Nie dość, że większość widzów reaguje spontanicznie i pozytywnie na jego twórczość, to jeszcze niechętnych krytyków ma jedynie w kraju nad Wisłą. Za to za granicą uznaje się Mitoraja za jednego z najwybitniejszych kontynuatorów Augusta Rodina. Jego najdroższe prace kosztują milion euro, a i tak nie brakuje mu zamówień na kolejną dekadę. Ludzka zabandażowana spiżowa maska Mitoraja stała się autonomiczną i rozpoznawalną marką. Dziś jest powielana nawet jako brelok do kluczy, np. symbol w kampanii Amnesty International. Maski Mitoraja oglądają wszyscy, bo są rozsiane po całym świecie i stoją w najbardziej prestiżowych miejscach, m.in. w parku Olimpijskim w Genewie, paryskiej dzielnicy La Défence, florenckich Ogrodach Boboli, przed londyńskim British Museum czy mediolańską La Scalą. Teraz Mitoraj doczekał się też wystawy w warszawskiej galerii Skwer. Jak sam żartuje, w tym miejscu kiedyś istniał szalet miejski, podobno słynny. Teraz jest tu znakomite nowoczesne centrum kultury, filia Fabryki Trzciny.

---

Wystawa prac Igora Mitoraja (do 7 października) prezentuje 22 rzeźby oraz trzy obrazy enkaustyczne. To zapomniana technika używana już w starożytnej Grecji do malowania marmurowych powierzchni, a jeszcze później stosowana w bizantyjskich ikonach. Z kolei trzy rzeźby obrazują metaforę dwóch najważniejszych symboli w historii chrześcijaństwa: zwiastowania Marii przez Archanioła Gabriela i postać Chrystusa Zmartwychwstałego. Takie same figury zdobią drzwi rzymskiej bazyliki Santa Maria degli Angeli e dei Martiri (św. Marii Aniołów i Męczenników). One również stanowiły inspirację dla nowych, czterometrowych wrót do sanktuarium Matki Bożej Łaskawej, Patronki Warszawy, na Starym Mieście, które Mitoraj wykonał dla jezuitów.

Mitoraj nie był nigdy artystą sakralnym: o wykonanie wrót poprosili go sami zakonnicy, uzyskując po akceptacji projektu zgodę konserwatora zabytków. To słynne sanktuarium założył Piotr Skarga 400 lat temu. Podczas inauguracyjnego odsłonięcia wrót zjawiło się ponad 2 tys. osób. O takiej frekwencji inni artyści mogą jedynie marzyć.

Mitoraj nawiązuje do greckich rzeźbiarzy i spuścizny mistrzów renesansu. Inspiruje go też sztuka Azteków, rzeźba hinduska i chińska. Jego rzeźby to zazwyczaj fragmenty ciał nieskazitelnie pięknych, lecz okaleczonych, nie przez czas tak jak greckie posągi, lecz celowo – przez artystę. Niektórym z nich nadaje mitologiczne nazwy,ale same rzeźby w żaden sposób nie są ilustracją mitologicznych bóstw. Są jedynie ich metaforami. Uniwersalizm sztuki Mitoraja polega m.in. na tym, że człowieka traktuje jako gatunek. Używając archetypicznych symboli i zasad rzeźbienia z czasów Fidiasza, dociera do każdej nacji i kultury. Niezależnie od tego, czy ktoś jest Turkiem czy Polakiem, instynktownie wchodzi do maski Mitoraja, by choć raz zobaczyć świat spod spiżowych powiek.