świadomy konsument – czyli zdrowe zakupy 21 lut 2016, 20:00 Jedzenie jest lekarstwem – może zdziałać cuda oraz pomóc w pozbyciu się wielu problemów zdrowotnych. Niezwykle ważna jest więc świadomość żywieniowa. 74
  • Zadziwiająca moc rokitnika 21 lut 2016, 20:00 Rośnie wszędzie. W parkach i ogródkach. Jest tak kwaśny, że po rozgryzieniu go twarz się wykrzywia. Ale też zdrowy na potęgę. 75
  • Talenty z telewizji 21 lut 2016, 20:00 Zapowiedź śmierci muzycznych programów typu talent show okazała się przedwczesna. Sukcesy ich zwycięzców – Dawida Podsiadły czy zespołu Enej – dowodzą, że Polacy ciągle chcą je oglądać. Zwłaszcza że wśród uczestników zdarzały się też kariery bardziej zaskakujące,... 76
  • Polacy, czyli sami swoi 21 lut 2016, 20:00 Pół wieku temu ekipa „Samych swoich” weszła na plan. I powstała polska komedia wszech czasów, a także najważniejszy film o powojennej wędrówce ludów z Kresów na Ziemie Odzyskane. 78
  • Licencja na zabijanie od Rzeczypospolitej 21 lut 2016, 20:00 Strzelali szybko, choć nie zawsze celnie i nie zawsze pewni, czy wykonują wyrok sądu, czy załatwiają jakieś prywatne porachunki. Musiało minąć 70 lat od zakończenia wojny, by egzekutorzy Armii Krajowej zaczęli mówić. 80
  • Zajrzeć do wnętrza gwiazd 21 lut 2016, 20:00 Młyny nauki mielą powoli. Nad wykryciem fal grawitacyjnych pracowało kilka pokoleń badaczy. Równie fundamentalnych i wciąż nierozwiązanych problemów w fizyce jest znacznie więcej. 84
  • KALEJDOSKOP KULTURALNY 21 lut 2016, 20:00 KSIĄŻKI Mariusz Cieślik Pilch przesłuchany Zawsze mi się wydawało, że sukces Jerzego Pilcha jest tyleż efektem jego pracy pisarskiej, ile łatwości do komentowania świata w ciekawy i kontrowersyjny sposób. Kiedyś ujawniał to w... 86
  • Opozycja zapędzona w kozi róg 21 lut 2016, 20:00 Nic tak nie obnażyło słabości opozycji, jak propozycja Platformy, by program 500 plus objął wszystkie dzieci. Nie chodzi nawet o to, że realizacja takiego planu kompletnie rozwaliłaby finanse publiczne, a zgłoszeniem propozycji Platforma... 92
  • Energetyczni domokrążcy 21 lut 2016, 20:00 Na kontrolę liczników, na biały kitel, na „last minute” – wyobraźnia nieuczciwych handlowców sprzedających prąd nie zna granic. Próbują zdobyć zaufanie, aby uśpić czujność klienta i podsunąć mu do podpisania niekorzystną umowę. 94
  • Lotnisko napędzane słońcem 21 lut 2016, 20:00 Słońce, wiatr, woda. Lotnisko Chopina wie, jak wykorzystywać te żywioły, a przy okazji chronić środowisko naturalne. 98