Miliardy dla wsi z Brukseli
Według Komisji odpowiada to dokładnie sumie wynegocjowanej w grudniu 2002 roku na szczycie w Kopenhadze, tyle że przeliczono ją na ceny z 2004 roku (w Kopenhadze podstawą były ceny z 1999 roku).
Przy okazji komisja przypomniała, że należyte wykorzystanie tych środków, 5-6 razy większych w skali rocznej niż w ramach dotychczasowego przedczłonkowskiego programu wsparcia wsi (SAPARD), wymaga dobrego przygotowania agencji płatniczej (Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - ARiMR) i mechanizmów kontrolnych. Doświadczenia z SAPARD-em, który miał bardzo opóźniony start, ale ostatnio nabrał wigoru, pozwalają jednak mieć nadzieję, że Polska będzie w stanie dobrze wykorzystywać fundusze na rozwój wsi - przyznał rzecznik Komisji Europejskiej Gregor Kreuzhuber. Przestrzegł jednak, że wykorzystanie zwielokrotnionych środków, i to według nieco odmiennych reguł, jest wielkim wyzwaniem dla Polski i innych nowych państw członkowskich.
Przy okazji zachęcał do wysiłków w przygotowaniu ARiMR do rozdziału dopłat bezpośrednich dla rolników, aby uniknąć "ryzyka, że jeśli nie będziecie gotowi, to Komisja nie będzie mogła wypłacić pieniędzy".
W tym roku w budżecie unijnym zarezerwowano dla Polski dokładnie 862,4 mln euro, w 2005 roku będzie to 961 mln, a w 2006 - 1043 mln euro. Część środków z tej puli Polska ma przeznaczyć właśnie na uzupełnienie dopłat bezpośrednich dla rolników.
Unia zwróci bowiem Polsce tylko 25 proc. należnej sumy dopłat, a 30 dodatkowych punktów procentowych (do 55 proc.) ma pochodzić z funduszy na rozwój wsi i z polskiego budżetu państwa (unijne fundusze na rozwój wsi mogą pokrywać w nowych państwach do 80 proc. wartości zatwierdzonych przedsięwzięć).
Uzupełnienie dopłat stanowi część programu rozwoju wsi, zarządzanego przez ministerstwo rolnictwa - poinformowało Przedstawicielstwo RP przy UE.
Pozostałe środki z tego programu pójdą na współfinansowanie wcześniejszych emerytur dla rolników, projekty rolno-środowiskowe, zalesianie, wsparcie dla obszarów o niekorzystnych warunkach, dla gospodarstw niskotowarowych i dla rolników dostosowujących się do standardów unijnych.
Reszta unijnych środków pójdzie na finansowanie sektorowego programu operacyjnego, zarządzanego przez ministerstwo gospodarki. W jego ramach będą wspierane inwestycje w gospodarstwach rolnych i przemyśle przetwórczym, rozbudowa infrastruktury wiejskiej, a także odnowa wsi (np. tynkowanie domów).
Komisja Europejska podkreśliła, że przyznane środki powinny też być wykorzystywane na poprawę jakości i marketing polskich produktów rolnych, żeby łatwiej było im konkurować na rynku unijnym.
Rzecznik Komisji zwrócił uwagę, że w porównaniu z obecnymi państwami Unii nowe państwa członkowskie dostaną stosunkowo więcej pieniędzy na rozwój wsi niż na dopłaty bezpośrednie, gdyż czekają je przemiany strukturalne. "Część środków pójdzie na złagodzenie gospodarczych skutków członkostwa, gdyż za kilka lat będzie w tych krajach mniej rolników. Te pieniądze pomogą rolnikom w znalezieniu alternatywnych miejsc pracy" - powiedział Kreuzhuber.
em, pap