Mowa poznańska

Dodano:   /  Zmieniono: 
"Kierzki", "angryst", "śpikować", w jakim to języku? Gwara miejska Poznaniaków w sieci.
Na stronie Słownika gwary miejskiej Poznania znaleźć można prezentację jednej z najpiękniejszych polskich gwar miejskich - mowy Poznaniaków.


Na stronie prezentowana jest książka "Słownik gwary miejskiej Poznania" pod redakcją Gruchmanowej i Walczaka. Prezentację poszerzono jednak o wirtualny słownik tłumaczący słowa i zwroty Poznaniaków na język ogólnopolski. Słownik ma istotną wadę: działa tylko w jedną stronę, tzn. tłumaczy poznańskie zwroty i słowa na używane w całej Polsce, ale nie umożliwia znalezienia poznańskich odpowiedników dla słów używanych na Mazowszu czy w Małopolsce. Po wstukaniu słowa "pyra" dowiemy się zatem, że to "ziemniak", natomiast po wpisaniu słowa "ziemniak" nie dowiemy się, że w Poznaniu i Wielkopolsce na tę bylinę mówi się "pyra". Zaletą słownika są natomiast bogate opisy słów poznańskich z odniesieniami do powiedzeń, przysłów i związków frazeologicznych w jakich są używane. Słownik o "świętojance", czyli porzeczce:
"świętojanka zwykle w lm, powsz. [porzeczka]: Jagodom, zwanym w zachodniej Galicji brusznicami, czerwonemi borówkami albo kamyczkami, a we wschodniej gogodzami, odpowiadają wielkopolskie borówki, porzeczkom odpowiadają świętojanki, ostrężynom (we wschodniej Galicji ożynom) jeżyny. A jak już ciotka wniesła kompot z korbola i ze świętojanek, wtedy narzeczony Antolek [...] mioł dłuższe przemówienie. Zaś było mięso naturalnie fałszywy zając, śpikowany okrasą w bronatnym sosie, a na kóńcu kómpot z korbola i ze świętojanek. W ogródku bez środek szły kierzki z angrystami, z prawej stróny same drzuzgowki, na lewo świętojanki. Ciotka Maniucha ze swoim chłopyszkiem kończyła już obrabiać kierzki ze świętojanek. Pod wielgie pola haczkom stetrane gruchnijmy wino ze świyntojanek! Między kiyrzkami świyntojanek tyż można godnie pogarować. Rós tam angryst, świyntojanki. Inform. Kupiłym na targu drzuzgowek i świyntojanek."
Ciekawi tego, co znaczy "kierzki", "angryst", "śpikować", "korbol" i ... "pogarować" na pewno znajdą to w słowniku.
les