Nowa RPO ocenia Trybunał Konstytucyjny. Padła jednoznaczna odpowiedź
Sylwia Gregorczyk-Abram w środę 29 lipca ma złożyć przed Sejmem ślubowanie i formalnie objąć urząd rzecznika praw obywatelskich. W rozmowie z „Dziennikiem Gazetą Prawną” przedstawiła swoje stanowisko dotyczące praworządności, Trybunału Konstytucyjnego oraz relacji RPO z politykami.
Nowa RPO o publikowaniu wyroków TK
Gregorczyk-Abram przyznała, że jednym z podstawowych narzędzi rzecznika jest możliwość kierowania skarg do Trybunału Konstytucyjnego. Jej zdaniem obecnie instrument ten nie działa jednak w pełni, między innymi z powodu sporu dotyczącego publikowania orzeczeń TK.
Nowa RPO podkreśliła, że zgodnie z Konstytucją publikowane powinny być wyroki wydawane przez Trybunał Konstytucyjny działający jako niezależny i prawidłowo ukształtowany sąd. Zwróciła przy tym uwagę na wyroki Sądu Najwyższego, Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące składu oraz funkcjonowania TK.
– Przepis konstytucji dotyczący obowiązku publikacji wyroków odnosi się do organu, który spełnia wszystkie kryteria niezależnego i bezstronnego sądu konstytucyjnego – powiedziała. – Tak nie jest. Takie jest moje zdanie – dodała, oceniając jednocześnie obecny Trybunał.
– Będę obserwować rozwój sytuacji i prowadzić tę dyskusję. Być może będzie ona dotyczyć także kwestii publikacji wyroków, ale na ten moment nie mogę tego przesądzić. Wszystko zależy od tego, w jaki sposób będzie wyglądał proces odbudowywania TK – zaznaczyła w rozmowie z DGP nowa RPO.
Odbudowa zaufania do sądów priorytetem RPO
Jednym z najważniejszych celów nowej rzecznik ma być odbudowanie zaufania obywateli do wymiaru sprawiedliwości. Wśród pozostałych priorytetów wymieniła przewlekłość postępowań, nadużywanie tymczasowego aresztowania, ochronę praw osób starszych i osób z niepełnosprawnościami oraz wyzwania związane z nowymi technologiami.
Gregorczyk-Abram zapowiedziała również kontynuowanie działań poprzedniego RPO dotyczących sytuacji na granicy polsko-białoruskiej. Dopuszcza jednak możliwość zmiany stanowiska Biura RPO w niektórych sprawach związanych z Sądem Najwyższym i powoływaniem sędziów.
Gregorczyk-Abram o Żurku i Wolnych Sądach
Po złożeniu ślubowania prawniczka ma zrezygnować z funkcji w zarządzie Fundacji Wolne Sądy, zakończyć reprezentowanie klientów i przejść na listę adwokatów niewykonujących zawodu.
Zapewniła jednocześnie, że jej dotychczasowa współpraca z Waldemarem Żurkiem nie wpłynie na działalność urzędu. – Jeżeli sprawy będą dotyczyły Ministerstwa Sprawiedliwości, pana ministra Żurka czy jakiegokolwiek innego polityka albo ministerstwa, nie będzie miało to dla mnie znaczenia. Liczyć się będą prawa i wolności obywatela – podkreśliła.
Sejm powołał Gregorczyk-Abram na RPO 233 głosami. Senat wyraził zgodę na jej wybór większością 59 głosów przy 25 głosach przeciw.