W opozycji jest zbyt wielu wodzów

W opozycji jest zbyt wielu wodzów

Leszek Miller
Leszek Miller / Źródło: Newspix.pl / MICHAL CHWIEDUK / FOKUSMEDIA
Jeśli przyjmiemy, że można blokować miesięcznice, to dlaczego nie można blokować Parady Równości? – pyta Leszek Miller

Czytał pan apel prezydenta Lecha Wałęsy i Władysława Frasyniuka, żeby 10 lipca stanąć na Krakowskim Przedmieściu naprzeciwko Jarosława Kaczyńskiego w obronie praw obywatelskich?

Czytałem i w dużej mierze podzielam oceny w nim zawarte dotyczące rządów PiS. Ale postanowiłem nie odpowiadać na ten apel, bo nie chciałbym, aby w przyszłości na trasie pochodu pierwszomajowego albo Parady Równości jakaś grupa narodowców usiadła i przeszkadzała nam w swobodnym demonstrowaniu. A uczestnikom kontrdemonstracji chodzi przede wszystkim o blokowanie miesięcznicy. Powód zaś ich działania jest czysto polityczny, bo zarówno jeden, jak i drugi przemarsz ma charakter polityczny. Nawiasem mówiąc, uważam, że miesięcznice mają coraz mniej wspólnego z żałobą, a z każdym rokiem stają się coraz bardziej polityczne. A więc jedna polityka spotyka się z drugą. Jeżeli przyjmiemy, że można blokować miesięcznice, to dlaczego nie można blokować Parady Równości?

Tak się czasami zdarzało.

I zawsze to krytykowaliśmy. Gdybym uznał, że blokowanie miesięcznicy jest pożądane, to straciłbym możliwość protestowania wówczas, gdy narodowcy zechcą zakłócić nasze demonstracje.

Miesięcznice odbywają się od siedmiu lat. Dlaczego ostatnio emocje wokół nich zaczęły narastać?

Bo doszedł nowy element, czyli nowa ustawa dotycząca zgromadzeń. Niewątpliwie jest ona pomyślana tak, żeby preferować jeden typ zgromadzeń, a obniżać szanse innych manifestacji. A ponieważ napięcie w Polsce ciągle rośnie w związku z przekonaniem części elit, że rządy PiS są antydemokratyczne, to nowelizacja ustawy o zgromadzeniach dolała oliwy do ognia. Stąd wzrost napięcia wokół miesięcznic. Za czasów moich rządów podobne emocje towarzyszyły jedynie kampanii referendalnej dotyczącej naszego przystąpienia do Unii Europejskiej.

Zdarzało się, że pana wystąpienia były zakłócane?

Jeździłem wówczas po Polsce i przekonywałem ludzi, żeby wzięli udział w referendum, a także by zagłosowali na „tak”. I praktycznie wszędzie spotykałem się z grupami działaczy Ligi Polskich Rodzin czy narodowców, którzy prezentowali inne zdanie. Pan Roman Giertych straszył mnie nawet Trybunałem Stanu. Ale nigdy nie dochodziło do przepychanek, wynoszenia kogoś czy usuwania siłą z miejsca demonstracji. Oni zwykle stali, wykrzykiwali jakieś hasła, ja mówiłem swoje i na tym się kończyło.

Chce pan powiedzieć, że kultura sporu politycznego była wyższa niż obecnie?

Oczywiście, że była wyższa. W czasach rządów AWS, gdy byliśmy w opozycji, to pojedynkowaliśmy się z przeciwnikami politycznymi na słowa, ale nigdy nie posuwaliśmy się do gróźb czy słów obraźliwych. Kwitło normalne życie towarzyskie – adwersarze się spierali, a potem pili razem kawę, co dzisiaj, zdaje się, jest wykluczone. Paradoksalne jest też to, że obecny konflikt toczy się wewnątrz szeroko rozumianej rodziny solidarnościowej. Można powiedzieć, że nienawiść między dawnymi kolegami jest większa niż wobec przeciwnika zewnętrznego. Tego typu wewnętrzne konflikty są szalenie niszczące i szkodzą każdemu państwu. Wojna domowa potrafi być bardziej krwawa od wojny obronnej. Wszyscy powinniśmy być zainteresowani, żeby napięcie w Polsce zmalało. Niestety wydaje mi się to coraz mniej prawdopodobne.

Dlaczego?

Bo obserwuję wyraźny regres. Za czasów rządów PO premier Donald Tusk i prezydent Bronisław Komorowski wykonywali gesty przypominające o ciągłości państwa. Na ważne uroczystości państwowe obaj zapraszali wszystkich byłych prezydentów i premierów. Dzisiaj tego nie ma. W PiS-owskich elitach zwyciężył pogląd, iż prawdziwa Polska zaczęła się w październiku 2015 r., choć to uderza nawet w pierwszy PiS-owski rząd. Taka postawa uniemożliwia jakiekolwiek porozumienie, bo można się porozumiewać tylko wówczas, gdy ci, którzy sprawują władzę, dają świadectwo ciągłości państwa.

Czy to oznacza, że obecnemu konfliktowi winny jest PiS?

Zawsze winien jest ten, kto sprawuje władzę, bo ma większe możliwości doprowadzenia do kompromisu. Może wykonywać pojednawcze gesty i podejmować konkretne działania zmierzające do porozumienia. Dziś PiS jest na tej pozycji.

A więc nie przekonuje pana narracja PiS, że dzisiejsza opozycja nie może pogodzić się z wyborczą przegraną i robi wszystko, żeby obalić legalnie wybraną władzę?

Nie. Opozycja wykorzystuje takie środki, jakie są jej dostępne. Czy to robi dobrze, mądrze, skutecznie, to jest inna historia. Ale oni nie wychodzą poza możliwości, które stwarza demokratyczne państwo. Gdyby PiS zależało na obniżeniu napięcia, to szybko by to osiągnął, wykonując kilka prostych czynności.

Dlaczego PiS tego nie robi? Rządzenie pod presją nieustających emocji musi być uciążliwe.

Oni uważają, że to napędza im elektorat i utrwala dominację na scenie politycznej. Kolejne badania opinii publicznej pokazują, że na obecnym etapie PiS się nie myli. A fakt, że te napięcia mają destrukcyjny wpływ na różne obszary życia, w tym na postrzeganie Polski na zewnątrz, wyraźnie mniej ich interesuje.

Jest pan pewien, że gdyby PiS zachowywał się bardziej ugodowo, to opozycja też by złagodniała?

W każdym razie nie miałaby w ręku argumentów, których dziś używa. Jeszcze niedawno niektóre sprawy były uzgadnianie w porozumieniu wszystkich sił politycznych – polityka zagraniczna, obronna czy wielkie reformy. Gdy AWS przeprowadzał reformę administracyjną, a było wokół tego dużo zamieszania i problemów, to spotykaliśmy się w gronie szefów klubów parlamentarnych u marszałka Sejmu Macieja Płażyńskiego i wykuwaliśmy porozumienie. Po cichu, w nocy, bez udziału mediów. Wtedy to było możliwe, dzisiaj jest wykluczone.

A dlaczego Władysław Frasyniuk i Lech Wałęsa postanowili zaangażować się w bezpośrednią konfrontację z PiS?

Sądzę, że ich stopień emocji, wynikający z przekonania, że PiS totalnie szkodzi Polsce, jest tak wysoki, iż postanowili publicznie zająć stanowisko. Mają do tego prawo. Być może Władysław Frasyniuk ma ambicje polityczne, o których obecnie nie mówi. To się okaże w przyszłości.

Czy Frasyniuk mógłby zostać liderem całej opozycji?

Nie sądzę. Wśród opozycji jest zbyt wielu liderów przepełnionych zbyt wielkimi ambicjami. Zbyt wielu wodzów, a za mało Indian, żeby przywództwo Frasyniuka zostało gładko zaakceptowane. Ale gdyby powstał nowy ruch społeczny na wzór Komitetu Obrony Demokracji – bo KOD został całkowicie zniszczony przez swoich przywódców – a więc gdyby powstała kolejna inicjatywa, to Frasyniuk mógłby stanąć na jej czele.

Czy 10. dzień każdego miesiąca stanie się stałym punktem na mapie wojny polsko-polskiej?

Tak sądzę. Co więcej, uważam, że jeżeli komuś puszczą nerwy, policja będzie wynosiła demonstrantów, to może się to rozwinąć w bardzo niebezpieczną sytuację. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 28/2017
Więcej możesz przeczytać w 28/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1

Spis treści tygodnika Wprost nr 28/2017 (1794)

  • Polskie wartości, o które warto walczyć 9 lip 2017, 20:22 Plac Krasińskich dzieli od Krakowskiego Przedmieścia w Warszawie kilkaset metrów. W czwartek, 6 lipca, zobaczyliśmy na tle pomnika Powstania Warszawskiego Polskę dumną, bohaterską, ze wspaniałą przeszłością, słuchaliśmy poruszającego wystąpienia prezydenta supermocarstwa. Czy... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 9 lip 2017, 20:00 PREMIER BEATA SZYDŁO ZNOWU PODPADŁA PREZESOWI PIS JAROSŁAWOWI KACZYŃSKIEMU. 6
  • Obraz tygodnia 9 lip 2017, 20:00 3,58 mld zł wpłynęło w ciągu ostatnich 10 lat na konta klubów Ekstraklasy – wynika z raportu Deloitte. Najlepiej zarabiającą drużyną była Legia Warszawa (207,4 mln), podium uzupełniały Lech Poznań i Lechia Gdańsk. Na samych... 8
  • Info radar 9 lip 2017, 20:00 Śmierć z wyroku sądu Sprawa Charliego Garda ujawniła głęboki dylemat etyczny nowoczesnej medycyny: kto ma prawo decydować o życiu? Charlie Gard ma 11 miesięcy i cierpi na nieuleczalną genetyczną chorobę mitochondrialną. Ma uszkodzony... 11
  • Zdarzyło się jutro 9 lip 2017, 20:00 Gwóźdź Budki i zniżka od Donalda. 14
  • Moda na antyamerykanizm 9 lip 2017, 20:00 POMNIK POWSTANIA WARSZAWSKIEGO, POD KTÓRYM PRZEMAWIAŁ DONALD TRUMP, jest pod względem stylistycznym pomnikiem sowieckim. Wielkie postacie, dosłowność odzwierciedlanej sceny, wojenny heroizm wymowy całości – wypisz wymaluj dzieło rodem z ZSRR. 15
  • Raj 9 lip 2017, 20:00 NA PROWINCJI DEKOMUNIZACJA IDZIE PEŁNĄ PARĄ. Zmienia się nazwy ulic, obala pomniki, spycha w niebyt wielkie głazy postawione po wojnie dla upamiętnienia czyjegoś lokalnego bohaterstwa. Nikt już nie śmie powiedzieć, że np. bohater,... 15
  • Sny o potędze 9 lip 2017, 20:00 Wizyta Trumpa w Warszawie i jego wsparcie dla porozumienia gospodarczego państw Trójmorza wzmocnią nie tylko nasz sojusz z USA, lecz także naszą pozycję w Unii. 16
  • Problemy Unii nas zbliżają 9 lip 2017, 20:00 O tym, kto naprawdę dzieli dziś Unię Europejską, i o znaczeniu inicjatywy Trójmorza mówi Balázs Molnár, sekretarz stanu ds. europejskich Węgier. 19
  • Wojna światów 9 lip 2017, 20:00 Wielkiej mowy Donalda Trumpa na placu Krasińskich słuchaliśmy z przejęciem, gdyż usłyszeliśmy w niej iście romantyczną apoteozę polskości. Amerykański prezydent mówił o polskiej historii językiem, jakiego nie słyszeliśmy nigdy... 21
  • Igranie z emocjami 9 lip 2017, 20:00 Władysław Frasyniuk i Lech Wałęsa wezwali Polaków, by przybyli zablokować najbliższą miesięcznicę smoleńską. Żeby stanęli naprzeciwko Jarosława Kaczyńskiego w obronie wolności obywatelskich i demokracji. Czy to początek wojny polsko-polskiej czy gesty ciągle mieszczące się w... 23
  • W opozycji jest zbyt wielu wodzów 9 lip 2017, 20:00 Jeśli przyjmiemy, że można blokować miesięcznice, to dlaczego nie można blokować Parady Równości? – pyta Leszek Miller 26
  • Czekam na wybuch 9 lip 2017, 20:00 Jeśli świat obiegną obrazki szarpanego przez policję Lecha Wałęsy, będę się cieszył. Dzięki temu ludzie przejrzą na oczy – mówi Krzysztof Łoziński, szef Komitetu Obrony Demokracji. 28
  • Lider KOD: Nie mam wątpliwości, że celem Kaczyńskiego jest twarda dyktatura 9 lip 2017, 20:40 W rozmowie z tygodnikiem „Wprost” Krzysztof Łoziński mówił m.in. o przyszłości Komitetu Obrony Demokracji oraz możliwych scenariuszach dla Polski. 28
  • Układanka prezesa 9 lip 2017, 20:00 Po kongresie PiS i Zjednoczonej Prawicy układ sił w partii wyraźnie się zmienił. Prezes osłabił frakcję Beaty Szydło i ojca Tadeusza Rydzyka, wzmocnił natomiast Mateusza Morawieckiego i zakon PC. 32
  • Mafia, Bierut i Warszawa 9 lip 2017, 20:00 JAN ŚPIEWAK Dekret Bieruta, na mocy którego na własność Warszawy przechodziły wszelkie grunty w przedwojennych granicach miasta, był aktem stworzonym przez stalinistę, ale sam stalinowski nie był. Podobne akty nacjonalizujące... 35
  • Puszcza mówi o Polsce 9 lip 2017, 20:00 Teraz naszą wspólną sprawą jest Puszcza Białowieska, potem będzie nią wspólna Polska we wspólnej Europie – uważa Adam Wajrak, działacz ekologiczny, autor książek przyrodniczych, dziennikarz. 36
  • Gwałciciele z pigułką 9 lip 2017, 20:00 Policja ostrzega: pigułka gwałtu staje się coraz popularniejsza. Zwłaszcza w wakacje, kiedy okazji do wykorzystania potencjalnej ofiary jest więcej, a nasza czujność jest stępiona. Sprawcy zazwyczaj znikają bez śladu. 40
  • Mężu, wracaj do domu 9 lip 2017, 20:00 Dla katolików skupionych we Wspólnocie Trudnych Małżeństw „Sychar” cywilny rozwód nie istnieje. Wiara każe im trwać w związku mimo jego rozpadu i do końca życia czekać na powrót prawowitego małżonka. Nawet z dziećmi z kolejnego małżeństwa. 47
  • Frustrat na parkingu 9 lip 2017, 20:00 Ciężko zranił przypadkową kobietę, bo nie układało mu się z konkubiną. 50
  • Międzynarodowe aspiracje Ptak Warsaw Expo 9 lip 2017, 20:00 Chcemy być najważniejszym obiektem targowym w tej części Europy – mówi Tomasz Szypuła, prezes zarządu Ptak Warsaw Expo 53
  • Komu zagra Play 9 lip 2017, 20:00 W ciągu 10 lat ze start-upu stali się drugą największą siecią w Polsce. Teraz telekom Play wchodzi na giełdę. Kusi wielkimi zyskami, sutą dywidendą, ale czy w Polsce może zarobić jeszcze więcej? 54
  • Kup pan start-up 9 lip 2017, 20:00 Negocjacje start-upów z inwestorami to jak opowiadanie snów. Pierwsi widzą jasną przyszłość. Drudzy tylko zamglony obraz. 58
  • Wsparcie dobrych pomysłów 9 lip 2017, 20:00 Bez odpowiedniego wsparcia start-upy się nie rozwiną. Konieczne są fundusze zajmujące się inwestowaniem w takie firmy. 61
  • Płacz i nie płać 9 lip 2017, 20:00 Ponad 3 mld zł przyniósł podatek bankowy w 2016 r. Wszyscy myśleli, że banki dostosują się do zasady „płać i płacz”. Tak się jednak nie stało. 62
  • Hossa Bessa 9 lip 2017, 20:00 Lot po węgiersku LOT otwiera swoją pierwszą bazę zagraniczną. Na lotnisku w Budapeszcie będzie stacjonował polski boeing 787-8 dreamliner do obsługi połączeń ze stolicy Węgier do Nowego Jorku i Chicago. Do tej pory Węgrzy nie mieli... 66
  • Biuro na miarę biznesu 9 lip 2017, 20:00 Biznes potrzebuje indywidualnych rozwiązań. Jednym z nich są tzw. elastyczne biura – mówi Michał Kuropieska, prezes Office Hub. 67
  • Napędzanie migracji 9 lip 2017, 20:00 Płynący obecnie do Europy imigranci nie są ofiarami wojen. To komercyjni klienci przemytniczych biur podróży, w których działalności dużą rolę odgrywają organizacje humanitarne. 68
  • Globalna apokalipsa? 9 lip 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Globalne ocieplenie zmienia oblicze świata, środowisko, wywołuje niepokoje społeczne, zmienia… ludzi. Wiadomo, że poziom wód się systematycznie podnosi, bo czapa lodowa na Arktyce „zwija się”, a... 72
  • Gównoprawda 9 lip 2017, 20:00 EWA WANAT Od ponad roku mieszkam w Berlinie. Jestem obywatelką Unii Europejskiej (na razie...), więc sobie mieszkam tam, gdzie mi się w ramach Unii podoba. Dziś akurat bardziej podoba mi się Berlin. To niby tylko 100 km od granicy z Polską,... 73
  • Leczenie siecią 9 lip 2017, 20:00 Szpitale oplotła sieć ministra Konstantego Radziwiłła. Dzięki temu mają się zająć leczeniem, a nie walką o kontrakty z NFZ. 74
  • Serce za burtą 9 lip 2017, 20:00 Kilka świetnych ośrodków leczących serce znalazło się poza siecią szpitali. Jeśli nie dostaną finansowania, przestaną istnieć. 76
  • Kosmiczne ambicje, przyziemne problemy 9 lip 2017, 20:00 Polskie firmy i instytuty naukowe mają ambicje, by znaleźć się w elitarnym gronie podwykonawców projektów kosmicznych. 77
  • Rasa nie istnieje 9 lip 2017, 20:00 Mieszkańcy Namibii i Nigerii pod względem barwy skóry nie są podobni do Szweda, ale większość ich genów bardziej się od siebie różni niż geny każdego z nich od genów tego samego Szweda – pisze brytyjski genetyk. 79
  • Ładne rzeczy! 9 lip 2017, 20:00 Wzornictwo mogłoby być naszą marką i hitem eksportowym, czego dowiodła gdyńska wystawa „Elementarz polskiego designu”. 82
  • Niewiarygodnie piękne dziedzictwo 9 lip 2017, 20:00 O wolności w sztuce, nie tylko muzycznej, mówi nam jeden z najwybitniejszych współczesnych jazzmanów Wynton Marsalis. 87
  • Pralnia mózgów 9 lip 2017, 20:00 Na festiwalu Transatlantyk czeka nas polska premiera „Napalmu” Claude’a Lanzmanna. To ostatnio jeden z wielu dokumentów o Korei Północnej. Co fascynuje filmowców w tym piekle na ziemi? 90
  • Wydarzenie 9 lip 2017, 20:00 SZTUKA Labirynt polskości Pomysł był prosty: na przykładzie zbiorów najstarszego polskiego Muzeum Narodowego pokazać kulturowy mianownik dla całego narodu, zastanowić się nad tym, co nas łączy w czasach, w których wszystko zdaje się... 92
  • Powyżej średniej 9 lip 2017, 20:00 MUZYKA Piekielnie sprawna robota CHOĆ WIELBICIELE TWÓRCZOŚCI PAWŁA ŁUKASZEWSKIEGO CHCIELIBY W NIM WIDZIEĆ MUZYCZNEGO MISTYKA NA MIARĘ MESSIAENA CZY PÄRTA, jest on raczej wytrawnym pragmatykiem. Warszawski kompozytor stworzył wokół... 94
  • Marta Kuligowska: To się państwu spodoba 9 lip 2017, 20:00 ODPOCZYWAM, BIEGAJĄC, WTEDY NAJCZĘŚCIEJ SŁUCHAM AUDIOBOOKÓW. Niektórych to dziwi, dla mnie to kwestia odbioru lektora. Maciek Stuhr świetnie przeczytał „Króla” Szczepana Twardocha, prawie wyskoczyłam z butów, tak mną wstrząsnął.... 96
  • Jankes w Warszawie 9 lip 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI Richard Nixon, Gerald Ford, Jimmy Carter, George Bush, Bill Clinton, George Walker Bush, Barack Obama, Donald Trump. Wszyscy oni odwiedzili Polskę. Niektórzy dwa razy, a inni nawet trzykrotnie. Z ostatnich 10 prezydentów USA w... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany