Pieniądze są, choć nie spadają z nieba
Dodano:
Przedsiębiorca szukający pieniędzy na rozwój firmy ma dziś do wyboru wiele możliwości, począwszy od kredytów bankowych po szukanie wsparcia w funduszach inwestycyjnych. Od niedawna może też liczyć na wsparcie tzw. business angels, prywatnych inwestorów, którzy pojawili się już w naszym kraju i mają na swoim koncie pierwsze inwestycje.
Nie należy jednak oczekiwać, że rosnąca liczba banków i funduszy oznacza, że o pieniądze będzie łatwo. Zanim jakakolwiek instytucja zgodzi się finansować firmę, zażąda dokładnych raportów finansowych, szczegółowego sprawozdania z działalności, wreszcie - jeśli będzie to bank - zażąda wielu zabezpieczeń, natomiast fundusz swój wkład finansowy zechce zamienić na udziały w firmie.
Trzeba bowiem pamiętać, że żadna pomoc pieniężna nie jest bezinteresowna. Oczekiwana przez instytucje finansowe stopa zwrotu musi sięgać często 35-40 proc. w skali roku. Takie też perspektywy rozwoju swojej firmy należy przedstawić potencjalnym inwestorom, by ich zainteresować.
- Każdy fundusz ma oddaną w zarządzanie określoną kwotę i musi przynieść korzyści inwestorom, którzy powierzyli mu swoje pieniądze. Zwykle w ciągu swojego życia jeden fundusz dokonuje do 15 inwestycji - mówi Barbara Nowakowska, dyrektor wykonawczy Polskiego Stowarzyszenia Inwestorów Kapitałowych, które zrzesza działające w Polsce fundusze inwestycyjne.
Nowakowska przyznaje, że choć oferta funduszy jest już w naszym kraju duża, ciągle istnieje luka kapitałowa w przypadku niewielkich funduszy, za jakie uważa się te, które skłonne są inwestować w przedsiębiorstwa potrzebujące nie więcej niż 2 mln zł.
- Od roku pracujemy w PSIK nad stworzeniem funduszu zalążkowego - zdradza Tadeusz Adamski z Górnośląskiego Funduszu Restrukturyzacyjnego, który ma duże doświadczenie w działalności regionalnej i wspieraniu drobnej przedsiębiorczości.
Taki fundusz jest tym bardziej konieczny, bo reprezentowałby polski kapitał, co oznacza, że wypracowane przezeń zyski zostawały w kraju. - W mojej ocenie około 90 proc. obecnych inwestycji funduszy w kraju reprezentuje kapitał zagraniczny, tymczasem europejskie statystyki mówią o 50-proc. proporcjach w tej kwestii.
Idealny model został stworzony w Belgii, gdzie 80 proc. funduszy reprezentuje kapitał narodowy - kończy Adamski.
Z kolei banki dopiero teraz odkrywają, że małe i średnie przedsiębiorstwa to grupa, z którą można robić interesy i zaoferować im coś więcej niż tylko prowadzenie rachunku. Nawet Narodowy Bank Polski przewiduje, że oferta produktowa dla tego zaniedbanego do niedawna sektora gospodarki zostanie rozbudowana, i jak można się domyślać, będą w niej dominować kredyty. Na razie w finansowaniu drobnych inwestycji wyręczają banki ich własne firmy leasingowe. Udział inwestycji finansowanych za pomocą leasingu ciągle jest w Polsce o połowę niższy niż w krajach "starej" UE, gdzie sięga 50 proc., ale ta różnica będzie się zmniejszać. Stanie się tak głównie za sprawą dużego zainteresowania leasingiem samochodów, korzystnym dla przedsiębiorców ze względu na rozliczenia podatkowe, jak i uproszczone, w porównaniu z kredytem samochodowym, procedury.
- Venture capital ma przewagę nad innymi sposobami finansowania w kilku ważnych punktach - przekonują nas inwestorzy zrzeszeni w PSIK. Najpopularniejszy, bo najstarszy, więc powszechnie znany sposób - kredyt bankowy - wymusza posiadanie wysokich zabezpieczeń i obciąża firmę koniecznością regularnych spłat. To z kolei wymaga systematycznej i wysokiej płynności. Trudno je uzyskać firmie młodej, często już obciążonej długiem.
Z kolei inwestor branżowy z reguły przejmuje kontrolę nad nabywaną spółką, włącza ją w swoje struktury i wymaga dostosowania jej działalności do swoich celów. To zaś oznacza zwykle utratę niezależności firmy i jej zarządu.
Możliwość pozyskania pieniędzy przez niedużą firmę w ofercie publicznej jest w praktyce równa zeru. Tymczasem fundusz staje się wspólnikiem - bierze na siebie ryzyko inwestycji wspólnie z innymi właścicielami firmy. Jego cel jest taki sam jak cele innych właścicieli i kierownictwa przedsiębiorstwa: rozwój firmy i znaczący wzrost jej wartości w perspektywie kilku lat, bo takie są zadania działalności funduszu, który musi się wykazać przed swoimi inwestorami. Fundusz VC zarabia tylko wtedy, gdy zarabiają inni udziałowcy spółki.
Przedsiębiorca szukający nie tylko pieniędzy, ale i merytorycznego wsparcia powinien pamiętać, że właśnie w funduszu może na to liczyć. Wprowadzając do spółki wspólnika z funduszu VC, może korzystać z jego doświadczenia.
Analizując setki i tysiące projektów inwestycyjnych, badając dziesiątki i setki przedsiębiorstw i współpracując z wieloma firmami, inwestorzy VC zyskują bogate doświadczenie, z którego warto skorzystać. Mają rozległe kontakty w biznesie i instytucjach finansowych, znają firmy konsultingowe i prawników. Dzięki temu mogą służyć naprawdę przydatną pomocą oraz - co więcej - sprawiać, że spółka zyskuje wiarygodność. Poza tym monitorują działalność firmy, w szczególności pod względem finansowym, co pozwala zawczasu zidentyfikować możliwe problemy i wspólnie szukać ich rozwiązania. To właśnie połączenie pieniędzy, doświadczenia i długoterminowego zaangażowania w firmę przesądza o atrakcyjności venture capital. - Przez lata niektóre banki traktowały nas jak konkurencję, ale dzisiaj jest już inaczej - mówi Piotr Kalaman, dyrektor generalny w Caresbac-Polska.
- W porównaniu z sytuacją sprzed kilku lat bardzo różni się też stan wiedzy samego przedsiębiorcy. Kiedy przychodzi do funduszu, wie najczęściej, czego tu może szukać - dodaje Kalaman. Dawniej, by dotrzeć do przedsiębiorców, fundusze aktywnie działały poprzez Agencję Rozwoju Regionalnego czy lokalne firmy konsultingowe. W dobie internetu przedsiębiorca ma możliwość przejrzenia na swoim biurku wielu ofert jednocześnie.
Inwestycje polskich firm mają wspomóc fundusze unijne - zwłaszcza skierowany do MSP Sektorowy Program Operacyjny "Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw". Ubieganie się o dotacje wiąże się jednak z kosztami, a konkurencja jest ogromna. Przed złożeniem aplikacji warto bardzo dokładnie przestudiować zasady przyznawania grantów, przemyśleć strategię firmy. Do wzięcia już w najbliższych miesiącach jest kilkaset milionów złotych. Warto o nie powalczyć.
Gdzie przedsiębiorca może szukać kapitału
1. Zaciągając dług:
a) kredyt bankowy
b) emisja obligacji.
2. Pozyskując inwestora branżowego.
3. Sprzedając akcje na rynku publicznym.
4. Pozyskując inwestora venture capital.
5. U prywatnych inwestorów, czyli aniołów biznesu.
O co najczęściej pytają przedsiębiorcy
Dla kogo przeznaczony jest venture capital?
Fundusze VC gotowe są inwestować w przedsiębiorstwa z różnych branż czy regionów i będące na różnych etapach rozwoju, ale w każdym wypadku musi to być przedsiębiorstwo mające solidne perspektywy dynamicznego wzrostu. Dlatego inwestorzy VC szukają firm, które:
- mają dobrą kadrę kierowniczą,
- mają lepszą niż konkurenci ofertę produktów/usług lub przewagę technologiczną,
- działają na wzrostowym rynku,
- rozwijają się szybciej niż ich branża,
- mają znaczny udział w rynku.
Jaki jest horyzont czasowy inwestycji venture capital?
Venture capital to kapitał długoterminowy. Inwestycje venture capital mają kilkuletnią perspektywę, kapitał pozostaje w spółce zwykle od 3 do 7 lat.
Czy każdy fundusz jest potencjalnie zainteresowany moim projektem?
Nie. Poszczególne fundusze PE/VC mają własną politykę inwestycyjną, która preferuje wybrane branże, regiony lub etapy rozwoju przedsiębiorstw.
Każdy fundusz ma też określoną minimalną i maksymalną wielkość inwestycji. Dlatego przed skontaktowaniem się z inwestorem należy sprawdzić, czy branża państwa firmy, jej potrzeby inwestycyjne i poziom jej rozwoju odpowiadają preferencjom danego funduszu. Szczegółowe informacje o preferencjach funduszy znajdują się w dziale Członkowie.
Czy ktoś postronny może się dowiedzieć o moim pomyśle na biznes?
Fundusze PE/VC, dokonując wielu inwestycji, działają przez wiele lat i rozmawiają z wieloma przedsiębiorcami. Sprawę zachowania dyskrecji traktują bardzo poważnie, jest to bowiem warunkiem utrzymania dobrej opinii.
W jaki sposób fundusz kończy inwestycję?
Zależnie od polityki funduszu, branży i charakteru spółki oraz sytuacji na rynku, następuje to zwykle po 3-7 latach, choć zdarzają się dłuższe lub krótsze inwestycje. Sposób wyjścia jest uzgadniany podczas początkowych negocjacji i może oznaczać emisję akcji na rynku publicznym, pozyskanie inwestora branżowego lub innej instytucji finansowej, wykupienie akcji przez pozostałych udziałowców, zarząd spółki itd. Może to nastąpić w kilku etapach lub jednorazowo.
Źródło: PSIK
Słownik
Business angel (BA) - anioł biznesu, inwestor indywidualny zapewniający spółce pieniądze, wiedzę i doświadczenie na bardzo wczesnym etapie rozwoju (więcej na str. 48).
Due diligence - analiza i ocena wszystkich obszarów funkcjonowania spółki, która ma się stać przedmiotem inwestycji.
Nie należy jednak oczekiwać, że rosnąca liczba banków i funduszy oznacza, że o pieniądze będzie łatwo. Zanim jakakolwiek instytucja zgodzi się finansować firmę, zażąda dokładnych raportów finansowych, szczegółowego sprawozdania z działalności, wreszcie - jeśli będzie to bank - zażąda wielu zabezpieczeń, natomiast fundusz swój wkład finansowy zechce zamienić na udziały w firmie.
Trzeba bowiem pamiętać, że żadna pomoc pieniężna nie jest bezinteresowna. Oczekiwana przez instytucje finansowe stopa zwrotu musi sięgać często 35-40 proc. w skali roku. Takie też perspektywy rozwoju swojej firmy należy przedstawić potencjalnym inwestorom, by ich zainteresować.
- Każdy fundusz ma oddaną w zarządzanie określoną kwotę i musi przynieść korzyści inwestorom, którzy powierzyli mu swoje pieniądze. Zwykle w ciągu swojego życia jeden fundusz dokonuje do 15 inwestycji - mówi Barbara Nowakowska, dyrektor wykonawczy Polskiego Stowarzyszenia Inwestorów Kapitałowych, które zrzesza działające w Polsce fundusze inwestycyjne.
Nowakowska przyznaje, że choć oferta funduszy jest już w naszym kraju duża, ciągle istnieje luka kapitałowa w przypadku niewielkich funduszy, za jakie uważa się te, które skłonne są inwestować w przedsiębiorstwa potrzebujące nie więcej niż 2 mln zł.
- Od roku pracujemy w PSIK nad stworzeniem funduszu zalążkowego - zdradza Tadeusz Adamski z Górnośląskiego Funduszu Restrukturyzacyjnego, który ma duże doświadczenie w działalności regionalnej i wspieraniu drobnej przedsiębiorczości.
Taki fundusz jest tym bardziej konieczny, bo reprezentowałby polski kapitał, co oznacza, że wypracowane przezeń zyski zostawały w kraju. - W mojej ocenie około 90 proc. obecnych inwestycji funduszy w kraju reprezentuje kapitał zagraniczny, tymczasem europejskie statystyki mówią o 50-proc. proporcjach w tej kwestii.
Idealny model został stworzony w Belgii, gdzie 80 proc. funduszy reprezentuje kapitał narodowy - kończy Adamski.
Z kolei banki dopiero teraz odkrywają, że małe i średnie przedsiębiorstwa to grupa, z którą można robić interesy i zaoferować im coś więcej niż tylko prowadzenie rachunku. Nawet Narodowy Bank Polski przewiduje, że oferta produktowa dla tego zaniedbanego do niedawna sektora gospodarki zostanie rozbudowana, i jak można się domyślać, będą w niej dominować kredyty. Na razie w finansowaniu drobnych inwestycji wyręczają banki ich własne firmy leasingowe. Udział inwestycji finansowanych za pomocą leasingu ciągle jest w Polsce o połowę niższy niż w krajach "starej" UE, gdzie sięga 50 proc., ale ta różnica będzie się zmniejszać. Stanie się tak głównie za sprawą dużego zainteresowania leasingiem samochodów, korzystnym dla przedsiębiorców ze względu na rozliczenia podatkowe, jak i uproszczone, w porównaniu z kredytem samochodowym, procedury.
- Venture capital ma przewagę nad innymi sposobami finansowania w kilku ważnych punktach - przekonują nas inwestorzy zrzeszeni w PSIK. Najpopularniejszy, bo najstarszy, więc powszechnie znany sposób - kredyt bankowy - wymusza posiadanie wysokich zabezpieczeń i obciąża firmę koniecznością regularnych spłat. To z kolei wymaga systematycznej i wysokiej płynności. Trudno je uzyskać firmie młodej, często już obciążonej długiem.
Z kolei inwestor branżowy z reguły przejmuje kontrolę nad nabywaną spółką, włącza ją w swoje struktury i wymaga dostosowania jej działalności do swoich celów. To zaś oznacza zwykle utratę niezależności firmy i jej zarządu.
Możliwość pozyskania pieniędzy przez niedużą firmę w ofercie publicznej jest w praktyce równa zeru. Tymczasem fundusz staje się wspólnikiem - bierze na siebie ryzyko inwestycji wspólnie z innymi właścicielami firmy. Jego cel jest taki sam jak cele innych właścicieli i kierownictwa przedsiębiorstwa: rozwój firmy i znaczący wzrost jej wartości w perspektywie kilku lat, bo takie są zadania działalności funduszu, który musi się wykazać przed swoimi inwestorami. Fundusz VC zarabia tylko wtedy, gdy zarabiają inni udziałowcy spółki.
Przedsiębiorca szukający nie tylko pieniędzy, ale i merytorycznego wsparcia powinien pamiętać, że właśnie w funduszu może na to liczyć. Wprowadzając do spółki wspólnika z funduszu VC, może korzystać z jego doświadczenia.
Analizując setki i tysiące projektów inwestycyjnych, badając dziesiątki i setki przedsiębiorstw i współpracując z wieloma firmami, inwestorzy VC zyskują bogate doświadczenie, z którego warto skorzystać. Mają rozległe kontakty w biznesie i instytucjach finansowych, znają firmy konsultingowe i prawników. Dzięki temu mogą służyć naprawdę przydatną pomocą oraz - co więcej - sprawiać, że spółka zyskuje wiarygodność. Poza tym monitorują działalność firmy, w szczególności pod względem finansowym, co pozwala zawczasu zidentyfikować możliwe problemy i wspólnie szukać ich rozwiązania. To właśnie połączenie pieniędzy, doświadczenia i długoterminowego zaangażowania w firmę przesądza o atrakcyjności venture capital. - Przez lata niektóre banki traktowały nas jak konkurencję, ale dzisiaj jest już inaczej - mówi Piotr Kalaman, dyrektor generalny w Caresbac-Polska.
- W porównaniu z sytuacją sprzed kilku lat bardzo różni się też stan wiedzy samego przedsiębiorcy. Kiedy przychodzi do funduszu, wie najczęściej, czego tu może szukać - dodaje Kalaman. Dawniej, by dotrzeć do przedsiębiorców, fundusze aktywnie działały poprzez Agencję Rozwoju Regionalnego czy lokalne firmy konsultingowe. W dobie internetu przedsiębiorca ma możliwość przejrzenia na swoim biurku wielu ofert jednocześnie.
Inwestycje polskich firm mają wspomóc fundusze unijne - zwłaszcza skierowany do MSP Sektorowy Program Operacyjny "Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw". Ubieganie się o dotacje wiąże się jednak z kosztami, a konkurencja jest ogromna. Przed złożeniem aplikacji warto bardzo dokładnie przestudiować zasady przyznawania grantów, przemyśleć strategię firmy. Do wzięcia już w najbliższych miesiącach jest kilkaset milionów złotych. Warto o nie powalczyć.
Gdzie przedsiębiorca może szukać kapitału
1. Zaciągając dług:
a) kredyt bankowy
b) emisja obligacji.
2. Pozyskując inwestora branżowego.
3. Sprzedając akcje na rynku publicznym.
4. Pozyskując inwestora venture capital.
5. U prywatnych inwestorów, czyli aniołów biznesu.
O co najczęściej pytają przedsiębiorcy
Dla kogo przeznaczony jest venture capital?
Fundusze VC gotowe są inwestować w przedsiębiorstwa z różnych branż czy regionów i będące na różnych etapach rozwoju, ale w każdym wypadku musi to być przedsiębiorstwo mające solidne perspektywy dynamicznego wzrostu. Dlatego inwestorzy VC szukają firm, które:
- mają dobrą kadrę kierowniczą,
- mają lepszą niż konkurenci ofertę produktów/usług lub przewagę technologiczną,
- działają na wzrostowym rynku,
- rozwijają się szybciej niż ich branża,
- mają znaczny udział w rynku.
Jaki jest horyzont czasowy inwestycji venture capital?
Venture capital to kapitał długoterminowy. Inwestycje venture capital mają kilkuletnią perspektywę, kapitał pozostaje w spółce zwykle od 3 do 7 lat.
Czy każdy fundusz jest potencjalnie zainteresowany moim projektem?
Nie. Poszczególne fundusze PE/VC mają własną politykę inwestycyjną, która preferuje wybrane branże, regiony lub etapy rozwoju przedsiębiorstw.
Każdy fundusz ma też określoną minimalną i maksymalną wielkość inwestycji. Dlatego przed skontaktowaniem się z inwestorem należy sprawdzić, czy branża państwa firmy, jej potrzeby inwestycyjne i poziom jej rozwoju odpowiadają preferencjom danego funduszu. Szczegółowe informacje o preferencjach funduszy znajdują się w dziale Członkowie.
Czy ktoś postronny może się dowiedzieć o moim pomyśle na biznes?
Fundusze PE/VC, dokonując wielu inwestycji, działają przez wiele lat i rozmawiają z wieloma przedsiębiorcami. Sprawę zachowania dyskrecji traktują bardzo poważnie, jest to bowiem warunkiem utrzymania dobrej opinii.
W jaki sposób fundusz kończy inwestycję?
Zależnie od polityki funduszu, branży i charakteru spółki oraz sytuacji na rynku, następuje to zwykle po 3-7 latach, choć zdarzają się dłuższe lub krótsze inwestycje. Sposób wyjścia jest uzgadniany podczas początkowych negocjacji i może oznaczać emisję akcji na rynku publicznym, pozyskanie inwestora branżowego lub innej instytucji finansowej, wykupienie akcji przez pozostałych udziałowców, zarząd spółki itd. Może to nastąpić w kilku etapach lub jednorazowo.
Źródło: PSIK
Słownik
Business angel (BA) - anioł biznesu, inwestor indywidualny zapewniający spółce pieniądze, wiedzę i doświadczenie na bardzo wczesnym etapie rozwoju (więcej na str. 48).
Due diligence - analiza i ocena wszystkich obszarów funkcjonowania spółki, która ma się stać przedmiotem inwestycji.