Liczba nauczycielskich wakatów jest zaniżana? MEN ujawniło dane

Politycy PiS napisali do szefowej MEN interpelację ws. pogłębiającego się kryzysu w polskiej edukacji publicznej, likwidacji szkół oraz narastającej komercjalizacji systemu oświaty. Krzysztof Ciecióra, Anna Dąbrowska-Banaszek, Marzena Machałek, Grzegorz Piechowiak, Agnieszka Ścigaj i Robert Warwas zwrócili w piśmie uwagę na przeciążenie nauczycieli, likwidację szkół publicznych, pogłębiające się nierówności edukacyjne oraz postępującą komercjalizacją edukacji.

W kolejnym aspekcie poruszono kwestię wzrostu wydatków rodziców na korepetycje, edukację prywatną i dodatkowe usługi edukacyjne. Posłowie wspomnieli również o zwiększeniu liczby rodzin, które zdecydowały się na przeniesienie dzieci do szkół prywatnych lub edukacji domowej. Dostęp do lepszej jakości edukacji ma być uzależniony od sytuacji materialnej rodziny. W interpelacji podniesiono także sprawę kryzysu kadrowego w szkołach.

Posłowie PiS z interpelacją do Barbary Nowackiej

Nauczyciele mają m.in. zwracać uwagę na nadmierną biurokrację i pogarszające się warunki pracy. Politycy Prawa i Sprawiedliwości powołali się na głosy o zaniżonej liczbie nauczycielskich wakatów i systemie funkcjonującym dzięki nadgodzinom i zwiększonemu obciążeniu obecnych pracowników. Wśród zarzutów pojawił się też wątek niskiego prestiżu nauczyciela, sprawa pensji oraz brak długofalowej strategii rozwoju edukacji publicznej.

W związku z podniesionym problemem skierowano do Barbary Nowackiej 13 pytań, na które w jej imieniu odpowiedział wiceminister Henryk Kiepura. O 0,2 pkt proc. rok do roku wzrósł udział uczniów w niepublicznych szkołach. Jako jedną z przyczyn podano zwiększenie się zamożności społeczeństwa. Wzrost liczby uczniów w nauczaniu domowym ma z kolei wynikać z powstania tzw. szkół w chmurze. Przez ostatni rok szkolny nastąpił jednak minimalny spadek.

Henryk Kiepura o likwidowaniu szkół

Wiceszef MEN wspomniał o inwestycjach dzięki KPO. „Minister edukacji udostępnia uczniom i nauczycielom Zintegrowaną Platformę Edukacyjną, na której udostępniane są bezpłatne cyfrowe materiały dla uczniów i nauczycieli oraz wspierającej realizację procesu kształcenia w szkołach i placówkach” – podkreślono w odpowiedzi. Kiepura w kontekście likwidowania i przekształcania szkół zwrócił uwagę, że rodzice i społeczność lokalna mogą w tej sprawie interweniować.

Wiceminister edukacji narodowej napisał również, że na przestrzeni ostatnich lat maleje liczba wolnych miejsc pracy i etatów dla nauczycieli. Zgodnie ze stanem na połowę września 2025 r. było to odpowiednio 3 980 oraz 2 599,7. Problem braków kadrowych ma istnieć przede wszystkim w dużych miastach. Wakaty w woj. mazowieckim stanowią niemal 25 proc. wszystkich w Polsce, z kolei na Mazowszu za połowę braków odpowiedzialna jest Warszawa.

Wolne miejsca pracy i etaty dla nauczycieli. MEN ujawniło, gdzie jest największy problem

Czołowe pięć województw z najwyższą liczbą wolnych miejsc pracy to mazowieckie, małopolskie, dolnośląskie, śląskie i wielkopolskie, gdzie jest ich odpowiednio 972, 556, 356, 332 i 304, co stanowi 699,29; 340,12; 252,8; 198,54 oraz 198,73 wolnych etatów. „Obecnie w szkołach trwa ruch kadrowy, część nauczycieli rozwiązała stosunek pracy w jednej szkole, żeby następnie zatrudnić się w innej, natomiast część nauczycieli zakończy pracę w szkole w związku z przejściem na emeryturę” – dodano.

Do tego chodzą nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. MEN zwiększenie atrakcyjności zawodu nauczyciela i ograniczenie zjawiska odpływu nauczycieli z systemu oświaty chce osiągnąć przez podwyższanie wynagrodzeń, prowadzenie analiz dotyczących sytuacji kadrowej w szkołach, wspieranie doskonalenia zawodowego oraz działania ukierunkowane na poprawę warunków pracy i ograniczanie obciążeń administracyjnych.