Do gorączkowej wymiany obelg doszło zaraz po tym, jak prezydent Cristina Fernández Kirchner złożyła w ONZ oficjalną skargę na Zjednoczone Królestwo, za, jak się wyraziła, militaryzację południowego Atlantyku. To kolejna odsłona podjazdowej wojny propagandowej, w której na ulicach Buenos Aires płoną brytyjskie flagi, a na mapach, drukowanych na Falklandach,w miejscu Argentyny można zobaczyć kojący błękit Atlantyku.

Argentyńczycy nigdy nie pogodzili się z klęską, którą ponieśli w 1982 r., tocząc z Brytyjczykami regularną wojnę o ten niepozorny archipelag. Trzydzieści lat temu, po 74 dniach walki, górą okazali się Anglicy.

Jednak spór o wyspy tli się do dziś. Ostatnio Argentyńczycy zaczęli się o nie upominać coraz głośniej. Niewykluczone, że skłoniły ich do tego poszukiwania ropy naftowej, które Brytyjczycy prowadzą wokół wysp od 2010 r. Przyczyna nagłej eskalacji konfliktu może być jednak bardziej prozaiczna: odwrócenie uwagi opinii publicznej od kryzysu gospodarczego. Wielka Brytania tkwi w nim po uszy, a Argentyna właśnie wprowadza bolesny plan oszczędnościowy. W miarę zbliżania się 30. rocznicy walk, które rozpoczęły się 2 kwietnia, propagandowa wymiana ognia staje się coraz ostrzejsza.

Jak w kinie

 Nowa wojna o Falklandy zaczęła się niewinnie od wysłania na wyspy pewnego pilota Royal Air Force. Nie byłoby w tym nic dziwnego, w końcu na wyspach jest brytyjska baza wojskowa, gdyby pilotem tym nie był drugi w kolejce do brytyjskiego tronu książę William.

Argentyńczyy pamiętali, że 30 lat temu w podobnej oli pojawił się na Falklandach wuj Wiliama, książę Andrew, który służył jako ilot helikoptera ratunkowego na HMS Invincible". Rząd w Buenos Aires doskonale rozumie agę symboli w polityce i też robi z nich żytek, grając na emocjach bliskich Latyosom.

Mimo protestów FIFA Argentyna głosiła właśnie, że rozpoczynający się sezon argentyńskiej ekstraklasy piłkarskiej będzie nosić nazwę Crucero General elgrano, na pamiątkę okrętu wojennego, który w czasie wojny o Falklandy w 1982 r. zatopili Anglicy. Rozkaz do zatopienia okrętu z 323 marynarzami na pokładzie wydała osobiście Margaret Thatcher, legendarna premier Wielkiej Brytanii, której filmowa biografia weszła właśnie na ekrany kin a całym świecie.

Producenci filmu nie mogli wymarzyć sobie lepszej reklamy, Argentyńczycy i Anglicy, rozgrywający a oczach świata swoją dyplomatyczną propagandową wojnę, lepszej filmowej prawy.

Starzy wrogowie

Pezydent Argentyny Cristina Fernández irchner już od dłuższego czasu apeluje o Brytyjczyków o rozpoczęcie debaty a temat suwerenności Falklandów, albo jak nazywają je Latynosi – Malwinów. ani prezydent przypomina, że jej kraj dziedziczył Malwiny po Hiszpanii, i nie przyjmuje do wiadomości argumentów drugiej strony.

A te są całkiem mocne. Wyspy ą pod panowaniem brytyjskim od 1833 r., sadnicy z Albionu kolonizowali je od XVIII ., a 2 kwietnia 1982 r. to rządząca Argentyną junta dokonała inwazji na Falklandy.

Według premiera Davida Camerona decydujący w tej sprawie jest inny argument: mieszkańcy Falklandów po prostu chcą być częścią Wielkiej Brytanii i dlatego, dopóki zdania nie zmienią, żadnej debay o suwerenności wysp nie przewiduje. ra toczy się więc nadal. Stawką, oprócz wentualnych zysków z wydobycia ropy, są tys. mieszkańców, 12 tys. km 2 powierzchni brytyjski honor, który odegrał niemałą olę w rozgrywce sprzed 30 lat. Do patrioyzmu i honoru odwołuje się też prezydent irchner.

Argentyńczycy protestują przed mbasadą Wielkiej Brytanii pod hasłami volveremos", czyli „wrócimy”. Popiera ich ościół katolicki w Argentynie, apelując rozwiązanie sporu środkami dyplomaycznymi. Argentyna stawia na razie na dyplomację.

Pani prezydent montuje od kilku miesięcy koalicję krajów południowoamerykańskich, która poparłaby roszczenia Argentyny i umożliwiła odizolowanie Falklandów od Wielkiej Brytanii. W listopadzie zeszłego roku udało jej się przekonać państwa latynoamerykańskie do zamknięcia swoich portów dla okrętów z banderą Falklandów. Teraz Kirchner naciska, jak dotąd bezskutecznie, na prezydenta Chile Sebastiána Pi?erę, by ten zlikwidował lotnicze połączenie z wyspami. W odpowiedzi Londyn już zapowiedział, że zbuduje lotnisko na należącej do Wielkiej Brytanii Wyspie św. Heleny i w ten sposób stworzy stały most powietrzny między Falklandami i Wyspami Brytyjskimi. Prezydent Kirchner nie rezygnuje z zabiegów o poparcie Chile, kraju, który jest w dość niezręcznej sytuacji.

Dziś popiera Argentynę, ale w 1982 r., kiedy rządził tam gen. Augusto Pinochet, Chile jako jedyny kraj Ameryki Łacińskiej aktywnie poparło Brytyjczyków. Angielskie samoloty mogły awaryjnie lądować w Chile, organizowano również pomoc dla zestrzelonych pilotów, wielu z nich uniknęło w ten sposób argentyńskiej niewoli. Dlatego na największego sojusznika Argentyny wyrasta obecnie lewicowy prezydent Wenezueli Hugo Chávez, odgrażający się, że w razie konfliktu zbrojnego o Falklandy nie zostawi Argentyny samej.

Prezydent Kirchner może też liczyć na poparcie lewicujących gwiazd Hollywood. W zeszłym tygodniu w Casa Rosada, argentyńskim Białym Domu, gościł znany amerykański aktor Sean Penn, który potępił, jak się wyraził, śmieszne i archaiczne przejawy brytyjskiego kolonializmu. Na reakcję brytyjskich mediów nie trzeba było długo czekać. Historyk dr Tim Stanley zaproponował na łamach „Daily Telegraph", by niechętny kolonializmowi Sean Penn oddał swoją posiadłość w Malibu Meksykowi, do którego ta część Kalifornii należała jeszcze w XIX w.

Przykrywka dla kryzysu

Nie wszyscy Argentyńczycy bezkrytycznie popierają politykę prezydent Kirchner. Część komentatorów tłumaczy nieoczekiwaną eskalację konfliktu z Brytyjczykami bieżącymi interesami politycznymi rządu.

Kirchner stara się podobno za wszelką cenę odwrócić uwagę opinii publicznej od problemów gospodarczych. W Argentynie panuje dotkliwa susza, która zagraża argentyńskiemu rolnictwu. Rząd tnie dopłaty do wodociągów, energii i transportu publicznego, co w praktyce oznacza spore podwyżki, w czasie gdy argentyńscy deputowani i senatorowie otrzymali bulwersującą Argentyńczyków stuprocentową podwyżkę diet.

Jeden z publicystów dziennika „La Nacion", Joaquin Morales Solá, ocenił, że argentyńska klasa polityczna jest oderwana od rzeczywistości, a opozycja zbyt słaba, żeby przeciwstawić się planom pani prezydent. Naród stoi za nią murem w sprawie Falklandów. Przekonał się o tym znany komentator gazety „Perfil”, pogromca polityków Jorge Lanata, okrzyknięty zdrajcą za krytykę polityki wobec wysp. Kirchner musi jednak rozgrywać falklandzką kartę bardzo ostrożnie. Argentyńczycy są co prawda przekonani, że Wielka Brytania nie ma do wysp żadnego prawa, jednak tylko 3 proc. z nich dopuszcza możliwość odbicia ich z rąk Brytyjczyków. W grę wchodzi wyłącznie dyplomacja, a w tej sztuce Brytyjczycy są potężnym przeciwnikiem.

Podobnie zresztą jak w ewentualnej wojnie. Budżet obronny Argentyny wynosi według „La Nacion" 2,5 mld dolarów rocznie, podczas gdy Brytyjczycy wydają na armię 59 mld. Przewaga brytyjska jest druzgocąca i nie zmienią tego nawet uszczypliwe komentarze kubańskiego dyktatora Fidela Castro, który w czasie promocji swoich wspomnień w Hawanie zażartował, że Brytyjczycy, bez pomocy Amerykanów, a dawniej bez wsparcia gen. Pinocheta, nie są w stanie wysłać na Falklandy nawet lotniskowca.

Wojna o ropę?

Jeśli spór o Falklandy jest w istocie sporem o ropę, to dziwne, że do eskalacji w wieloletniej wojnie nerwów doszło dopiero teraz. Brytyjczycy zaczęli szukać ropy wokół archipelagu już dwa lata temu. Koncesję otrzymała brytyjska firma Desire Petroleum i zaczęła prace 100 km od wybrzeży Falklandów.

Argentyna oskarżyła wtedy Brytyjczyków o naruszanie jej wód terytorialnych. Nietrudno zrozumieć nerwową reakcję Buenos Aires, bo według ówczesnych szacunków Brytyjczycy liczyli na wydobycie 60 mld baryłek ropy. Rzecznik Desire Petroleum zapewniał wprawdzie, że w rzeczywistości ropy jest znacznie mniej, ale Argentyńczycy dmuchali na zimne. Zgłosili nawet na forum ONZ prośbę o uznanie ich jurysdykcji nad sporą częścią południowego Atlantyku, oczywiście łącznie z wyspami falklandzkimi.

Od tego czasu Brytyjczycy bagatelizują sprawę ropy wokół Falklandów. Minister energetyki Chris Huhne poinformował w styczniu, że pierwsze wyniki poszukiwań ropy rozczarowują. Czy jest to tylko dyplomatyczna gra, która ma uspokoić Argentyńczyków? Z pewnością nie przekonamy się o tym zbyt szybko.

Falklandzka telenowela będzie zapewne trwać jeszcze wiele lat. Okazji do wymiany kolejnych ciosów nie brakuje, zwłaszcza że na Falklandy wybierają się w przyszłym miesiącu brytyjscy posłowie z komisji obrony Izby Gmin, aby sprawdzić militarną siłę Zjednoczonego Królestwa na wyspach. Informacja wywołała histerię w Argentynie.

Podobnie jak news z argentyńskiego dziennika „La Nacion", który doniósł, że 3 kwietnia, zaledwie dzień po obchodach 30. rocznicy wybuchu wojny, brytyjski dom aukcyjny Bonhams wystawi na sprzedaż teleks, który generał Jeremy Moore, dowódca brytyjskich sił lądowych stacjonujących w 1982 r. na Falklandach, wysłał 14 czerwca do rządu Jej Królewskiej Mości. W teleksie informował o kapitulacji Argentyńczyków.