Europejskie Chiny

Europejskie Chiny

Zniesienie sankcji wobec Białorusi raczej nie wróży politycznego otwarcia, ale polscy przedsiębiorcy liczą, że rozkręci się tam biznes. Już teraz działa tam 400 polskich firm.

Aleksandr Łukaszenka i 170 osób z jego najbliższego otoczenia od kilku tygodni mogą swobodnie podróżować po Europie i cieszyć się z odmrożonych kont bankowych. Białoruski prezydent nie zmienił stylu swoich autorytarnych rządów, ale na tle swojego wschodniego sąsiada wygląda o niebo lepiej. Na „nowe biznesowe otwarcie” liczą przede wszystkim przedsiębiorcy z Polski, bo Białoruś jest dziś tania, nieskorumpowana, bardzo liberalna i pod kilkoma względami przypomina Chiny.

Polski biznes na Białorusi


Białoruś jest przykładem tego, że polityczne sankcje nijak się mają do biznesu. W latach 2008-2011, czyli w okresie największego ochłodzenia relacji między Mińskiem a Brukselą, Białorusini odnotowali imponujący wzrost liczby przedsiębiorstw z zagranicznym kapitałem, w tym polskim. Dziś na Białorusi działa ponad 400 spółek z udziałem polskiego kapitału. Większość naszych firm zdecydowała się na otworzenie zakładów produkcyjnych w jednej z sześciu wolnych stref ekonomicznych (WSE).

– Wszystko nam tam odpowiada – nie kryje zachwytu Białorusią Henryk Siodmok, prezes Grupy Atlas. Ten jeden z największych polskich producentów chemii budowlanej sześć lat temu kupił większościowe udziały w białoruskiej spółce Tajfun w Grodnie. Dziś Atlas jest liderem na rynku. Ma pięć fabryk. Ostatnią uruchomiono w zeszłym roku. – Białoruś jest dziś trochę jak Chiny, oczywiście w innej skali – mówi Siodmok. Nie ma wolności politycznej, jest za to wolność gospodarcza. Prawo tu jest szanowane i przestrzegane. W połowie zeszłego roku decyzję o budowie fabryki na Białorusi podjęła też polska spółka Com40. W wolnej strefie ekonomicznej Gomel-Raton na zachodzie kraju firma chce produkować materace i materiały obiciowe, które najprawdopodobniej wylądują później w sklepach Ikea. Inwestycja ma kosztować 18 mln dolarów. Zatrudnienie znajdzie pół tysiąca osób. Od lat na Białorusi swoją fabrykę prowadzi też Piotr Voelkel, właściciel znanej spółki meblarskiej VOX z Poznania. Jak mu się robi interesy z Białorusinami? ,,Dobrze. Pracuje się mniej więcej tak, jak u nas za Gomułki. Znam to z dzieciństwa, więc dla mnie to nic nowego. W sumie jest bezpiecznie. Działamy w strefie ekonomicznej” – mówił w jednym z wywiadów. Według niego na Białorusi biznes robi się nawet lepiej niż na Ukrainie. Panuje tam większy porządek. Nie ma też takiej korupcji.

Brama do Wschodu

Polscy przedsiębiorcy, z którymi rozmawialiśmy na potrzeby tego materiału, potwierdzają, że na Białorusi nie zetknęli się z sytuacją, żeby któryś z lokalnych partnerów próbował ukryć zyski czy prowadzić biznes na boku. Większość chwali Białoruś również za to, że zachodnich inwestorów stawia się tu w uprzywilejowanej pozycji. Daje się im spokojnie pracować. Nie tak jak w przypadku rodzimych prywatnych firm, które muszą udostępniać państwu swoich pracowników do zamiatania ulic przed ważnym świętem narodowym.

Główny minus robienia biznesu u naszego wschodniego sąsiada to przede wszystkim potężna biurokracja. Przedsiębiorców rozlicza się tam co do grosza. Fiskusowi trzeba przedstawiać tony papierów, dokumentując każdą wydaną złotówkę. W 2014 r. na horyzoncie pojawiły się jednak znacznie poważniejsze kłopoty niż białoruska skarbówka. Większość zagranicznych firm działających w tym kraju traktowało go jak bramę do rynków wschodnich. Wyprodukowane towary udaje się znacznie łatwiej popchnąć dalej na Wschód – do Rosji czy innych krajów z byłego ZSRR, jeśli są one produkowane właśnie na Białorusi, a nie w Polsce. Ale ten eksportowy fortel skończył się wraz z nałożeniem sankcji na Rosję, upadkiem rubla i skurczeniem się rynku. Białoruska brama do Wschodu się zamknęła. I w tym momencie wielu zagranicznych przedsiębiorców przypomniało sobie, że prowadzi biznes w kraju z ręcznie sterowaną gospodarką.

W ciągu ubiegłego roku białoruski rząd dwukrotnie dopuścił się dewaluacji własnej waluty, żeby zachować konkurencyjność w stosunku do rubla rosyjskiego. Przychody więc automatycznie zmalały, a rachunki za kupowane w walutach obcych surowce znacząco wzrosły. Wystarczy, że w Rosji pojawi się kryzys, a na Białorusi wszystko staje w miejscu.

Otworzyć rynek

W poprzednich latach obroty handlowe między Polską a Białorusią stale rosły, ale w 2015 r. odnotowano już spadek o połowę. Inwestorzy zaczęli poważnie myśleć o wychodzeniu z Białorusi. Zniesienie europejskich sankcji jest jakimś światełkiem w tunelu. – Przede wszystkim chodzi o to, aby Białoruś otworzyła się na zachodnie rynki i zaczęła eksportować swoje towary – tłumaczy Siodmok. Oprócz tego, jak zaznacza w rozmowie z „Wprost” białoruski dziennikarz i politolog Andriej Jegorow, odwilż w relacjach Zachodu i Białorusi może sprawić, że międzynarodowe instytucje finansowe będą chętniej udzielać pożyczek. Do tej pory na Białorusi operował tylko Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, ale dostępne fundusze i tak były bardzo małe.

Na początku roku okazało się, że Łukaszenka ubiega się też o 3 mld dolarów kredytu z Międzynarodowego Funduszu Walutowego. – Będziemy realizować postulaty MFW, choćby było to bardzo trudne – stwierdził ostatnio prezydent Białorusi. Co do tego Jegorow akurat ma duże wątpliwości. Jednym z głównym wymagań Zachodu jest zmniejszenie sektora publicznego. Ale wielka prywatyzacja jest mało prawdopodobna, bo utrata kontroli nad dużymi przedsiębiorstwami oznacza dla Łukaszenki faktyczną utratę kontroli nad społeczeństwem. – A to już nie wchodzi w rachubę – mówi Andriej Jegorow. Nie wyklucza jednak, że Łukaszenka będzie szukał kompromisu, gdyż znalazł się pod ścianą. ■

Współpraca Szymon Krawiec

©℗ Wszelkie PRAWA ZAStrzeżone

Spółka w jeden dzień

edług raportu Doing Business 2013 Białoruś zajmuje dziewiąte Wmiejsce na świecie pod względem szybkości zakładania działalności gospodarczej. Dla porównania Polska w tym rankingu jest dopiero na 124. pozycji. Jeśli chodzi o łatwość prowadzenia biznesu, to Białoruś znalazła się na 58. miejscu (Polska na 55.). Uproszczone procedury pozwalają założyć firmę na Białorusi w jeden dzień, a polskie dokumenty nie wymagają dodatkowej legalizacji. Żeby zarejestrować spółkę, trzeba uzyskać na to zgodę ministerstwa sprawiedliwości, co zajmuje około 30 minut. Następnym krokiem jest jej rejestracja w lokalnym urzędzie, co zazwyczaj trwa kilka godzin. Jeszcze łatwiej jest założyć biznes w wolnych strefach ekonomicznych, gdzie wszystkie formalności można załatwić na miejscu w jednym okienku. Polscy przedsiębiorcy mogą również skorzystać z ulg, które dają WSE. Oferują one zerowy podatek dochodowy przez pięć lat (od momentu pojawienia się dochodu), VAT na poziomie 10 proc. (przy tym producent nie płaci tego podatku od surowców i urządzeń wykorzystywanych do produkcji eksportowej) oraz zwolnienie z ceł, podatku od nieruchomości i innych miejscowych danin.

Okładka tygodnika WPROST: 10/2016
Więcej możesz przeczytać w 10/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 10/2016 (1727)

  • Europa nie pomoże KOD 6 mar 2016, 20:00 Ani Wenecka, ani Europejska Komisja nie spełnią nadziei opozycji. Nie zawrócą biegu wydarzeń w Polsce. Nie żeby nasz rząd był wyjątkowo odporny na presję zewnętrzną, bo nie jest, ale dlatego że europejskie rządy są zbyt rozkojarzone... 4
  • SKANER 6 mar 2016, 20:00 PO PUBLIKACJI „WPROST” PIP sprawdza, czy był mobbing na UW W MINIONYM TYGODNIU PAŃSTWOWA INSPEKCJA PRACY ROZPOCZĘŁA KONTROLĘ W SPRAWIE PO- DEJRZEŃ O MOBBING W INSTYTUCIE STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH (ISM) UNIWERSYTETU... 8
  • Zdarzyło się jutro 6 mar 2016, 20:00 Wenecja przecieka, a Waszczykowski odpływa, czyli wydarzenia mniej lub bardziej prawdopodobne. 14
  • Potworny los dzieci 6 mar 2016, 20:00 Ponad 10 tys. uchodźców, głównie dzieci, przepadło gdzieś bez śladu. Policje wielu państw odnajdują je w domach publicznych, wyrywają z rąk organizacjom przestępczym, ale to tylko drobna część zaginionych. Jeszcze jeden koszmar, o którym obrońcy otwartych granic wolą nie mówić. 18
  • Zdelegalizujmy islam 6 mar 2016, 20:00 W momencie, w którym pozwalamy na rozprzestrzenianie się tej religii, to automatycznie tworzymy strefy, w których obywatele są pozbawiani tych wolności. Na przykład kobiety i dzieci w islamie nie mają przecież żadnych praw – mówi „Wprost” Miriam Shaded,... 21
  • Polska niegotowa na uchodźców 6 mar 2016, 20:00 W tym roku do Polski ma trafić nawet 400 imigrantów. Nieoficjalnie mówi się, że pierwsza setka może przybyć już w marcu. Problem w tym, że jak na razie nie ma nawet przepisów regulujących tę operację, wątpliwości budzą też pomysły jej sfinansowania. 24
  • Jak ma wyglądać relokacja w 2016 6 mar 2016, 20:00 Etap I: Weryfikacja ładze Grecji przedstawiły kandydatury W65 imigrantów, którzy chcą się ubiegać w Polsce o status uchodźcy. Spośród tych przebywających we Włoszech do tej pory chęć przyjazdu do naszego kraju zadeklarowało... 26
  • Uwaga na pomruk rasizmu 6 mar 2016, 20:00 Koniec niedzieli na lotnisku. Jeszcze małe zakupy. Za ladą śniady czterdziestolatek. Nagła nerwowa rozmowa z jednym z ostatnich klientów. – (ostrym tonem) A pan skąd? Jeszcze wodę poproszę… – Z Polski. – Gdzie tam?... 27
  • KOD – karuzela dziwnych indywidualności 6 mar 2016, 20:00 KOD-em rządzi dziś sześć osób. Wszyscy kojarzeni ze środowiskiem lewicowym. 28
  • Trzech kandydatów do rządzenia historią 6 mar 2016, 20:00 Instytut Pamięci Narodowej czekają zmiany i nie wpłynie na to wzmożona aktywność w poszukiwaniu prywatnych archiwów w domach PRL-owskich generałów. Będzie historyczne trzęsienie ziemi. 32
  • Zależność od ścieżki 6 mar 2016, 20:00 Zależność od ścieżki” to termin modny w naukach społecznych, gdy idzie o wyjaśnienie trwałości zjawisk. Oznacza on w tym przypadku, że rozwiązania i wzory ustrojowe przyjęte na etapie formowania się państwa trwają przez... 34
  • Kierunek: mediacja! Skorzystać czy nie? 6 mar 2016, 20:00 Dlaczego sędziowie kierują na mediację? Czy warto z niej skorzystać? Czy mediacja stanowi zagrożenie dla naszego interesu? 36
  • Jak zostać lekomanem 6 mar 2016, 20:00 Trzeba iść do lekarza pierwszego kontaktu i powiedzieć, że źle się sypia, albo poprosić o coś na stres. Dostajesz wtedy receptę na narkotyk, od którego możesz uzależnić się już po miesiącu, a może i szybciej. Legalnie, uprzejmie i bez ryzyka. W ramach NFZ. 38
  • Cloud computing, czyli magia obłoków 6 mar 2016, 20:00 Trudno byłoby znaleźć kogoś, kto korzysta z internetu i nie jest użytkownikiem chmury. Inaczej ma się rzecz z cloud computingiem w biznesie. Tu zmiany przebiegają wolniej, choć ich kierunek nie pozostawia cienia wątpliwości. 41
  • Kolana do zadań specjalnych 6 mar 2016, 20:00 Gdy w restauracji chleb dziś jest lekko czerstwy, to wiadomo, że za dwa dni będzie kamieniem. Tak samo jest z kolanem. Widzisz dziurę w chrząstce i już wiesz, jak to kolano będzie wyglądało za rok – mówi Robert Śmigielski, ortopeda. 42
  • BIOtajemnica 6 mar 2016, 20:00 Bio, eko, organic...Te napisy na produktach powodują, że ceny z miejsca skaczą do góry. My za to czujemy się zdrowsi. Co oznaczają te pojęcia? Czy warto za takie produkty płacić wyższą cenę? 45
  • Podatek od uzdolnionych 6 mar 2016, 20:00 Rząd wycofuje się z przygotowanego przez PO programu "Studia dla wybitnych" - dowiedział się "Wprost". Resort nauki rozważa za to zwolnienie studentów z podatku od stypendiów. 46
  • Rusza konkurs dla pasjonatów nauki 6 mar 2016, 20:00 Jesteś uczniem? Studentem? Doktorantem? A może po prostu dostrzegasz wokół siebie problem, który jesteś w stanie rozwiązać? Weź udział w naukowej edycji konkursu Młodzi Zdolni 2016 – Mój pomysł dla Polski, organizowanego przez „Wprost”. 47
  • Kisiel transoceaniczny 6 mar 2016, 20:00 7 marca mija 105. rocznica urodzin Stefana Kisielewskiego, którego przenikliwe analizy sytuacji gospodarczej i politycznej długo pomagały nam rozumieć świat. 48
  • W sieci mody 6 mar 2016, 20:00 Skanery tęczówek, wirtualne przymierzalnie, okulary do teleportacji – witamy w sklepach odzieżowych XXI w. 52
  • Światowa wódka 6 mar 2016, 20:00 Znajomy z opozycyjnego domu mówi, że opozycja kojarzy mu się z kłębami dymu: kuchnia, stado brodaczy, dyskusje i kłęby dymu. Gdyby był bardziej spostrzegawczy, dodałby jeszcze wiaderko wódki. Piło się w zasadzie wszędzie. Nie było... 55
  • Europejskie Chiny 6 mar 2016, 20:00 Zniesienie sankcji wobec Białorusi raczej nie wróży politycznego otwarcia, ale polscy przedsiębiorcy liczą, że rozkręci się tam biznes. Już teraz działa tam 400 polskich firm. 56
  • Dźwignia dla start-upów 6 mar 2016, 20:00 Masz pomysł na start-up i mieszkasz we wschodniej Polsce? Na rozwój swojej firmy możesz dostać pieniądze z Unii Europejskiej. Do wzięcia jest 200 mln euro. 58
  • Hossa bessa 6 mar 2016, 20:00 3,8 mld – tyle kosztowały polskich kierowców korki i utrudnienia w ruchu drogowym w 2015 r., wynika z obliczeń firmy konsultingowej Deloitte. Ta strata to głównie zmarnowany czas, który kierowcy mogliby wykorzystać bardziej produktywnie... 60
  • Arbitraż jako formuła rozwiązywania sporów korporacyjnych 6 mar 2016, 20:00 Arbitraż ze względu na swoje atrybuty stanowi atrakcyjną formę rozstrzygania sporów korporacyjnych. 61
  • NATO idzie na wschód 6 mar 2016, 20:00 Moskwa już wie, że NATO przesunie wojska na wschodnią granicę Polski. Czy przed szczytem w Warszawie czeka nas seria putinowskich prowokacji? 62
  • Samotność na Kremlu 6 mar 2016, 20:00 Wszyscy liberalnie myślący politycy albo odeszli, albo zostali usunięci z otoczenia rosyjskiego prezydenta. Coraz bardziej osamotnionego Putina otaczają już tylko siłowicy. 66
  • Moskwa widziana z Waszyngtonu 6 mar 2016, 20:00 Myślę, że niezależnie od reprezentowanej opcji politycznej każdy następny prezydent USA będzie miał twardsze stanowisko wobec Moskwy niż Barack Obama – mówi „Wprost” Andrew Weiss, znawca Rosji, wiceprezes Fundacji Carnegie. 69
  • Żywe talizmany 6 mar 2016, 20:00 Nigdzie na świecie nie rodzi się więcej albinosów niż w rejonie afrykańskiego Jeziora Wiktorii. I nigdzie nie czeka ich równie tragiczny los. 70
  • Zbiorowy gwałt na Polkach 6 mar 2016, 20:00 Żołnierze Armii Czerwonej mogli zgwałcić nawet 50 tys. Polek. Większość kobiet nigdzie tego nie zgłaszała, bo temat był wstydliwy, hańbiący – mówi prof. Marcin Zaremba, historyk, autor pionierskich badań na ten temat. 74
  • Nadzieja w świecie gwałtu 6 mar 2016, 20:00 Zgwałcone zakonnice stawały przed wyzwaniem pogodzenia wymuszonego macierzyństwa ze ślubami czystości. Opowiada o tym oparty na faktach film „Niewinne” Anne Fontaine. 75
  • Wino z gwiazdą 6 mar 2016, 20:00 Sister Moon produkowane w toskańskiej posiadłości Stinga uznano za jedno ze stu najlepszych win Włoch. Zazwyczaj celebrycki status właściciela nie gwarantuje jednak jakości wina, pomaga natomiast w sprzedaży. 78
  • Kino filmów używanych 6 mar 2016, 20:00 Polską „Planetą singli” zainteresowali się amerykańscy producenci. Hollywood regularnie szuka pomysłów za granicą. A sztukę remake’u opanowało do perfekcji. 80
  • Masza, niedźwiedź i Putin 6 mar 2016, 20:00 Największy sukces komercyjny rosyjskiej kinematografii to też sukces propagandowy Putina. 82
  • Wiedza z telewizora 6 mar 2016, 20:00 W polskich telewizjach jest miejsce nie tylko dla rozrywki. Polacy interesują się odkryciami naukowymi, więc wraca po ponad ćwierć wieku „Sonda”. Tym razem legendarny program będzie miał sporą konkurencję. 84
  • Co widać z góry 6 mar 2016, 20:00 Doktor Sarah Parcak chce odkryć miliony nieznanych dotąd zabytków. Dlatego organizuje armię archeologów amatorów, którzy będą analizować zdjęcia satelitarne. 86
  • Chłopcy z Woli 6 mar 2016, 20:00 Synowie „wroga ludu” założyli z kolegami organizację, która miała walczyć ze stalinowskim ustrojem. Zabili kilku przypadkowych milicjantów, okradli kilka sklepów i skończyli jak zwyczajni bandyci. 88
  • Kalejdoskop kulturalny 6 mar 2016, 20:00 KSIĄŻKI Mariusz Cieślik Sekrety i kłamstwa Pod od względem literackim „Nieznajomy” Harlana Cobena to typowy współczesny amerykański kryminał. Proste zdania, dużo dialogów, opisy ograniczone do niezbędnego minimum, no i zero... 92
  • Nieporadność dyplomatyczna 6 mar 2016, 20:00 Minister spraw zagranicznych Witold Waszczykowski zachował stanowisko. Nie dlatego że jest wytrawnym dyplomatą, bo nie jest. Głowę ocaliły mu opozycja i media, które już prawie ogłaszały pierwszą dymisję w rządzie Beaty Szydło. Ten... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany