Gęsi Świętego Marcina

Gęsi Świętego Marcina

Dodano:   /  Zmieniono: 
„Gdy Marcinowa gęś po wodzie, Boże Narodzenie po lodzie”, „Na Świętego Marcina najlepsza gęsina”. Bardzo podobają mi się te przysłowia – jeszcze bardziej zwyczaj jedzenia gęsi i popijania ich winem na świetego Marcina, czyli 11 listopada.
Tradycja ta jest mi dużo bliższa niż nieustająca fiesta związana z pojwieniem się w przyszłym tygodniu na rynku beaujolais nouveau. Jedno się z drugim nie kłóci, bo przecież nic nie stoi na przeszkodzie, by popić pieczoną gąskę młodym bożole. Choć wolę do gęsiny burgenlandzkie pinot noir czyli blauburgundera albo węgierskiego kékfrankosa.

Od laty marzy mi sie listopadowa wyprawa nad Jezioro Nezyderskie, by po obu stronach austro-węgierskiej granicy zajadać się gęsiną i pić czerwone wino. Tradycja ta jest bowiem i w Burgenlandzie i w Panonii wciąż żywa.

Święty Marcin (tu na obrazie El Greco, dzielący się płaszczem z biedakiem) urodził się w dzisiejszym Szombatheley na terenie współczesnych Węgier, prawdopodobnie w 316 lub 317 roku. Został rzymskim legionistą jednak będąc chrześcijaninem zrzucił zbroję i zasłynął jako dzielący się z biednymi asceta. Koleje losu rzuciły go do Francji, a że sława Marcinowej dobroci znana była mieszkańcom Tours postanowili wybrać go biskupem swego miasta. Jak głosi legenda, skromność nakazała Marcinowi ukryć się przed – dziś powiedzielibyśmy elektoratem¬ – w kurniku. Tu w życiu przyszłego świętego pojawiły się gęsi. Ptaki swym głośnym gęganiem zdradziły kryjówkę mnicha, jemu zaś przyszło wstąpić na biskupi tron. Wsławił się obroną biedaków, życiem wśród wiernych, licznymi interwencjami u możnych, wreszcie swą pokojową postawą. Zmarł 8 listopada 397 roku. Pochowano go w Tours 11 listopada.

Zwyczaj jedzenia gęsiny w rocznicę pogrzebu świętego wziął się jednak nie tyle ze wspomnień o kurnikowych przygodach Marcina, co z faktu, że w dawnych czasach post adwentowy przed Bożym Narodzeniem trwał 40 dni i zaczynał się już 12 listopada. W przeddzień postu zarzynano więc gęsi, by po raz ostatni najeść się do syta. Z koloru gęsich kości wnioskowano, jak sroga będzie zima.

Dziś o poście zapomniano. 11 listopada jest w Austrii i na Węgrzech dniem, w którym chętnie próbuje się pierwszego wina z ostatnich zbiorów, zaś cała Europa Środkowa obżera się gęsiną. Zwyczaj pozostaje rzecz jasna w sprzeczności z ideałami świętego, ale jakże jest przyjemny.

Oddajmy zatem należny hołd Świętemu Marcinowi nie tyle postem, co uczciwą gęsią ucztą zakropioną dobrym blauburgunderem. Jak głosi bowiem ludowe przysłowie: „Święty Marcin pije wino, wodę pozostawia młynom”.
+

Ostatnie wpisy

  • Młodszy brat wychodzi z cienia 18 paź 2010 Montsant to niewielka denominación de origen w Katalonii. Liczy ledwie 8 lat i ciut ponad 2000 ha. Od początku istnienia pozostaje w cieniu legendarnej (choć legenda to też zupełnie nowa), leżącej po sąsiedzku D.O.Q. Priorat.
  • Powakacyjny remanent: Best of Riesling 2010 27 wrz 2010 Riesling trzyma się znakomicie. Trudno było o inną konkluzję po konkursie „Best of Riesling” w palatyńskim Neustadt-Hambach, gdzie startowały wina z tej odmiany pochodzące przede wszystkim ze świetnego dla rieslinga rocznika 2009.
  • W pępku Europy (winiarskiej) 15 wrz 2010 Mitteleuropa jako byt winiarski fascynuje mnie od lat. Obejmuje zjawiska tak skrajne jak morawskie svatovavřinecké i weneckiej pignolo, madziarskie hárslevelű i rebulę ze słoweńskiego Krasu. We wszystkich tych winach potrafię odnaleźć jednak wspólny mianownik
  • Powakacyjny remanent: Austria 6 wrz 2010 Wakacje to najlepszy czas by oderwać się od komputera i ruszyć do winnic. Skwapliwie z tej szansy korzystałem przez ostatnie miesiące. Czas na remanent. Zaczynamy od Austrii i Vie Vinum, winiarskiej imprezy w Wiedniu, która co dwa lata otwiera sezon letni.
  • „2 Młode wina” od strony wina 30 kwi 2010 Sequel „Młodego wina” wchodzący właśnie na ekrany polskich kin zbiera cięgi od krytyków filmowych. Nie moją rolą jest oceniać film jako taki bo krytykiem jestem owszem, ale winiarskim. Dlatego patrzę na „2 Bobule” z winiarskiego punktu widzenia.