Władysław Kosiniak-Kamysz przekonuje, że reset konstytucyjny pozwoli odbudować zaufanie do Trybunału Konstytucyjnego i zapewnić spokój społeczny. Projekt PSL zmienia też zasady wyboru sędziów. Zgodę na całą listę kandydatów musiałby wyrazić prezydent.
Reset TK według PSL. Kto mógłby wygasić kadencje sędziów?
Projekt zakłada dodanie do konstytucji art. 194a. Na uzasadniony wniosek Krajowej Rady Sądownictwa Zgromadzenie Narodowe, czyli posłowie i senatorowie obradujący wspólnie, mogłoby uznać, że Trybunał trwale utracił zdolność do wykonywania swoich zadań. Uchwała wymagałaby poparcia co najmniej 336 parlamentarzystów, czyli trzech piątych ustawowego składu Zgromadzenia. Wszyscy dotychczasowi sędziowie TK przeszliby wtedy w stan spoczynku.
Dlaczego konstytucjonaliści obawiają się kolejnych resetów TK?
– Ten projekt jest horrendalny. Daje możliwość władzy politycznej wysadzenia Trybunału Konstytucyjnego w każdym momencie – mówi w rozmowie z „Rzeczpospolitą” dr Marcin Krzemiński z Uniwersytetu Jagiellońskiego.
W jego ocenie już sama możliwość wygaszenia kadencji całego składu mogłaby wywierać presję na sędziów rozpatrujących sprawę, w której wyrok może być nie po myśli większości parlamentarnej.
Dr Tomasz Zalasiński z Uniwersytetu Civitas zwraca uwagę, że projekt resetu TK nie precyzuje, jakie okoliczności miałyby świadczyć o trwałej niezdolności TK do działania. Ich ocenę pozostawia KRS i Zgromadzeniu Narodowemu. Zdaniem konstytucjonalisty tak szeroka swoboda oceny może zagrozić niezależności Trybunału.
Prezydent mógłby zablokować wybór nowych sędziów TK
Kandydatów wskazywałby marszałek Sejmu po zasięgnięciu opinii pierwszego prezesa Sądu Najwyższego, prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz ogólnokrajowych organów samorządów prawniczych. Potrzebowałby też zgody prezydenta. Zgromadzenie Narodowe głosowałoby nad listą 15 kandydatów w jednym głosowaniu. Do jej przyjęcia potrzebna byłaby większość co najmniej trzech piątych głosów. Pięcioro sędziów wybrano by na trzy lata, pięcioro na sześć, a pięcioro na dziewięć.
Według Zalasińskiego sprzeciw prezydenta wobec choćby jednego nazwiska mógłby zablokować wybór całego składu. Ekspert zauważa też, że projekt nie wprowadza wymogu apolityczności kandydatów. Krzemiński wskazuje z kolei, że przy obecnej polaryzacji trudno byłoby zebrać poparcie zarówno dla samej zmiany konstytucji, jak i dla listy nowych sędziów.
Czytaj też:
Wielki przełom w TK po spotkaniu Tuska z prezydentem? W Sejmie padły mocne słowa Czytaj też:
Tusk dostał jasny sygnał. Tak Polacy oceniają działania rządu ws. TK. Nowy sondaż