Robert Kubica, Adam Małysz i Lech Wałęsa to twarze współczesnej Polski. Z badań, które przeprowadził dla „Wprost" Pentor, wynika, że właśnie oni najbardziej rozsławiają nasz kraj w świecie. Okazuje się, że my sami za największy polski potencjał promocyjny uważamy ludzi. Wysoko cenimy również „zasługi" Krakowa oraz nominowanego do Oscara „Katynia” Andrzeja Wajdy. Bardzo słabo wypadły za to nasze narodowe potrawy i wódka.

---

Sport po polsku
Choć trudno Polskę nazwać sportową potęgą, to paradoksalnie uznaliśmy, że największy rozgłos w świecie przynosi nam dwóch sportowców. Zwycięzcą okazał się kierowca Formuły 1 Robert Kubica. Niemal 38 proc. Polaków uważa, że to właśnie on dziś najbardziej rozsławia Polskę. Rzeczywiście, od kilku miesięcy nazwisko Kubicy jest jednym z najgorętszych w sporcie. Wreszcie Polak znalazł się wśród gwiazd jednej z najdroższych i najbardziej widowiskowych dyscyplin. Gdy na początku kwietnia w Grand Prix Bahrajnu po raz pierwszy wystartował z pole position, stał się medialną gwiazdą, a brytyjski „Sunday Times" w poświęconym mu artykule wyjaśniał, jak się powinno wymawiać nazwisko polskiego kierowcy. W maju Kubica zostanie uhonorowany nagrodą Lorenzo Bandiniego – prestiżowym trofeum, które jest przyznawane najwybitniejszym sportowcom samochodowym, a wśród laureatów są m.in. Michael Schumacher, Jacques Villeneuve czy Fernando Alonso. – Jeśli dobra passa Kubicy będzie trwała, to ma szanse stać się największym ambasadorem Polski współczesnych czasów. Już jest człowiekiem, o którym mówi się w całej Europie, jest w elicie Formuły 1, a przecież ciągle jest na początku kariery – mówi Zbigniew Boniek.
Kubicę goni Adam Małysz, którego wskazał niemal co trzeci badany. Choć skoczkowi ostatnio daleko do formy i spektakularnych zwycięstw sprzed kilku sezonów, a samej dyscyplinie do efektowności i popularności Formuły1, Polacy wciąż mają w pamięci dumę z Małysza stojącego na najwyższym podium. I to właśnie dzięki polskiemu głodowi sukcesu Małysz wciąż bryluje w rankingach najpopularniejszych polskich sportowców. Według badania agencji Upstairs Young and Rubicam, na którego podstawie powstała lista najbardziej cenionych przez Polaków marek, Adam Małysz znalazł się w pierwszej pięćdziesiątce, wyżej niż m.in. Kościół katolicki. Z danych ARC Rynek i Opinie wynika, że skoki narciarskie były w 2007 roku drugą pod względem popularności dyscypliną sportową w Polsce (po piłce nożnej). – Kubica i Małysz są Polakami, ale podkreślają swoją europejskość. To nasi chłopacy, ale zwykle widujemy ich za granicą, oblepionych markami towarowymi, bynajmniej nie polskimi – komentuje prof. Wiesław Godzic, medioznawca.
Niespecjalnie wierzymy w siłę naszej reprezentacji futbolowej. Zaledwie jeden na dwudziestu pięciu Polaków uważa polską reprezentację za przysparzającą nam sławy. Większą wiarę pokładamy w promocyjnej sile organizacji Euro 2012 – co dziesiąty badany uważa, że przyznanie nam mistrzostw przynosi Polsce rozgłos. Gdyby sondaż przeprowadzany był rok temu, zaraz po decyzji UEFA, zapewne bylibyśmy skłonni przyznać temu wydarzeniu większe znaczenie promocyjne. Teraz te pierwsze, pozytywne emocje opadły i myśląc o Euro 2012, zastanawiamy się raczej, jak uniknąć blamażu.

Przereklamowana polityka
Choć oficjalnie naszymi reprezentantami za granicą są politycy, to zdecydowanie przegrali oni ze sportowcami. Najwyżej z nich, bo na trzecim miejscu, znalazł się Lech Wałęsa. Mimo że od lat nie uczestniczy w głównym nurcie polityki, wskazało go niemal 23 proc. badanych. Byłego przywódcę „Solidarności" i byłego prezydenta wciąż uważamy za nasze narodowe dobro eksportowe. Według Simona Anholta, światowej sławy brytyjskiego eksperta od kreowania strategii marek krajów i miast, „Solidarność" i Lech Wałęsa to zmarnowana przez Polskę szansa. Wałęsa w pewnym momencie był postacią porównywalną z Nelsonem Mandelą. RPA, posługując się postacią Mandeli, była w stanie zmienić wizerunek swojego kraju, a my nie potrafiliśmy w pełni wykorzystać siły nazwiska Wałęsy.
W pierwszej dziesiątce rozsławiających nas eksportowych hitów znalazł się także premier Donald Tusk. Wskazało go niemal 12 proc. badanych. – Premier jest politykiem tej kategorii co swego czasu Tony Blair. W polityce dominują „piernikalia" i nudni ludzie, więc jak się nagle trafi ktoś, kto ma trochę charyzmy i wdzięk, to się przebije – twierdzi Mirosław A. Boruc z Instytutu Marki Polskiej. Tę przewagę Tuska widać także w badaniach. Następnego w zestawieniu Lecha Kaczyńskiego wskazało zaledwie 6,5 proc. ankietowanych. Widać w tym siłę oddziaływania mediów, które prezydenckie występy międzynarodowe prezentowały przede wszystkim przez pryzmat wpadek i niezręczności.

Kraków, Dziwisz, Katyń
Wysokie czwarte miejsce w rankingu zajął Kraków, najpopularniejszy cel zagranicznych turystów odwiedzających Polskę. Siłę jego marki doceniają nie tylko Polacy: Kraków został uznany przez prestiżowy miesięcznik „Travel+Leisure" za jedno z pięciu najpopularniejszych miast w Europie i wyprzedził m.in. Pragę, Paryż i Barcelonę. W 2007 r. miasto odwiedziło ponad 8 mln turystów, a niemal jedna trzecia z nich przyjechała z zagranicy. – Kraków za sprawą dużej liczby obecnych tam obcokrajowców daje nam poczucie międzynarodowości, cieszymy się z tego, że „rozpuszczamy" się w Europie – mówi prof. Wiesław Godzic.
Tuż za Krakowem uplasował się kard. Stanisław Dziwisz. To raczej dowód naszej tęsknoty za Janem Pawłem II i wyraz szacunku dla jego najbliższego współpracownika. W pierwszej dziesiątce znalazł się także nominowany do Oscara „Katyń" Andrzeja Wajdy. Można jednak podejrzewać, że tak wysoka lokata to efekt nie tyle samego filmu, ile międzynarodowego wydarzenia. A że Polska w kontekście światowej kultury masowej pojawia się niezwykle rzadko, tym wyżej jesteśmy skłonni oceniać znaczenie nominacji do Oscara dla rozsławiania naszego kraju.

Rozegrać wódkę
Polacy są dumni z rodzimej kuchni, ale nie wierzą, by mogła ona być naszą wizytówką na świecie. Chleb, pierogi i oscypek wskazało zaledwie po kilka procent badanych. Nawet cenioną za granicą polską wódkę wskazał zaledwie co dwudziesty badany. – Każdy kraj szczyci się kuchnią, popitką i mocnym alkoholem. Gdy zapytamy, z czym Polakom kojarzy się Argentyna, to odpowiedzą, że z piłką nożną, winem i wołowymi befsztykami. My nie potrafimy rozegrać polskiej wódki – mówi Mirosław A. Boruc. Przykładem umiejętnego „rozegrania" wina jest także Chile, zaś najbardziej spektakularnym przykładem jest Finlandia, która ma wódkę tożsamą z nazwą kraju. I nie trzeba być koneserem, by „Finlandię" kojarzyć z Finlandią.
Specjaliści od kreowania marki miejsc nie mają wątpliwości, że wyniki badania nie wskazują tego, z czego naprawdę słyniemy na świecie. Pokazują raczej wyobrażenia o naszym wizerunku i polskich mocnych stronach. W jednym są zgodni: sławy przysparzają nam ludzie. Tak naprawdę jednak nie Robert Kubica, z którym pierwsze skojarzenie to nie „Polska", ale „BMW Sauber", ani nie Adam Małysz (nie ma się co oszukiwać, że skoki narciarskie są jakąś nadzwyczaj zajmującą i popularną na świecie dyscypliną). Dobrą opinię przynosi nam dziś przede wszystkim tzw. młoda emigracja, czyli dwa miliony 20-30-latków, którzy wyjechali za granicę.
Ale nawet jeśli sami nie potrafimy celnie wskazać tego, co najlepiej promuje Polskę, z badań płynie nauka: szukamy tego, co pozytywnie umiejscawia nas na mapie Europy, a nie tego, co jest wyłącznie polskie.

Kto lub co najbardziej rozsławia Polskę? 1. Robert Kubica 37,8% 2. Adam Małysz 32,4% 3. Lech Wałęsa 22,9% 4. Kraków 13,1% 5. kard. Stanisław Dziwisz 12,4% 6. Donald Tusk 11.9% 7. film „Katyń" Andrzeja Wajdy 11,1% 8. organizacja Euro 2012 10,9% 9. Krzysztof Penderecki 10,1% 10. Lech Kaczyński 6,5% 11. polska wódka 5,1% 12. piłkarska reprezentacja 4,4% 13. Radosław Sikorski 4,3% 14. polski chleb 3,5% 15. oscypek 3,4% 16. pierogi 1,6% 17. Pałac Kultury i Nauki 1,5% nie wiem 5,3% Respondenci mogli wskazać dwie odpowiedzi Źródło: Pentor dla „Wprost"