Z punktu widzenia ewolucji, człowiek, kot i pies mają wspólnego przodka, który żył około 90-95 milionów lat temu. Nasze linie ewolucyjne rozdzieliły się bardzo dawno temu.
Koty i psy należą do rzędu drapieżnych (Carnivora), natomiast człowiek do naczelnych (Primates). Co ważne, koty i psy rozdzieliły się od siebie znacznie później, bo około 50-55 milionów lat temu – są one bardziej spokrewnione ze sobą niż z ludźmi.
– Z perspektywy ewolucji, jesteśmy spokrewnieni mniej więcej na równi z psami, jak i z kotami – stwierdził na łamach portalu livescience.com Mark Springer, emerytowany profesor ewolucji, ekologii i biolgii organizmów na Uniwersytecie Kalifornijskim w Riverside.
Dodał, że psy i koty są bliżej spokrewnione z ssakami takimi jak łuskowce, konie, krowy, nietoperze, ryjówki czy krety, niż z ludźmi. Z kolei człowiekowi bliżej do królików, szczurów czy myszy, niż do kotów lub psów.
Geny kontra ewolucja. Odpowiedź nie jest jednoznaczna
Sprawa znacznie się komplikuje, gdy do gry wchodzi genom. Porównania DNA pokazują, że różne metody analizy mogą prowadzić do różnych wniosków.
Część badań wskazuje, że w niektórych aspektach organizacji genów ludzie wykazują większe strukturalne podobieństwo do kotów niż do psów. Chodzi nie o samą liczbę wspólnych genów, ale o sposób ich ułożenia w chromosomach i regulację ich działania.
To właśnie ta strukturalna „architektura” DNA sprawia, że koty bywają wykorzystywane jako lepsze modele do badań niektórych chorób człowieka, takich jak choroby nerek czy nowotwory.
Jednocześnie inne analizy genomowe wykazują, że różnice między człowiekiem a kotem oraz człowiekiem a psem są na tyle niewielkie i równomierne, że trudno mówić o wyraźnej przewadze jednej ze stron.
Dlaczego psy wydają się nam „bliższe”?
Choć genetyka nie daje jednoznacznej odpowiedzi, w praktyce to psy częściej postrzegamy jako bardziej „ludzkie”. Wynika to jednak nie z biologii, a z historii udomowienia.
Psy przez dziesiątki tysięcy lat były celowo udomowiane pod kątem współpracy z człowiekiem i reagowania na jego potrzeby. Koty natomiast oswoiły się w dużej mierze same, przyciągane obecnością ludzi i łatwym dostępem do pożywienia.
W efekcie to psy lepiej wpisują się w nasze społeczne schematy, mimo że ewolucyjnie nie są bliżej nas niż koty.
Psy czy koty? Remis z lekkim „ale”
Z perspektywy ewolucji odpowiedź jest prosta – ludziom równie daleko do psów jak i do kotów. Jednak analiza genomu pokazuje, że koty mogą mieć niewielką przewagę w podobieństwie do człowieka nad psami.
Ostatecznie więc nauka nie wskazuje jednego zwycięzcy. To raczej biologiczny remis, w którym różnice zależą od tego, jak dokładnie definiujemy „bliskość”.
Czytaj też:
Przełom w badaniach nad psami. Wszystko przez fragment szczękiCzytaj też:
Sekret kotów wyszedł na jaw. Naukowcy rozgryźli pewien „trik”