AutoAuto to największy „salon" z używanymi samochodami w Polsce. Na czterohektarowym placu (to tyle ile jedna piąta znajdującego się tuż za płotem pasa startowego lotniska Okęcie) parkuje kilkaset samochodów. Żeby znaleźć wypatrzone w internecie auto, trzeba wziąć z biura mapkę z numerem stanowiska i trasą.

W pierwszym rzędzie parkują ferrari, porsche, kilka terenówek i monstrualny cadillac escalade, dalej młodsze roczniki volvo, bmw, audi. To dla zamożniejszych klientów. Potem jest całkiem spora dzielnica zadbanych samochodów z polskich sieci dealerskich. No i wreszcie „dzielnica biedy" z pojazdami kosztującymi mniej niż 10 tys. zł.

– Kupno nowego samochodu to najgorsza możliwa inwestycja – mówi Gawarecki, wyliczając, że w pierwszym roku użytkowania pojazdu koszt jednego kilometra jest porównywalny z ceną przejazdu taksówką, jeśli uwzględni się ok. 20 proc. utraty wartości i drogi przegląd w autoryzowanej stacji serwisowej. – Nawet najbogatszych nie stać na taką rozrzutność! 

Na co więc nas stać? Na auto w wieku od trzech do pięciu lat, renomowanej marki i z pewnego źródła, z udokumentowaną historią i sprawdzonym przebiegiem, a najlepiej z gwarancją techniczną sprzedawcy. To dziś najczęstsze kryteria poszukiwań samochodu. W zeszłym roku Polacy (osoby prywatne, nie licząc firm) kupili w salonach 111 tys. nowych samochodów, lecz z zagranicy przyjechało 725 tys. używanych. Koszt sprowadzenia jest niewielki – 3,1 proc. akcyzy, a w przypadku aut o pojemności silnika powyżej 2000 cm sześc. – 18,6 proc. Jeśli auto pochodzi spoza UE, to dodatkowo trzeba zapłacić VAT. Dzięki używanym autom awansowaliśmy – jak twierdzi Instytut Samar badający rynek motoryzacyjny – na piąte miejsce w Europie, jeśli chodzi o wskaźnik „uautowienia". Na każdy tysiąc mieszkańców, mamy już 379 samochodów – prawie jedno koło na Polaka.

Wypas, choć nie nówka

– Škoda Fabia i Seat Ibiza za 70 tys.!? W tej cenie mogę polecić tego oto pięcioletniego superwygodnego mercedesa albo bardzo ładnie wypasionego lexusa! – to komentarz właściciela jednego z komisów samochodowych, zapytanego przez dziennikarzy TVN Turbo, czy miałby jakąś propozycję konkurencyjną wobec porównywanych przez nich w programie nowych aut.

Rachunek jest prosty – w zeszłym roku przeciętny klient salonu samochodowego zostawił w nim 68 tys. zł brutto. Za tyle można kupić bardzo dobrze wyposażoną Škodę Fabię albo skromną wersję większego Forda Focusa czy Opla Astry. Jeśli jednak ktoś zdecyduje się na auto używane, to może wybierać pomiędzy bogato wyposażoną limuzyną Toyota Camry, podobnym Volkswagenem Passatem czy usportowioną Renault Laguną z polskiego salonu, z trzyletnią gwarancją.

– Na używany samochód decydują się nie tylko ci mniej zarabiający – przekonuje Marcin Gawarecki, w którego biznesie największy dochód przynoszą samochody z wyższej półki. Ma sporo takich klientów, którzy co trzy lata wymieniają używany samochód na kolejny używany – tyle że trochę młodszy. Są wśród nich aktorzy, politycy, telewizyjni celebryci. – Znajomi, których podwożą dwuletnimi volvo czy bmw z przebiegiem 30 tys. km, nawet nie są w stanie zauważyć różnicy w stosunku do nowego samochodu.

Lawetą po mapie

Gdy Gawarecki kończył studia ekonomiczne, jego koledzy znajdowali pracę w bankach czy firmach doradczych. On postawił na to, że Polak na dorobku będzie chciał zaimponować sąsiadowi. Dołączył do kilku wspólników, którzy prowadzili komis samochodowy. Wynajęli w końcu lat 90. nieduży plac na peryferiach Warszawy. Stanęły na nim unikatowe wówczas amerykańskie vany, limuzyny Chryslera czy jeepy. Firma rozwijała się szybciej niż salon Opla położony po drugiej stronie ulicy. Dziś AutoAuto.pl zatrudnia kilkudziesięciu agentów ubezpieczeniowych, tłumaczy i handlowców, a na należących do firmy pięciu ogromnych parkingach stoi każdorazowo przynajmniej tysiąc aut. Firma sprzedaje co miesiąc 200-250 z nich – jakieś pięć razy tyle, ile przeciętny diler popularnej marki.

Specjaliści od sprzedaży używanych aut mają takie powiedzonko, że ich praca polega na tym, by znaleźć głupszego od siebie. Gawarecki zapewnia, że to już się zmieniło. – Przy takim obrocie nie mamy czasu oglądać ani badać każdego oferowanego samochodu. Po prostu kupujemy auta z wiarygodnych źródeł – od banków, firm leasingowych czy windykatorów z całej Europy. Nie robimy interesów z Turkami czy przedstawicielami byłych republik jugosłowiańskich, którzy kręcenie liczników i picowanie samochodów opanowali lepiej niż Litwini.

– Litwini?

– Szpachla z opiłkami metalu to ich wynalazek. Standardowe badanie grubości lakieru może nie wykryć, że spreparowane taką szpachlą auto to odmalowany wrak – tłumaczy Gawarecki.

Po samochodowym boomie importowym z ostatniej dekady rynek niemiecki został oczyszczony z używanych aut w dobrym stanie. Polscy importerzy zaczęli więc masowo sprowadzać auta z Włoch, Francji, Belgii i Holandii, rywalizując o nie z Białorusinami, Ukraińcami i Rosjanami. Potem lawety ruszyły do Szwajcarii czy Skandynawii, skąd przy korzystnym parę lat temu kursie walutowym opłacało się ściągać auta Volvo czy Saab. Ruszył też import z Wielkiej Brytanii. Że kierownica po prawej stronie? Polak potrafi! „Przekładka" układu kierowniczego, pedałów i deski rozdzielczej kosztuje już tylko 3 tys. zł.

Najbardziej przedsiębiorczy ruszyli aż do krajów arabskich. – Zainspirował mnie telewizyjny reportaż o emiratach. Pokazywali tanie limuzyny, a nawet porzuconego na pustyni rolls-royce’a – opowiada przedsiębiorca specjalizujący się w imporcie z Dubaju. Kiedy pojechał na miejsce, okazało się, że z tymi porzucanymi limuzynami to lipa, ale był bliski kupienia rolls-royce’a phantoma od jednego z szejków Abu Zabi. Auto miało na liczniku ledwie 320 km zakończonych niegroźnym spotkaniem z jakąś dużą przeszkodą. Byli prawie dogadani, ale ostatecznie limuzynę kupił handlarz z Rosji, gdzie jest jeszcze drożej i dziany klient nie będzie miał nic przeciwko temu, by zapłacić dodatkowe 20 tys. euro za naprawę poduszki powietrznej i deski rozdzielczej.

– Najbardziej szalone było lato 2008 r. – dolar po dwa złote, a euro za trzy. Pustoszały zapełnione samochodami portowe nabrzeża w Nowym Jorku. Na wolny kontener do Polski czekało się do trzech miesięcy. Ale ceny był tak niskie, że ferrari znajdowało nabywcę w trzy dni – wspomina Gawarecki.

Wtedy padł rekord miliona używanych aut sprowadzonych do Polski w ciągu roku. Do dziś mamy w kraju nadpodaż sprowadzonych zza oceanu porsche – zdarza się nawet, że polscy handlowcy sprzedają je na rynek niemiecki! A kupione niegdyś za bezcen amerykańskie auta otrzymują swoje trzecie życie po pierwszym spędzonym w Arizonie i drugim na wertepach północnego Mazowsza.

– Ot, choć taki Dodge Ram z silnikiem o pojemności 5,7 litra. Istny potwór na benzynę – mówi szef Miasteczka Samochodowego, zaglądając do komputera i zacierając ręce na samo wspomnienie udanej transakcji. – Przy dzisiejszych cenach paliwa myślałem, że już się go nie pozbędziemy. Ale założyliśmy mu instalację gazową i znalazł się kupiec we Francji.