Prof. Marcin Matczak zarzucił rządowi Donalda Tuska, że przez lata izolował Trybunał Konstytucyjny, a zaczął go naprawiać dopiero wtedy, gdy pojawiła się szansa na zmianę większości w TK. W „Sygnałach dnia” radiowej Jedynki do tej oceny odniósł się Adam Bodnar. Były minister sprawiedliwości przekonywał, że decyzję o rozpoczęciu pracy w Trybunale podjęli sami sędziowie.
– To nie są przypadkowe osoby, to nie są osoby do wykonywania jakichkolwiek zadań politycznych – powiedział Bodnar. – To są osoby, które mają gigantyczną, długą, wspaniałą karierę prawniczą i ja jestem przekonany, że oni robią to i będą tworzyli Trybunał w duchu najlepszych standardów konstytucjonalizmu. Nie wyobrażam sobie, żeby miało być inaczej – dodał.
Jego zdaniem sprawdzian przyjdzie, gdy TK zajmie się skargami obywateli. Wtedy okaże się, kto stawi się na rozprawach i jak sędziowie będą orzekać. – I co więcej, te orzeczenia wcale niekoniecznie muszą być po myśli rządu – dodał senator KO.
Matczak o działaniach rządu wobec TK. „Mówiliśmy wam, jak to zrobić”
Punktem wyjścia dla Matczaka była rozmowa z dziennikarzem. Jak relacjonował profesor, politycy PO mieli odpowiadać krytykującym ich prawnikom, by sami wskazali lepszy sposób na rozwiązanie sporu. Matczak przypomniał, że eksperci Fundacji Batorego już w 2019 r. przedstawili swoje propozycje w książce „Jak przywrócić państwo prawa”.
Profesor zarzucił rządzącym, że pozostawienie w TK osób wybranych na obsadzone już miejsca było dla nich politycznie wygodne. W jego ocenie pozwalało nadal kwestionować działania Trybunału i uzasadniać niepublikowanie jego wyroków. Z podobnych powodów, zdaniem Matczaka, większość sejmowa zwlekała z wyborem kolejnych sędziów.
„To od początku nie była strategia naprawy, ale strategia przejęcia. A jej finał wszyscy widzieliśmy w piątek i wszyscy, w tym przede wszystkim demokracja, zapłacimy za to, jak został on przeprowadzony” – napisał prof. Marcin Matczak na X.
Bodnar, któremu dziennikarka przytoczyła te słowa, odpowiedział, że w ocenie piątkowych wydarzeń umyka rola samych sędziów. Przekonywał, że chcieli przywrócić obywatelom instytucję, do której mogą zwrócić się w obronie swoich praw. Odpowiedzialnością za wcześniejszy impas obarczył prezydenta Karola Nawrockiego, który nie odebrał ślubowania od części osób wybranych przez Sejm.
Galeria:
Protest przed Trybunałem Konstytucyjnym
Osiem czy dziesięć osób? Spór o kworum w Trybunale Konstytucyjnym
We wtorek 3 listopada ośmioro sędziów przyjęło projekt budżetu TK na 2027 r. Ustawa przewiduje, że co do zasady Zgromadzenie Ogólne podejmuje uchwały w obecności co najmniej dwóch trzecich ogólnej liczby sędziów Trybunału. Przy 15 sędziach potrzeba więc dziesięciu osób. Uczestnicy posiedzenia przyjęli jednak za podstawę obliczeń 12, co dało kworum ośmioosobowe.
Dodatkowym argumentem dla przeciwników działań w TK jest to, że tylko trójka z obecnych na zgromadzeniu osób złożyła ślubowanie wobec prezydenta Karola Nawrockiego.
Bodnar powtórzył argumentację ze spotkania sędziów i wskazał, skąd wzięła się różnica. Zakwestionował status Jarosława Wyrembaka, którego uważa za sędziego wybranego na wcześniej obsadzone miejsce. Przypomniał też, że wobec Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego zarządzono przerwę w czynnościach służbowych. – Natomiast co do tej dwójki, która została zawieszona, to trudno, żeby w tym zgromadzeniu uczestniczyła – powiedział w Jedynce.
„Obniżenie progu kworum na skutek zawieszenia prezesa i wiceprezesa otwiera puszkę Pandory” – napisał Matczak w osobnym wpisie na X. Jego zdaniem przy takiej wykładni prezes TK mógłby wpływać na liczbę osób potrzebnych do podjęcia uchwały, odsuwając kolejnych sędziów. Kworum profesor omówił szerzej w odcinku swojego programu „Prawem i rozumem”, w którym analizował też wejście prezydenta do siedziby TK.
Konstytucjonalista dla „Wprost”. „Jakby goście podczas wesela (…) usuwali krzesła”
Dr Kamil Stępniak w rozmowie z Magdaleną Frindt z „Wprost” krytycznie ocenił sposób, w jaki Święczkowski kierował Trybunałem. Wyraził wątpliwości co do jego niezawisłości. Zarazem zakwestionował podstawy prawne działań podjętych w celu zmiany władz TK. Tłumacząc, dlaczego jego zdaniem przerwa w czynnościach dwóch sędziów nie obniża kworum, posłużył się porównaniem do wesela.
– 2/3 liczby sędziów Trybunału to nie oznacza 2/3 tych, którzy się pojawili, to nie jest też 2/3 sędziów, którzy nie mają przerwy w czynnościach służbowych. To są po prostu 2/3 ogólnej liczby sędziów TK. Gdyby w inny sposób podchodzić do tego przepisu, to tak jakby goście podczas wesela, żeby nie robić przykrości parze młodej, usuwali krzesła przeznaczone dla tych, którzy nie przyszli, a potem radośnie ogłaszali: „Wszyscy jesteśmy” – powiedział konstytucjonalista w rozmowie z „Wprost”.
Czytaj też:
Co z Nawrockim po nocnych wydarzeniach w TK? Żurek wskazuje na Trybunał Stanu Czytaj też:
Trybunał Konstytucyjny wprowadził korektę do projektu Święczkowskiego. Będą oszczędności
