Zagadkowe życie narwali. Naukowcy odkryli niezwykły sekret morskich jednorożców

Narwale zamieszkują chłodne wody Arktyki, głównie w północnych rejonach Oceanu Atlantyckiego. Dorosłe samce osiągają długość około 4,5 metra, podczas gdy samice są nieco mniejsze, mierząc od 3,8 do 4,2 metra.

Masa ciała tych zwierząt zazwyczaj nie przekracza 1,6 tony. Ich ubarwienie jest brunatnopopielate z białawą stroną brzuszną, a zamiast płetwy grzbietowej mają niski garb.

Narwale charakteryzują się niewielką głową, wypukłym czołem i ruchomą szyją. Najbardziej rozpoznawalną cechą samców jest długi, skręcony kieł, który wyrasta z lewej strony górnej szczęki i może osiągnąć nawet 3 metry długości oraz ważyć do 10 kg. Niezwykle rzadko zdarzają się osobniki posiadające dwa kły.

To właśnie ów niezwykły kieł stał się obiektem badań naukowców.

Tajemnica kła narwala. Od legend do naukowych odkryć

Przez wieki kieł narwala budził liczne spekulacje i był źródłem legend o jednorożcach. W średniowieczu uważano go za róg mitycznego stworzenia, przypisując mu magiczne właściwości.

Wierzono, że posiada on moce uzdrawiające i neutralizujące trucizny, co czyniło go niezwykle cennym artefaktem. Wyrabiano z niego kubki i ozdoby, a jego wartość była porównywalna do złota.

Współczesne badania dostarczyły bardziej precyzyjnych informacji na temat funkcji niezwykłego zęba. Początkowo sądzono, że kieł służy samcom do walki o samice lub przebijania ryb podczas polowania.

Jednak najnowsze odkrycia wskazują, że jest to narząd sensoryczny o niespotykanej wrażliwości.

W jego wnętrzu znajduje się około 10 milionów włókien nerwowych, co pozwala narwalom wyczuwać zmiany w temperaturze, ciśnieniu, stopniu zasolenia wody, a nawet stężeniu związków chemicznych. Dzięki temu kieł pełni funkcję swoistego „sonaru”, umożliwiając zwierzętom nawigację i lokalizację zdobyczy w mrocznych głębinach oceanu.

Kieł narwala służy do zabawy?

Badania przeprowadzone latem 2022 roku w kanadyjskiej Zatoce Creswella dostarczyły przełomowych informacji na temat zachowania narwali.

Za pomocą dronów zarejestrowano 17 różnych zachowań tych ssaków związanych ze zdobywaniem pokarmu. Szczególną uwagę naukowców zwróciło nagranie, na którym narwal kilkukrotnie uderzał kłem w rybę, nie podejmując jednak próby jej zjedzenia.
To odkrycie sugeruje, że kieł może służyć nie tylko do polowania, ale także do zabawy.

Dr Gregory O'Corry-Crowe z Harbor Branch Oceanographic Institute na Florida Atlantic University stwierdził: „Zobaczenie, jak te zwierzęta nie polują na rybę, ale eksplorują, manipulują i wchodzą z nią w interakcje, to był prawdziwy game changer”.

Obserwacje wskazują, że narwale wykorzystują kły z niezwykłą precyzją i zwinnością, co pozwala im na interakcje z otoczeniem w sposób bardziej złożony, niż wcześniej sądzono. Zabawa odgrywa kluczową rolę w rozwoju behawioralnym wielu gatunków, a fakt, że narwale angażują się w takie aktywności, podkreśla ich złożone i interesujące życie społeczne.

Uczenie się społeczne i adaptacja młodych narwali

Badania wykazały również, że młode narwale naśladują zachowania dorosłych osobników, co sugeruje istnienie uczenia się społecznego wśród tych ssaków.

Takie przekazywanie wiedzy i umiejętności między pokoleniami jest kluczowe dla przetrwania gatunku, zwłaszcza w szybko zmieniającym się środowisku Arktyki. Uczenie się przez obserwację pozwala młodym narwalom na efektywne przyswajanie technik polowania, unikania drapieżników oraz interakcji społecznych w stadzie.

Rywalizacja z mewami bladymi?

Podczas obserwacji narwali w Zatoce Creswella zaobserwowano również interakcje tych ssaków z innymi gatunkami, w tym z mewami bladymi (Larus hyperboreus). Te duże, arktyczne ptaki okazały się nie tylko biernymi obserwatorami polowań narwali, ale także aktywnymi uczestnikami swoistej rywalizacji o zdobycz.

Badacze zaobserwowali, że mewy często kradły ryby schwytane przez narwale tuż przy powierzchni wody. To zaskakujące zachowanie pokazuje, że interakcje drapieżnik–ofiara w środowisku morskim mogą być bardziej skomplikowane, niż dotychczas sądzono.

„Chociaż znane są przypadki ptaków morskich kradnących pożywienie innym zwierzętom, to obserwacje mew systematycznie odbierających zdobycz narwalom są czymś wyjątkowym” – powiedziała Anna Moscrop, szefowa działu naukowego w Whale and Dolphin Conservation.

Aby uniknąć utraty pokarmu, narwale zaczęły częściej nurkować na większe głębokości w poszukiwaniu ryb, zmieniając tym samym swoje tradycyjne wzorce polowań. Ta adaptacja behawioralna może wskazywać na wysoki poziom inteligencji tych ssaków oraz ich zdolność do dostosowywania się do zmieniających się warunków środowiskowych.

Znaczenie badań dla ochrony narwali

Odkrycia dotyczące narwali i ich niezwykłych zachowań mają istotne znaczenie w kontekście zmian klimatycznych i ich wpływu na arktyczne ekosystemy. Ocieplenie klimatu i topnienie lodowców prowadzą do zmian w dostępności pożywienia oraz struktury ekosystemów, co może wpłynąć na populację narwali.

Zespół badawczy podkreśla również znaczenie współpracy z rdzennymi społecznościami Arktyki, które od wieków obserwują narwale i posiadają bezcenną wiedzę na temat ich nawyków. Dzięki ich wsparciu naukowcy mogą lepiej monitorować populację tych ssaków oraz skuteczniej wdrażać strategie ochrony.

Jak podkreślił dr O'Corry-Crowe:

„Fakt, że te zwierzęta wykazują tak złożone interakcje i przystosowania, przypomina nam, jak mało jeszcze wiemy o ich życiu. To tylko podkreśla, jak ważne jest dalsze badanie i ochrona tego niezwykłego gatunku”.