Szpiczak – choroba przewlekła?

Szpiczak – choroba przewlekła?

szpital fot. sudok1/fotolia.pl
Dzięki nowym terapiom szpiczaka możemy dziś traktować jak chorobę przewlekłą, a nie wyrok.

Szpiczak plazmocytowy to złośliwy nowotwór układu krwiotwórczego. Zmienione nowotworowo komórki (plazmocyty) rozprzestrzeniają się w szpiku kostnym, a to osłabia kości – zwłaszcza czaszki i kręgosłupa, żebra, mostek i miednicę. Z czasem dochodzi do upośledzenia czynności krwiotwórczej szpiku, uszkodzenia nerek. Pojawia się podatność na zakażenia. Co roku w Polsce szpiczak rozpoznawany jest u 1800 osób, ok. 9,5 tys. chorych leczy się z powodu tego nowotworu. Szpiczaka często diagnozuje się w zaawansowanym stadium ze względu na jego niespecyficzne objawy. Dla 70 proc. chorych pierwszymi niepokojącymi sygnałami są bóle kości i pleców. Tak było w przypadku Józefa Wojtczaka, u którego szpiczaka wykryto przypadkowo cztery lata temu. Miał wtedy 61 lat. – W czerwcu 2013 r. poczułem bóle w żebrach, ale myślałem, że to z powodu kontuzji. Zderzyłem się z kolegą na boisku podczas meczu koszykówki. Lekarze podejrzewali początkowo problemy ortopedyczne. Szpiczaka wykluczyłem, bo wyczytałem w internecie, że sportowców choroba ta nie dotyka.

A ja przecież od 37 lat raz w tygodniu gram w kosza – opowiada Józef Wojtczak. Takie bóle kostne bywają często lekceważone, na przykład bóle krzyża traktowane są jako dolegliwości korzonkowe. Inne objawy szpiczaka to niedokrwistość, którą chorzy odczuwają jako osłabienie, a także częste złamania i infekcje. Choroba głównie dotyczy osób po 60. roku życia, a kto w tym wieku nie skarży się na bóle w krzyżu czy osłabienie? Pierwszym objawem choroby mogą być nawet zaburzenia świadomości. – Trafiła do nas kiedyś pacjentka w śpiączce. Okazało się, że była to śpiączka hiperkalcemiczna, spowodowana szpiczakiem, który niszczy kości i przez to uwalnia wapń do krwi. Objawy szpiczaka mogą być więc bardzo różne – mówi prof. Wiesław Jędrzejczak, wieloletni konsultant krajowy w dziedzinie hematologii. Szpiczak to choroba nieuleczalna. Liczba chorych rośnie, bo społeczeństwo się starzeje. Chorych przybywa paradoksalnie także dlatego, że pacjenci są skuteczniej leczeni i szpiczak z choroby śmiertelnej stał się przewlekłą. 10 lat temu ze szpiczakiem żyło się dwa-trzy lata, dziś – sześć-siedem. Zdaniem lekarzy przy dostępie do szerokiego wachlarza najnowszych terapii ten czas można podwoić.

Standardy leczenia

Przełomem w walce ze szpiczakiem było zastosowanie przeszczepu szpiku i pojawienie się nowych leków. – Standardy leczenia w różnych krajach Europy są takie same, tylko dostępność leków jest różna. Pierwsza i druga linia leczenia przebiega w Polsce zgodnie z tymi standardami. U chorych stosuje się przeszczepianie komórek krwiotwórczych oraz leki z podstawowych grup, co hamuje postęp choroby na kilka lat. Problem pojawia się wtedy, gdy wspomniane metody zawodzą wobec kolejnego nawrotu. Co wtedy mamy robić? – pyta retorycznie prof. Jędrzejczak. U Józefa Wojtczaka po zdiagnozowaniu szpiczaka we wrześniu 2013 r. podjęto leczenie. Dwukrotnie poddano go autoprzeszczepowi po to, by całkowicie zniszczyć komórki nowotworowe. – U innych pacjentów przeszczep hamuje postęp choroby na lata, u mnie już po 20 miesiącach szpiczak powrócił. Te dwa lata remisji to był dla mnie najlepszy okres w tej chorobie. Czułem się dobrze, miałem dobre wyniki badań, byłem pełen optymizmu. Niestety nie trwało to długo – opowiada Józef Wojtczak. Potem leczono go bortezomibem, ale wyniki pogarszały się, więc terapię przerwano. Choremu zaproponowano leczenie kolejnym lekiem – lenalidomidem, który w pierwszym miesiącu terapii przyniósł poprawę, ale w kolejnych nastąpiło pogorszenie. Komórki szpiczaka uodporniły się i na ten lek. – Mam szpiczaka opornego na leczenie. W tej chwili pozostaje mi tylko udział w badaniach klinicznych, bo lek nowej generacji, który stosuje się w podobnych przypadkach w wielu krajach Europy, w Polsce wciąż jest niedostępny. Chodzi o pomalidomid, jedną z sześciu najważniejszych terapii możliwych do zastosowania w opornej lub nawrotowej postaci szpiczaka. Dla mnie to dziś jedyna szansa na życie.

Nowoczesne terapie

Nowe terapie – na świecie zarejestrowanych jest już sześć – w Polsce nie są refundowane. Część z nich znajduje się na wstępnych etapach procesu refundacyjnego. Doustny pomalidomid, pozwalający znacząco zmniejszyć liczbę kosztownych hospitalizacji, czeka już tylko na ostateczną decyzję Ministerstwa Zdrowia. – Nowoczesne leki doustne nie tylko wydłużają życie chorych ze szpiczakiem, ale też poprawiają komfort ich życia. Pacjenci mogą normalnie funkcjonować, pracować. A ci, którzy nie pracują, dzięki możliwości podania leków doustnych nie wymagają tak dużego zaangażowania osób bliskich. Na przykład 80-letni mieszkaniec Ostrowi Mazowieckiej, oddalonej od Warszawy o 130 km, nie przyjedzie do Warszawy sam na dożylną chemioterapię. Musi przywieźć go ktoś młodszy, np. wnuczek, który pracuje, więc będzie musiał się zwolnić z pracy – zauważa prof. Jędrzejczak. Niewiele krajów stać dziś na udostępnienie wszystkich nowoczesnych leków. Do takich należą Niemcy i Austria. Szacując możliwości, warto pamiętać nie tylko o cenie leku, ale także o kosztach społecznych. Może dlatego na przykład u Czechów, znacznie mniej bogatych od Niemców i Austriaków, pomalidomid jest dostępny.

W szpiczaku stosuje się leczenie wielolekowe, czyli kilka leków jednocześnie. Wynika to z tego, że mają one różne mechanizmy działania i wzajemnie je potęgują. Innowacyjność terapii, o których mowa, polega na tym, że albo działają silniej również w przypadkach opornych na wcześniejsze leczenie, albo wykorzystują inny mechanizm, na który komórka nowotworowa nie zdoła się jeszcze uodpornić. Do pierwszej grupy leków należą: pomalidomid, nowy lek z grupy tzw. immunomodulujących, oraz inhibitory proteasomów, czyli karfilzomib i iksazomib. Do drugiej: przeciwciała monoklonalne – daratumumab i elotuzumab, oraz inhibitor deacylazy histonów – panobinostat. – Szpiczak, będąc chorobą nawrotową, powoduje, że jego leczenie jest wielkim wyzwaniem. Dlatego tak ważne jest, by chorzy mieli dostęp do jak największej ilości terapii wykorzystujących różne mechanizmy działania – tłumaczy dr Grzegorz Charliński, koordynator Oddziału Hematologii Specjalistycznego Szpitala Miejskiego w Toruniu. – Obecnie trzy leki nowej generacji: bortezomib, talidomid i lenalidomid oraz dosyć nowa bendamustyna są dostępne i refundowane w Polsce. Leki te działają na skomplikowane mechanizmy wewnątrz komórek nowotworowych oraz oddziałują na środowisko, w których się one znajdują. Są znacznie skuteczniejsze niż klasyczna chemioterapia. To dzięki nim o szpiczaku można mówić już jak o chorobie przewlekłej – przeciętne przeżycia pacjentów to sześć-siedem lat, ale niektóre sięgają dziś nawet 10 lat i dłużej – dodaje dr Charliński. Pozostałe zarejestrowane w leczeniu szpiczaka plazmocytowego leki: daratumumab, elotuzumab, panobinostat, karfilzomib, iksazomib oraz najwcześniej zarejestrowany i najbardziej zaawansowany w procesie administracyjnych akceptacji pomalidomid nie są w Polsce refundowane. Na te leki czekają pacjenci. Dla chorych to być albo nie być.

Artykuł powstał w ramach kampanii edukacyjnej „Wczesna diagnostyka szpiczaka mnogiego”, której partnerem jest firma Celgene sp. z.o.o.

Okładka tygodnika WPROST: 43/2017
Więcej możesz przeczytać w 43/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 43/2017 (1808)

  • Pozwalajcie dzieciom krzyczeć 22 paź 2017, 20:00 Zaczęło się od zdjęć na Facebooku. Ubrane na czarno kobiety publikowały selfie z hashtagiem CzarnyProtest – tak podawał „Wprost” 2 października 2016 r. Pisaliśmy, że w kobietach coś pękło, że nie chodzi tylko o bezwzględny... 4
  • Niedyskrecje parlamentarne 22 paź 2017, 20:00 ELIZY OLCZYK I JOANNY MIZIOŁEK W PiS mówi się, że Witolda Waszczykowskiego (na zdj.) w fotelu szefa MSZ może zastąpić Adam Bielan. Ale zdaniem przeciwników wicemarszałka Senatu, to „zbyt duża nagroda dla zdrajcy” WITOLD... 8
  • Czy Benedykt umiera? 22 paź 2017, 20:00 Benedykt XVI nie odprawia już sam mszy świętej i ma kłopoty z samodzielnym staniem – taka informacja zelektryzowała katolików na całym świecie. Spekulacje na temat jego złego stanu zdrowia wzmogły się po opublikowaniu zdjęć... 12
  • Gdzie ta izolacja Polski? 22 paź 2017, 20:00 TEZA O POGŁĘBIAJĄCEJ SIĘ NIEUCHRONNIE IZOLACJI POLSKI W UE JEST ULUBIONYM PALIWEM OPOZYCJI. Jakież musiało być więc zdumienie wielu w Polsce, gdy przy okazji zeszłotygodniowego szczytu w Brukseli przewodniczący Rady Europejskiej Donald... 13
  • Obraz tygodnia 22 paź 2017, 20:00 8 mld dolarów wyda w przyszłym r o k u Ne t fl i x na produkcję filmów i seriali Wygrany Adam Bodnar TK po dwóch latach przychylił się do wniosku rzecznika praw obywatelskich i orzekł, że „eksmisja na bruk” jest niezgodna z... 14
  • Misjonarz wolności 22 paź 2017, 20:00 Gęsty szpaler ludzi – uśmiechniętych i spłakanych. I oklaski. Myślałem, że ktoś ważny idzie za mną. Ale to były oklaski na powitanie pierwszego w historii tego zakładu księdza przekraczającego jego bramy, oklaski dla Kościoła,... 15
  • Zdarzyło się jutro 22 paź 2017, 20:00 MARIUSZ CIEŚLIK I ROBERT GÓRSKI, KABARET MORALNEGO NIEPOKOJU Kawior, podróże i rezydencja – będącmłodą lekarką. JUŻ WIADOMO, KIM SĄ STRAJKUJĄCY LEKARZE REZYDENCI. TVP Info wykryła, że jedzą kanapki z kawiorem i bywają za... 16
  • Robi się kolorowo 22 paź 2017, 20:00 Nie tylko w polityce i na ulicy. Kolor pojawia się na okładkach tygodnika „Wprost”. W 1990 r. startuje też Lista najbogatszych Polaków oraz nagrody Kisiela. 18
  • Z czego pan, pani naprawdę żyje? 22 paź 2017, 20:00 „Wprost” nie wstydził się rozmawiać o pieniądzach. Zarówno tych dużych, jak i małych. I to był znak, że skończyły się czasy, w których wszyscy mieli mieć po równo. 19
  • Jak się molestuje w Polsce 22 paź 2017, 20:00 W Sejmie, show-biznesie, w szkole, na ulicy. Okazało się, że polskie kobiety są masowo molestowane. Tylko wcześniej o tym nie mówiły. 20
  • Byłam molestowana. Ja też. 22 paź 2017, 20:00 Opowiedziałam o tym, że byłam molestowana, by uświadomić innym ofiarom, że to nie one mają się wstydzić. I to nie one są winne i brudne. 25
  • Marzenia to za mało 22 paź 2017, 20:00 Zmiany w służbie zdrowia naruszają różne interesy – mówi minister Konstanty Radziwiłł oraz deklaruje zrozumienie dla lekarzy rezydentów, wyjaśnia sens powstania sieci szpitali i wylicza kolejne miliardy złotych na leczenie Polaków. 28
  • Polityczna singielka 22 paź 2017, 20:00 Joanna Mucha napisała program dla całej opozycji. Zdaniem niektórych to preludium do nowej inicjatywy politycznej, która może się okazać gwoździem do trumny Platformy Obywatelskiej. 34
  • Pilna misja Zalewskiej 22 paź 2017, 20:00 JAN ROKITA Bogu dzięki Warszawa ciągle różni się od Budapesztu. Najnowszym tego dowodem może być sposób podejścia węgierskiego i polskiego rządu do kwestii nowej ukraińskiej ustawy oświatowej. Prezydent Petro Poroszenko podpisał... 38
  • Meandry rosyjskiej propagandy 22 paź 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Aby zrozumieć rosyjską politykę propagandową, trzeba pokusić się o jej analizę w okresie co najmniej trzech lat. W zasadzie jej oblicze znamy od zawsze. Nigdy jednak ofensywa Rosjan w przestrzeni... 40
  • Wagon trzeciej klasy wyje ostatkiem sił 22 paź 2017, 20:00 W 2019 r. Partia Razem wejdzie do parlamentu. A w perspektywie sześciu lat nowa lewica zawalczy o władzę – zapowiada Adrian Zandberg, jeden z liderów Partii Razem. 42
  • CEP-em w kierowców 22 paź 2017, 20:00 Jeżeli czeka cię wizyta w wydziale komunikacji, zrób to szybko. 13 listopada ma wejść w życie nowy system informatyczny i wiele wskazuje na to, że nie zadziała. Kierowców może czekać horror. 46
  • Programowanie to nasza broń kobieca 22 paź 2017, 20:00 Kto potrafi programować, ten będzie miał władzę. Prawie 90 proc. programistów to mężczyźni. Django Girls chcą to zmienić. 49
  • Jaka piękna katastrofa 22 paź 2017, 20:00 Rok temu na rynku zadebiutowały cztery nowe stacje telewizyjne. I kiepsko im idzie. Ich nadawcy tną koszty i szukają winnego. 52
  • Firmowe opowieści 22 paź 2017, 20:00 Bez zniewalającej historii nie osiągniesz sukcesu w biznesie. Wylądujesz w worku z innymi firmami podobnymi do twojej – mówi Matthew Luhn, doradca Google’a, BMW i Adidasa. 56
  • Rodziny Kulczyków domek w górach 22 paź 2017, 20:00 185 mln dolarów, czyli grubo ponad 660 mln zł – tyle jest warta obłędna 185 rezydencja rodziny Kulczyków w Szwajcarii. Nieruchomość położona w Alpach, niedaleko znanego kurortu narciarskiego St. Moritz jest najdroższą w całej... 58
  • Wielkie gwiazdy i premiery na Warsaw Moto Show 22 paź 2017, 20:00 Tego wydarzenia z pewnością nie mogą przegapić miłośnicy motoryzacji. III targi Warsaw Moto Show w Ptak Warsaw Expo odbędą się 27-29 października w podwarszawskim Nadarzynie. 59
  • Europa na celowniku chińskich komunistów 22 paź 2017, 20:00 Zjazd Komunistycznej Partii Chin zatwierdził plany ekspansji na najbliższe pięć lat. Wobec oporu USA głównym celem podboju gospodarczego będziemy my. Czyli Europa. 60
  • Co ma Trump do Weinsteina 22 paź 2017, 20:00 W wojnie z prezydentem USA i z konserwatywną Ameryką przybywa ofiar po stronie liberalnej opozycji. Hollywoodzka afera z molestowaniem aktorek sięgnęła elit Partii Demokratycznej. 64
  • Innowacyjność we krwi 22 paź 2017, 20:00 Niemal 500 nominowanych firm i ponad 100 wręczonych statuetek to bilans Innowatorów Wprost, które zostały wręczone już po raz siódmy. 70
  • DNA innowacji 22 paź 2017, 20:00 Innowacje i nowe technologie są kluczowymi elementami rozwoju Grupy Enea. 72
  • Przełomowe terapie 22 paź 2017, 20:00 Wszystkie nasze działania mają na celu poprawę sytuacji polskich pacjentów – mówi Magda Lisiecka, country director, Janssen-Cilag Polska. 73
  • Technologie dla finansów 22 paź 2017, 20:00 Innowator Wprost 2017 w kategorii finanse został przyznany it Card, firmie, która łączy osiągnięcia technologii z potrzebami branży. 74
  • Targi bez końca 22 paź 2017, 20:00 Sukces firmy Superexpo.com, która pierwsza zdigitalizowała zwiedzanie targów, to dowód na to, że nawet tak tradycyjna branża jak wystawiennicza potrzebuje nowatorskich rozwiązań. 75
  • Instytut zdrowego zarządzania 22 paź 2017, 20:00 W Instytucie Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi nauka i troska o pacjentów idzie w parze z nowoczesnym zarządzaniem. 76
  • Przedsionek dużej giełdy 22 paź 2017, 20:00 NewConnect ma dziesięć lat i dość burzliwą historię. Były na nim spółki, które dały zarobić nawet kilka tysięcy procent, ale i takie, które zbankrutowały. Jednak wielu firmom, dzięki małej giełdzie, udało się przejść na duży parkiet. 79
  • High-tech dewelopera 22 paź 2017, 20:00 Inwestycje dewelopera Terra Casa udowadniają, że ultranowoczesne rozwiązania w budownictwie to standard, którego oczekują klienci. 82
  • Psychologia w służbie biznesu 22 paź 2017, 20:00 Jest pionierem e-learningowych kampanii digital marketingowych w tej części Europy, a jego firma rusza na podbój rynku w USA. Te działania doceniło jury Innowatorów Wprost 2017, które przyznało dr. Mateuszowi Grzesiakowi nagrodę w kategorii dobre geny innowacji. 83
  • Przyszłość mobilności 22 paź 2017, 20:00 Future Of The Mobility – pod takim hasłem odbyła się kolejna edycja Round Table Mixer. 84
  • Innowacyjne geny Lotosu 22 paź 2017, 20:00 Innowacje są filarem strategii Grupy Kapitałowej LOTOS i elementem jej biznesowego DNA. 86
  • Dobry pomysł na elektryka 22 paź 2017, 20:00 Dobry pomysł na car-sharing samochodów elektrycznych powinien uwzględnić braki w infrastrukturze ładowania tych aut. 88
  • Sektor TSL na fali trudnej hossy 22 paź 2017, 20:00 Popyt na ich usługi logistyczne szybko rośnie, jednak brakuje rąk do pracy w tej branży , a przepisy i rynek dyktują logistykom coraz trudniejsze warunki. 90
  • O biomarkerach i czekoladkach 22 paź 2017, 20:00 Innowacje dotyczące zdrowia to nie tylko nowe leki. To również żywność funkcjonalna, nowoczesne ekstrakty i biomarkery. 94
  • Odręczny podpis elektroniczny 22 paź 2017, 20:00 Od dekady wróżymy papierowi koniec, on jednak ma się dobrze. Nawet jeśli do czytania książek używamy czytników, podpisujemy się wciąż na papierze. Czas to zmienić! 95
  • Szpiczak – choroba przewlekła? 22 paź 2017, 20:00 Dzięki nowym terapiom szpiczaka możemy dziś traktować jak chorobę przewlekłą, a nie wyrok. 96
  • Kręgi (bez) bólu 22 paź 2017, 20:00 Kręgosłup to narząd ruchu i w ruchu czuje się najlepiej. Unieruchomiony godzinami z powodu siedzenia przed monitorem choruje i boli – przypominają neurochirurdzy i ortopedzi. 98
  • Na tropach polskich imperiów 22 paź 2017, 20:00 Wielkość Polski to nie tylko troska polityków, lecz także obiekt historycznych fascynacji wydarzeniami, które często nigdy nie miały miejsca. 100
  • Nasz świat jest projekcją 22 paź 2017, 20:00 Jesteśmy tylko pikselami – mówi Rutger Hauer, opowiadając o pracy nad „Łowcą androidów”. – Historia nauczyła mnie, aby być milszym dla maszyn – dopowiada Ryan Gosling, gwiazda „Blade Runnera 2049”. 103
  • Sprywatniałem 22 paź 2017, 20:00 Pokora jest fragmentem elementarnego wychowania – mówi Marek Kondrat, choć na toruńskim festiwalu Tofifest odbierze nagrodę za twórczą niepokorność. 106
  • Wydarzenie 22 paź 2017, 20:00 MUZYKA Mędrzec rocka W wywiadach nie rozmawia już o Led Zeppelin, mimo że podobno proponował Page’owi wspólną pracę nad nową akustyczną płytą. Po ogromnym sukcesie countrowo-folkowego albumu z Alison Krauss 10 lat temu Robert Plant... 108
  • Koniecznie! 22 paź 2017, 20:00 architektura Bohater Plac Warszawa wciąż jest miastem w budowie. Wiążą się z tym wielkie emocje i pieniądze, a także szanse, których nie wolno zaprzepaścić. O tych problemach opowiada festiwal „Warszawa w budowie” organizowany... 109
  • Powyżej średniej 22 paź 2017, 20:00 opera Kuriozum warte przypomnienia Ponad 20 postaci w pięciu aktach, a każdy z nich rozgrywa się w innej rzeczywistości. Karuzela rozpoczynająca się w starożytnej Arkadii kończy się na współczesnym bankiecie.  Libretto pełne jest... 110
  • W mediach 22 paź 2017, 20:00 INTERNET Cisze i hałasy EVERY NOISE AT ONCE (HTTP://EVERYNOISE.COM/ENGENREMAP.HTML) TO CO PRAWDA UBOGI GRAFICZNIE, ale bogaty koncepcyjnie projekt mający na celu zebranie każdego możliwego gatunku muzycznego na jednym ekranie.  Na razie... 112

ZKDP - Nakład kontrolowany