Pierwszy prywatny statek kosmiczny Dragon zacumuje przy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej już w przyszłym roku, znacznie wcześniej, niż planowano – oświadczył przed kilkoma dniami William Gerstenmaier, dyr. NASA ds. lotów kosmicznych. Za kilka tygodni odbędzie się próbny start rakiety Falcon 9, która ma wynieść pojazd na orbitę okołoziemską. Rakieta należy do amerykańskiej korporacji SpaceX. W kolejnym roku przewidywane są już regularne loty.

---

SpaceX (Space Exploration Technologies) coraz śmielej wkracza na rynek usług kosmicznych. Szef korporacji Elon Musk zawarł właśnie umowę z firmą telekomunikacyjną Iridium Communications zapewniającą łączność sieci telefonii komórkowej. Iridium chce w latach 2015-2017 wymienić 60 znajdujących się na orbicie okołoziemskiej satelitów komunikacyjnych. Ma się tym zająćSpaceX, otrzyma za to 492 mln dolarów. Korporacja wyrasta na głównego gracza w prywatnym frachcie kosmicznym. Ma już kontrakt z NASA, wkrótce pewnie podpisze następne.

Ożywić Marsa
Multimilioner Elon Musk 28 czerwca obchodzi 39. urodziny. O wyprawach kosmicznych marzył od czasów college’u. Gdy miał 30 lat, wpadł na pomysł, jak doprowadzić do powstania życia na Marsie. Wymyślił projekt „Mars Oasis". Przewidywał on umieszczenie na powierzchni Czerwonej Planety szklarni, w której na marsjańskim gruncie miały wegetować pierwsze rośliny. Zrezygnował z tego, gdy się okazało, że samo wynajęcie rakiety do przewiezienia takiego ładunku kosztowałoby co najmniej kilkadziesiąt milionów dolarów. Właśnie wtedy wpadł na pomysł zbudowania własnej rakiety, znacznie tańszej od tych, których używa NASA. I założył korporację SpaceX.

Musk, którego tygodnik „Time" uznał za jedną ze 100 najbardziej wpływowych osób na świecie w 2010 r., dorobił się na informatyce i internecie, innej swojej wielkiej pasji. Przygodę z biznesem zaczął już w szkole w RPA, gdzie się urodził. Gdy skończył 10 lat, kupił pierwszy komputer i nauczył się programować. Pierwszy własny program – grę komputerową Blastar – sprzedał w wieku 12 lat za 500 dolarów. W 1997 r. wyemigrował do USA. Szybko rzucił studia na wydziale fizyki Stanford University, by wraz z bratem Kimbalem założyć firmę Zip2. Zajmowała się tworzeniem programów dla serwisów informacyjnych. Dwa lata później Compaq kupił ją za 307 mln dolarów w gotówce.

Musk postanowił wtedy założyć internetowy bank X.com gwarantujący bezpieczny transfer pieniędzy przy użyciu adresu e-mailowego odbiorcy. W 2001 r. zmienił nazwę firmy na PayPal. Wprowadził system elektronicznego przelewu pieniędzy używany najczęściej podczas aukcji internetowych. Korzystało z niego 200 mln internetowych klientów. W październiku 2002 r., kiedy Elon Musk miał 11,7 proc. akcji PayPal, eBay kupił go za 1,5 mld dolarów.

Jeszcze w tym samym roku powstało SpaceX z siedzibą w El Segundo w Kalifornii. Początkowo nikt nie wierzył w powodzenie korporacji, której głównym celem było dziesięciokrotne zmniejszenie kosztów transportu ładunków na orbitę okołoziemską. Musk zatrudnił inżynierów i techników z konkurencyjnych firm, którzy zbudowali serię tanich rakiet orbitalnych. Nazwano je Falcon. Pierwszą z nich wystrzelono 24 marca 2006 r. z wyspy Omelek na południowym Pacyfiku. Próba była nieudana – w 29. sekundzie lotu zawiódł główny silnik. Potem było już tylko lepiej. 28 września 2008 r. w czwartej próbie rakieta Falcon 1wraz z makietą satelity weszła na orbitę jako pierwsza prywatna rakieta kosmiczna.

NASA nie czekała na dalsze próby. W grudniu 2008 r. zawarła ze SpaceX pierwszy kontrakt wart 1,6 mld dolarów. Zakładał on, że do 2016 r. korporacja zorganizuje 16 lotów i dostarczy na Międzynarodową Stację Kosmiczną 20 ton sprzętu i zapasów żywności. Tymczasem SpaceX realizuje kolejne testy. 7 czerwca 2010 r. rakieta Falcon 9 weszła na orbitę okołoziemską 9 minut po starcie z bazy wojsk lotniczych na przylądku Canaveral na Florydzie (niedaleko stanowiska startowego promów kosmicznych). Na wysokości 25 km umieściła prototyp statku Dragon, który pozostanie tam przez rok, a potem spadnie, spalając się w atmosferze ziemskiej.

W kosmos bez turystów
– To świt nowej ery i początek demokratyzacji kosmosu, który kiedyś będzie dostępny dla wszystkich – oświadczył z dumą Musk po udanej próbie rakiety. Ale jego ambicje są znacznie większe. Szef SpaceX chce organizować również loty załogowe w kosmos, w czym konkurowałby z rosyjską Korporacją Rakietowo-Kosmiczną „Energia". Za każdą taką wyprawę Rosjanie żądają 50 mln dolarów. Musk zapewnia, że jego korporacja będzie w stanie to zrobić za 20 mln dolarów. Trwają już prace nad nową rakietą Falcon 9 Heavy, z dwoma dodatkowymi członami po bokach, dzięki którym będzie mogła przenosić na orbitę trzykrotnie większe ładunki niż Falcon 9.

Na pokładzie statku kosmicznego Dragon, który mają wynosić w kosmos rakiety Falcon, nie będzie tylko miejsca dla turystów kosmicznych. Prywatne loty w kosmos zapowiada jedynie inny multimilioner Richard Branson i jego firma Virgin Galactic. Trzeba będzie na nie poczekać jeszcze co najmniej 2-3 lata. Podróż w kosmos, a raczej na tzw. wysokość suborbitalną, ma się obywać w dwóch fazach. Najpierw samolot White Knight Two, zaprojektowany przez słynnego amerykańskiego konstruktora Burta Rutana, wyniesie statek kosmiczny SpaceShipTwo na wysokość 15 kilometrów. Wtedy pojazd z sześcioma turystami i dwoma pilotami na pokładzie odłączy się i wzniesie na wysokość 100 km. Lot dookoła Ziemi będzie trwał 2,5 godziny i trzeba będzie za niego zapłacić 200 tys. dolarów. Jednym z pierwszych pasażerów i pilotów ma być Niki Lauda, były mistrz świata Formuły 1.

Elon Musk i Richard Branson znakomicie wpisują się w nową strategię NASA i Białego Domu. – Odchodzimy od finansowania całej działalności człowieka w kosmosie wyłącznie przez rząd – twierdzi Charles Bolden, dyrektor NASA. Agencja kosmiczna i rząd amerykański nie mają innego wyjścia. Wahadłowce kosmiczne kończą swój żywot, a na razie nie ma czym ich zastąpić. W tym roku NASA planuje jeszcze dwa loty promów kosmicznych: we wrześniu ma wystartować Discovery, a w listopadzie – Endeavour. W czerwcu 2011 r. może jeszcze polecieć Atlantis, ale na razie kolejne wyprawy nie sa planowane.

Mike Moses, szef lotów kosmodromu na przylądku Canaveral, w wywiadzie dla „Florida Today" przekonuje, że wahadłowce bez większych obaw mogą jeszcze latać nawet do 2015 r. Ale wysłużone promy kosmiczne są wyjątkowo mało efektywne. Za każdy lot w przyszłym roku trzeba byłoby zapłacić aż 1,5-2 mld dolarów. A na to nie chce się Rakieta Falcon należąca do prywatnej korporacji SpaceX Elona Muska już w przyszłym roku rozpocznie regularne loty do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej zgodzić Barack Obama. Prezydent USA z powodu wysokich kosztów zrezygnował już z rządowego programu Constellation. Miał on doprowadzić do zbudowania nowych rakiet wynoszących załogowe statki na orbitę okołoziemską, a w przyszłości umożliwić również powrót astronautów na Księżyc. Obama w zamian proponuje nowy program podboju kosmosu – loty długodystansowe. W ciągu najbliższych 25 lat Amerykanie mieliby wylądować na asteroidzie, a potem na Marsie. Trudno jednak uwierzyć w tak ambitne przedsięwzięcie, skoro NASA nie stać na własną rakietę Ares i statek kosmiczny Orion, który mógłby polecieć na Księżyc. Jeśli nic się nie zmieni, tow przyszłości również loty długodystansowe nie będą możliwe bez udziału prywatnych korporacji kosmicznych.

Dziś wydaje się to mało prawdopodobne, gdyż prywatne korporacje nie mają jeszcze odpowiedniego doświadczenia w budowie nowych rakiet i statków kosmicznych. Ale przed laty podobnie było z lotnictwem cywilnym, a dziś przewozami pasażerskimi zajmują się niemal wyłącznie prywatne linie lotnicze. Podobnie może być z lotami kosmicznymi.

A po ziemi na prąd
Podbój kosmosu nie wyczerpuje jednak wszystkich ambicji Elona Muska, który w 2008 r. stał się pierwowzorem Tony’ego Starka, głównego bohatera filmu „Iron Man", najbardziej pomysłowego wynalazcy technologii wojskowej.

Miliarder i wizjoner chce również zrewolucjonizować motoryzację. Postanowił upowszechnić samochody z napędem elektrycznym. Założył kolejną firmę – Tesla Motors. Na początek zaprezentował samochód sportowy Tesla Roadster, zaprojektowany wraz z Lotusem. Jest on w stanie przyspieszyć od 0 do 100 km/h w czasie poniżej 4 s. Problemem jest tylko cena – 98 tys. dolarów.

Tesla Motors przedstawiła też elektryczne auto sportowe Model S, które ma wejść do masowej produkcji już w 2011 r. Ma być sprzedawane najpierw w USA, rok później w Azji, a potem w Europie. Pięcioosobowy model S będzie kosztował 57 tys dolarów., ale dzięki ulgom podatkowym, przynajmniej na rynku amerykańskim, jego cena może spaść do 50 tys. dolarów. Barack Obama chce, by na drogach USA w 2015 r. pojawiło się 1 mln samochodów elektrycznych. Tesla Motors otrzymała już od rządu amerykańskiego 465 mln dolarów na rozwój technologii oraz budowę fabryki, gdzie ma być wytwarzany Model S. Elon Musk zapowiada, że wkrótce zaoferuje trzeci model samochodu elektrycznego, tym razem za 30 tys. dolarów. Jeśli te plany się powiodą, może on wyprzedzić w produkcji aut elektrycznych największe koncerny motoryzacyjne.

A Musk myśli już o następnej rewolucji – tym razem ekologicznej. Kolejna jego firma – SolarCity – zajmuje się produkcją ogniw słonecznych, które mają być znacznie wydajniejsze i powszechnie dostępne...