– Broniłem brytyjskich interesów narodowych – mówił o sprzeciwie wobec zmiany traktatów i obłożenia podatkami transakcji londyńskiego City, najpotężniejszego obok Wall Street centrum finansowego świata. Politycy na kontynencie uznali go niemal za zdrajcę UE. Jednak jego politykę poparło 60 proc. Brytyjczyków, widząc w nim obrońcę Albionu przed zakusami barbarzyńców z kontynentu. Premier jednak ostudził zapał eurosceptyków, którzy parli do rozpisania referendum w sprawie członkostwa Wielkiej Brytanii w UE.

– Referendum nie będzie, pozostajemy członkiem Unii, bo to ma kluczowe znaczenie dla naszego interesu narodowego – mówił Cameron i zwracając się bezpośrednio do lidera Partii Pracy Eda Milibanda, pytał: – A co pan zrobiłby na moim miejscu? Prasa odnotowała skrzętnie, że Miliband wykręcił się od odpowiedzi. Trudno było się spodziewać, że premier zgodzi się na opodatkowanie City, które dostarcza ponad 10 proc. PKB Wielkiej Brytanii. Nie wspominając o tym, że gdyby nie bronił londyńskiej finansjery, naraziłby się własnej rodzinie.

Dandysi demolują

– To w londyńskim City są spekulanci, którzy sprowadzili kryzys na Europę, a teraz nie chcą się poddać regulacjom – mówił w Parlamencie Europejskim lider eurosocjalistów Martin Schulz. To można było odczytać także jako krytykę pod adresem Camerona, którego rodzina od pokoleń jest związana z City. Gdy młody Dave maszerował do ekskluzywnej szkoły w Eton, jego ojciec był udziałowcem firmy maklerskiej Panmure Gordon, którą zakładał jeszcze jego pradziadek. Inny przodek był dyrektorem banku Standard Chartered, a kolejny kierował Hongkong and Shanghai Bank w czasach, gdy pośredniczył on w finansowaniu wojny Japonii z carską Rosją.

Rozbudowane koneksje rodzinne, sięgające pałacu Buckingham, czynią Camerona jednym z najbardziej „elitarnych" premierów brytyjskich ostatnich lat. Wizerunek bogatego arystokraty, rządzącego z pomocą grupki podobnych mu absolwentów elitarnych szkół, został ugruntowany w pierwszych miesiącach jego rządów w 2010 r. Zanim pakiety cięć w wydatkach socjalnych stały się obowiązującym trendem w krajach UE, Cameron pierwszy wprowadził drastyczne oszczędności. Doceniane przez ekonomistów cięcia łatwiej było krytykować, opowiadając o bogatych ministrach po Eton i Oksfordzie, którzy odbierają biedakom zasiłki i stypendia na naukę.

Cameronowi nie pomagały także plotki o ekscesach Bullingdon Club, do którego należał w czasie studiów na Oksfordzie. Członkami klubu byli też minister finansów George Osborne i burmistrz Londynu Boris Johnson. Ulubioną zabawą klubowiczów miało być wszczynanie burd i demolowanie ekskluzywnych restauracji. Lewicowy „The Observer" cytował anonimowych członków klubu, którzy potwierdzali pogłoski o bójkach i zdemolowanych restauracjach.

Ich właściciele nie zgłaszali zajść policji, bo zamożni sprawcy z dobrych domów zawsze pokrywali straty w gotówce, do tego z nawiązką. Na początku lat 90. imprezy Bullingdon Club zastąpiła Cameronowi kariera polityczna. Trafił do siedziby premierów na Downing Street 10, rekomendowany przez kuzyna matki sir Ferdinanda Mounta, który był szefem gabinetu politycznego Margaret Thatcher. Cameron szybko robił karierę, został doradcą szefa resortu finansów Normana Lamonta. Był świadkiem „czarnej środy" z 16 września 1992 r., gdy George Soros załamał kurs brytyjskiej waluty, zmuszając Lamonta do wycofania funta z mechanizmu ERM, będącego poczekalnią do rodzącej się wtedy strefy euro.

– Śpiewałem w wannie z radości, że wychodzimy z ERM – powiedział potem Lamont za radą Camerona, stając się jednym z najbardziej nielubianych polityków tamtych czasów. Jego upadek nie zaszkodził Cameronowi, który piął się po szczeblach partyjnej hierarchii, aż w 2005 r. został szefem torysów. W mediach wypadał świetnie. Złośliwi mówili, że poglądy zmienia podobnie jak garnitury kilka razy dziennie, i nadali mu przezwisko David Kameleon. Pod schludną powierzchownością i elokwencją krył się jednak bezlitosny gracz, który eliminował Cameron należy do brytyjskiej elity, która zawsze patrzyła z przymrużeniem oka na kontynentalne fanaberie opór tradycyjnych konserwatystów.

– On zachowuje się jak Pol Pot, niszczący nawet wspomnienie thatcheryzmu – narzekał były szef konserwatystów Norman Tebbit. Hamulcowi Europy zazwyczaj kojarzeni są z politykami, którzy sprzeciwiają się wszystkiemu, co europejskie: od integracji politycznej po swobody obyczajowe. Cameron nie mieści się w tym schemacie.

Prasa na Wyspach ukuła nawet termin „Notting Hill tories" na określenie środowiska nowoczesnych światopoglądowo młodych sympatyków Partii Konserwatywnej. Nazwa pochodzi od Notting Hill, modnej dzielnicy zamożnej klasy średniej. Mieszkający tam ludzie, głosując na Partię Konserwatywną, nie widzą nic złego w tym, że na listach wyborczych są także zdeklarowani geje. Cameron nie ma nic przeciw temu, żeby geje kierowali służbami mundurowymi. Ministrem policji jest Nick Herbert, żyjący od 1999 r. w związku z pewnym księgowym.

Minister więziennictwa i były oficer armii Crispin Blunt zrobił coming out w zeszłym roku, podobnie jak konserwatywny wiceprzewodniczący parlamentu Nigel Evans. – Konserwatyści wierzą, że społeczeństwo jest silniejsze dzięki więzom i wsparciu, którego sobie udzielamy. Dlatego wspieram małżeństwa gejowskie i robię to nie pomimo bycia konserwatystą, ale właśnie dlatego, że nim jestem – mówił Cameron kilka tygodni temu.

Europa mniej ważna

– Cameron przesuwa swoją partię do centrum na każdym polu z wyjątkiem spraw europejskich, Merkel i Sarkozy nigdy nie zaakceptują jego eurosceptycyzmu – mówił kilka lat temu Wilfried Martens, lider Europejskiej Partii Ludowej. Rozżalenie Martensa łatwo było zrozumieć. Był rok 2006 i Cameron, wówczas jeszcze nie jako premier, lecz tylko lider torysów, wycofał swoją partię z EPL, największej frakcji Parlamentu Europejskiego.

Spotkał go ostracyzm za sojusz z eurosceptycznymi partiami z Europy Środkowej: PiS z Polski, ODS z Czech i kilkoma partiami z Bałkanów i państw bałtyckich. Nowa frakcja Europejskich Konserwatystów i Reformatorów miała zawojować europarlament. Tak wynikało z zapowiedzi na kongresie zjednoczeniowym frakcji, który zwołano w 2009 r. w warszawskim kinie Palladium.

Cameron zagrzewał do boju nowych sojuszników, ale na tym się skończyło. Szybko stracił zainteresowanie nową frakcją. To zachowanie charakterystyczne dla członka brytyjskiej elity, która zawsze patrzyła z przymrużeniem oka na kontynentalne fanaberie. Europa nigdy nie była w centrum zainteresowania obecnego premiera.

Co nie czyni go krwiożerczym eurosceptykiem. Przeciwnie. Jak na polityka, którym unijni komisarze straszą dziś całą Europę, Cameron zawsze był zdecydowanie prounijny. W Wielkiej Brytanii bezlitośnie zwalczał zarówno antyeuropejską opozycję wewnątrz własnej partii, jak i United Kingdom Independence Party, która poszła do europarlamentu pod hasłami rozbicia UE. – To są świry chowające w szafach rasistów – mówił. Gdy 9 grudnia zawetował plany Francji i Niemiec, Europa się zagotowała. Wyspiarze przyjęli tę wrzawę z brytyjską flegmą.

– Weto zostało uznane za epokowe wydarzenie, nieodwracalne jak wyszarpnięcie Excalibura ze skały, a przecież nie ma w tym nic nadzwyczajnego – napisał Boris Johnson, burmistrz Londynu i bliski przyjaciel Camerona od czasów Bullingdon Club.

Rzeczywiście, na ostrym kursie kolizyjnym z UE bywali Margaret Thatcher, John Major, a nawet Tony Blair. Teraz David Cameron uznał, że może sobie na to pozwolić.