Do lasów wraca „święty Graal” grzybiarzy. Tu warto go szukać

Smardze są bez wątpienia jednymi z najbardziej pożądanych grzybów. Pojawiają się na krótko i znikają, zanim większość grzybiarzy zdąży je znaleźć. Wraz z nadejściem wiosny do lasów i parków wracają wartościowe, pyszne grzyby.

W Polsce wyróżnia się sześć gatunków smardzów. Wszystkie są rzadkie, a większość objęta jest częściową ochroną – to oznacza, że ich zbiór podlega określonym zasadom i nie wszędzie jest legalny.

Jak rozpoznać smardza? Wygląd to podstawa

Smardz jest bez wątpienia jednym z najbardziej charakterystycznych grzybów. Jego kapelusz przypomina strukturą gąbkę lub plaster miodu. Tworzy go sieć nieregularnych zagłębień, które oddzielone są jaśniejszymi przegrodami. Przyjmuje kolor od jasnych, kremowych odcieni po ciemniejsze brązy.

Ma stosunkowo krótki, masywny trzon barwy białawej lub kremowej. Grzyb ten po przecięciu jest całkowicie pusty w środku. Pachnie lekko korzennym aromatem, a jego miąższ jest kruchy i jasny.

Mimo że trudno je pomylić z borowikiem czy kurką, w lasach spotkać można grzyby niebezpiecznie podobne do smardzów. Mowa o piestrzenicy kasztanowatej, potocznie nazywanej „babim uchem”. Oba gatunki rosną w podobnym czasie i środowisku – a to zwiększa ryzyko pomyłki.

A piestrzenica do bezpiecznych grzybów nie należy. Zawiera bowiem gyromitrynę, silnie toksyczny związek, który może prowadzić do poważnych uszkodzeń organizmu. Uszkadza wątrobę, nerki i układ nerwowy.

Jak je odróżnić? Istnieje kilka zasad. Piestrzenica ma nieregularną, pofałdowaną główkę przypominającą mózg, a jej wnętrze nie jest puste: ma liczne komory i fałdy. Od smardza różni się też kolorem, jest bowiem znacznie ciemniejsza, kasztanowobrązowa.

Trafiłeś na smardze? Nie z każdego miejsca możesz je zabrać

Zbieranie smardzów w Polsce nie jest jednakże tak oczywiste, jak w przypadku innych grzybów. Dozwolone jest zbieranie ich na terenach przekształconych przez człowieka, takich jak prywatne ogrody, sady, leśne szkółki czy parki lub ogólnodostępne tereny zielone.

Zakazem objęte są natomiast parki narodowe i rezerwaty przyrody, ale ograniczenie nie dotyczy lasów miejskich. Wszędzie tam, gdzie rosną w naturalnym środowisku, należy pozostawić je w spokoju.

Nieprzestrzeganie przepisów może skutkować karami finansowymi.

Kiedy i gdzie szukać tych grzybów?

Sezon na smardze jest krótki – pierwsze grzyby mogą pojawić się już pod koniec marca, ale największy wysyp przypada na kwiecień i początek maja.

Jeśli temperatura oscyluje w granicach 10-15 stopni Celsjusza, niedawno padał deszcz i gleba jest jeszcze wilgotna, a potem nastąpiło kilka ciepłych, słonecznych dni, warto wybrać się na poszukiwanie smardzów.

Szczególną uwagę warto zwrócić na doliny rzek i wilgotne zarośla. Smardze mogą rosnąć również w starych sadach – szczególnie przy jabłoniach. Czujność podczas spacerów w parku również popłaca – warto rozgląda się za grzybami zwłaszcza tam, gdzie wysypano korę lub zrębki drewna.