Łódzkie

Bogactwem miasta z filmowej ekranizacji „Ziemi obiecanej" jest jego wizerunek najbardziej dynamicznego ośrodka XIX-wiecznego przemysłu i materialne ślady tamtych pionierskich czasów. Budowane z ogromnym przepychem siedziby przemysłowców, w takim zagęszczeniu nie są spotykane nigdzie indziej w Polsce.

Historyczną wartość łódzkiej architektury potwierdza wpisanie na listę zabytków jednego z kompleksów fabryczno-mieszkalnych.

Łódzką atrakcją jest przepięknie odnowiona ulica Piotrkowska, wizytówka i duma mieszkańców Łodzi oraz najbardziej oblegany deptak miasta. Turyści mogą udać się na czterogodzinną wycieczkę trambusem (replika zabytkowego tramwaju) po ul. Piotrkowskiej połączoną z degustacją dań wielokulturowej kuchni łódzkiej i piwa z różnych stron świata - warzonego tradycyjnymi metodami w małych browarach. Przystanki na tej trasie to m.in. pałace łódzkich przemysłowców, dom Rubinsteina, "ławeczka Tuwima" czy "kufer Reymonta".

Łódź to także ośrodek kulturalny i filmowa stolica Polski, zwana żartobliwie Hollywoodzią.

Największe organizowane tu imprezy – Festiwal Czterech Kultur, Camerimage i Spotkania Baletowe - mają międzynarodową rangę i ściągają do Łodzi rzesze miłośników sztuki z całej Europy.

Inną, typowo rekreacyjną, ofertę ma dla turystów reszta regionu. I choć Łódzkie nie jest potęgą turystyczną, jest tu kilkadziesiąt szlaków turystycznych – pieszych, rowerowych, wodnych i konnych, a zimą warunki uprawiania narciarstwa biegowego na podłódzkich wzgórzach morenowych. Nie brakuje też miejsc dla amatorów wypoczynku nad wodą. Dwa sztuczne jeziora - Zalew Sulejowski i Zbiornik Jeziorsko, a także kilka mniejszych: Cieszanowice na Luciąży k. Gorzkowic, Słok na Widawce, Miedzna Murowana na Węglance (gm. Białaczów) oferują kąpieliska, możliwość uprawiania sportów wodnych: kajakarstwa, windsurfingu czy żeglarstwa.

WYPOCZYNEK

Najciekawsze szlaki turystyczne:

• Rezerwaty przyrody w Załęczańskim Parku Krajobrazowym, szlak o długości 29 km (dla pieszych i rowerzystów) łączy wszystkie istniejące na tym obszarze rezerwaty przyrody. Na trasie: odcinek Warty i 24 liczne jaskinie,
• Szlak Jury Wieluńskiej (45 km), fragment "Szlaku Orlich Gniazd". Walory szlaku: unikatowa przyroda Załęczańskiego Parku Krajobrazowego,
• "Uroczysk i Rezerwatów" z Męckiej Woli do Zduńskiej Woli. Na trasie: zespół dworsko-parkowy w Męckiej Woli i pałac w Wojsławicach i zabytkowy drewniany kościół we wsi Korczew,
• Po Przedborskim Parku Krajobrazowym (23 km), przeznaczony głównie dla turystki pieszej (uciążliwy dla rowerzystów). Prowadzi przez najciekawsze miejsca parku, jest najbardziej zróżnicowany ze wszystkich szlaków krajobrazowych województwa łódzkiego,
• Szlak "Rzeki Pilicy" (121 km) - jeden z najpiękniejszych szlaków krajobrazowych. Jego trasa biegnie z Piotrkowa Trybunalskiego przez duże kompleksy leśne Sulejowskiego Parku Krajobrazowego i Przedborskiego Parku Krajobrazowego, wzdłuż zbiornika Sulejowskiego i Pilicy, przez Sulejów i Przedbórz do Krzętowa. W pobliżu szlaku leży Ośrodek Hodowli Żubrów im. Prezydenta Ignacego Mościckiego w Książu,
• Szlak po Parku Bolimowskim (43 km), dla pieszych i rowerzystów. Na trasie: Puszcza Bolimowska, Las Nieborowski i rzeka Rawka, Łowicz - Arkadia i Nieborów, barokowy zespół kościelno-klasztomy w Miedniewicach, grodziska w Starej Rawie i Pstrach, jedyne w Polsce środkowej podmokłe łąki i pastwiska,
• Szlak po Parku Spalskim (45 km) dla pieszych i rowerzystów. Na trasie: lasy, rzeki i zalew w Drzewicy, ośrodek hodowli żubrów w Książu, zimowisko nietoperzy w schronach w Konewce oraz zabytkowe aleje, Spała - osada myśliwska carów Rosji i letnia rezydencja Prezydentów Rzeczypospolitej. Szlak o wybitnych walorach rekreacyjnych.

Najciekawsze szlaki rowerowe:

• Łódzka Magistrala Rowerowa (82 km) - prowadzi przez szczególnie atrakcyjne obszary województwa łódzkiego i jest częścią transeuropejskiej trasy rowerowej mającej w przyszłości połączyć Niemcy, Polskę i Ukrainę. Oznakowana jest tylko zachodnia część szlaku.
• "W środku Polski ziemia znana i nieznana" (61 km). Na trasie: skansen lokomotyw, stare królewskie miasto Szadek, drewniany kościółek w Korczewie.
• Trasa Przełomu Krzeczowskiego (20 km). Na trasie: obiekty budownictwa mieszkalnego - zabytkowe chałupy wąskofrontowe, ciekawe drewniane kapliczki oraz zabytkowy miejski układ urbanistyczny w Kamionie.
• Szlak Załęczańskim Łukiem Warty (25 km). Trasa wiedzie najciekawszymi miejscami Załęczańskiego Parku Krajobrazowego.
• Szlak po Parku Krajobrazowym Wzniesień Łódzkich (74 km). Prowadzi przez malowniczy obszar Wzniesień Łódzkich, na który składa się unikatowy w centralnej Polsce krajobraz wyżynny. Na trasie: wąwozy i parowy, ostańce denudacyjne (pojedyncze wzniesienia), liczne głazy narzutowe i dwa rezerwaty przyrody.

Konno

Szlaki jeździeckie:

Amatorzy jazdy zwiedzania wierzchem mają do dyspozycji dziewięć szlaków konnych, m.in. "Wokół Brzezin", Chróścin, Czastary, Lututów.

Stadniny:

• Stadnina Koni Walewice w Walewicach (w pałacu na terenie posiadłości mieszkała jako szambelanowa Maria Walewska) - kursy jazdy konnej, przejażdżki końmi i bryczkami, wczasy w siodle.
• Stadnina Koni Pegaz w Klęku k. Łodzi (gm. Stryków) na terenie Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich – jazda konno, jazda bryczką, kuligi
• Stadnina Koni Malutkie w Dobryszycach - kursy jazdy konnej, przejażdżki bryczką, kuligi

Nad wodą:

• Zbiornik Sulejowski - otoczone lasami sztuczne jezioro na Pilicy z piaszczystymi brzegami. Nad jeziorem są zlokalizowane najbardziej popularne miejscowości wypoczynkowe w województwie, takie jak Sulejów, Borki, Swolszewice czy Bronisławów z rozwiniętą bazą noclegową. Istnieje tu możliwość uprawiania sportów wodnych, przejażdżek rowerowych i konnych, grzybobrania i wędkarstwa,
• Zbiornik Jeziorsko - sztuczny zbiornik retencyjny, wykorzystywany głównie dla potrzeb rolnictwa, służy jednak również turystyce i rekreacji. Nad brzegiem zbiornika leżą znane miejscowości wypoczynkowe: Brodnia, Popów i Pęczniew,
• Zbiornik Tatar na obrzeżach Rawy Mazowieckiej - nad brzegiem Ośrodek Sportu i Rekreacji im. Haliny Konopackiej w Rawie Mazowieckiej. W jego skład wchodzą: hotel i pole namiotowe, wypożyczalnia sprzętu wodnego (kajaków, rowerów wodnych i żaglówek), plaża i kąpielisko strzeżone dla dzieci i dorosłych, korty tenisowy, boiska do siatkówki i mini - golfa,
• Zalew Wawrzkowizna, zbiornik retencyjny w dolinie Widawki. Nad zalewem położony w lesie Ośrodek Sportu i Rekreacji "Wawrzkowizna" z wypożyczalnią sprzętu wodnego, turystycznego i rekreacyjnego, boiskami do tenisa ziemnego, siatkówki, piłki nożnej, placem ogniskowym. Istnieje tu też możliwość wędkowania (akwen jest regularnie zarybiany). Ośrodek dysponuje też terenami łowieckimi,
• Zbiornik Słok - sztuczny zbiornik retencyjny w dolinie rzeki Widawki w okolicy Bełchatowa. Akwen nadaje się do kapania i nurkowania, wędkowania oraz uprawiania sportów wodnych (pływanie kajakiem, rowerem wodnym, łódką i żaglówką). W pobliżu lasy bogate w grzyby i jagody.

WARTO ZOBACZYĆ:

Bratoszewice - późnogotycki kościół parafialny św. Augustyna z XV/XVI wieku.

Gidle - miejsce kultu maryjnego, któremu początek dało wykopanie podczas orki w 1510 r. cudownej figurki Najświętszej Marii Panny - najpierw postawiono tu krzyż, potem kapliczkę, a w XVII w. kościół i klasztor Dominikanów.

Inowłódź - romański, kamienny kościół św. Idziego, jeden z najstarszych zabytków budownictwa w Polsce. Ufundowany w 1086 roku przez Władysława Hermana jako wotum za narodziny syna - Bolesława Krzywoustego.

Pałac klasycystyczny w Kiernozi - miejsce urodzenia Marii Łączyńskiej, późniejszej pani Walewskiej, której grobowiec znajduje się w XVI-wiecznym kościele W Kiernozi. W parku znajduje się kopiec usypany ku czci Tadeusza Kościuszki.

Lipce Reymontowskie - Muzeum Władysława S. Reymonta w dawnym domku dróżnika, w którym pisarz mieszkał przez kilka lat, pracując na kolei. Lipce zostały upamiętnione przez Reymonta w "Chłopach".

Łask - późnogotycki kościół z XVI w., ufundowany przez prymasa J. Łaskiego, przebudowany w 1749 r. w stylu barokowym, zachowano gotyckie sklepienia. W ołtarzu głównym kaplicy dzieło renesansu włoskiego - alabastrowa płaskorzeźba z XV wieku.

Łódź

• Kompleks fabryczno-rezydencjonalno-mieszkalny Karola Scheiblera "Księży Młyn" - największy wśród przedsiębiorstw włókienniczych w Królestwie Polskim, zespół fabryk włókienniczych wraz z budynkami mieszkalnymi dla robotników i rezydencją właściciela, wpisany do rejestru zabytków, ubiega się o wpisanie na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
• Pałac rodziny Poznańskich z początku XX w. (1902 r.). Obecnie Muzeum Historii Miasta Łodzi.
• Pałac Karola i Emila Steinertów wybudowany w latach 1909 - 11 w tzw. "deutsche renaissance stil".
• Inne siedziby łódzkich przemysłowców, m.in. neorenesansowy pałac Maksymiliana Goldfedera, eklektyczny pałac Juliusza Heinzla, neorenesansowa willa Juliusza Kindermanna secesyjna willa Leopolda Kindermanna, neorenesansowy pałac Gustawa Adolfa Kindermanna, eklektyczny pałac Ewalda Kerna, neorenesansowy pałac rodziny Scheiblerów, neorenesansowa siedziba Karola Scheiblera, neobarokowy Pałac K. A. Haertiga, willa Reinholda Richtera, secesyjna willa Leona Rappaporta

Nieborów - późnobarokowy pałac z bogatą kolekcję obrazów, rycin, antycznych rzeźb, porcelany, sreber, monet oraz bibliotekę liczącą ponad 6000 druków. Zaprojektowany przez wybitnego architekta Tylmana z Gameren. Od 1774 pałac należał do Radziwiłłów. Budowla jest otoczona parkiem z rzadkimi okazami drzew, sam Nieborów połączony jest 7 km lipową aleją z Arkadią (park o charakterze romantyczno-sentymentalnym).

Opoczno - zamek zbudowany z polecenia Kazimierza Wielkiego (XIV w.), wchodzący niegdyś w skład miejskiego zespołu obronnego. Zniszczony w XVI i XVII wieku. Odbudowana w XIX w. część postawiono na starych fundamentach.

Oporów - jedna z nielicznych na terenie województwa małych późnogotyckich rezydencji obronnych. Zbudowana w XV w. na sztucznej wyspie. Od 1949 roku Muzeum Wnętrz Stylowych.

Pabianice - dwór biskupów krakowskich z XVI w. Posiada jedną z piękniejszych attyk renesansowych w Polsce. Obecnie Muzeum z unikalnymi zbiorami przyrodniczymi i etnograficznymi z Afryki.

Piotrków Trybunalski - zamek z XVI w. gotycko-renesansowy o charakterze średniowiecznej warowni. Obecnie Muzeum Regionalne.

Rawa Mazowiecka - zamek z XIV w. zbudowany na sztucznym usypisku nad rzeką Rawką. Po drugim zaborze pozostała tylko baszta i fragment murów. Zrekonstruowane w latach 60. XX wieku, mieszczą obecnie Muzeum Ziemi Rawskiej.

Sulejów - zespół klasztorny z pocz. XIII wieku. Z pierwotnego klasztoru zachowały się mury zakrystii i kapitularz, zaś w romańskim kościele - piękne portale, ślady pierwotnej polichromii oraz detale wykute w kamieniu. W kompleksie unikalny w skali europejskiej obwód warowny (XV/XVI w.) W przyległych budynkach z XV/XVII w., częściowo odbudowanych i zrekonstruowanych w XX w. znajduje się Hotel "Podklasztorze" i Muzeum w Sulejowie-Podklasztorzu.

Tubądzin - klasycystyczny dwór murowany z parkiem z końca XVIII w., od 1891 r. w rękach rodziny Walewskich, z kolekcją portretów rodziny Walewskich. Zachowane zabytki ze szkła i porcelany, srebra, starodruki, bogata biblioteka, meble z XVIII-XIX wieku tworzy ekspozycję otworzonego w 1984 roku Muzeum Wnętrz Dworskich. Miejsce koncertów muzyki poważnej, a od 1995 r. Festiwalu Muzyki Dworskiej i Salonowej.

Tum - romańska kolegiata z XII w., częściowo wzorowana na romańskiej katedrze na Wawelu z bogatym romańskim portalem. Jeden z najwybitniejszych zabytków budownictwa romańskiego w Polsce.

Walewice - barokowo-klasycystyczny pałac Walewskich z 1783 r. Tu mieszkała Maria z Łączyńskich Walewska i tu przyszedł na świat jej syn prawdopdodonie ze związku z cesarzem Napoleonem - Aleksander Collona-Walewski. Obecnie siedziba Stadniny Koni Walewice.

Wielgomłyny - zespół klasztorny Paulinów w z XV w. w stylu gotyckim.

Wieluń - Brama Krakowska z XIV wieku - jedna z bram wjazdowych do miasta - najcenniejszy element fortyfikacji. W 1842 roku dobudowano klasycystyczny budynek ratusza

Wolbórz - Pałac biskupów kujawskich. Późnobarokowa rezydencja z XVIII w.

Poddębice - późnorenesansowy pałac Grudzińskich z 1610 r. z dostawionymi na narożach wieżami-alkierzami, przebudowany w XIX w. Najciekawszym elementem architektury są arkadowe krużganki.

Bratoszewice - kościół parafialny św. Augustyna z XV/XVI wieku, późnogotycki, przebudowany w latach 1898-1901. W środku późnogotyckie i późnobarokowe ołtarze, stalle z XVI wieku, obok drewniana dzwonnica konstrukcji słupowej z XVIII wieku.

Ożarów - modrzewiowy dwór z narożnymi alkierzami z 1757 roku. Obecnie Muzeum Wnętrz Dworskich, centrum kulturalne, którego wnętrza są ciekawą scenerią odbywających się tam koncertów.

Rogów - Arboretum zał. 1923, placówka badawczo-dydaktyczna w zakresie dendrologii i botaniki leśnej. Ponad 2000 gatunków i odmian roślin, głównie drzew ze strefy umiarkowanej wszystkich części świata, bogata kolekcja roślinności skalnej w otoczeniu stawów, kaskad i wodotrysków.

Ośrodek Hodowli Żubrów w Książu - matecznik utworzony w 1934 r. z woli Prezydenta RP Ignacego Mościckiego - żubry linii białowieskiej

Studzianna/Poświętne - barokowy zespół klasztorny z XVII/XVIII w.

KALENDARZ IMPREZ:

• Festiwal Dialogu Czterech Kultur (polskiej, żydowskiej, niemieckiej i rosyjskiej) - odbywa się co roku w Łodzi na przełomie sierpnia i września lub na początku września. W programie: wystawy, plenery malarskie, przedstawienia teatralne, prezentacje filmów, koncerty, dyskusje i debaty,
• Camerimage Film Festival - odbywa się co roku w Łodzi na przełomie listopada i grudnia. Jedyny festiwal poświęcony operatorom filmowym,
• Spotkania Baletowe – międzynarodowe biennale odbywające się na przełomie maja i czerwca co dwa lata w łódzkim Teatrze Wielkim. Uczestniczą w nich najwybitniejsze zespoły z całego świata, zarówno klasyczne, jak i uprawiające taniec nowoczesny.
• Festiwal w krajobrazie - koncerty niekomercynej muzyki, teatru, filmu oraz sztuk plastycznych inspirowanych tradycjami etnicznymi, naturą i krajobrazem. Odbywa w lipcu w Inowłodzu - w pobliżu kościółka św. Idziego, na ruinach Zamku Kazimierza Wielkiego i na ulicach,
• Skierniewickie Święto Kwiatów, Owoców i Warzyw - dwudniowa impreza o charakterze kulturalno-naukowo-handlowym. W programie targi ogrodniczo-rolne, koncerty, wystawy plastyczne, fotograficzne, zwierząt egzotycznych, pokazy mody, fryzur, happeningi, rozgrywki sportowe, a także wybory Miss Święta. Odbywa się we wrześniu,
• Spalski Jarmark Antyków i Rękodzieła - cykliczna impreza wystawienniczo-handlowa, organizowaną zwykle w drugą niedzielę miesiąca w okresie od maja do października. Imprezie towarzyszą występy zespołów ludowych i atrakcje takie jak: przejazd bryczkami, spływy kajakami do rzeki Pilicy, zwiedzanie Spały, wycieczki rowerowe.