Dwa polskie sumienia

Dwa polskie sumienia

Dodano:   /  Zmieniono: 1
Głośniej nad trumną pułkownika Kuklińskiego! Wzrost - około 167 cm, twarz pociągła, włosy ciemnoblond, czesane na bok, oczy niebieskie, chód kołyszący, sylwetka pochylona lekko do przodu" - tę charakterystykę wyjętą z listu gończego wojskowego kontrwywiadu PRL z listopada 1981 r. po latach wystarczyło uzupełnić o wąsy i brodę oraz siwiznę, by uzyskać "aktualny portret zdrajcy", jak to ujmowała komunistyczna propaganda. W 1992 r. 24 proc. Polaków uważało pułkownika Ryszarda Kuklińskiego za zdrajcę. Pięć lat później był to już portret bohatera, przynajmniej dla 27 proc. ankietowanych. Dzisiaj pewne jest tylko jedno: nikt go już nigdy nie będzie ścigał.

Granica między Polską a PRL

Ci, którzy niegdyś potępili i skazali Kuklińskiego, we własnym interesie wzywają do ciszy nad jego trumną. Inni, nie mając wątpliwości, że to nie tylko trumna wielkiego Polaka, ale także fragment ich losu i ich dramatów, przeciwnie, pragną, aby jego pogrzeb stał się wielką manifestacją patriotyzmu i polskich ponadczasowych racji, w których imię dobro ojczyzny staje się najwyższym prawem.

Zarówno ci, którzy krzyczą: "zdrajca", jak i ci, którzy wołają: "bohater", jakby nie zdawali sobie sprawy z tego, że ferują jedynie doraźne wyroki polityczne. Jak wskazywał nieodżałowany ksiądz prof. Józef Tischner, ławy prokuratorskie od ław obrończych zdaje się oddzielać - wcale nie taka wąska - granica między Polską i PRL. Na wyrok historii w tej sprawie Polacy, jak się okazuje, obywatele dwóch ojczyzn, muszą więc czekać do czasu, aż odtajnione dokumenty sprawy odpowiedzą na pytania, co naprawdę uczynił płk Ryszard Kukliński, jakie materiały przekazał i przed czym naprawdę nas ocalił.

Groby, które dzielą

Wiele było w naszej historii trumien wielkich Polaków, nad którymi jedni krzyczeli: "zdrajca", a drudzy: "bohater". Losu tego doświadczył sam król Stanisław August Poniatowski, jeden z najświatlejszych polskich władców, współtwórca obozu reform i Konstytucji 3 Maja, któremu ani współcześni, ani potomni nie potrafili zapomnieć romansu z carycą Katarzyną i przystąpienia do targowicy. Odmówiono mu nie tylko sprawiedliwej pamięci, ale nawet prawa do spoczynku na Wawelu wśród innych władców. Prawa do pochówku w wawelskiej katedrze odmawiano zresztą także Józefowi Piłsudskiemu i Władysławowi Sikorskiemu. Zdrajcą przez wieki pozostawali i Ksawery Drucki-Lubecki, i margrabia Aleksander Wielopolski, i napoleoński bohater gen. Józef Zajączek. Trzeba było wieków, by ich zasługi dla ojczyzny mogły zajaśnieć pełniejszym blaskiem. "Albowiem historia społeczeństw - jak pisze Didier Julia w 'Słowniku filozofii' - jest w gruncie rzeczy natury politycznej i zależy od czynników ludzkich, które nie podporządkowują się absolutnym prawom. Tym samym przeszłości nie da się wytłumaczyć w sposób obiektywny, trzeba ją subiektywnie zrozumieć".

Obiektywnie zdrajcą był gen. Zygmunt Berling, skazany prawomocnym wyrokiem sądu wojskowego na śmierć za złamanie przysięgi wojskowej i dezercję. Jeśli jednak spróbować go zrozumieć, to w tle tej zdrady i złamanej przysięgi historyk musi dostrzec dziesiątki, a może setki tysięcy ludzi, których Berling uratował, wywiódł z nieludzkiej ziemi i przyprowadził do Polski. Kim więc był - bohaterem czy zdrajcą? Czy tylko zdrajcami byli skazani w latach wojny za kontakty z Niemcami: były premier Leon Kozłowski, szef sztabu Komendy Głównej ZWZ płk Janusz Albrecht czy prowadzący z nimi rozmowy w Budapeszcie płk Marian Steifer, a następnie w Warszawie marszałek Edward Rydz-Śmigły? Formalnie tak! Trzech z nich dostało wyroki śmierci, na jednym wyrok ten wykonano. Historia jednak - próbując ich zrozumieć - odkrywa najgłębsze, patriotyczne uzasadnienia ich czynów. Czy na pewno powinni pozostawać w naszej zbiorowej pamięci jako zdrajcy?

Wyroki polityki i historii

W polityce, jak się okazuje, wyroki feruje się znacznie łatwiej niż w historii. W myśl politycznego wyroku PRL płk Ryszard Kukliński był zdrajcą. Wyrokiem historii, co zdaje się nie ulegać wątpliwości, zostanie uznany za bohatera, być może tragicznego. Podobnie jak dziesiątki Polaków, których narodowa niewola w wieku XIX czy XX zmusiła do przywdziania obcego, nierzadko wrogiego munduru. Podczas ostatniej wojny służyli Polsce w mundurach gestapo czy Wehrmachtu, pracowali w kancelariach najwyższych dostojników niemieckich. Poświęcili Polsce coś znacznie ważniejszego niż życie - honor, wpisując ludzką pogardę, z którą się na co dzień spotykali, w koszty anonimowej, najtrudniejszej służby. "Mało kto z nich jeszcze żyje, bardzo wielu zmarło po prostu z wyczerpania, w kacetach, łagrach, więzieniach - pisał, zabierając głos w dyskusji na temat zarzutów wobec płk. Ryszarda Kuklińskiego, Kazimierz Leski, legenda polskiego wywiadu.

- Innym poszło jeszcze gorzej; potworne 'śledztwa', tortury, zemsta na rodzinach i - tak jak wobec płk. Kuklińskiego - bycie traktowanym przez własnych rodaków jak zdrajcy, szpiedzy, kolaboranci, bandyci itp.".

Tym, którzy skazywali płk. Kuklińskiego, podobnie jak tym, którzy skazywali Kazimierza Leskiego, wystarczyło złamanie przysięgi wojskowej. Jakby nie rozumieli, że ta zasadnicza kwestia w polskiej historii traktowana była w latach niewoli pobłażliwie. W kwietniu 1826 r. w Warszawie odbył się "żałobny obchód po wiekopomnej pamięci najjaśniejszym Aleksandrze I". Nakładem i drukiem Glucksberga ukazała się trzy lata później lista wszystkich osób idących w żałobnym kondukcie. Za symboliczną trumną cara postępują późniejsi bohaterowie powstania listopadowego, z legendarną szkołą podchorążych i Piotrem Wysockim. Wszyscy, którzy niebawem mieli złamać przysięgę wojskową, by trafić do panteonu polskiej chwały. Nikt nigdy nie uczynił im z tego powodu najmniejszego zarzutu. Bowiem - co niedawno przypomniał w dyskusji o płk. Kuklińskim Mariusz Czubaj - jak mawiał ks. Józef Poniatowski: "Każdy Polak, wskutek długich nieszczęść wyrobił w sobie jakby dwa sumienia". Złamali przysięgę Romuald Traugutt, ulubiony oficer cara, gen. Józef Dowbór-Muśnicki, Józef Piłsudski i setki oficerów, którzy - gdy mieli wybierać między przysięgą a dobrem Polski - zawsze wybierali Polskę.

Czy de Gaulle był zdrajcą?

Przysięgę oficerską łamali zresztą nie tylko Polacy. Dość przypomnieć historię Charles'a de Gaulle'a, który po kapitulacji Francji, złamawszy przysięgę, uciekł do Wielkiej Brytanii, by kontynuować walkę. Czy ktokolwiek przy zdrowych zmysłach nazwie go zdrajcą? A przecież formalnie działał przeciwko własnemu czterdziestomilionowemu narodowi, oficjalnie stojącemu po stronie Hitlera. Przecież ujawnił Brytyjczykom najtajniejsze francuskie plany i tajemnice wojskowe. Formalnie został skazany zaocznie na śmierć za zdradę. Dumni Francuzi widzą w nim jednak ojca odzyskanej ojczyzny i bohatera narodowego.

Cóż uczynić w historii z dramatem niemieckich oficerów: Wilhelma Canarisa, Erwina Rommla, Hansa Ostera czy Clausa von Stauffenberga? Czy oficerowie, którzy ujawniali przeciwnikom tajemnice wojskowe, uprzedzali o terminach operacji wojennych Hitlera, zawiązywali spiski oficerskie, by ratować własną ojczyznę przed samozagładą reżyserowaną przez szaleńca u władzy, zasługują na miano zdrajców? To ludzie, którzy znaleźli w sobie dość odwagi, by się przeciwstawić złu. Być może wystarczy, jak to uczynił w kwestii płk. Kuklińskiego były prezydent Lech Wałęsa, nazwać ich postaciami tragicznymi. Być może jednak nie wystarczy.

Pierwszy oficer III RP

Niewielu współczesnych zdaje się przejmować tym, że po wojnie, za naszego życia, świat co najmniej kilkakrotnie znalazł się na krawędzi wojny nuklearnej. Pierwszy raz, gdy po śmierci Stalina odnaleziono plany bliskiego uderzenia na Europę. Po raz drugi w 1956 r., gdy podczas kryzysu sueskiego Chruszczow zagroził atakiem jądrowym na Londyn i Nowy Jork. A potem podczas kryzysu kubańskiego w październiku 1962 r., w roku 1968, gdy dokonano inwazji na Czechosłowację, w roku 1980 i 1981, gdy w manewrach państw Układu Warszawskiego na polskiej zbuntowanej ziemi miało wziąć udział pół miliona "bratnich" żołnierzy. Powszechnie wiadomo, że żaden z tych kryzysów nie zakończył się wojną. Powszechnie wiadomo, że komuś to zawdzięczamy. Być może anonimowym pułkownikom, którzy mediowali, ostrzegali, ujawniali złowrogie albo po prostu zbrodnicze zamiary. W ostatnim z owych kryzysów kluczową rolę Amerykanie przyznali polskiemu oficerowi, pułkownikowi Ryszardowi Kuklińskiemu, który złamał co prawda oficerską przysięgę wierności sojuszniczej Związkowi Radzieckiemu, lecz uczynił to, by ocalić przed zagładą swój kraj i resztę świata.

Świat uznał jego zasługi. Polacy jeszcze zdają się wahać i dyskutować, jakby zatopieni w kłótniach nie dostrzegli, że świat ocalał, a oni wraz z nim. Jakby nadal jeszcze mieli dwa sumienia.

Więcej możesz przeczytać w 25/2004 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 1

Spis treści tygodnika Wprost nr 25/2004 (1125)

  • Na stronie - Cmentarzysko optymistyczne 20 cze 2004 Za nowotwórczość polityczną polityków płacimy pieniędzmi, zdrowiem, a niekiedy nawet życiem Im szybciej wykryjemy chorobę, tym większe mamy szanse na jej wyleczenie, czyli - często - na przeżycie. Warunkiem koniecznym przeżycia jest oczywiście chęć poddania się właściwej... 3
  • Skaner 20 cze 2004 Podsiębierni Pawło Łazarenko, były premier Ukrainy, został uznany przez sąd w San Francisco za winnego prania brudnych pieniędzy w kalifornijskich bankach. Ponad 100 mln dolarów, jakie zdefraudował były ukraiński szef rządu,... 6
  • Dossier 20 cze 2004 LECH KACZYŃSKI prezydent Warszawy Większość naszego społeczeństwa jest na szczęście heteroseksualna. Ród ludzi wyginąć by musiał, gdyby było inaczej Radio Zet DANUTA HÜBNER polski komisarz w UE W obcych językach słowo... 7
  • Sawka 20 cze 2004 8
  • Kadry 20 cze 2004 9
  • Licznik 20 cze 2004 0 razy grali Polacy w mistrzostwach Europy 18 lat ma najmłodszy piłkarz ME - bramkarz Rosji 36 lat ma najstarszy piłkarz tych mistrzostw - napastnik Szwajcarii 45 euro kosztuje najtańszy bilet na mecz 368 piłkarzy przyjechało na ME 1000... 9
  • Playback 20 cze 2004 11
  • M&M 20 cze 2004  O ZWYCIĘZCACH WYBORÓW To świetnie, że wygrali. Lecz będzie dylemat: czy lepiej, że są tam, czy że ich tutaj nie ma. 11
  • Poczta 20 cze 2004 Dziewczyna sfinksa W notatce "Dziewczyna sfinksa" (Menu, nr 22) błędnie podaliśmy dystrybutora filmu "Dziewczyna z perłą". Jest nim ITI Cinema, a nie UIP. Redakcja Dyktatura równości Przy następnej próbie... 11
  • Ryba po polsku - Obrazy polskie w Strasburgu 20 cze 2004 Istnieją uzasadnione obawy, że eurodeputowani na widok Polaków będą się chować w piwnicach i włazić na drzewa Noto wybraliśmy sobie posłów do Parlamentu Europejskiego. Jeszcze nie wiem, kogo wybraliśmy, ale jednego jestem już pewien. Wybraliśmy fałszywie. Już widzę oczyma... 13
  • Z życia koalicji 20 cze 2004 Sztuka dialektyki. Rzecznik Antyklerykalnej Partii Postępu Racja i organizator gejoparad Szymon Niemiec o walnięciu prezydenta Warszawy tortem: "Pan Kaczyński sam jest sobie winien. To jest efekt eskalacji przemocy, jaką sam rozpętał.... 14
  • Z życia opozycji 20 cze 2004 Bardzo nas zdziwiło, że najlepszą kampanię telewizyjną ma PiS. Widać nie zajmował się nią żaden PiS-owiec. Natomiast Platforma Obywatelska wabi wyborców jakimś niesamowicie energicznym, sowicie owłosionym samcem. Jest to podobno... 15
  • Fotoplastykon 20 cze 2004 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 16
  • Półrząd na pełny gwizdek 20 cze 2004 Najlepiej sprawdzały się rządy upadające w połowie kadencji Każdy rząd i rządząca koalicja parlamentarna mają swoje pierwsze sto dni, w których mogą dokonać większych czy mniejszych reform. Decyzje późniejsze są podejmowane już na zasadzie rozpędu i bezwładu. A im bliżej... 18
  • Niewinny czarodziej 20 cze 2004 Czy Wiesława Kaczmarka faszerowano środkami odurzającymi? Dobrze zakonspirowani agenci przygotowali, a teraz wdrażają w życie wielką prowokację. Mają swoich ludzi w prokuraturze i policji. Zamiast jednak ścigać prawdziwych przestępców, prześladują tego, kto odważył się... 24
  • O co naprawdę chodzi 20 cze 2004 Po apelu intelektualistów w sprawie rozwiązań politycznych kilku publicystów, w tym i na łamach "Wprost", zobaczyło w sygnatariuszach, którzy nadstawiali głowy za demokrację - ni mniej, ni więcej - ludzi nie rozumiejących demokracji. Otóż powoływanie w chwilach trudnych lub... 26
  • Nic mnie nie różni 20 cze 2004 Izrael jest od lat w stanie wojny z arabskim terroryzmem. Bezpieczeństwo tego państwa jest ustawicznie zagrożone, a mimo to nie przypominam sobie, by ktokolwiek apelował o powołanie przez Kneset apolitycznego rządu fachowców. Demokracja parlamentarna kwitnie w Izraelu, a... 26
  • Kompromis jagielloński 20 cze 2004 Nicea albo Kraków Dlaczego politycy nie zdołali dotychczas uchwalić projektu konstytucji europejskiej? W czym tkwi istota sporu o kształt systemu głosowania w Radzie Unii Europejskiej? Co tak naprawdę oznacza głośne w Polsce hasło "Nicea albo śmierć"? Gra toczy się m.in. o... 28
  • Psy pokoju 20 cze 2004 Byli polscy komandosi idą na wojnę Dzień po śmierci w Iraku dwóch byłych komandosów Gromu zgłosiło się ponad stu chętnych do natychmiastowego wyjazdu. Zabici Polacy pracowali dla amerykańskiej firmy Blackwater. Okazuje się, że wielu byłych żołnierzy jednostek specjalnych,... 32
  • Nałęcz - Odruch złości 20 cze 2004 Wyborczy sukces awanturników może podziałać jak zimny prysznic, ale może też być początkiem kataklizmu Kilka dni przed wyborami do Parlamentu Europejskiego Krzysztof Pilawski, publicysta, z którym można się nie zgadzać, ale warto go czytać, bo potrafi wyczuć, co gra w duszach... 38
  • Recenzja 20 cze 2004 Rzeczpospolita według Halla Z półek księgarskich nie zniknęła jeszcze biografia Charles'a de Gaulle'a świeżo upieczonego doktora historii Aleksandra Halla, a już pojawia się na nich publicystyczna "Jaka Polska?". Hall, w PRL, antykomunistyczny opozycjonista, a potem polityk... 38
  • Giełda 20 cze 2004 Hossa Świat Odetkana rura Rosyjski Gazprom i białoruski Biełtransgaz podpisały kontrakt na tegoroczne dostawy gazu na Białoruś. Za 1000 m3 gazu dostarczanego przez Gazprom Białoruś będzie płacić prawie 47 USD, czyli tyle, ile pierwotnie... 40
  • ReBelka w Orlenie 20 cze 2004 W SLD toczy się wojna domowa o kontrolę nad największą polską spółką Panika, którą wywołała w szeregach SLD sejmowa decyzja z 28 maja o utworzeniu komisji śledczej do zbadania okoliczności aresztowania byłego prezesa PKN Orlen, była jeszcze większa od tej, która wybuchła po... 42
  • Gorzko nam! 20 cze 2004 Cukier krzepi tylko producentów i plantatorów buraków W drugiej połowie roku kilogram cukru u producentów będzie kosztować 3,10-3,15 zł. Jeśli doliczymy do tego marże pośredników i sprzedawców detalicznych, za kilogram cukru niedługo zapłacimy w sklepie ponad 4 zł! Przedsmak... 46
  • Bank knoty 20 cze 2004 Państwowy interwencjonizm pożera niemiecki system bankowy Czy można w Niemczech zbić mały kapitał? Można, pod warunkiem że wcześniej miało się duży" - żartują Niemcy. Podczas gdy banki w Wielkiej Brytanii, Hiszpanii czy Holandii odnotowują rekordowe dochody, zyski niemieckich... 50
  • Konserwatywna kontrrewolucja 20 cze 2004 Gwiazdy Europy według "BusinessWeeka" Europa potrzebuje menedżerów działających jak rewolucjoniści oraz konserwatywnych polityków i bankierów - napisał amerykański tygodnik "BusinessWeek", wybierając 25 Gwiazd Europy, czyli osób, które w największym stopniu wpłynęły na rozwój... 54
  • Balcerowicz wprost - Darmo kosztuje podwójnie 20 cze 2004 Wysokie podatki i składki zwiększające koszty pracy są pożywką dla szarej strefy Austriacki ekonomista Friedrich Schneider przedstawił niedawno wyniki badań nad rozmiarami szarej strefy w 110 krajach świata. Obejmuje ona z definicji nie opodatkowane dochody osiągane przy... 58
  • 2 x 2 = 4 - Wrażliwość czy populizm 20 cze 2004 Nasi "dobroczyńcy" już kombinują, jak przełożyć wzrost PKB na wzrost wydatków socjalnych W Polsce wypada być wrażliwym. Wypada popisywać się tanimi frazesami o współczuciu i poparciu dla poczynań mających poprawić los tych, których skrzywdził ten okropny kapitalizm, i tych,... 59
  • Supersam 20 cze 2004 Domowe drukowanie Domowy kombajn Lexmark X2250 umożliwia szybkie i dokładne skanowanie, kopiowanie i drukowanie zdjęć. Wbudowany płaski skaner z łatwością kopiuje także książki bez konieczności wyrywania poszczególnych kartek.... 60
  • Kompleks Kotańskiego 20 cze 2004 Cztery mity o leczeniu narkomanów Narkomanów nie da się wyleczyć w takich ośrodkach jak Monar. Terapeuci w USA i krajach Zachodu twierdzą, że w leczeniu narkomanii odtrucie na oddziale detoksykacyjnym i wielomiesięczny pobyt w ośrodku niewiele dają. Podobnie sądzi wielu... 62
  • Swing na 10 par 20 cze 2004 Seks grupowy uprawia się w Polsce już w 70 klubach Są biznesmenami, handlowcami, uprawiają wolne zawody. Spotykają się w grupach liczących około dwudziestu osób. Większość z nich ma 35-45 lat. Nazywają się swingersami - to slangowe określenie kogoś, kto przygląda się parom... 66
  • Don Kichot z Łodzi 20 cze 2004 Daniel Libeskind zażądał zachowania w architekturze pamięci o zmarłych Był październik 1956 r. Uczeń trzeciej klasy szkoły muzycznej w Łodzi Daniel Libeskind rozbił kamieniem portret Stalina. Gdy w lipcu 2002 r. w Manchesterze otwierano Imperial War Museum North, twórca... 70
  • Piłka zawałowa 20 cze 2004 Oglądanie Euro 2004 grozi śmiercią! NA stadionach w Portugalii, na których są rozgrywane mecze piłkarskich mistrzostw Europy, zamontowano defibrylatory. Organizatorzy uznali, że urządzenia do przywrócenia akcji serca są niezbędne. Choćby po to, by nie było takich ofiar jak... 74
  • Druga płeć - Kochanka idealna 20 cze 2004 Wiek kochanki nie odgrywa istotnej roli, jeśli zapewnia ona wybranemu porozumienie dusz i udany seks Neodarwnista Matt Ridley wyznaje pogląd, że najlepsze, czego może oczekiwać mężczyzna, to "młoda, ładna kochanka i oddana żona, którą należy wymieniać średnio co dziesięć... 75
  • Dwa polskie sumienia 20 cze 2004 Głośniej nad trumną pułkownika Kuklińskiego! Wzrost - około 167 cm, twarz pociągła, włosy ciemnoblond, czesane na bok, oczy niebieskie, chód kołyszący, sylwetka pochylona lekko do przodu" - tę charakterystykę wyjętą z listu gończego wojskowego kontrwywiadu PRL z listopada... 76
  • Tajemnica w grobie 20 cze 2004 Rozmowa z BENJAMINEM WEISEREM, nowojorskim reportażystą, autorem książki o pułkowniku Ryszardzie Kuklińskim "Tajne życie: Polski oficer, jego ukryta misja i cena, którą zapłacił, by uratować swój kraj" 78
  • Know-how 20 cze 2004 Krem na meduzy Naukowcy ze Stanford University wynaleźli krem, który chroni przed poparzeniami groźnych meduz, jak morskie pokrzywy (Chrysaora achlyos) czy morskie osy (Chironex fleckeri). Ich jad może spowodować nawet śmierć. Krem... 80
  • Wykrywacz raka 20 cze 2004 30 tysięcy Polaków rocznie może wygrać z nowotworem dzięki PET Jacek Kaczmarski, pieśniarz i poeta, miał 47 lat, gdy zabił go rak gardła i przełyku. Znana z serialu "Na dobre i na złe" Daria Trafankowska zmarła w wieku 51 lat na raka trzustki, którego wykryto dopiero, gdy... 82
  • Bez granic 20 cze 2004 Spokojnie, to tylko wulkan Dwa potężne indonezyjskie wulkany wciąż grożą erupcją - z kraterów wulkanów Awu na wyspie Sangihe oraz Bromo na Jawie od kilku dni płynie lawa i unosi się gęsty dym. Z rejonu Awu ewakuowano około... 88
  • Egipskim targiem 20 cze 2004 Sojusz Szarona z Mubarakiem na Bliskim Wschodzie oznacza bliski zachód Arafata Ariel Szaron nie miał zadatków na izraelskiego de Gaulle'a. Czterogwiazdkowy generał, którego karykaturzyści przedstawiali przez lata jako brutalnego żołdaka, zaskoczył wszystkich, rozgrywając... 90
  • Rozwód Schrödera z Chirakiem 20 cze 2004 Kolejny raz Stany Zjednoczone dały nauczkę "starej Europie" Testament, jaki zostawił Niemcom Konrad Adenauer, zalecał pojednania z Francuzami, Polakami i Izraelem. Traktat elizejski był pierwszym politycznym krokiem ku przyjaźni niemiecko-francuskiej. Potem były gesty -... 94
  • Bóg, siła, Ameryka 20 cze 2004 Ronalda Reagana cechował instynkt polityczny męża stanu Reagan utrzymywał dystans: nawet jego dzieci narzekały, że nigdy nie mogły się do niego zbliżyć. Uprzejmość służyła mu za tarczę, która miała go bronić przed bardziej intymną zażyłością. Sięgał do niewyczerpanego źródła... 96
  • Stany Zjednoczone z Polską 20 cze 2004 Podczas projekcji "Człowieka z żelaza" Reagan się rozpłakał Ronald Reagan, przemawiając na cmentarzu Arlington w 40. rocznicę śmierci Ignacego Paderewskiego, powiedział, że wielcy artyści reprezentują ducha wolności i demokrację, a filozofia Paderewskiego powinna napełniać... 96
  • Blizny po komunizmie 20 cze 2004 Mołdawia stała się terenem łowieckim handlarzy ludzkimi nerkami Wyglądał jak panowie. Może to był Anglik albo Niemiec. Tylko przez chwilę go widziałem, gdy leżeliśmy obok siebie - Nicolai Bardan już nie pamięta szczegółów. Wie, że miał wtedy w głowie tylko jedno: ślub z Gerą... 100
  • Klucz francuski - Zamulony umysł? 20 cze 2004 Francja to jeden z krajów mających w Europie największe trudności z wychodzeniem z komunizmu Paradoksalnie, za jeden z krajów mających w Europie największe trudności z wychodzeniem z komunizmu można uznać Francję. Na wschód od Łaby przez powojenne czterdziestolecie głosowano... 102
  • Menu 20 cze 2004 Świat Pożegnanie giganta "Muzyka nie jest niczym osobnym. Jest we mnie. Musielibyście ją usunąć chirurgicznie" - powiedział kiedyś Ray Charles. 73-letni ojciec muzyki soul zmarł w swoim domu w Beverly Hills. Jako dziecko... 104
  • Teatr pasożytów 20 cze 2004 W telewizji teatr nie rozkwita, lecz umiera Wraca stare. Telewizja publiczna zamierza zwiększyć liczbę premier Teatru Telewizji. To wiadomość podwójnie zła. Po pierwsze, reżyserzy, którzy nie mieli szans, żeby zrealizować film, bo nikt rozsądny nie chciał im dać na to... 106
  • Che Madonna 20 cze 2004 Królowa popu jest już tylko jedną z księżniczek Madonna straciła wyczucie. Rewolucyjny sztafaż w wykonaniu bogatej gwiazdy, która wylansowała się jako Material Girl, a teraz użala się, że życie na topie i pieniądze nie dają szczęścia, to albo przejaw hipokryzji, albo... 110
  • Optymistka rozpaczy 20 cze 2004 Samobójstwo Sylvii Plath było jej sposobem na wyjście z cienia sławnego męża Umieranie jest sztuką, tak jak wszystko inne. Umiem to robić wyjątkowo dobrze". Te słowa pod koniec października 1962 r. napisała Sylvia Plath, obiecująca poetka, eseistka, porzucona żona, matka... 112
  • DVD Kamila Śmiałkowskiego 20 cze 2004 Martwe zło 2 Reżyseria: Sam Raimi W rolach głównych: Bruce Campbell, Sarah Belly USA 1987 r. Jeden z najlepszych horrorów lat 80. w świetnie dopracowanej edycji DVD. Domek na pustkowiu, para kochanków, legendarna księga... 113
  • Fotokompozytor 20 cze 2004 Fotografia jest przekazem myśli i fantazji, a nie zapisem rzeczywistości - mówi Ryszard Horowitz Nie wiedział, czy zostać muzykiem jazzowym, czy plastykiem. Tak jak Woody Allen gra na klarnecie. Ryszard Horowitz jest nazywany fotokompozytorem. W sposobie komponowania swoich... 114
  • Perły do lamusa 20 cze 2004 "Słoń" to film o masowym zabójstwie, ale także o... codziennym życiu amerykańskiej młodzieży Tomasz Raczek: Panie Zygmuncie, "Słoń" Gusa Van Santa stał się w ubiegłym roku sensacją festiwalu w Cannes. Jest... 118
  • Z grzędy zrzędy - Albo - albo 20 cze 2004 Jeszcze się taki nie narodził, co by kanclerzowi Schröderowi dogodził! Kanclerz Schröder zachowuje się jak panienka, co to chciałaby, a boi się. Kanclerz Schröder musi się zdecydować: albo - albo. Albo fabrykanci niemieccy przyjadą z gotówką do nas, albo my pojedziemy po tę... 120
  • Nowowizja - Dekalog Postępowy 20 cze 2004 "Nie cudzołóż" wypada w całości na rzecz "Stosuj bezpieczny seks" Wierzący próbują dostosować się do ducha czasów. Prasa doniosła o prowadzonych w Anglii pracach nad kieszonkowym modlitewnikiem - poprawnym politycznie i wrażliwym społecznie, uwzględniającym historyczne... 120
  • Ueorgan Ludu 20 cze 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 25 (90) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 14 czerwca 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Po eurowyborach Hitlerkom powiedzieliśmy "nie"! Znamy już wyniki wyborów do europarlamentu... 121
  • Skibą w mur - Życie z odzysku 20 cze 2004 Już niebawem z Jakubowskiej odzyska się trzy kilo partyjnego betonu, a z Belki - worek trocin i drzazg Polacy zawsze walczyli o ziemię, dlatego też naszą narodową potrawą są ziemniaki. Stąd słynne powiedzenie jaskiniowych prawicowców "Ziemia dla Polaków - Polska dla... 122