Kalejdoskop kulturalny

Kalejdoskop kulturalny

Dodano:   /  Zmieniono: 

WYSTAWA

Sztuka walki

Ma ostre zęby i karabin przewieszony przez ramię. Podczas rewolucji zapoczątkowanej na Majdanie jej wizerunek malowano na murach, ku przestrodze. Matrioszka stała się dziś symbolem agresji rosyjskiej. Pokazywana na wystawie „Jestem kroplą w morzu…” w MOCAK-u matrioszka milicjant Kseni Hnyłyckiej nawiązuje do tradycyjnej japońskiej lalki daruma. Tyle że zwielokrotniona laleczka nie spełnia życzeń jak japoński talizman, ale zwiastuje kłopoty. Dramatyczne zdarzenia i wielkie przewroty sztuce zwykle sprzyjają. Ukraińscy artyści tak silnego bodźca nie mieli jednak od czasu obalenia Związku Radzieckiego. Dopiero tłumy rodaków protestujących na 20-stopniowym mrozie sprawiły, że artyści wylegli na ulice. Zresztą to właśnie one zainspirowały wiele z prac, które stworzyli. Tak było w przypadku niezwykle poruszających malarsko-rysunkowych szkiców Włady Rałko. W „Pamiętniku z Kijowa” artystka, głównie w czerni i różu, przedstawiła to, czego była świadkiem – symbole śmierci przeplatają się tu z emblematami narodowymi, a fragmenty ludzkich ciał są otoczeniem dla wciąż żywych, często półnagich ludzi. Poza stworzonymi w tradycyjnych technikach pracami zobaczyć tu można wiele fotografii i wideo. Te pierwsze to m.in. rejestracja performance’ów, które miały miejsce podczas Majdanu, takich jak ten, kiedy tłum kobiet stanął naprzeciw berkutowców. Ukrainki zamiast tarcz w rękach trzymały lustra z naklejonymi na nich napisami „Boże, czy to ja?”. Funkcjonariusze milicji skazani byli na patrzenie we własne odbicia. Są tam też zdjęcia pierwszej ofiary Berkutu czy portreto pomniki odważnych protestujących. Są wreszcie prace przepowiednie, które pomimo że powstały wcześniej, niczym proroctwa, spełniły się na ulicach Kijowa. Jedno z haseł tej rewolucji głosiło, że w pojedynkę nie zmieni się systemu, ale kropla do kropli i powstanie morze. W tym przypadku – morze sztuki autentycznej i bezkompromisowej. Anna Maziuk

„JESTEM KROPLĄ W MORZU. SZTUKA UKRAIŃSKIEJ REWOLUCJI”, MOCAK, KRAKÓW

TVP

Gdańska nadzieja

W DWIE KOLEJNE NIEDZIELE telewizyjna Dwójka wyemituje spektakularne jazzowe widowisko „Solidarity of Arts 2014 Esperanza+”. Na zaproszenie gospodyni koncertu, basistki i wokalistki jazzowej Esperanzy Spalding, w Trójmieście, na plenerowej scenie Polskiej Filharmonii Bałtyckiej, wystąpią międzynarodowe gwiazdy, m.in. Herbie Hancock, Wayne Shorter, Terri Lyne Carrington, a także rodzimi artyści, m.in. Zbigniew Namysłowski, Leszek Możdżer czy Wojciech Waglewski.

„SOLIDARITY OF ARTS 2014 ESPERANZA+”, TVP2 CZĘŚĆ I: NIEDZIELA, 17 SIERPNIA, GODZ. 0.25 CZĘŚĆ II: NIEDZIELA, 24 SIERPNIA, GODZ. 0.20

DVD Z „WPROST”

Ciąża i adopcja

ZA TYDZIEŃ „WPROST” będzie można kupić z filmem „Kiedyś mnie znajdziesz” na DVD. Pełnometrażowy debiut reżyserski laureatki Oscara Helen Hunt jest ciepłą komedią o kobiecie, która przed czterdziestką musi ułożyć sobie życie od nowa. Postanawia zajść w ciążę, ale w tym samym czasie opuszcza ją mąż, umiera jej adopcyjna matka, a prezenterka telewizji śniadaniowej podaje się za jej matkę biologiczną. W filmie, poza samą reżyserką, wystąpili: Matthew Broderick, Bette Midler, Colin Firth.

MUZYKA

Kataloński bard Solidarności

Nie mury, lecz słup. Taką budowlę opisywał Lluís Llach w piosence „L’Estaca”, która zainspirowała Jacka Kaczmarskiego do stworzenia „Murów”. I w tym kontekście najczęściej pojawia się w Polsce nazwisko katalońskiego pieś - niarza. Na nowej płycie Zespół Reprezentacyjny przypomina jego twórczość. Znalazło się tam 16 utworów z repertuaru dawnego dysydenta, z powodzeniem uprawiającego teraz winnicę w regionie Priorat. Choć nie wszystkie piosenki mają równą siłę, całość układa się w opowieść o buncie i wierności wyznawanym wartościom. Albumowi towarzyszy tekst Filipa Łobodzińskiego. Autor opisuje historię słynnej piosenki, pokazuje, jak zmieniały się jej znaczenia. W losach utworu odbija się dawna Katalonia, jej batalia o niezależność, reżim gen. Franco, cenzura dwóch różnych autorytarnych krajów, polska walka o wolność, kiedy „Mury” śpiewały tłumy.Krzysztof Kwiatkowski

Pieśni O BUNCIE

ZESPÓŁ REPREZENTACYJNY, „MUR”, IMPRESARIAT KARLSBAD

TEATR

Między słowami

Konstelacje” Nicka Payne’a wystawiane w Teatrze Polonia to sztuka stosunkowo nowa, ale była już przebojem w wielu krajach. Oczywiście to, co sprawdza się w Londynie czy Nowym Jorku, nie musi przyjąć się u nas. Na szczęście reżyser Adam Sajnuk zręcznie i z talentem obszedł niebezpieczeństwa tekstu Payne’a, który w innych rękach mógł osunąć się w stronę pseudokontrowersyjnego kiczu. Maria Seweryn w jednej ze swoich najlepszych kreacji jako Marianne oraz równie dobry Grzegorz Małecki – Roland – wkładają i zdejmują maski, spotykają się i rozchodzą, może są razem, może na niby. Zwodnicze „Konstelacje” to pomieszanie z poplątaniem. Fizyce kwantowej towarzyszą choćby rozprawy o łokciach. Zagadują to, co niewypowiedziane. Łukasz Maciejewski

„KONSTELACJE”, REŻ. ADAM SAJNUK, POLONIA, WARSZAWA

FILM

Trudna miłość do Saramago

Denis Villeneuve lubi obserwować mroczną stronę ludzkiej psychiki, rejestrować momenty, w których życie bohaterów wali się jak domek z kart. Tym razem jednak reżyser „Pogorzeliska” i „Labiryntu” szarżuje. We „Wrogu” Kanadyjczyk sięga po powieść José Saramago „Podwojenie”. Portretuje wypalonego, pustego faceta. Akademik codziennie wydeptuje tę samą drogę między M2 w apartamentowcu a uczelnią, regularnie wygłasza te same wykłady, a wieczorami uprawia beznamiętny seks ze swoją dziewczyną, z którą niewiele go łączy. Ale jego życie zmienia się diametralnie, kiedy natrafia na swojego sobowtóra – nieudolnego aktora. Nie mają tu jednak sensu porównania z „Podwójnym życiem Weroniki”. Film Villeneuve’a zmienia się w thriller. Twórca mnoży fałszywe tropy, zwodzi widza. Kim są dla siebie mężczyźni? Rozłączonymi bliźniakami? Odmiennymi stronami osobowości? Dwiema wersjami życiorysu?A może wszystko rozgrywa się w umyśle sfrustrowanego człowieka? Reżyser dał się uwieść Saramago, jednak to, co przekonuje na kartach odrealnionej powieści, nie sprawdza się w kinie. Precyzyjnie skonstruowana, mroczna atmosfera staje się groteskowa, dramat bohatera pogrążającego się w obłędzie – histeryczny i niezrozumiały. Całość z ciężką, ilustracyjną muzyką, oczywistymi symbolami i przestylizowanymi zdjęciami – pretensjonalna. I tylko dobre kobiece role wnoszą tu świeżość i kawałek prawdy. Melanie Laurent, Sarah Gordon i Isabella Rossellini, która pojawia się na kilka minut, ożywiają ekran. „Wróg” jest wypadkiem przy pracy. Filmem, przy którym Denisa Villeneuve’a poniosła gra z formą. Ale czasem potknięcie jest potrzebne, żeby świetny reżyser mógł w pełni rozwinąć skrzydła. Warto czekać na jego kolejne projekty. Krzysztof Kwiatkowski

„WRÓG”, REŻ. DENIS VILLENEUVE, M2FILMS

FILM

Niezniszczalni

NA WYLICZENIE GWIAZD KINA AKCJI, KTÓRE WYSTĄPIŁY W „NIEZNISZCZALNYCH 3”, nie wystarczyłoby tu miejsca. Jest i Stallone. Grupa najemników ma udaremnić plany dawnego kumpla, handlarza bronią. Uwaga, reżyser czasem mruga okiem. Krzysztof Kwiatkowski

„NIEZNISZCZALNI 3”, REŻ. PATRICK HUGHES, MONOLITH FILMS

FILM

Obca kuchnia

HELEN MIRREN, południe Francji, dobre jedzenie i lekcja wielokulturowości. Tak można streścić „Podróż na sto stóp”, nowy film Lassego Hallströma. Jeden z niewielu Europejczyków, którzy odnaleźli się w Hollywood, opowiada historię dystyngowanej szefowej kuchni w niewielkim miasteczku, gdzie naprzeciwko jej docenionej przez Michelina restauracji otwierają knajpę indyjscy imigranci. Zbulwersowana kobieta musi skonfrontować się z innością, nie tylko w kuchni. Jest lekko, przyjemnie i pouczająco. Prawda, że to wszystko już było. Ale przecież mamy jeszcze wakacje. Krzysztof Kwiatkowski

„PODRÓŻ NA STO STÓP”, REŻ. LASSE HALLSTRÖM, MONOLITH FILMS

MUZYKA

Dźwięki Kalifornii

TOM PETTY BYŁ ZAWSZE TROCHĘ MŁODSZYM KOLEGĄ supergwiazd typu Bob Dylan i George Harrison. Teraz po kilkuletniej przerwie niespodziewanie powraca albumem „Hypnotic Eyes”, na którym czuje się jego bluesowe korzenie, ale słychać też całą rockową podróż artysty – włącznie z Traveling Wilburys i Tomem Cruise’em śpiewającym w filmie „Jerry Maguire” na całe gardło „Free Fallin”. Nie ma tu chwytliwych przebojów i niepotrzebnych dźwięków. Jest niemal zapomniany już kalifornijski country rock najwyższej próby, idealny do podróży samochodem przez całe Stany. Na naszych drogach też się sprawdzi, gwarantuję. Piotr Metz

TOM PETTY, „HYPNOTIC EYES”, WARNER

MUZYKA

Długi Claptona

OD KILKU LAT CLAPTON ROZ- LICZA SIĘ PUBLICZNIE ze swoim życiem, spłacając stare długi i niezałatwione sprawy (wspólne projekty z podupadłymi kolegami z Cream, BB Kingiem itd.). To właśnie nieco tajemniczy gitarzysta i songwriter JJ Cale pomógł mu swoimi piosenkami „After Midnight” i „Cocaine” wydobyć się z poważnego kryzysu na początku solowej kariery. 12 lat temu Clapton nagrał z JJ wspólny album, teraz na płycie „An Appreciation of JJ Cale” składa nieżyjącemu już idolowi hołd wraz z przyjaciółmi (m.in. Mark Knopfler, Willie Nelson i John Mayer). Słychać tu nawet głos samego Cale’a, wprowadzającego niektóre utwory, a aranże zrealizowane są w jego duchu, w większości zbyt wyciszone z szacunku do oryginału. Tylko Nelson wprowadza jakże potrzebną odrobinę szaleństwa. Piotr Metz

ERIC CLAPTON AND FRIENDS, „AN APPRECIATION OF JJ CALE”, WARNER

KSIĄŻKA

Śmierć i nieśmiertelność

DLACZEGO CHRABĄSZCZE WYPRAWIAJĄ POGRZEBY MYSZOM? W jaki sposób łososie wspierają egzystencję mieszkańców lądu? I wreszcie – na czym polega przemiana życia w życie? Piękny esej o tych prawidłach przyrody, które staramy się wyniośle ignorować, bo przypominają nam, że jesteśmy śmiertelni. Amerykański biolog i ekolog Bernd Heinrich przypatruje się mechanizmom rządzącym rozkładem – obserwuje świat zwierząt i roślin będących naturalnymi grabarzami, dostrzegając w nich podstawową siłę podtrzymującą istnienie ziemskiej biosfery. Piotr Kofta

BERND HEINRICH, „WIECZNE ŻYCIE. O ZWIERZĘCEJ FORMIE ŚMIERCI”, PRZEŁ. MICHAŁ SZCZUBIAŁKA, CZARNE 2014

KSIĄŻKA

Powrót cudzoziemca

ZASKAKUJĄCO DOBRA POWIEŚĆ KRYMI- NALNO-SZPIEGOWSKA – oto w 1990 r. w Sztokholmie samobójstwo popełnia tajemniczy obywatel Albanii. Sprawę bada dziennikarz Tobias Meijtens, dla którego to ostatnia szansa, by pozostać w zawodzie. Debiutancka książka Monteliusa, wyważona i pomysłowa, bada zimnowojenne losy szwedzkiej lewicy, a polskiemu czytelnikowi przywodzi na myśl historię twardogłowego komunisty Kazimierza Mijala – ów w 1966 r. wyjechał z kraju wprost w ramiona Envera Hodży. Piotr Kofta

MAGNUS MONTELIUS, „MĘŻCZYZNA Z ALBANII”, PRZEŁ. ELŻBIETA FRĄTCZAK- -NOWOTNY, CZARNA OWCA 2014

TOP 10 KINO

1. „Strażnicy galaktyki”

reż. James Gunn

DISNEY

2. „Sekstaśma”

reż. Jake Kasdan

UIP

3. „Samoloty 2”

reż. Roberts Gannaway

DISNEY

4. „Hercules”

reż. Brett Ratner

FORUM FILM POLAND

5. „Jak wytresować smoka 2”

reż. Dean DeBlois

IMPERIAL CINEPIX

6. „Gang wiewióra”

reż. Peter Lepeniotis

MONOLITH FILMS

7. „Tarzan: Król dżungli”

reż. Reinhard Klooss

MONOLITH FILMS

8. „Step Up: All in 3D”

reż. Trish Sie

MONOLITH FILMS

9. „Noc oczyszczenia: Anarchia”

reż. James DeMonaco

UIP

10. „Transformers: Wiek zagłady”

reż. Michael Bay

UIP

TOP 10 MUZYKA

1. „Romanza”

Andrea Bocelli

OTHER CLASS/UNIVERSAL MUSIC PL

2. „Mini World”

Indila

UNIVERSAL MUSIC PL

3. „Składam się z samych powtórzeń”

Artur Rojek

KAYAX/AGORA

4. „The Bre eze: An Appre ciation of JJ Cale”

Eric Clapton

POLYDOR UK/UNIVERSAL MUSIC PL

5. „Dadadam”

Perfect

POLSKIE RADIO/WARNER MUSIC PL

6. „RMF FM. Muzyka najlepsza pod słońcem 2014”

Różni wykonawcy

POMATON/WARNER MUSIC PL

7. „Comfort and Happiness”

Dawid Podsiadło

SONY MUSIC PL

8. „Ultraviolence”

Lana del Ray

POLYDOR UK/UNIVERSAL MUSIC PL

9. „Bard”

Lukasyno

STEP RECORDS

10. „Ghost Stories”

Coldplay

WARNER MUSIC/WARNER MUSIC PL

TOP 10 KSIĄŻKI

1. „Wyspa na prerii”

Wojciech Cejrowski

ZYSK I S-KA

2. „Czesałam ciepłe króliki”

Dariusz Zaborek

CZARNE

3. „Dziewczyny z powstania”

Anna Herbich

SPOŁECZNY INSTYTUT WYDAWNICZY „ZNAK”

4. „Warszawa 1944. Tragiczne powstanie”

Alexandra Richie

W.A.B.

5. „Dary anioła. Tom 6. Miasto niebiańskiego ognia”

Cassandra Clare

MAG

6. „Uczta dla wron. Cienie śmierci”

George R.R. Martin

ZYSK I S-KA

7. „Woziłam arabskie księżniczki”

Jayne Amelia Larson

SPOŁECZNY INSTYTUT WYDAWNICZY „ZNAK”

8. „101 naj lep szych re stauracji i hoteli w Pol sce”

Magda Gessler

RINGIER AXEL SPRINGER POLSKA

9. „Made in Poland”

Emil Marat, Michał Wójcik

WIELKA LITERA

10. „Kocha, lubi, pragnie”

Zbigniew Lew- -Starowicz, Paulina Reiter

SPOŁECZNY INSTYTUT WYDAWNICZY „ZNAK”

Więcej możesz przeczytać w 33/2014 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Czytaj także