Deklaracja Warszawska
Od czasu szczytu w Wiedniu (1993) i szczytu w Strasburgu (1997) Rada objęła swym zasięgiem prawie cały kontynent. Doceniamy istotny wkład, jaki wniosło w ten proces Zgromadzenie Parlamentarne oraz Kongres Władz Lokalnych i Regionalnych. Oczekujemy dnia, w którym Białoruś będzie gotowa, aby stać się członkiem Rady Europy.
60 lat po zakończeniu II wojny światowej, 30 lat po podpisaniu Aktu Końcowego w Helsinkach, 25 lat po powstaniu "Solidarności" oraz 15 lat po upadku muru berlińskiego składamy hołd tym, którzy umożliwili przezwyciężenie bolesnych podziałów oraz poszerzenie obszaru naszego bezpieczeństwa demokratycznego. Dziś Europie przyświeca polityczna filozofia zjednoczenia i wzajemnego uzupełniania, a także wspólna idea multilateralizmu opartego na prawie międzynarodowym.
Niemniej mamy na uwadze nierozwiązane konflikty, które nadal trapią niektóre części naszego kontynentu, zagrażając bezpieczeństwu, jedności i demokratycznej stabilności państw członkowskich i zagrażając poszczególnym społeczeństwom. Będziemy wspólnie pracować nad pojednaniem i rozwiązaniami politycznymi w zgodzie z normami i zasadami prawa międzynarodowego.
Szczyt stał się okazją, aby odnowić nasze zobowiązania wobec wspólnych wartości i zasad, które zakorzenione są w kulturalnym, religijnym i humanistycznym dziedzictwie Europy - dziedzictwie wspólnym, lecz także bogatym w swojej różnorodności. Wzmacnia on również mandat polityczny Rady Europy i zwiększa swój wkład we wspólną stabilność oraz wspólne bezpieczeństwo, podczas gdy przed Europą pojawiają się nowe wyzwania i zagrożenia, które wymagają wspólnych i efektywnych działań.
Teraz możemy skoncentrować się na tych właśnie wyzwaniach oraz kontynuować budowanie zjednoczonej Europy, opartej na naszych wspólnych wartościach i interesach, które podzielamy, poprzez wzmacnianie współpracy i solidarności pomiędzy państwami członkowskimi. Pozostaniemy otwarci na współpracę z regionami sąsiadującymi z Europą oraz z resztą świata.
1. Rada Europy będzie w dalszym ciągu realizować swój zasadniczy cel, jakim jest ochrona i promowanie praw człowieka, demokracji i rządów prawa. Wszystkie jej działania muszą przyczyniać się do realizacji tego podstawowego celu. Zobowiązujemy się do rozwijania tych zasad, aby zapewnić skuteczne ich wdrożenie przez wszystkie państwa członkowskie. Promując te wartości, umocnimy rolę Rady Europy jako skutecznego mechanizmu ogólnoeuropejskiej współpracy we wszystkich stosownych dziedzinach. Jesteśmy także zdecydowani, aby jeszcze bardziej umacniać i usprawniać działania, struktury i metody pracy Rady Europy oraz zwiększać przejrzystość i skuteczność, żeby odgrywała właściwą sobie rolę w zmieniającej się Europie.
2. Zważywszy na niezbędną rolę Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w formułowaniu, promowaniu i wdrażaniu standardów praw człowieka, zasadniczą wagę ma zagwarantowanie ich skuteczności. Dlatego jesteśmy zdecydowani, aby w krótkim czasie wcielić w życie szeroki zestaw środków przyjętych na 114. sesji Komitetu Ministrów, aby uporać się z szybko rosnącą liczbą spraw w Trybunale, w tym szybko ratyfikować i wdrożyć protokół 14. Konwencji. Ponadto ustanawiamy Grupę Mędrców, aby opracowała wszechstronną strategię zapewnienia skuteczności całego systemu na dłuższą metę, uwzględniając pierwsze efekty wprowadzenia protokołu 14 i innych decyzji podjętych w maju 2004 roku.
3. Jesteśmy przekonani, że skuteczna demokracja i dobre rządzenie na wszystkich szczeblach mają zasadnicze znaczenie w zapobieganiu konfliktom, promowaniu stabilności, ułatwianiu postępu gospodarczego i społecznego, a zatem w tworzeniu samodzielnych społeczności, w których ludzie chcą żyć i pracować teraz i w przyszłości. Można to osiągnąć jedynie poprzez aktywne zaangażowanie obywateli i społeczeństwa obywatelskiego. Państwa członkowskie muszą zatem utrzymywać i rozwijać efektywne, przejrzyste i odpowiedzialne instytucje, odpowiadające na potrzeby i aspiracje wszystkich. Nadszedł czas, aby w tym celu zintensyfikować prace w Radzie Europy, zwłaszcza poprzez ustanowienie Forum na rzecz Przyszłości Demokracji.
4. Jesteśmy zdecydowani, aby umacniać rządy prawa na całym kontynencie, opierając się na potencjale Rady Europy w tworzeniu standardów prawnych i na jej wkładzie w rozwój prawa międzynarodowego. Podkreślamy w tym względzie rolę niezależnego i skutecznego systemu sądowniczego w państwach członkowskich. Będziemy dalej rozwijać współpracę prawną w Radzie Europy, aby lepiej chronić naszych obywateli i realizować na szczeblu kontynentu cele zapisane w jej Statucie.
5. Jesteśmy zdecydowani, aby zapewniać poszanowanie zobowiązań wynikających z przynależności do Rady Europy. W pełni wykorzystamy w tym celu dialog polityczny między państwami członkowskimi, które zobowiązały się promować demokratyczną debatę i rządy prawa, mechanizmy oceny, dzielenie się najlepszymi doświadczeniami, wzajemną pomoc i monitoring, co do których ponownie wyrażamy nasze mocne poparcie. Będziemy pracować na rzecz jak najszerszego możliwego przyjęcia konwencji Rady Europy, promując ich wdrożenie, aby umocnić wspólne standardy w zakresie praw człowieka, demokracji i rządów prawa.
6. Będziemy sprzyjać tożsamości i jedności europejskiej opartej na wspólnych fundamentalnych wartościach, poszanowaniu naszego wspólnego dziedzictwa i różnorodności kulturowej. Jesteśmy zdecydowani zapewnić, aby nasza różnorodność stała się źródłem wzajemnego wzbogacenia, między innymi poprzez dialog polityczny, międzykulturowy i międzyreligijny. Będziemy nadal pracować na rzecz mniejszości narodowych, przyczyniając się w ten sposób do rozwoju demokratycznej stabilności. Aby umacniać zrozumienie i zaufanie między Europejczykami, będziemy promować kontakty międzyludzkie i wymianę doświadczeń w dziedzinie swobodnego przepływu osób na kontynencie, mając na celu budowanie Europy bez podziałów.
7. Jesteśmy zdecydowani, aby budować spójne społeczeństwa, zapewniając równy dostęp do praw socjalnych, poprzez walkę z wykluczeniem i ochronę słabszych grup socjalnych. Uznajemy wagę Europejskiej Karty Socjalnej w tej dziedzinie i wspieramy obecne wysiłki, by zwiększyć jej wpływ na kształtowanie naszej polityki społecznej. Jesteśmy zdecydowani wzmocnić spójność naszych społeczeństw w ich socjalnym, edukacyjnym, zdrowotnym i kulturalnym wymiarze.
8. Jesteśmy zdeterminowani, aby zapewnić naszym obywatelom bezpieczeństwo, w pełni respektując prawa człowieka i podstawowe wolności i inne stosowne zobowiązania międzynarodowe. Rada Europy będzie nadal odgrywała aktywną rolę w zwalczaniu terroryzmu, który jest poważnym zagrożeniem dla demokratycznych społeczeństw i nie da się usprawiedliwić w żadnych okolicznościach ani żadnej kulturze. Rozwinie ona także dalszą działalność w zwalczaniu korupcji, przestępczości zorganizowanej - włączając w to pranie brudnych pieniędzy oraz przestępstwa finansowe - handlu ludźmi, cyberprzestępczości oraz wyzwań związanych z postępem techniki oraz nauki. Będziemy promować metody zgodne z naszymi wartościami, aby przeciwdziałać tym zagrożeniom.
9. Stanowczo potępiamy wszystkie formy nietolerancji i dyskryminacji, szczególnie ze względu na płeć, rasę i religię, włączając w to antysemityzm i islamofobię. Potwierdzamy naszą determinację do dalszego rozwijania w ramach Rady Europy zasad i skutecznego mechanizmu zapobiegania i eliminowania tych zjawisk. Będziemy nadal wdrażać w państwach członkowskich politykę równych szans oraz wzmocnimy nasze wysiłki, aby osiągnąć prawdziwą równość pomiędzy kobietami i mężczyznami we wszystkich sferach naszych społeczeństw. Jesteśmy zdecydowani wyeliminować przemoc wobec kobiet i dzieci, w tym przemoc w rodzinie.
10. Jesteśmy zdecydowani, aby zapewnić uzupełnianie się Rady Europy oraz innych organizacji zaangażowanych w budowanie demokratycznej i bezpiecznej Europy:
- Jesteśmy zdecydowani, aby tworzyć nowe ramy wzmocnionej współpracy i wzajemnego oddziaływania pomiędzy Radą Europy a Unią Europejską w dziedzinach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, a w szczególności w dziedzinie praw człowieka, demokracji oraz rządów prawa.
Powierzamy naszemu koledze Jean-Claude'owi Junckerowi opracowanie raportu o stosunkach pomiędzy Radą Europy i Unią Europejską na podstawie decyzji podjętych w czasie szczytu i z uwzględnieniem wagi wymiaru ludzkiego europejskiej integracji.
- Pragniemy także zapewnić wzmocnioną współpracę operacyjną pomiędzy Radą Europy a OBWE i cieszymy się na perspektywę większej synergii zapoczątkowanej wspólną deklaracją przyjętą w czasie Szczytu.
- Zobowiązujemy się do umocnienia współpracy pomiędzy Radą Europy a Organizacją Narodów Zjednoczonych oraz dla osiągnięcia Milenijnych Celów Rozwoju w Europie.
* * *
Aby Rada Europy obrała nowy kierunek, przyjmujemy załączony Plan Działania.
Zobowiązujemy nasze Państwa do promowania zadań i celów odzwierciedlonych w decyzjach Szczytu zarówno w Radzie Europy, jak i innych forach międzynarodowych i organizacjach, których jesteśmy członkami.
Kończąc ten Szczyt w Polsce, składamy hołd pamięci Papieża Jana Pawła II.
Wzywamy wszystkich Europejczyków, aby podzielali wartości, które leżą u podstaw misji Rady Europy - prawa człowieka, demokrację i rządy prawa - oraz aby przyłączyli się do nas, aby uczynić Europę twórczą wspólnotą otwartą na poznanie i różnorodność kultur, wspólnotą obywatelską i solidarną.