Numer PESEL (Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności) powinien być strzeżony przez każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej. Przy każdej sytuacji, gdy wymagane jest jego ujawnienie, należy robić to roztropnie.
Nr PESEL ujawnia się najczęściej podczas rejestracji w nowej przychodni czy w trakcie zakładania konta w banku. W obu tych przypadkach podanie go jest raczej bezpieczne, bowiem podmioty takie muszą przestrzegać ścisłych zasad bezpieczeństwa, które uniemożliwiają wyciek danych.
Czujność posiadacza PESEL-u może zostać uśpiona np. podczas rozmowy telefonicznej czy w trakcie wypełniania formularza internetowego.
Podawanie PESEL-u podczas rozmowy telefonicznej lub w internecie? Lepiej robić to ostrożnie
Jeśli dzwoni do „przedstawiciel banku” i prosi o podanie PESEL-u, powinno to wzbudzić niepokój. Taką rozmowę lepiej zakończyć i połączyć się z instytucją z prośbą o potwierdzenie, że jej pracownik faktycznie kontaktował się w celem wykonania jakiegoś działania. Najlepiej dowiedzieć się, do czego dokładnie dana osobowa była bankowi potrzebna, bowiem sytuacje należą raczej do rzadkości.
Jeśli to nie przedstawiciel banku, to kim jest osoba po drugiej stronie? Najpewniej oszustem, który chce wyłudzić PESEL, by umożliwić sobie drogę do popełnienie przestępstwa.
Innym przypadkiem, kiedy PESEL-e trafiają w niepowołane ręce, jest bezrefleksyjne wypełnianie formularzy w sieci. Na te natknąć można się przy bardzo różnych okazjach. Przykład to reklama konkursu, w którym można wziąć udział po zarejestrowaniu się. Podczas tego procesu może pojawić się pole, w którym wpisać należy nr PESEL.
Sęk w tym, że żadnego konkursu najprawdopodobniej nie ma, a formularz został przygotowany przez cyberprzestępcę. W ten sposób otrzymał on dane, na których mu zależało, by wykorzystać je w niecnych celach – w operacjach zupełnie poza czyjąkolwiek kontrolą.
Bezpłatnie zastrzeż nr PESEL
Problemów takich można częściowo się ustrzec – zastrzegając swój nr PESEL. To darmowa opcja, dostępna dla każdego. Można to zrobić w rządowej aplikacji mObywatel, którą pobiera się na smartfony z systemem Android, jak i iOS.
Po zarejestrowaniu się należy wejść w zakładkę „Usługi”, a następnie kliknąć „Zastrzeż PESEL”. Tyle wystarczy.
Czytaj też:
PESEL przy drogich zakupach. UE wskazała konkretny limit Czytaj też:
UE zaostrza kontrole dużych transakcji. Nie każdy będzie podawał PESEL