Rozesłaną wszystkim polskim szkołom wyższym ankietę złożoną z 32 pytań pomogli nam opracować znamienici praktycy: Krzysztof Rybiński – wybitny ekonomista, wykładowca SGH, były wiceprezes Narodowego Banku Polskiego; Krzysztof Pawłowski – twórca i prezydent jednej z najprężniejszych prywatnych uczelni w Polsce, nowosądeckiej Wyższej Szkoły Biznesu – National-Louis University, oraz Paweł Dobrowolski, ekonomista, absolwent Harvardu i ekspert Instytutu Sobieskiego. Korzystając z ich wiedzy i doświadczenia, chcieliśmy przygotować ranking, który nie będzie kolejnym akademickim konkursem na liczbę doktorów habilitowanych.

---

Kto studiował w Polsce, ten wie, że nie ma prostego przełożenia wysokości naukowego stopnia wykładowcy na jakość prowadzonych przez niego zajęć. Nie ma prostej relacji, że profesor prezydencki jest krynicą wiedzy, a od zwykłego doktora można oczekiwać co najwyżej dyktowania na zajęciach rozdziałów z podręcznika. Ośmielam się wręcz przypuszczać, że często bywa na odwrót.

Prezentowany dziś ranking szkół wyższych ma więc być pierwszym krokiem w stronę rankingu, który pokazałby realną wartość wiedzy zdobywanej na polskich uczelniach. Ich realną pozycję w naukowym świecie, ale nade wszystko realne kompetencje w kształceniu obywateli: mądrych, samodzielnie myślących, konkurencyjnych i innowacyjnych. Niestety, nawet najdłuższa historia i najpiękniejsza tradycja uczelni nie zagwarantuje, że jej dyplom okaże się prawdziwym biletem do sukcesu. Być może nasze nowe podejście, akcentujące rynkową wartość nauczania, sprawiło, że niektóre uczelnie – w tym te największe w kraju – nie zdecydowały się stanąć w szranki i nie odpowiedziały na nasze pytania. Bardzo tego żałujemy.

Powstał więc ranking szkół odważnych i przedsiębiorczych, którym niestraszne były pytania o to, jak współpracują z przedsiębiorcami, ilu ich absolwentów znalazło pracę, jakie programy prowadzą w językach obcych, ile tytułów oferują studentom w bibliotekach, jakie mają zaplecze socjalne czy ilu studentów przypada na zajęcia jednego wykładowcy. Odpowiedzi podzieliliśmy na trzy kategorie: oceniające jakość kształcenia (K), oceniające osiągnięcia naukowe i badawcze (B) oraz oceniające wypełnianie „trzeciej misji" (M) – kształcenie profesjonalnych kadr, które będą wywierać wpływ na wzrost konkurencyjności polskiej nauki i gospodarki.

Czujemy się zobowiązani wobec przyszłych absolwentów szkół średnich, by nasz ranking w kolejnych latach doskonalić i jeszcze silniej wiązać z realiami rynku – nie tylko polskiego i nie tylko europejskiego. Bo nie ma już żadnego powodu, by Polacy byli skazani na byle jakie studiowanie w byle jakich uczelniach.

Ilustracja: D. Krupa