Podobnie jak reszta ministrów dostał od premiera zakaz rozmów z dziennikarzami na tematy niezwiązane z pracami swojego resortu. Ja ostatni raz widziałem się z nim jeszcze przed ogłoszeniem składu rządu. Przyznał wtedy otwarcie: – Brzydzę się polityką rozumianą jako brutalna, nieczysta walka. Od rugby wolę grę w golfa – to oczywiste. Ale proszę pamiętać, że jeśli trzeba, to potrafi ę wyjść na boisko i ściąć przeciwnika. 

8 listopada, inauguracyjne posiedzenie Sejmu. Gowin od kilku dni się nie wysypia. Najbliższym kolegom z klubu przyznaje, że codziennie budzi się w nocy przerażony. Przed oczami ma gmach na rogu Al. Ujazdowskich i Koszykowej: Ministerstwo Sprawiedliwości. Dzień, w którym będzie musiał się tam wprowadzić, jest już blisko. Gowin kilka dni temu przyjął propozycję wejścia do rządu. Był nią zaskoczony i wystraszony, ale się nie wahał. Ze strachem zwyciężyła ambicja. Wiedział, że jeśli odmówi, to innej oferty nie dostanie. Już nigdy.

Trwa wybór wicemarszałków Sejmu. Niespodziewanie przepada kandydatura Wandy Nowickiej z Ruchu Palikota. O wyniku głosowania zadecydowało 85 posłów Platformy (wśród nich także i Gowin), którzy odmówili jej poparcia. Skonsternowany Tusk zwołuje posiedzenie klubu i namawia, by w drugim głosowaniu poprzeć Nowicką. Tłumaczy, że lepiej sobie nie psuć na samym wstępie relacji z Ruchem. Kiedy kończy i wszyscy zaczynają się zbierać z powrotem na salę obrad, o głos prosi Gowin. – Czy moglibyśmy zrobić krótką przerwę? Chciałbym się skonsultować z moją wspólnotą, która nie poparła tej kandydatury – mówi. – Oho, już sobie przesrał, nici z rządu – z tyłu sali szepcze jeden z posłów, wtajemniczony w propozycję dotyczącą Ministerstwa Sprawiedliwości. Tusk posyła Gowinowi nieprzyjemne spojrzenie i odmawia przerwy.

W powtórnym głosowaniu Nowicka przechodzi. Gowina nie ma na sali. Mimo to dziesięć dni później wchodzi do rządu. Wbrew przewidywaniom posła z tylnej ławy Tusk nie cofnął swojej propozycji.

Polityk PO: – Donald tłumaczył mi powołanie Gowina tak: „Przez cztery lata siedział w Sejmie i powtarzał, że wszystko, co robię jako premier, można zrobić lepiej. Teraz będzie mógł się wykazać. Jak się sprawdzi, będzie dobrze. Nie sprawdzi się, też nie będzie źle. Wreszcie będzie siedzieć cicho".

Tusk znosił krytykę Gowina całą poprzednią kadencję. W 2009 r., gdy wybuchła afera hazardowa i w Platformie zapanowała śmiertelnie poważna atmosfera, poseł z Krakowa potrafił wstać na posiedzeniu klubu i zwrócić się do Tuska z żartem: „Dlaczego afera hazardowa wybuchła akurat w kierownictwie Platformy? Bo kiedy na początku kadencji premier puścił nam film CBA z Beatą Sawicką w roli głównej, prezydium siedziało plecami do ekranu". Sala zareagowała oklaskami, ale Tuskowi nie było do śmiechu. Podobnie było tuż przed zeszłorocznymi wyborami, gdy Gowin w wywiadzie dla Onetu powiedział: „Nie jestem wyznawcą Tuska. On ze swoją filozofią małych kroczków jest świetnym specjalistą od zarządzania zmianą, ale nie przywódcą, który prowadzi swój lud w nieznane”.

Znajomy Gowina: – Jeśli premier liczył, że Jarek przestanie bruździć tylko dlatego, że jest w rządzie, to się pomylił. Gowin to gracz. Swoim demonstracyjnym występem w sprawie Nowickiej tylko to potwierdził. Myślę, że potraktował to jako test. A to, że Tusk nie cofnął jego powołania, odebrał jako przyzwolenie na dalsze wycieczki.

Na razie są one nieśmiałe, ale przecież to dopiero początek kadencji, a Gowin jako nowicjusz jeszcze bada grunt. Mimo to kilka razy zdążył już podważyć wypowiedzi premiera. Po tym jak Tusk zapowiedział w exposé, że rząd zmieni zasady przechodzenia prokuratorów i sędziów w stan spoczynku, on stwierdził, że obecne przepisy „nie są przywilejem, ale świadomą polityką państwa zmierzającą do budowy niezależnego wymiaru sprawiedliwości". Kiedy premier ważył słowa, komentując konflikt w prokuraturze, on powiedział, że „generał Parulski jest nielojalny wobec państwa polskiego”. A gdy rząd bronił ACTA, Gowin najpierw na posiedzeniu rządu, a potem w rozmowie z dziennikarzami stwierdził, że umowa jest represyjna i lepiej jej nie podpisywać.

Nie wszystkim wyborcom PO takie zachowanie się podoba. Przed ostatnimi wyborami Tusk zlecił „przebadanie" wszystkich znanych polityków jego partii. Chciał wiedzieć, kogo można pokazywać w kampanii, a kogo lepiej schować. Gowin razem z Julią Piterą i Stefanem Niesiołowskim uplasował się w grupie polityków budzących skrajne emocje. W elektoracie Platformy miał równie wielu zwolenników co przeciwników. Okazało się za to, że jest najpopularniejszym politykiem PO wśród wyborców… PiS i PSL. W spotach Platformy nie wystąpił.

Gdyby rektor poprosił, tobym zaśpiewał

17 listopada. Ustępujący minister Krzysztof Kwiatkowski zamawia dużą salę i zaprasza dyrektorów departamentów na pożegnalne spotkanie. Dziękuje za pracę i proponuje wszystkim przejście na ty. Urzędnicy są zachwyceni. Dzień później w resorcie po raz pierwszy pojawia się Gowin. Kwiatkowski zamawia tę samą salę i znów zaprasza dyrektorów. Urzędnicy zamiast witać nowego szefa, fetują jego poprzednika: wręczają mu kwiaty i biją brawo. – Dziękuję, dziękuję, ale te oklaski proszę zachować dla nowego ministra – próbuje się krygować Kwiatkowski, ale widać, że pęka z dumy. Gowin milczy. Mimo że jest od Kwiatkowskiego wyższy, wygląda, jakby się skurczył.

Pracownik resortu: – Początek rzeczywiście był ciężki, ale wszystko się już dotarło. Gowin obstawił się doradcami i sobie radzi. My, urzędnicy, nie mamy z nim kontaktu. Wszystkie sprawy załatwiamy z szefem jego gabinetu politycznego Piotrem Dardzińskim, który przyszedł z Centrum Myśli Jana Pawła II, lub z doradcą Mirosławem Barszczem, nazywanym w resorcie nadministrem.

Barszcz to były członek rządu Jarosława Kaczyńskiego. Oprócz niego i Dardzińskiego do resortu przyszedł jeszcze Michał Królikowski, były szef Biura Analiz Sejmowych, kojarzony z Ludwikiem Dornem. W rządzie Tuska żartuje się, że resort Gowina, obok Ministerstwa Środowiska, to dziś ostatni przyczółek PiS. Na ocenę jego pracy jest jeszcze za wcześnie. Na razie wiadomo, że ministerstwo pracuje nad zmniejszeniem liczby zawodów regulowanych – w Polsce jest ich 380, to europejski rekord – i likwidacją części sądów rejonowych. To pomysły odważne, tylko czy Gowinowi wystarczy determinacji, by je zrealizować?

Działacz krakowskiej Platformy: – Jarek chwali się, że ministrowanie okazało się nadzwyczaj łatwe. Mówi, że do niego należy tylko podejmowanie decyzji, a na prawie znać się nie musi, bo od tego ma doradców.

Gowin ma czas na częste wizyty w Krakowie. Szykuje tam sobie grunt do walki o przywództwo w regionalnych strukturach partii. Najpierw chce przejąć kontrolę nad miastem, a potem nad całą Małopolską. Pierwszym krokiem ma być odwołanie z funkcji szefa krakowskiej PO Łukasza Gibały, jego siostrzeńca i do niedawna bliskiego politycznego współpracownika. Operacja jest misterna. By odwołać Gibałę, Gowin zawarł taktyczny sojusz z szefem regionu Ireneuszem Rasiem, z którym od kilku lat jest w konflikcie, i zaczął przeciągać na swoją stronę działaczy związanych z siostrzeńcem.

Macerowanie partyjnego aparatu to prawdziwa praca u podstaw. Z każdym trzeba się spotkać, porozmawiać. Gowin jest w tym dobry. Zawsze dostojny, ale i uprzejmy. Nigdzie się nie spieszy i dla każdego ma czas. Bez względu na to, z kim dyskutuje – dzielnicowym radnym czy działaczem, który mógłbym być jego synem – zawsze prosi o opinię na omawiany temat i analizę politologiczną bieżącej sytuacji. On – rektor wyższej uczelni, filozof i autor monumentalnego opracowania „Kościół w czasach wolności 1989–1999" – z uwagą słucha wywodów wygłaszanych przez dwudziestokilkulatków i ich nie przerywa. Albo przynajmniej udaje, że słucha. Sam sypie dykteryjkami o kulisach rządu i opowiada o pracy w Warszawie („Po przyjściu do resortu poprosiłem o ustalenie liczby pracujących w nim urzędników. Policzenie wszystkich trwało kilka tygodni”).

– Po odwołaniu Gibały i przejęciu kontroli nad Krakowem Gowin chce zacząć walkę z Rasiem o przywództwo w całym regionie. Mimo że to człowiek ze świata nauki, to w partyjnych rozgrywkach czuje się dobrze. Lubi podchody, wycinanki i wolty. Czasem mam wrażenie, że on się tym wszystkim delektuje. Kiedy dwa lata temu mieliśmy partyjne wybory w powiecie, które poszły po jego myśli, swoim przeciwnikom zacytował Wielkiego Szu: „Gra była uczciwa. Wy oszukiwaliście, my oszukiwaliśmy, wygrał lepszy" – opowiada członek krakowskiej PO.

Hipoteza o perwersyjnej przyjemności, jaką Gowin miałby czerpać z politycznej walki, jest wśród krakowskich przeciwników ministra popularna. To nieznana twarz Gowina, ale równie prawdziwa jak wizerunek szpakowatego dżentelmena o nienagannych manierach i krakowsko-profesorskim akcencie. To jasne oblicze tak opisuje Piotr Zając, szef jednego z dzielnicowych kół krakowskiej Platformy i były student Gowina (do dziś konsekwentnie tytułuje go rektorem): – Nigdy nie zapomnę swojej inauguracji, na której przemawiał rektor. Gdy skończył, pomyślałem, że gdyby poprosił nas, żebyśmy wstali i zaśpiewali, to wszyscy by to zrobili. Byłem nim tak urzeczony. Wiem, że dziwnie to brzmi, ale tak właśnie czułem. A jeszcze dziwniejsze było to, że koledzy, którym to powiedziałem, zgodzili się ze mną. On traktuje wszystkich po partnersku. Sam zagaduje studentów na korytarzu.

Pytam jednego ze znajomych Gowina, jak daleko sięgają ambicje ministra: czy to poziom partyjnego barona i członka rządu, czy raczej premiera i przywódcy? I czy w te plany wpisana jest Platforma? – Jarek jest wizjonerem. Tak jak w piłce nożnej zawsze lubił Deynę i Beckenbauera za świetny przegląd boiska, tak w polityce sam ma kompleksowe spojrzenie na wszystkie dziedziny. W związku z tym zakładam, że interesuje go pełne przywództwo. A Platforma? Schetyna spytał go kiedyś, czy ją kocha. Gowin się roześmiał i powiedział, że partia to nie kobieta, więc nie ma mowy o miłości. Dla niego Platforma jest raczej jak pociąg. Dziś w nim jedzie, ale jutro może odczepić swój wagonik i ruszyć w swoją stronę.