Na prezydenta kraju Słowacy wybrali Niemca karpackiego, po matce pół-Węgra. Pochodzi on z położonego kilkadziesiąt kilometrów od Koszyc Medzewa (zamieszkanego przez mniejszość niemiecką). Dziesięć lat po upadku komunizmu głową naddunajskiego państwa został członek reżimowej nomenklatury. Nie byle jaki, bo eksszef okręgu wschodniosłowackiego i ostatni przewodniczący komunistycznego parlamentu Słowacji, a do tego „zaufany"służby bezpieczeństwa. Poza tym Rudolf Schuster napisał 20 książek (w tym trzy kryminały) i nagrał płytę z pieśniami ludowymi. Wszystkie dokonania artystyczne Schustera łączyło jedno – ich poziom był znacznie poniżej przeciętnej.

---

Jako prezydent Schuster wyruszył śladami ojca i dziadka w kilkutygodniową podróż do puszczy amazońskiej – w trakcie wyprawy jego łódź zatonęła w Amazonce, został podobno wzięty do indiańskiej niewoli i cudem uniknął pożarcia przez anakondę i jaguara. Ze swej eskapady nakręcił film dokumentalny, który ku uciesze i zażenowaniu Słowaków nadała państwowa telewizja. Jednym z warunków, które Schuster stawiał przed odwiedzeniem jakiegoś państwa, było (poza przyznaniem mu przez lokalną uczelniętytułu doktora honoris causa) wydanie którejś z jego książek. Dzięki temu do dziś chlubi się tym, iż jedno z jego „dzieł" ukazało się w języku chińskim.

Kiedy przeszedł na emeryturę, nie osłabła główna pasja Schustera i gdy byli koledzy prezydenci pytają, co chciałby dostać na urodziny, odpowiada: „Myśliwiec lub jakąś rakietę". Jego życzenia są spełniane – w ciągu ostatnich pięciu lat dostał już 18 samolotów myśliwskich i jedną radziecką rakietę. Pierwszy prezent, Su-15, od największego przyjaciela Schustera, byłego prezydenta Ukrainy Leonida Kuczmy, otwiera ekspozycję w koszyckim muzeum lotniczym. Schuster nie zrezygnował też ze swego zamiłowania do podróży. W 2007 r. zdobył biegun północny, a na swe 57. urodziny w styczniu 2009 r. poleciał amerykańskim samolotem wojskowym na biegun południowy.

Szef rządowej Słowackiej Partii Narodowej Ján Slota to dziś jedna z trzech najbardziej wpływowych osób w Republice Słowackiej. Ma słabość do bardzo drogich samochodów, jeszcze droższych motocykli (odziany w skórę jeździ nimi w okolicy miasta Żylina, którego prezydentem był przez dziesięć lat), a także dużych luksusowych jachtów. Niedawno zafascynowały go też samoloty, przede wszystkim zaś podróże myśliwcem L-29 Delfin, który według słowackiego tygodnika „Plus 7 dní" został zarejestrowany na jego nazwisko. Gdy dziennikarze zaczęli tropić, skąd Slota bierze pieniądze na swoje hobby, samolot natychmiast przerejestrowano na pewnego rosyjskiego przedsiębiorcę, który prowadzi interesy na Słowacji i podobno „tylko” wypożycza myśliwiec politykowi.

Kosztowną pasję ma również Pavel Bém, prezydent Pragi i jeden z najbardziej znanych polityków Obywatelskiej Partii Demokratycznej (ODS) byłego premiera Czech Mirka Topolánka. Poza zbieraniem luksusowych zegarków zajmuje się też turystyką wysokogórską, którą często przedkłada nad politykę. W maju 2007 r. nagle przepadł gdzieś na wiele tygodni, a gdy się w końcu odnalazł, oznajmił, że udało mu się zdobyć najwyższy szczyt świata Mount Everest. Jego ambicją jest wejście na najwyższe góry wszystkich siedmiu kontynentów. Nie wystarczyłoby mu na to wprawdzie pieniędzy z pensji, ale z pomocą przychodzą mu przyjaciele. Zainkasował od nich m.in. imponujące honorarium w wysokości 700 tys. koron (około 30 tys. euro) za współautorstwo książki o wyprawie na Mount Everest (która jednak nie okazała się bestsellerem). Nic natomiast nie dostał za swój wyczyn podczas zawodów motocyklowych kilka dni temu – śmiertelnie niebezpieczne salto w tył.

Niektórzy czescy politycy ostatecznie postawili swoje niecodzienne pasje przed polityką. Jednym z nich jest były minister obrony i wicepremier, niegdyś profesor uczelni, a dziś najbardziej znany nad We łtawą astrolog Antonín Baudyš. Jeszcze jako polityk wsławił się tym, że podczas pewnej podróży służbowej przestrzelił pistoletem kadłub rządowego samolotu. W trakcie wojny w Bośni całkiem poważnie wystąpił z inicjatywą, by kierowane tam jednostki pokojowe ONZ wybierano według klucza przynależności religijnej. Baudyš poświęcił się całkowicie astrologii po odejściu z polityki w 1994 r. Od tego czasu otrzymał już kilka antynagród przyznawanych przez czeskie środowisko naukowe największym dziwakom w kraju. W roli astrologa występuje w telewizji i pisuje do gazet, jest przy tym decydowanie bogatszy, popularniejszy i bardziej lubiany niż jako polityk. Śladami (astrologicznymi, nie politycznymi) ojca podąża Antonín Baudyš junior. Niektóre spośród rodzinnych przepowiedni kompletniesię nie sprawdziły, na przykład ta o śmierci George’a W. Busha w 2003 r.

Na Węgrzech kilka lat temu ówczesny szef rządu Ferenc Gyurcsány swemu rzecznikowi prasowemu w prezencie ślubnym podarował własnoręcznie zmontowany klip parafrazujący słynną scenę z filmu „To właśnie miłość". Teledysk polityka rozpoczyna się fragmentem tej brytyjskiej produkcji z udziałem Hugh Granta jako premiera. Następuje cięcie i przy oknie w biurze rządowym pojawia się Gy urcsány. Kołysze się w rytm muzyki, obraca, przytupuje. W pewnym momencie rozkłada ręce niczym ptak skrzydła i zaczyna swój szalony taniec. Nagranie, które szersza publiczność zobaczyła przed wyborami w 2006 r., stało się hitem. Opozycja bezskutecznie starała się udowodnić, że bohater filmu jest pijany. Wszystkie próby zdyskredytowania „tancerza” spełzły na niczym – Gyurcsány wygrał wybory. Kilka tygodni po głosowaniu światło dzienne ujrzało inne nagranie, które okazało się jeszcze popularniejsze. W materiale słychać, jak premier stara się przekonać swych partyjnych kolegów do reform i przyznaje: „Kłamaliśmy rano, kłamaliśmy wieczorem...”. Gdy słowa te trafiły do mediów, dziesiątki tysięcy Węgrów wyszły na ulicę, a w Budapeszcie wybuchły największe od czasów rewolucji w 1956 r. zamieszki.


Josef Třešňák z Pragi Tłumaczenie: Piotr Leśniewski