Sprywatniałem

Sprywatniałem

Marek Kondrat (fot. TEODOR KLEPCZYNSKI / newspix.pl) / Źródło: Newspix.pl
Pokora jest fragmentem elementarnego wychowania – mówi Marek Kondrat, choć na toruńskim festiwalu Tofifest odbierze nagrodę za twórczą niepokorność.

Rozmawiał Artur Zaborski

Motywem tegorocznej edycji festiwalu Tofifest w Toruniu, gdzie został pan wyróżniony Złotym Aniołem za niepokorność twórczą, jest antybohater. Pan wcielił się w najsłynniejszego polskiego antybohatera – Adasia Miauczyńskiego. Macie cechy wspólne?

Oczywiście, że moje życie nie jest życiem Adasia Miauczyńskiego, natomiast ewidentnie są tam elementy wspólne. Od momentu, kiedy parę lat wcześniej z Markiem Koterskim poczęliśmy Adasia w – nomen omen – „Domie wariatów”, Koterski zawsze przesyła mi swoje scenariusze. I w tym momencie, jak w garbie Leśmianowskim, budzi się we mnie ten bohater i zaczyna wyżerać mi kiszki. Kto jeździ na nartach, ten wie, że jak się zbliża sezon narciarski, otwieramy szafę i patrzymy na buty narciarskie, to nas zaczynają od razu boleć nogi, bez nakładania. Tak jest z Koterskim i z jego bohaterem. Otwieram pierwszą stronę scenariusza i od razu zaczyna się ból żołądka.

Pytam, bo wśród moich kolegów po fachu, tak jak Adaś, uchodzi pan za trudnego i wymagającego interlokutora. Zdaje pan sobie z tego sprawę?

Nie mam tej świadomości. Uważam się za jednostkę raczej przystępną. A przynajmniej staram się taki być.

Być może dlatego, że obok Beaty Tyszkiewicz, Daniela Olbrychskiego i kilku innych osób jest pan postrzegany jako aktor, którego charakteryzuje wielki takt. Mówi się o panu „człowiek taktu”, „z innej epoki”. Czy ma pan poczucie, że przynależy do trochę innego świata?

Formy, zasady, sposób bycia kształtują się w dzieciństwie. Miałem dom, w którym o to dbano i przyjaciół podobnie ułożonych. Zatem świat oglądam z własnej perspektywy i mieszczę się w nim według własnych reguł. Pod tym względem niewiele się zmienia.

Jak z tej perspektywy patrzy pan na współczesność?

Nie da się jej ocenić dziś. Z cech czasu współczesnego po latach zostaje zaledwie kilka wartych odnotowania. Resztę sobie wyobrażamy. Staram się nie porównywać tak zwanych czasów, bo to nic nie daje poza goryczą i nostalgią i na ogół jest bardzo mylące. Nawet Andrzej Wajda, który rok temu od nas odszedł, nie zrozumiał „Psów” Władysława Pasikowskiego – nie mógł pojąć, jak bohaterem filmu może być ubek. Ten film to był dla niego szok. Później zrozumiał, że Pasikowski lepiej od niego wyczuł publiczność. Chętnie angażował go do innych swoich projektów.

Czy pan miał podobne doświadczenie w ocenie filmu albo serialu?

Dla mnie filmy czy seriale nie stanowią aż takiej siły kształtującej ludzkie postawy.

A aktorstwo je kształtuje? Czy to, że zrezygnował pan z niego, wpłynęło na to, jak pan ten zawód postrzega? Kiedyś kryło się pod nim coś innego niż teraz?

Z aktorstwem pożegnałem się świadomie i bez żalu. Zdefiniowałem tym samym swój stan ducha i własne potrzeby, a nie pojęcie aktorstwa. Jego funkcja zawsze jest taka sama. W Polsce wszystko zmienia się szybko i często, więc i nam się zdaje, że istnieją „inne czasy”, że zmieniają się zasady i role. Pewnie coś się zmienia, ale to raczej korekty powierzchowne, nienaruszające fundamentów.

W wielu wspomnieniach z planów powraca opinia o Marku Kondracie „człowiek pokorny”. Czy rzeczywiście ona pana charakteryzuje? Nagrodę w Toruniu na festiwalu Tofifest dostał pan przecież za niepokorność.

Pokora jest fragmentem elementarnego wychowania: poza tobą są inni ludzie, nie oceniaj ich zbyt łatwo, traktuj ich na swoim poziomie i tak dalej. Tego mnie nauczono i tak staram się postępować, jednak festiwalową nagrodę traktuję jako wyróżnienie za wybory zawodowe, a nie sposób bycia.

Pasję do aktorstwa zamienił pan na pasję do wina. A mnie zawsze kojarzył się pan z whisky, odkąd usłyszałem opowieść Anny Seniuk, jak to państwo jeszcze na studiach pojechaliście za granicę, gdzie jedliście palcami, bez sztućców, po czym pan stwierdził, że trzeba się odkazić i namówił wszystkich na zakup whisky.

Pamiętam dobrze tę historię. Z przedstawieniem „Męża i żony” według Aleksandra Fredry polecieliśmy do Australii w składzie: Ania Seniuk, Ania Dymna, Andrzej Kopiczyński i ja. Przystanek mieliśmy w Bangkoku. Czas był trudny, po stanie wojennym, byliśmy bez pieniędzy i gwarancji dostania się na samolot do Melbourne. Whisky miało więc rolę odkażającą tak ciało, jak i skołatane nerwy.

Dziś też stosuje ją pan w tym celu?

Dziś korzystam z jej wdzięku raczej rzadko. Wolę wino, choć nie jest ono wyborem samego trunku, ale raczej pewnej filozofii.

Czy ta filozofia pozwoliła panu nauczyć się czegoś także o sobie samym?

Nauczyłem się tego, że najtrudniej określić samego siebie: kim jestem, co lubię, co mnie uwiera, czy jestem w stanie podejmować decyzje sam, czy stać mnie jedynie na płynięcie z prądem. Nauczyłem się innej oceny czasu. Wino ma swój czas przeszły i czas oczekiwania. Z człowiekiem jest podobnie, ale to, kiedy uzna swój czas za przeszły, zależy w dużej mierze od niego.

Znajomy winiarz powiedział mi, że odkąd zajmuje się produkcją wina, nie wie, co to nuda, bo w tym fachu nieustannie coś się dzieje.

Nuda jest pojęciem względnym. Ktoś uzna, że patrzenie na drzewo jest nudne, a mnie to sprawia przyjemność. Jeśli pan się z tym zgodzi, to tak – często się nudzę.

Ostatnio z trunków, tak jak z filmów, uczy się turystów kultury kraju i narodu. Szalenie popularne w Polsce są teraz tak zwane vodka tour, czyli oprowadzania po knajpach, w których podaje się wódkę i zapoznaje z jej historią połączoną z historią kraju, obyczajowości, kultury właśnie. Czy przez wino też można by się tego uczyć?

Myślę, że przez wino przede wszystkim, bo towarzyszy ono człowiekowi najdłużej. Kiedyś warunkowało jego życie i rozwój, gdy o zdrową wodę było trudno. Dzięki niemu człowiek odkrywał nowy świat. Nie znam vodka tour, ale myślę, że wiedza zdobyta dzięki nim jest nieco ograniczona.

Na Tofifest mówił pan na spotkaniu z widzami o powtarzalności i ciągłości, że one są czymś, co wiąże się z winiarstwem. A mnie się wydaje, że przecież charakteryzują też aktorstwo, zwłaszcza teatralne.

Nie widzę żadnych punktów wspólnych między tymi profesjami. Przeciwnie. Aktorstwo kojarzy mi się z przeżyciem doraźnym, silnym, czasem wyjątkowym, ale chwilowym. Po wielkich uniesieniach światła na scenie gasną, człowiek wraca do realnego świata. Widz i aktor prywatnieją. Wino jest tworem natury, któremu człowiek – dzięki swojej pasji i talentowi – nadaje kształt. Jest więc i tu kreacja, ale nie ma ona wpływu na to, co da natura. Powtarzalność jest tu cechą główną: kwitnienie, owocowanie, zbiór i tak dalej. Ciągłość zaś – czyli to, co mnie najbardziej w winiarstwie frapuje – to rodowa sztafeta. Kolejne generacje w tym samym miejscu.

Wiele pana fanów i kolegów wierzy w to, że wróci pan do grania. Wspomniał pan, że Marek Koterski nadal przysyła panu swoje scenariusze z propozycją roli.

Przysyłał. Już tego nie robi. Może słusznie uznał, że mnie nie nawróci. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 43/2017
Więcej możesz przeczytać w 43/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 43/2017 (1808)

  • Pozwalajcie dzieciom krzyczeć 22 paź 2017, 20:00 Zaczęło się od zdjęć na Facebooku. Ubrane na czarno kobiety publikowały selfie z hashtagiem CzarnyProtest – tak podawał „Wprost” 2 października 2016 r. Pisaliśmy, że w kobietach coś pękło, że nie chodzi tylko o bezwzględny... 4
  • Niedyskrecje parlamentarne 22 paź 2017, 20:00 ELIZY OLCZYK I JOANNY MIZIOŁEK W PiS mówi się, że Witolda Waszczykowskiego (na zdj.) w fotelu szefa MSZ może zastąpić Adam Bielan. Ale zdaniem przeciwników wicemarszałka Senatu, to „zbyt duża nagroda dla zdrajcy” WITOLD... 8
  • Czy Benedykt umiera? 22 paź 2017, 20:00 Benedykt XVI nie odprawia już sam mszy świętej i ma kłopoty z samodzielnym staniem – taka informacja zelektryzowała katolików na całym świecie. Spekulacje na temat jego złego stanu zdrowia wzmogły się po opublikowaniu zdjęć... 12
  • Gdzie ta izolacja Polski? 22 paź 2017, 20:00 TEZA O POGŁĘBIAJĄCEJ SIĘ NIEUCHRONNIE IZOLACJI POLSKI W UE JEST ULUBIONYM PALIWEM OPOZYCJI. Jakież musiało być więc zdumienie wielu w Polsce, gdy przy okazji zeszłotygodniowego szczytu w Brukseli przewodniczący Rady Europejskiej Donald... 13
  • Obraz tygodnia 22 paź 2017, 20:00 8 mld dolarów wyda w przyszłym r o k u Ne t fl i x na produkcję filmów i seriali Wygrany Adam Bodnar TK po dwóch latach przychylił się do wniosku rzecznika praw obywatelskich i orzekł, że „eksmisja na bruk” jest niezgodna z... 14
  • Misjonarz wolności 22 paź 2017, 20:00 Gęsty szpaler ludzi – uśmiechniętych i spłakanych. I oklaski. Myślałem, że ktoś ważny idzie za mną. Ale to były oklaski na powitanie pierwszego w historii tego zakładu księdza przekraczającego jego bramy, oklaski dla Kościoła,... 15
  • Zdarzyło się jutro 22 paź 2017, 20:00 MARIUSZ CIEŚLIK I ROBERT GÓRSKI, KABARET MORALNEGO NIEPOKOJU Kawior, podróże i rezydencja – będącmłodą lekarką. JUŻ WIADOMO, KIM SĄ STRAJKUJĄCY LEKARZE REZYDENCI. TVP Info wykryła, że jedzą kanapki z kawiorem i bywają za... 16
  • Robi się kolorowo 22 paź 2017, 20:00 Nie tylko w polityce i na ulicy. Kolor pojawia się na okładkach tygodnika „Wprost”. W 1990 r. startuje też Lista najbogatszych Polaków oraz nagrody Kisiela. 18
  • Z czego pan, pani naprawdę żyje? 22 paź 2017, 20:00 „Wprost” nie wstydził się rozmawiać o pieniądzach. Zarówno tych dużych, jak i małych. I to był znak, że skończyły się czasy, w których wszyscy mieli mieć po równo. 19
  • Jak się molestuje w Polsce 22 paź 2017, 20:00 W Sejmie, show-biznesie, w szkole, na ulicy. Okazało się, że polskie kobiety są masowo molestowane. Tylko wcześniej o tym nie mówiły. 20
  • Byłam molestowana. Ja też. 22 paź 2017, 20:00 Opowiedziałam o tym, że byłam molestowana, by uświadomić innym ofiarom, że to nie one mają się wstydzić. I to nie one są winne i brudne. 25
  • Marzenia to za mało 22 paź 2017, 20:00 Zmiany w służbie zdrowia naruszają różne interesy – mówi minister Konstanty Radziwiłł oraz deklaruje zrozumienie dla lekarzy rezydentów, wyjaśnia sens powstania sieci szpitali i wylicza kolejne miliardy złotych na leczenie Polaków. 28
  • Polityczna singielka 22 paź 2017, 20:00 Joanna Mucha napisała program dla całej opozycji. Zdaniem niektórych to preludium do nowej inicjatywy politycznej, która może się okazać gwoździem do trumny Platformy Obywatelskiej. 34
  • Pilna misja Zalewskiej 22 paź 2017, 20:00 JAN ROKITA Bogu dzięki Warszawa ciągle różni się od Budapesztu. Najnowszym tego dowodem może być sposób podejścia węgierskiego i polskiego rządu do kwestii nowej ukraińskiej ustawy oświatowej. Prezydent Petro Poroszenko podpisał... 38
  • Meandry rosyjskiej propagandy 22 paź 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Aby zrozumieć rosyjską politykę propagandową, trzeba pokusić się o jej analizę w okresie co najmniej trzech lat. W zasadzie jej oblicze znamy od zawsze. Nigdy jednak ofensywa Rosjan w przestrzeni... 40
  • Wagon trzeciej klasy wyje ostatkiem sił 22 paź 2017, 20:00 W 2019 r. Partia Razem wejdzie do parlamentu. A w perspektywie sześciu lat nowa lewica zawalczy o władzę – zapowiada Adrian Zandberg, jeden z liderów Partii Razem. 42
  • CEP-em w kierowców 22 paź 2017, 20:00 Jeżeli czeka cię wizyta w wydziale komunikacji, zrób to szybko. 13 listopada ma wejść w życie nowy system informatyczny i wiele wskazuje na to, że nie zadziała. Kierowców może czekać horror. 46
  • Programowanie to nasza broń kobieca 22 paź 2017, 20:00 Kto potrafi programować, ten będzie miał władzę. Prawie 90 proc. programistów to mężczyźni. Django Girls chcą to zmienić. 49
  • Jaka piękna katastrofa 22 paź 2017, 20:00 Rok temu na rynku zadebiutowały cztery nowe stacje telewizyjne. I kiepsko im idzie. Ich nadawcy tną koszty i szukają winnego. 52
  • Firmowe opowieści 22 paź 2017, 20:00 Bez zniewalającej historii nie osiągniesz sukcesu w biznesie. Wylądujesz w worku z innymi firmami podobnymi do twojej – mówi Matthew Luhn, doradca Google’a, BMW i Adidasa. 56
  • Rodziny Kulczyków domek w górach 22 paź 2017, 20:00 185 mln dolarów, czyli grubo ponad 660 mln zł – tyle jest warta obłędna 185 rezydencja rodziny Kulczyków w Szwajcarii. Nieruchomość położona w Alpach, niedaleko znanego kurortu narciarskiego St. Moritz jest najdroższą w całej... 58
  • Wielkie gwiazdy i premiery na Warsaw Moto Show 22 paź 2017, 20:00 Tego wydarzenia z pewnością nie mogą przegapić miłośnicy motoryzacji. III targi Warsaw Moto Show w Ptak Warsaw Expo odbędą się 27-29 października w podwarszawskim Nadarzynie. 59
  • Europa na celowniku chińskich komunistów 22 paź 2017, 20:00 Zjazd Komunistycznej Partii Chin zatwierdził plany ekspansji na najbliższe pięć lat. Wobec oporu USA głównym celem podboju gospodarczego będziemy my. Czyli Europa. 60
  • Co ma Trump do Weinsteina 22 paź 2017, 20:00 W wojnie z prezydentem USA i z konserwatywną Ameryką przybywa ofiar po stronie liberalnej opozycji. Hollywoodzka afera z molestowaniem aktorek sięgnęła elit Partii Demokratycznej. 64
  • Innowacyjność we krwi 22 paź 2017, 20:00 Niemal 500 nominowanych firm i ponad 100 wręczonych statuetek to bilans Innowatorów Wprost, które zostały wręczone już po raz siódmy. 70
  • DNA innowacji 22 paź 2017, 20:00 Innowacje i nowe technologie są kluczowymi elementami rozwoju Grupy Enea. 72
  • Przełomowe terapie 22 paź 2017, 20:00 Wszystkie nasze działania mają na celu poprawę sytuacji polskich pacjentów – mówi Magda Lisiecka, country director, Janssen-Cilag Polska. 73
  • Technologie dla finansów 22 paź 2017, 20:00 Innowator Wprost 2017 w kategorii finanse został przyznany it Card, firmie, która łączy osiągnięcia technologii z potrzebami branży. 74
  • Targi bez końca 22 paź 2017, 20:00 Sukces firmy Superexpo.com, która pierwsza zdigitalizowała zwiedzanie targów, to dowód na to, że nawet tak tradycyjna branża jak wystawiennicza potrzebuje nowatorskich rozwiązań. 75
  • Instytut zdrowego zarządzania 22 paź 2017, 20:00 W Instytucie Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi nauka i troska o pacjentów idzie w parze z nowoczesnym zarządzaniem. 76
  • Przedsionek dużej giełdy 22 paź 2017, 20:00 NewConnect ma dziesięć lat i dość burzliwą historię. Były na nim spółki, które dały zarobić nawet kilka tysięcy procent, ale i takie, które zbankrutowały. Jednak wielu firmom, dzięki małej giełdzie, udało się przejść na duży parkiet. 79
  • High-tech dewelopera 22 paź 2017, 20:00 Inwestycje dewelopera Terra Casa udowadniają, że ultranowoczesne rozwiązania w budownictwie to standard, którego oczekują klienci. 82
  • Psychologia w służbie biznesu 22 paź 2017, 20:00 Jest pionierem e-learningowych kampanii digital marketingowych w tej części Europy, a jego firma rusza na podbój rynku w USA. Te działania doceniło jury Innowatorów Wprost 2017, które przyznało dr. Mateuszowi Grzesiakowi nagrodę w kategorii dobre geny innowacji. 83
  • Przyszłość mobilności 22 paź 2017, 20:00 Future Of The Mobility – pod takim hasłem odbyła się kolejna edycja Round Table Mixer. 84
  • Innowacyjne geny Lotosu 22 paź 2017, 20:00 Innowacje są filarem strategii Grupy Kapitałowej LOTOS i elementem jej biznesowego DNA. 86
  • Dobry pomysł na elektryka 22 paź 2017, 20:00 Dobry pomysł na car-sharing samochodów elektrycznych powinien uwzględnić braki w infrastrukturze ładowania tych aut. 88
  • Sektor TSL na fali trudnej hossy 22 paź 2017, 20:00 Popyt na ich usługi logistyczne szybko rośnie, jednak brakuje rąk do pracy w tej branży , a przepisy i rynek dyktują logistykom coraz trudniejsze warunki. 90
  • O biomarkerach i czekoladkach 22 paź 2017, 20:00 Innowacje dotyczące zdrowia to nie tylko nowe leki. To również żywność funkcjonalna, nowoczesne ekstrakty i biomarkery. 94
  • Odręczny podpis elektroniczny 22 paź 2017, 20:00 Od dekady wróżymy papierowi koniec, on jednak ma się dobrze. Nawet jeśli do czytania książek używamy czytników, podpisujemy się wciąż na papierze. Czas to zmienić! 95
  • Szpiczak – choroba przewlekła? 22 paź 2017, 20:00 Dzięki nowym terapiom szpiczaka możemy dziś traktować jak chorobę przewlekłą, a nie wyrok. 96
  • Kręgi (bez) bólu 22 paź 2017, 20:00 Kręgosłup to narząd ruchu i w ruchu czuje się najlepiej. Unieruchomiony godzinami z powodu siedzenia przed monitorem choruje i boli – przypominają neurochirurdzy i ortopedzi. 98
  • Na tropach polskich imperiów 22 paź 2017, 20:00 Wielkość Polski to nie tylko troska polityków, lecz także obiekt historycznych fascynacji wydarzeniami, które często nigdy nie miały miejsca. 100
  • Nasz świat jest projekcją 22 paź 2017, 20:00 Jesteśmy tylko pikselami – mówi Rutger Hauer, opowiadając o pracy nad „Łowcą androidów”. – Historia nauczyła mnie, aby być milszym dla maszyn – dopowiada Ryan Gosling, gwiazda „Blade Runnera 2049”. 103
  • Sprywatniałem 22 paź 2017, 20:00 Pokora jest fragmentem elementarnego wychowania – mówi Marek Kondrat, choć na toruńskim festiwalu Tofifest odbierze nagrodę za twórczą niepokorność. 106
  • Wydarzenie 22 paź 2017, 20:00 MUZYKA Mędrzec rocka W wywiadach nie rozmawia już o Led Zeppelin, mimo że podobno proponował Page’owi wspólną pracę nad nową akustyczną płytą. Po ogromnym sukcesie countrowo-folkowego albumu z Alison Krauss 10 lat temu Robert Plant... 108
  • Koniecznie! 22 paź 2017, 20:00 architektura Bohater Plac Warszawa wciąż jest miastem w budowie. Wiążą się z tym wielkie emocje i pieniądze, a także szanse, których nie wolno zaprzepaścić. O tych problemach opowiada festiwal „Warszawa w budowie” organizowany... 109
  • Powyżej średniej 22 paź 2017, 20:00 opera Kuriozum warte przypomnienia Ponad 20 postaci w pięciu aktach, a każdy z nich rozgrywa się w innej rzeczywistości. Karuzela rozpoczynająca się w starożytnej Arkadii kończy się na współczesnym bankiecie.  Libretto pełne jest... 110
  • W mediach 22 paź 2017, 20:00 INTERNET Cisze i hałasy EVERY NOISE AT ONCE (HTTP://EVERYNOISE.COM/ENGENREMAP.HTML) TO CO PRAWDA UBOGI GRAFICZNIE, ale bogaty koncepcyjnie projekt mający na celu zebranie każdego możliwego gatunku muzycznego na jednym ekranie.  Na razie... 112

ZKDP - Nakład kontrolowany