Wprost

Dajmy spokój ze spekulacjami. Pokażę panu, co mnie teraz najbardziej interesuje – Łukasz Wejchert wyciąga iPada i uruchamia aplikację Flipboard. Ekran wypełnia się doniesieniami ze świata nauki i technologii zasysanymi z setek źródeł. Otoczony gadżetami, podłączony do sieci przez 24 godziny na dobę, 39-letni biznesmen od miesięcy analizuje informacje z rynków w USA, Europie i Polsce.

---

– Mam plan stworzenia grupy technologicznej inwestującej w nowe, innowacyjne produkty, rozwiązania mobilne, cloud computing. Stoimy u progu technologicznej rewolucji, gdzie podręczny smartfon czy tablet przejmą rolę prywatnego centrum rozrywki i komunikacji ze światem – mówi z rozmowie z „Wprost". Zdradza, że pracuje nad kilkoma projektami biznesowymi, a jeden już uruchamia. To iTaxi, aplikacja na telefon ułatwiająca zamówienie taksówki bez pośrednictwa taksówkowych korporacji.

Jak to działa? Klient, wchodząc do systemu, widzi swoje położenie na mapie Warszawy (to pierwsze miasto, w którym testowana jest aplikacja) i krążące w pobliżu wolne taksówki. Klika w najbliższą i łączy się z kierowcą. W zamian kierowca, wyposażony przez iTaxi w telefon z programikiem, płaci firmie 3-4 zł za zlecane kursy. Przed Euro 2012 Wejchert i spółka chcą mieć tysiąc taksówek w swoim systemie, czyli tyle, ile mają największe warszawskie korporacje taksówkowe.

Czy nieduży start-up, nawet jeśli szybko zarobi pierwszy milion, to rzeczywiście garnitur na miarę kogoś okrzykniętego guru polskiego internetu? Gabinet prezesa Onetu Wejchert zamienił na skromne 25-metrowe biuro wynajęte w warszawskim biurowcu Zebra. Sztab współpracowników zastąpił jedną sekretarką. No i sam, a nie wynajęci prawnicy, musiał ganiać po urzędach, żeby zarejestrować własną spółkę.

Kapitał na start

Planując kolejne inwestycje, Łukasz Wejchert może sobie na wiele pozwolić. Pod koniec grudnia spadkobiercy zmarłego dwa lata temu Jana Wejcherta doszli do porozumienia z pozostałymi udziałowcami jego przedsięwzięć. Za 230 mln euro Grupa Canal+ nabyła 20 proc. akcji TVN wraz z opcją przejęcia pakietu większościowego w najbliższych latach. Przy czym Francuzi mają udzielić 120 mln pożyczki, z której częściowo zostanie sfinansowany wykup udziałów w ITI należących do Łukasza, Agaty i Victorii Wejchertów.

Nie taki był jednak plan. – Odchodząc tak nagle, Janek nie zdążył zadbać o precyzyjne uregulowanie spraw związanych z sukcesją. Na pewno nie chciałby sprzedaży TVN i tego, co przez ostatnie dwa lata działo się firmie – mówi bliski znajomy biznesmena i rodziny Wejchertów. Śmierć 59-letniego biznesmena była wielkim zaskoczeniem: dla najbliższych, dla współpracowników i rynków finansowych obserwujących poczynania medialnej grupy. Wprawdzie wiadomo było, że od 16 lat chorował na białaczkę, ale przezwyciężał chorobę.

Tuż przed dniem Wszystkich Świętych w 2009 r. czuł się dobrze, wraz z rodziną wyjechał na weekend do Nicei. Wtedy dopadła go silna infekcja bakteryjna, a wywołana w jej następstwie sepsa spowodowała niewydolność serca. Zmarł mimo wysiłków lekarzy.

Walka o wpływy

Sytuacja rodzinna spadkobierców była bardziej skomplikowana niż układ kilkudziesięciu spółek w holdingu ITI. Wejchert pozostawił żonę Aldonę z synkiem Brunonem i roczną Charlottą, a także troje dzieci z poprzednich związków. Najbliżej rodzinnego biznesu był Łukasz. Od lat przygotowywany do roli następcy wielkiego Jana.

Pierwsze pieniądze zarobił jako dziewięciolatek, rozwożąc gazety w Danii, dokąd po rozwodzie rodziców przeniosła się jego matka. Ukończył ekonomię w Portobello Business College w Dublinie, kilka lat pracował w bankach inwestycyjnych. W Polsce szybko wskoczył do branży internetowej. Założył młodzieżowy portal Tenbit.pl. Po przejęciu przez holding Onetu był prezesem tego portalu, a także członkiem zarządu TVN. Kiedy zabrakło Jana Wejcherta, krucha równowaga pomiędzy udziałowcami koncernu obróciła się jednak w pył. O szorstkiej przyjaźni czy wręcz animozjach pomiędzy dawnymi przyjaciółmi mówiło się od dawna.

Choć spadkobiercy Jana mieli 64 proc. udziałów holdingu, to nie oni zaczęli dyrygować orkiestrą, ale Mariusz Walter. Jakiś czas później szefem rady dyrektorów Grupy ITI został Bruno Valsangiacomo (szwajcarski udziałowiec był właścicielem tylko 15 proc. udziałów w holdingu). To, co działo się firmie od śmierci jej współzałożyciela do grudnia ubiegłego roku, kiedy opublikowano komunikat o spłaceniu trójki spadkobierców, jest dziś głęboko skrywaną tajemnicą. Aldona Wejchert zdecydowała się pozostać w firmie, Łukasz odszedł. Można tylko sobie wyobrazić, jak trudne były spotkania udziałowców.

Jeszcze niedawno zżyci z sobą, odwiedzali się w domach, a teraz, otoczeni prawnikami, negocjowali i walczyli o wpływy. Agata Wejchert: – Wolałabym nie wypowiadać się o negocjacjach. To był trudny czas. Media, analitycy i wiele osób z otoczenia ojca zbyt szybko oczekiwali decyzji o tym, co będzie dalej. Nie chciano zrozumieć, że przy stracie tak ważnej i bliskiej osoby pieniądze, transakcja i biznes to rzeczy, które schodzą na dalszy plan. Agata ukończyła London School of Economics, miała pracować w banku inwestycyjnym, ale wolała wrócić do Polski.

Zresztą zakończenie studiów zbiegło się z zamachami z 11 września 2001 r. i trwającym po nich wielomiesięcznym krachu na rynkach finansowych. Nie był to dobry czas na szukanie ciekawej pracy w Londynie. Za to w Warszawie przyjął ją Procter & Gamble, dla którego miała wprowadzić na Polski rynek markę kosmetyków Olay. Po siedmiu latach pracy w korporacji, kiedy udowodniła sobie i innym, że potrafi zapracować na własny sukces bez pomocy rodziców, przyłączyła się do przedsięwzięć ojca.

Talent kulinarny

– Najbardziej interesował mnie klub Polskiej Rady Biznesu. Wspólnie chcieliśmy wprowadzić tu trochę życia, otworzyć go na osoby z zewnątrz. Kiedy postanowiliśmy otworzyć restaurację, tata oczekiwał, że w dwa miesiące pomysł zmieni się w realny biznes. Był bardzo wymagającym szefem – wspomina 31-letnia menedżerka.

Dziś zajmuje najważniejsze stanowisko w zarządzie Wejchert Investments nadzorującej rodzinne nieruchomości niewchodzące w skład holdingu ITI, m.in. Pałac Sobańskich i sąsiadujący z nim budynek dawnej ambasady brytyjskiej w Alei Róż. Do spadkobierców Jana Wejcherta należą też tereny, na których miało powstać pole golfowe w gminie Konstancin (Jan Wejchert rozpoczął jego budowę na rok przed śmiercią) i centrum handlowe Stara Papiernia w tymże miasteczku. Razem z gotówką za sprzedaż udziałów w ITI to kapitał wystarczający, by osiąść na laurach i żyć spokojnie, odcinając kupony. – Ale ja nie mam takiego zamiaru! – oburza się na samo pytanie.

– Chcę normalnie pracować, jak dotychczas. Restauracja to naprawdę jej pasja. Agata ostrzega, że może godzinami opowiadać o tym, jak opracowywała menu. Wysłuchujemy tylko opowieści o serniku ze słynnego serka Philadelfia. Prace nad jego recepturą i dodatkowymi składnikami deseru trwały wiele tygodni. Inspiracji poszukuje, odwiedzając restauracje na całym świecie. Najwyraźniej z sukcesem, bo na ekskluzywnej imprezie Noble Wine & Food jej Amber Room zebrał aż trzy nagrody. – Tata miał wiele talentów. Ja odziedziczyłam ten do biznesu kulinarnego – dodaje ze śmiechem.

Victoria w City

Najdalej od rodzinnych przedsięwzięć jest 23-letnia Victoria. W ubiegłym roku skończyła zarządzanie oraz antropologię na Uniwersytecie Cambridge.

Teraz pracuje w firmie finansowej w londyńskim City. Łapiemy ją w piątek po południu. Wciąż w pracy i bez planów na wieczorny clubbing. Ta młoda dama ma naprawdę dobrze ułożone w głowie. Co zamierza dalej robić? – Na razie zdobywam pierwsze doświadczenia zawodowe.

Chcę wrócić do Polski za jakiś czas, życie pokaże kiedy. Oczywiście, że mam pomysł na własny biznes! – mówi w rozmowie z „Wprost" Vicki. Chociaż młodzi Wejchertowie wspólnie przemieszkali z sobą zaledwie kilka lat (spędzali razem wakacje i ferie, ale dorastali oddzielnie), i tak zamierzają trzymać się razem. – Być może naszej rodzinie daleko było do tradycyjnego modelu. Rodzice zawsze jednak pozostawiali nam otwartą drogę wyboru życiowej kariery. Tak też będzie teraz – mówi Agata.

Trudna sukcesja

Przygotowanie gruntu pod sukcesję dla następców w taki sposób, by odbyła się bez zgrzytów, kłótni i skandali, to zmartwienie większości najbogatszych. Nie tylko w Polsce. W połowie lutego synowie założyciela firmy Samsung, zmarłego w 1987 r. Lee Byung Chulla, rozpoczęli sadową batalię, oskarżając się wzajemnie o zagarnięcie udziałów w kilku firmach koreańskiego giganta. Spór dotyczy 623 mln dolarów i jest pierwszym w historii koreańskiego biznesu, nawykłego do załatwiania spraw dziedziczenia w zaciszu rodziny.

Nie inaczej było ze słynnym imperium winiarskim rodziny Mondavi z Kalifornii. Gdy w latach 50. zmarł założyciel firmy Cesare Mondavi, jego synowie przez 40 lat procesowali się o każdy akr ziemi, wyposażenie winnic, a nawet futra w szafie. – Nie sądzę, by Howard dorównał sukcesom inwestycyjnym ojca. To tak, jakby poprosić syna Johna Lennona o napisanie kilku hitów dla Beatlesów – w ten sposób jeden z synów Warrena Buffetta skomentował wskazanie własnego brata na następcę legendarnego 79-letniego inwestora.

Dzisiejsze fortuny najbogatszych nie gwarantują natomiast wielopokoleniowej ciągłości biznesowych imperiów Kulczyków, Solorzów i Czarneckich. Quentin J. Fleming, wykładowca University of Southern California i badacz problemów zarządzania firmami rodzinnymi, twierdzi, że tylko jedna trzecia z nich jest w stanie przetrwać na rynku tak długo, że przechodzi w ręce kolejnego pokolenia.

Z tej grupy zaledwie co 10. firma doczeka sukcesji i przejęcia przez trzecie pokolenie.