Na 10 pytań czytelników internetowego wydania „Wprost" odpowiada Zyta Gilowska, profesor nauk ekonomicznych, wykładowca na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Była ministrem finansów oraz wicepremierem w rządach Kazimierza Marcinkiewicza i Jarosława Kaczyńskiego. Po długiej politycznej przerwie zdecydowała się wspierać PiS w wyborach do Parlamentu Europejskiego.

1. Jak długo według pani będzie trwał obecny kryzys finansowy?
Adam Kwiatkowski | Lubień Kujawski
Kryzys finansowy wyczerpie swój impet w ciągu najbliższych 10-12 miesięcy. Ale kryzys gospodarczy, czyli kryzys w sferze realnej, potrwa co najmniej dwa lata dłużej.

2. Czy kryzys na świecie został wywołany przez wady gospodarki rynkowej, czy przez mieszanie się państwa do gospodarki?
Wojciech Czerniawski |Tuczno
Kryzys wywołały instytucje finansowe przymuszane przez rządy do absurdalnej polityki alokacyjnej, vide: kredyty „ninja" (no income, no job, no assets). To trwało latami (zwłaszcza w USA) i musiało się źle skończyć.

3. Czy rząd radzi sobie z kryzysem?
Piotr Gulaszewski | Baboszewo
Rząd głównie czeka. Liczy na dobre skutki działań innych rządów, w końcu ten kryzys powstał poza Polską. Nieodwracalnymbłędem jest utrzymywanie nierealnego – od chwili uchwalenia! – budżetu państwa.

4. Poseł Palikot wini panią za zły stan polskich finansów. Słusznie?
Radosław Kozak | Lublin
Zostawiłam finanse państwa w następującej kondycji: deficyt całego sektora finansów publicznych w kwocie 22 mld zł; w tym deficyt budżetu państwa – 16 mld zł. Równocześnie uprzedzająco zasiliłam finanse na 2008 r. przez zwiększone o 3 mld zł dotacje dla ZUS i wcześniejszą spłatę długów (operacja w skali ponad 40 mld zł), zmniejszającą wydatki na obsługę zadłużenia w 2008 r. o 3 mld zł.

5. W jaki sposób walczyłaby pani z kryzysem na miejscu ministra finansów?
Mateusz Feder | Strzelce Krajeńskie
Inaczej. Nie mam zaufania do taktyki na przeczekanie. Rozmaite koszty tzw. postojowego są społecznie niebezpieczne i też wysokie. Trzeba promować i forsować aktywność: obywateli, gospodarstw domowych, firm, państwa.

6. Czy dążyłaby pani do wprowadzenia euro, gdyby była pani teraz ministrem finansów?
Maciej Kłosiński | Bydgoszcz
Oczywiście, jako minister też do tego dążyłam. Naturalnie w granicach rozsądku.

7. Dlaczego zdecydowała się pani pomagać PiS w wyborach do Parlamentu Europejskiego?
Krzysztof Kołodziejczyk | Łódź
To więcej niż pomoc – to danie świadectwa. Miałam honor i zaszczyt służyć Polsce w dwóch rządach uformowanych przez PiS. Dla gospodarki to był świetny okres, a nasze rządy swój czas dobrze wykorzystały.

8. Jak się pani odnosi do ostatnich wystąpień Lecha Wałęsy na kongresach Libertasu?
Przemysław Rogalski | Słupca
Lech Wałęsa jest wolnym człowiekiem i wygłasza, co uważa za stosowne. Przyznaję, że nie zrozumiałam jego przesłania dla Libertasu.

9. Którą decyzję w swoim życiu zawodowym uważa pani za najważniejszą, a którą za najtrudniejszą?
Destina Tyblewska-Kundzicz | Jelenia Góra
Najważniejsze było opuszczenie w maju 2005 r. PO w 24 godziny po swoistym „coming out" moich ówczesnych kolegów. Najtrudniejsze było pozostanie w rządzie w 2007 r. po ponownym wejściu Samoobrony do rządu.

10. Jak wyglądają pani relacje z premierem Tuskiem?
Natalia Krawczyńska | Toruń
Nie ma takich relacji.

11. Czy już na dobre wraca pani do polityki?
Mateusz Feder, Strzelce Krajeńskie
Nie widzę potrzeby składania jakiejkolwiek deklaracji w tej sprawie.  

12. Czy jest pani zwolenniczką prywatyzacji służby zdrowia?
Wojciech Czerniawski, Tuczno
Jestem zwolennikiem konkurencji, zwłaszcza w systemie ubezpieczeń zdrowotnych. Bo konkurencja w systemie świadczeń medycznych w zasadzie już jest, przecież mamy potężny segment podmiotów prywatnych.

13. Czy wystartuje pani w najbliższych wyborach parlamentarnych?
Wojciech Czerniawski, Tuczno
Najbliższe są wybory do Parlamentu Europejskiego. Nie startuję. 

14) Czy wystartowałaby pani w wyborach prezydenckich z ramienia PiS, gdyby Jarosław Kaczyński poprosił o to panią?
Wojciech Czerniawski, Tuczno
Nie. To pytanie z dziedziny science fiction.

15. Czy dziś, w związku z grożącym wzrostem deficytu budżetowego, podniosłaby pani składkę rentową?
Małgorzata Wanke-Jakubowska, Wrocław
Wzrost deficytu budżetowego już nastąpił. Przecież faktyczne wydatki budżetowe są od pięciu miesięcy zawyżane w rytm zawyżonego tempa wzrostu PKB (3,7%). Z kolei dochody są dużo niższe od prognozowanych. Ta rozpiętość z dnia na dzień jest większa. Mimo to nie zrobiłabym niczego, co zmniejszyłoby popyt krajowy, zwłaszcza dochody netto pracowników najemnych.