Jest czerwiec 2006 r. Zbigniew Siemiątkowski, szef tajnych służb za rządów SLD, ma zostać przesłuchany w krakowskiej Prokuraturze Apelacyjnej jako świadek w aferze paliwowej. Siemiątkowski chce ujawnić, jaką rolę odgrywali funkcjonariusze polskich tajnych służb w rozciągnięciu parasola ochronnego nad mafią paliwową. Sprawa zaczyna jednak zmierzać w dziwnym kierunku. Oto po telefonie z Ministerstwa Sprawiedliwości (kieruje nim Zbigniew Ziobro) prowadzący śledztwo prokurator Wojciech Miłoszewski zostaje odsunięty od przesłuchania. Sprawę przejmuje prokurator nie znający tematu, a Miłoszewskimu jako „rekompensatę" proponuje się awans do Prokuratury Krajowej, gdzie zajmowałby się ciekawszymi historiami niż przekręty paliwowe. Szefostwo resortu chciało dać prokuratorowi „kopa w górę", by przestał się zajmować sprawą paliwową – twierdzą nasi informatorzy.

---

Zbigniew Ziobro, ówczesny minister sprawiedliwości, bagatelizuje tę historię i sugeruje prozaiczny powód takiej decyzji: prokurator Miłoszewski to świetny analityk, ale nie najlepszy przesłuchujący. Odsunięcie Miłoszewskiego od tego przesłuchania to tylko jeden z wielu zadziwiających przykładów ręcznego sterowania śledztwem w sprawie mafii paliwowej za rządów PiS.
Zeznania Zbigniewa Siemiątkowskiego pozwalały postawić zarzuty dwóm funkcjonariuszom tajnych służb zajmującym kluczowe pozycje za rządów PiS. Dziś Zbigniew Ziobro zapewnia „Wprost", że jego ówczesny zastępca Janusz Kaczmarek poinformował go, iż w zeznaniach nie było nic ciekawego. To zadziwiająca ocena. W raporcie komisji śledczej ds. PKN Orlen napisano m.in.: „Skala i proceder działań przestępczych związanych z branżą paliwową wskazują, że mamy do czynienia ze zorganizowaną przestępczością opartą na powiązaniach kapitałowo-osobowych, powiązanych również z kręgami administracji rządowej i szeroko rozumianych organów ścigania". Raport został praktycznie zapomniany. Prace komisji skompromitowały polityków rządzącej wtedy lewicy, ujawniając ich powiązania z firmami paliwowymi (m.in. prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego czy marszałka Sejmu Józefa Oleksego) i przyczyniły się do porażki wyborczej lewicy w 2005 r. Zeznania świadków wskazują jednak na to, że afera dotyczy nie tylko polityków lewej strony sceny politycznej, ale i prawej. Charakterystyczne jest, że obecna prokuratura, ścigająca poprzedników pod byle pretekstem, zgadza się z decyzją o podziale śledztwa paliwowego.
Nie chodziło jedynie o pieniądze z oszustw na akcyzie, czyli zamienianie wody w wino (jak policjanci nazywają sprzedaż paliw bez płacenia akcyzy i przejmowanie tego, co należy się fiskusowi), ale również o zmonopolizowanie dostaw ropy do polskich rafinerii. Komisja śledcza poleciła prokuraturze wyjaśnić, czy pomiędzy dostawcami ropy a rafineriami nie istniało „porozumienie, a być może nawet zmowa połączona z korupcją". Minister sprawiedliwości z PiS miał sprawę mafii paliwowej doprowadzić do końca. Nie doprowadził.
Za rządów SLD liczba prokuratorów zajmujących się mafią paliwową wzrosła z dwóch do czternastu. Powstał osobny zespół, a do pomocy prokuratorom oddelegowano dwóch oficerów CBŚ, którzy mieli sporządzić analizę kryminalną śledztwa. Za rządów PiS zostali oni odesłani z siedziby krakowskiej prokuratury. Do nadzorowania paliwowego śledztwa skierowano Józefa Giemzę, który został szefem Prokuratury Apelacyjnej w Krakowie. To on zdecydował, że analitycy CBŚ muszą zwolnić pokój, bo jest potrzebny do przyjmowania gości. Giemza nie chciał rozmawiać z „Wprost" o sposobie prowadzenia śledztwa paliwowego.
W styczniu 2006 r. w Krakowie odbyła się narada, na której Marek Wełna, szef „zespołu paliwowego" w krakowskiej Prokuraturze Apelacyjnej, przedstawił plan dalszych działań przeciwko paliwowym grupom przestępczym. Krakowska prokuratura miała przygotować jeden akt oskarżenia pokazujący mechanizm działania firm sprzedających paliwo bez akcyzy i wskazać, jaką rolę odegrały kontrolowane przez państwo rafinerie produkujące komponenty potrzebne do wytwarzania paliw na potrzeby mafijnych spółek. Następnie zespół miał się zająć sprawą prania pieniędzy z paliwowych transakcji i nielegalnych prowizji. Planu nie wprowadzono w życie. Zamiast tego, w celu „usprawnienia śledztwa", zaczęto dzielić wątki i przekazywać do różnych prokuratur. Nikt nie panował nad całością.
Śledztwa zaczęły przybierać dziwny obrót. Na przykład Andrzejowi P., wieloletniemu pracownikowi działu zakupów PKN Orlen (jak się okazało, współpracownikowi Wojskowych Służb Informacyjnych), prokuratura w Szczecinie postawiła zarzuty działania na szkodę spółki, w której pracował. Sprawę szybko skierowano do sądu, chociaż był on podejrzanym także w innych wątkach śledztwa. Prokuratorzy uważali, że należy wyjaśnić jego rolę m.in. w sprawie korupcji przy zakupach ropy. Tak się nie stało. Krakowscy prokuratorzy są przekonani, że to dlatego, iż naruszyli czyjeś interesy.
Doszło do dziwnego sojuszu wysokich urzędników utożsamianych z lewicą i z PiS. W nigdy nieopublikowanym aneksie do raportu z likwidacji WSI wskazano – jak się dowiedzieliśmy – na celowe odsunięcie od śledztwa Marka Wełny. Był on prokuratorem, który miał najpełniejszą wiedzę na temat działania mafii paliwowej. Gen. Marek Dukaczewski, kierujący wtedy WSI, odmówił „Wprost" komentarza w tej sprawie i zawiadomił prokuraturę wojskową o wycieku tajnych informacji.
W kwietniu 2006 r. (u władzy od kilku miesięcy było PiS) dwaj funkcjonariusze ABW odwiedzili ważnego świadka w sprawie mafii paliwowej, przesłuchanego w prokuraturze. Domagali się wyjaśnień, dlaczego zeznawał o korupcji przy dostawach ropy do polskich rafinerii. Świadek złożył skargę, która trafiła do prokuratury, a później do Ministerstwa Sprawiedliwości. Na jawne zapytanie krakowskiej prokuratury skierowane do ABW, dlaczego jej funkcjonariusze nękają świadków, odpowiedziano w trybie tajnym i nie wyciągnięto konsekwencji.
Na przełomie roku 2006 i 2007 kontrolowane przez państwo PKN Orlen i Grupa Lotos podpisały warte 8,5 mld USD kontrakty ze spółką Petraco Oil. Funkcjonariusze ABW podejrzewali tę spółkę o pranie pieniędzy. Okazuje się, że już w latach 2000-2002 Petraco dostarczała płockiemu koncernowi rosyjską ropę. Według dokumentów delegatury ABW w Olsztynie, dochodziło wtedy do „prania pieniędzy metodą uwarstwiania", czyli przez operacje w ramach łańcuszka firm zarejestrowanych w różnych krajach, często w rajach podatkowych.
Zastanawiające jest, że politycy PiS byli przeciwni dokończeniu prac komisji śledczej ds. PKN Orlen. A był to jeden z warunków umowy koalicyjnej z Ligą Polskich Rodzin. – Rozmawiałem z prezesem Jarosławem Kaczyńskim prawie 20 razy i za każdym razem zapewniał mnie, że komisja powstanie – mówi Roman Giertych, były szef LPR i wicepremier. Kaczyński publicznie godził się na powstanie komisji śledczej, ale tylko takiej, która zajmie się badaniem interesów Marka Dochnala. Nie chciano badać innych spraw. Jarosław Kaczyński o tych sprawach wiedział, bo to jemu w styczniu 2006 r. (gdy nie był jeszcze premierem) na polecenie ministra Ziobry prokurator Wojciech Miłoszewski pokazał materiały ze śledztwa w sprawie mafii paliwowej. Poinformowano go m.in o treści zeznań świadków, którzy opisywali rolę, jaką na polskim rynku paliwowym odegrały tajne służby. W lipcu 2008 r. Miłoszewski stwierdził publicznie, że wie o działaniach przeciwko niemu „jednego z ministrów PiS". Miał on interweniować w Kancelarii Prezydenta, aby odsunąć go od śledztwa, „bo naraża interesy wywiadu".
Albo sprawa mafii paliwowej jest tak skomplikowana, że prokuratura nie może sobie z nią poradzić, albo dotyczy ważnych ludzi ze wszystkich politycznych opcji, dlatego nie ma woli, żeby ją do końca wyjaśnić.

Zbigniew Ziobro Minister sprawiedliwości w rządach Kazimierza Marcinkiewicza i Jarosława Kaczyńskiego Jeżeli porówna się dane statystyczne dotyczące śledztw w sprawie tzw. mafii paliwowej i zestawi dwa lata rządów PiS z wcześniejszymi czterema, pięcioma latami, to wyraźnie widać, że w czasie naszych rządów było więcej realnych efektów. Skuteczność nie wynikała z przypadku, tylko z innej strategii prowadzenia śledztwa. W ciągu dwóch lat prokuratura postawiła więcej zarzutów, wysłała do sądów więcej aktów oskarżenia i zabezpieczyła większy majątek przestępców niż w ciągu poprzednich pięciu lat śledztwa. Strategia podzielenia śledztwa na wiele spraw, które przekazano prokuraturom w kraju, wynikała m.in. z obawy o możliwość ich przedawnienia. Ponadto prokuratura krakowska sama nie miała środków, by zająć się każdym wątkiem. Moja polityka kadrowa była jasna. Powierzałem kierownicze stanowiska osobom wyróżniającym się skutecznością w wykrywaniu przestępstw. Z mojej inicjatywy w 2006 r. powołano w Ministerstwie Finansów zespół mający wspierać śledztwo w sprawach paliwowych. Wypracował on projekty rozwiązań, które nie weszły w życie m.in. z powodu zastrzeżeń zgłaszanych przez inne resorty, a dotyczących skutków społecznych takich zmian. W sprawie związanej z Markiem Dochnalem zrobiliśmy wszystko, co możliwe, by uzyskać informacje o szwajcarskich i rosyjskich kontach, na które przelewano pieniądze. Ta sprawa nadal się toczy. Należy jednak pamiętać o bardzo restrykcyjnych szwajcarskich przepisach bankowych, a także ograniczeniach politycznych – jak w wypadku Rosji. Uważam za sukces rządów PiS zwiększenie wykrytych przestępstw korupcyjnych prawie o 100 proc., z jednoczesnym spadkiem przestępczości kryminalnej o 16 proc. Kiedy PiS oddawało władzę, w Polsce popełniano dziennie o 900 przestępstw mniej niż w 2005 r.

Mafia paliwowa Od początku lat 90. setki, a później tysiące firm wytwarzały paliwa, mieszając składniki nieobciążone podatkiem akcyzowym. Wprowadzały również do sprzedaży jako olej napędowy sprowadzane zza wschodniej granicy oleje opałowy i maszynowy. Produkcję komponentów do produkcji bezakcyzowego paliwa ustawiali menedżerowie kontrolowanych przez państwo rafinerii. W trakcie śledztwa okazało się, że mafia paliwowa zarabiała też na dostawie tzw. surowców strategicznych (ropy i gazu) do państwowych przedsiębiorstw. Zyski grup przestępczych dzięki niepłaceniu podatków sięgały setek milionów złotych rocznie. Spółki te mogły działać, gdyż opłacały policję (zarzuty korupcji postawiono m.in. komendantowi śląskiej policji) i polityków. Proceder mogli ochraniać także oficerowie i współpracownicy polskich tajnych służb – zarówno wojskowych, jak i cywilnych.

ŚLEDZTWA W MARTWYM PUNKCIE SPRAWA PRYWATYZACJI PZU We wrześnio 2006 r. zatrzymano Emila Wąsacza, ministra skarbu, który w 1999 r. prywatyzował PZU. Postawiono mu zarzut niedopełnienia obowiązków. Sad uznał zatrzymanie Wąsacza za bezzasadne (można go było wezwać w celu przedstawienia zarzutów) i zasadził mu odszkodowanie. Poza tym incydentem nie odnotowano postępów w śledztwie w sprawie prywatyzacji największej polskiej firmy ubezpieczeniowej. SPRAWA TAJNYCH KONT POLITYKÓW Polska prokuratura liczyła na pomoc prokuratury szwajcarskiej, która poproszono o sprawdzenie, czy polscy obywatele nie maja w Szwajcarii kont, na które mogłyby wpływać pieniądze z prowizji i łapówek. Okazało sie, ze sprawa potrwa wiele lat i nie wiadomo, czym sie zakończy. Nagłośnienie tego w Polsce miało być jedna z przyczyn chłodnej reakcji Szwajcarów. SPRAWA MARKA DOCHNALA Lobbysta został aresztowany we wrześniu 2004 r., jeszcze za rządów SLD. Przebywał w areszcie do stycznia 2008 r. Zarzucono mu korumpowanie polityka SLD Andrzeja Pęczaka (również został aresztowany i oskarżony). Mimo informacji o koneksjach Dochnala, które miały sięgać Pałacu Prezydenckiego, śledztwo nie ujawniło innych wypadków korupcji. SPRAWA DOSTAW GAZU Od 2006 r. Prokuratura Okręgowa w Katowicach prowadzi śledztwo w sprawie nieprawidłowości przy kontraktach gazowych w 2003 r. Świadek, którego zeznania umożliwiły wszczęcie śledztwa, został uprzedzony o tym, ze moga mu zostać przedstawione zarzuty.