Na naszych oczach realizowana jest wizja rodem z filmu "Terminator". W Singapurze powstanie pierwszy w pełni samodzielny robot wojskowy zdolny do zabijania ludzi. Tamtejsza rządowa agencja ds. nauki i technologii ogłosiła konkurs na projekt takiej maszyny. Organizatorzy liczą, że robot będzie się umiał poruszać po ulicach miasta ogarniętego wojną i penetrować budynki w poszukiwaniu wyznaczonych do likwidacji celów, na przykład żołnierzy. Projekty robotów zgłaszanych do konkursu muszą m.in. sprawnie się wspinać po schodach i korzystać z windy bez pomocy człowieka. Do 2015 r. w ramach projektu Future Combat Systems Pentagon zamierza zastąpić aż jedną trzecią czołgów i wozów pancernych pojazdami bezzałogowymi. W najbliższych trzech, czterech latach podobnie zostaną unowocześnione siły powietrzne. Około 2035 r. po polach bitew zaczną maszerować elektroniczni żołnierze!

---

Samoloty bez pilota
Ostatnie misje w Afganistanie i Iraku to prawdziwy robopoligon. Amerykańskie siły zbrojne wykorzystują 2,5 tys. bezzałogowych urządzeń bojowych. Konstruktorzy przyznają, że stosowany sprzęt jest jeszcze zawodny, ale działa na tyle dobrze, że pozwala nie narażać ludzi w najtrudniejszych sytuacjach. Utrata robota podczas akcji najczęściej wywołuje radość żołnierzy, bo zamiast nich "giną" maszyny. Choć ocalonego życia nie sposób wycenić, pieniądze także przemawiają za stosowaniem nowych technologii. Koszt wyszkolenia i utrzymania żołnierza armii USA wynosi około 4 mln dolarów. Eksploatacja robotów jest wielokrotnie tańsza, a poza tym nie trzeba im zapewniać emerytur.
Zdalnie sterowane urządzenia wspomagają (a często wyręczają) zwiadowców, saperów i zaopatrzeniowców. Dotychczas najlepiej dopracowano roboty latające. Większość z nich to maszyny rozpoznawcze. Wyposażone w laserowy system naprowadzania mogą wskazywać cele jednostkom prowadzącym ostrzał. Samoloty bezzałogowe mają sporą przewagę nad podobnym sprzętem naziemnym - nie wymagają skomplikowanego systemu sterowania, potrzebnego do wykrywania i omijania piętrzących się na trasie przejazdu przeszkód. Inny powód szybkiego rozwoju "robolotów" wynika z niedoskonałości organizmu pilota. Granica wytrzymałości na przeciążenia występujące podczas gwałtownych manewrów hamuje rozwój tradycyjnych samolotów. Pozbawione tych barier maszyny bezzałogowe są szybsze i skuteczniejsze.

Biegnący smok
Sceptycy twierdzą, że pole bitwy zaczyna przypominać podwórko pełne zabawek. Niektóre urządzenia naziemne mogą się kojarzyć z modelami samochodów sterowanych za pomocą laptopów. Wyposażone w chwytaki, detektory ciepła, a nawet aparaty rentgenowskie, są w stanie wykryć i zdetonować ładunek wybuchowy zamaskowany w zwierzęcych zwłokach lub wytropić grupę rebeliantów przyczajonych w ziemiance.
W 2001 r. nieduże czołgi Talon ścigały w afgańskich jaskiniach bin Ladena. Dragon Runner, czyli "biegnący smok", lekki robot rozpoznawczy, był wykorzystywany w Iraku. Bear to prototyp dwunożnego robota, który będzie służył do wynoszenia rannych z pola bitwy. Przyroda inspiruje wynalazców nie tylko do nazywania maszyn. Minirobot podobny do szerszenia ma już wkrótce pomagać armii i policji Izraela, a dla marynarki wojennej USA skonstruowano "homara" przeznaczonego do działań pod wodą.

Latający Predator
Niektóre maszyny są projektowane do zadań bojowych. Predatory mogą odpalać pociski rakietowe, wóz pancerny Gladiator to ważący niemal tonę robot uzbrojony w karabin maszynowy M240. Z czasem maszyny zaczną się usamodzielniać. Według ekspertów Departamentu Obrony USA, wkrótce będą polegać całkowicie na czujnikach oraz pokładowych komputerach i bez udziału człowieka podejmować decyzje konieczne do prowadzenia akcji.
Wiele prywatnych firm oferuje już tego rodzaju prototypy. DARPA, rządowa agencja USA ds. nowych technologii, organizuje wyścigi robotów. Bezzałogowe pojazdy mają samodzielnie pokonać wielokilometrowe trasy najeżone przeszkodami. Szlaki dotychczasowych zawodów wiodły przez pustynie. Podczas tegorocznej edycji roboty będą się ścigać w zbudowanym do tego celu mieście.

Bezzałogowy kamikadze
Żaden oficjalny dokument dotyczący robotyzacji wojska ani słowem nie wspomina o konwencji genewskiej. Jak roboty mają się zachowywać w stosunku do rannych żołnierzy przeciwnika? Czy podczas walk w mieście będą "wiedziały", jak traktować cywilów?
Na razie konstruktorzy pracują nad sposobami rozróżnienia, kto swój, kto wróg. Robot musi na tyle precyzyjnie rozpoznawać urządzenia, pojazdy, a przede wszystkim żołnierzy własnej armii, by unikać ich pomyłkowego ostrzeliwania. Według pesymistów, nigdy nie będzie pewności, że roboty nie popełnią takiego błędu. Detektor rozpoznający postawę człowieka jako agresywną automatycznie uzna go za nieprzyjaciela. Psycholodzy przypominają, że w warunkach wojennego szoku zachowanie wielu osób odbiega od normy i może być mylnie odczytywane jako wrogie.
Równie niebezpieczne może być opanowanie robota przez terrorystów za pomocą ataku hakerskiego. Nietrudno sobie wyobrazić konwoje samochodów-pułapek czy naloty bezzałogowych kamikadze. O trafności powiedzenia "kto mieczem wojuje, od miecza ginie" przekonali się generałowie niemieccy, którzy podczas I wojny światowej użyli gazów trujących przeciw wojskom francuskim - w wyniku zmiany kierunku wiatru zatruli się także żołnierze Wehrmachtu. Roboty mogą ułatwić prowadzenie wojny, ale niekoniecznie temu, komu miały służyć.