Spotkanie? Chętnie. Najbliższy wolny termin będzie w styczniu – mówi Marta Kędzierska z Tako Media, firmy producenckiej Okiła Khamidowa. – Prezes kręci dalsze odcinki „Pamiętników", więc nie ma czasu.

Okił Khamidow jest rzeczywiście zapracowany. Jego seriale „Trudne sprawy", „Dlaczego ja?" i „Pamiętniki z wakacji” to najnowsze hity Polsatu. Codziennie po południu ogląda je nawet 2,5 mln widzów (w efekcie Polsat zdecydowanie wygrywa w popołudniowym paśmie z TVN i TVP).

---

– Zagrane przez amatorów, bez wystawnej scenografii, seriale Khamidowa treść mają niczym blogi zwykłych ludzi przeniesione do telewizji. Nie oszukujmy się, nie jest to rozrywka najwyższych lotów – ocenia medioznawca prof. Maciej Mrozowski.

Krytycy chętnie mieszają produkcje Khamidowa z błotem. Jego pierwszy sitcom „Świat według Kiepskich" został wręcz uznany za synonim kiczu telewizyjnego. Widzom to najwyraźniej nie przeszkadza. – Okił ma fenomenalny zmysł do wyczuwania tego, co ludziom się spodoba. Jest niezwykle pracowity, ambitny i przekonany o swojej nieomylności. Zresztą zwykle rzeczywiście ma rację – opowiada Jarosław Sander, odpowiedzialny w Polsacie za produkcję filmów i seriali. – A jakby tego było mało, to także jego życie było niezwykle ciekawe. W sam raz na telewizyjną fabułę.

Kamera zamiast karabinu
Pierwsza scena tego filmu mogłaby wyglądać tak: jest rok 1992, w Tadżykistanie trwa wojna domowa z komunistycznymi władzami. Niespełna 30-letni szczupły, niski mężczyzna ukrywa się za niewysokim nasypem. Własnym ciałem chroni taśmy filmowe, a nad nim latają rosyjskie moździerze. I tak w bezruchu wytrzymuje przez kilka godzin. Dopiero gdy zapada zmierzch, wychodzi z kryjówki.

Tym 30-latkiem jest Okił Khamidow ze znanej filmowej rodziny Khamidowów. Jego ojciec przez wiele lat szefował tadżyckiej kinematografii. Jeden z jego synów został scenarzystą, drugi wziętym moskiewskim reżyserem, a trzeci, właśnie Okił, skończył wydział operatorski w Moskiewskiej Szkole Filmowej. Do wybuchu wojny zdążył nakręcić zdjęcia do kilkunastu filmów fabularnych i kilku dokumentów. Nawet po rozpoczęciu walk nie miał problemów ze zleceniami: zdolnego operatora chętnie zatrudniały zachodnie stacje telewizyjne relacjonujące wojnę w Tadżykistanie.

Wśród zleceniodawców pojawiło się także wrocławskie studio ATM. Jedna z pierwszych prywatnych firm producenckich w Polsce otrzymała od telewizji publicznej zlecenie na realizację filmu dokumentalnego, do którego część zdjęć miała powstać w Tadżykistanie. Któryś z członków ekipy poradził, by nie zabierać z Polski operatora, bo na miejscu zna świetnego specjalistę, Okiła Khamidowa. Ten chętnie porzucił partyzantkę i znów chwycił za kamerę. A kiedy po skończonych zdjęciach ekipa ATM zaproponowała mu wyjazd do Polski, zastanawiał się tylko chwilę. Depresja i miłość Scena druga: grudzień 1994 r., Wrocław. Okił Khamidow przyjechał do obcego raju bez pieniędzy i znajomości języka. Produkcja filmu, przy którym miał pracować, w ostatniej chwili został odwołana. jednym z wywiadów wspominał potem: Sześć miesięcy żywiłem się gotowanymi ziemniakami i wodą, bo nie stać mnie było na herbatę. Oszczędzałem. Chciałem zarobić pieniądze na bilet powrotny o kraju.

Wtedy trafił do pierwszej prywatnej telewizji kablowej TeDe. – Najpierw nosił sprzęt za operatorami, wreszcie został operatorem od materiałów policyjnych, wrocławskich melin, z rozpraw sądowych. Napatrzył się wtedy, jak wygląda życie przeciętnego Polaka. Aż wreszcie ostał szefem studia realizacji – wspomina koleżanka z TeDe. Już wtedy Khamidow słynął z gwałtownego charakteru. We Wrocławiu do dziś krąży opowieść, jak ukarał zatrudnioną na planie pracownicę. – Kilka razy zwrócił jej uwagę, że coś źle ustawiła, ale nie chciała tego poprawić i jeszcze mu odburknęła. Wtedy podszedł do niej po prostu podniósł ją za szyję do góry wspomina kolega z tamtych czasów. W pracy Khamidow był jednak bardzo szanowany. – Gdy filmowcy z telewizji publicznej widzieli go w akcji, zachwycali się jego warsztatem. Nie było, że nie da się jakiegoś zdjęcia zrobić. Okił rozepchnął innych i ustawił tak, że zawsze materiał był – opowiadają dawni koledzy.

Był pracoholikiem, zdarzało mu się rzez kilka dni z rzędu nie wychodzić z  redakcji. Życia prywatnego właściwie ie miał, jedyną osobą, z którą się przyjaźnił, był Tomasz Kurzewski, szef i twórca ATM. – To była nierozłączna para. prawdziwi kumple – opowiada znajomy Polsatu.

Kurzewski zauważył, że z Okiłem dzieje się źle. Kazał mu wziąć długi urlop pojechać do domu. W Duszanbe miał nie tylko odpocząć, ale także zastanowić się, czy naprawdę chce wracać do Polski. Tadżykistanie wciąż jednak czuło się wtedy wojenną atmosferę, z pracą było kiepsko, a w Polsce ATM czekało z kontraktem. Khamidow uznał więc, że wróci a jakieś dwa-trzy lata. I wtedy poznał Naginę, absolwentkę filologii angielskiej. Już po tygodniu uznali, że są dla siebie stworzeni, wzięli ślub i razem przyjechali do Wrocławia. Wkrótce potem Okił Khaidow zrealizował swój pierwszy autorski program: „Telewizyjne Biuro Śledcze" z Bronisławem Cieślakiem jako prowadzącym.

Pracoholik
Trzecia scena zaczyna się tak: kilku wrocławskich artystów i dziennikarzy pisze scenariusz zwariowanego serialu o życiu rodziny z kamienicy we wrocławskim trójkącie bermudzkim. Ze „Światem według Kiepskich" zgłaszają się do ATM. Projektem zajmuje się Khamidow i to on zawozi go do Polsatu. Ku zdumieniu wszystkich szef programowy stacji Bogusław Chrabota i sam prezes Zygmunt Solorz-Żak zachwycają się.

16 marca 1999 r. na antenie Polsatu zadebiutował sitcom o losach bezrobotnego Ferdynanda Kiepskiego, jego przygłupiego syna, pretensjonalnej córki, głuchej babki i tolerującej to wszystko żony. Krytycy rozjeżdżali serial walcem, a Wojciech Młynarski stwierdził nawet, że „pora umierać". Ale szefów Polsatu bardziej niż oceny krytyków interesowały wyniki oglądalności, a te były fenomenalne. Kiepscy w najlepszym momencie przed ekrany ściągali blisko 9 mln widzów.

– Okił stał się z dnia na dzień złotym dzieckiem Polsatu. Był alfą i omegą. Jego słowo na planie, przy wyborze obsady, przy scenariuszu było święte – wspomina Jarosław Sander.

– Tatusiu! Nie zrobiłem ci wstydu! – krzyczał Khamidow, gdy w 2001 r. odbierał Telekamerę za najlepszy polski serial komediowy. Był na szczycie. – ATM zaczęło dostawać od Polsatu coraz więcej zleceń i większość z nich szła do Okiła – mówi Sander. To on reżyserował i adaptował do polskich warunków teleturnieje „Życiowa szansa", „Awantura o kasę" i „Rosyjska ruletka”.

– Okił to człowiek dostępny 24 godziny na dobę, zawsze do dyspozycji. Zatracał się w pracy absolutnie – wspomina Krzysztof Ibisz, który współpracował z nim przy tych programach. – Przychodziłem do ATM jednego dnia i zastawałem go siedzącego przy montażu. Wychodziłem wieczorem i wracałem na drugi dzień rano, a on ciągle montował, bo z czegoś tam był niezadowolony. W 100 proc. poświęca się swojej pracy, nigdy nie potrafi odpuścić.

Nic dziwnego, że to właśnie jemu powierzono kręcenie pierwszego polskiego reality show „Dwa światy". – Wtedy właściwie jeszcze nikt nie wiedział, jak to się robi. I w tym wszystkim Okił świetnie się odnajdował. Owszem, był apodyktyczny, wręcz zachowywał się jak demiurg, ale trzeba mu przyznać, że doskonale dawał sobie radę – wspomina Piotr Najsztub, który poznał Khamidowa na planie programu. – Zdobył niezwykle silną pozycję. Gdy ATM adaptowało do polskich warunków serial „Pierwsza miłość", którego scenariusz pisał uznany scenarzysta Paweł Nowicki, a Okiłowi coś się w tej adaptacji nie spodobało, to pożegnano Nowickiego – dodaje Sander.

Sukces gonił sukces, jednak w tej maszynce do robienia pieniędzy w końcu coś zaczęło zgrzytać. Latem 2007 r. Khamidow i Kurzewski po kolejnej awanturze o podział kompetencji w firmie postanawiają się rozstać. Po Nowym Roku Khamidow żegna się z ATM i zakłada nową firmę z Holenderką Tamarą Aagten-Margol, która w ATM specjalizowała się w licencjach telewizyjnych.

Na sukces nie czekają długo: kręcony na wariackich papierach (w lutym 2010 r. dostali zlecenie z Polsatu, a w marcu serial był już na ekranach) paradokumentalny serial „Dlaczego ja?" z miejsca staje się hitem popołudniowej ramówki Polsatu. Wkrótce powstaje kolejny serial „Trudne sprawy", a firmę Okiła Khamidowa zalewają zlecenia.

Kiedy jednak kilka miesięcy temu Polsat na imprezie z okazji ogłoszenia jesiennej ramówki reklamował kolejny reality doc. „Pamiętniki z wakacji", tłumy zebrane w ogrodzie eleganckiej warszawskiej restauracji cicho się podśmiewały. Przestały się śmiać już po kilku tygodniach emisji. Bo wprawdzie podobnie jak „Kiepscy" „Pamiętniki” zostały uznane za telewizyjny kicz, jednak z oglądalnością sięgającą 2,5 mln widzów okazały się gigantycznym sukcesem.

– Nie wierzę, by Okiłowi to wystarczyło – śmieje się Bronisław Cieślak. – Taki z niego pracoholik, że na pewno za chwilę wymyśli coś nowego. Zawsze wspominał, że marzy, by nakręcić w Polsce film fabularny. Może właśnie na to nadszedł czas.

Autorka jest dziennikarką „Dziennika Gazety Prawnej".