To się nie mogło udać

To się nie mogło udać

Gnębienie Katalończyków to mit – mówi Francisco de Borja Lasheras z European Council on Foreign Relations.

Rozmawiała Anna Gwozdowska

Madryt przejął kontrolę nad zbuntowaną Katalonią. Co dalej?

Premier Rajoy zarządził w autonomii nowe wybory. To może być początek normalizacji. Ostatnio nawet kataloński dziennik „La Vanguardia” ostro skrytykował Puigdemonta i równocześnie podziękował Rajoyowi za ochronę praw wszystkich Katalończyków. Oczywiście do rozwiązania kryzysu jest jeszcze daleko, ale już widać światełko w tunelu.

Czego można się spodziewać w ciągu najbliższych tygodni?

Napięcie społeczne będzie spadać.

Hiszpanie nie wyprowadzą wojska na ulice?

Jak dotąd nie było takiej potrzeby, zresztą nikt w Madrycie nie chce użycia siły przeciwko Katalończykom.

I naprawdę wierzy pan w to, że Katalończycy tak po prostu zapomną o deklaracji niepodległości?

A była pani kiedyś w Barcelonie? Jeśli tak, to pewnie pani zauważyła, że rządzą tam Katalończycy, a nie Hiszpanie. Carles Puigdemont i katalońska elita polityczna rządzili Katalonią praktycznie samodzielnie, i to twardą ręką. Mimo to separatystom udało się stworzyć romantyczną opowieść o tym, że Katalończycy są ofiarą hiszpańskiej opresji. Inna sprawa, że agresywna interwencja hiszpańskiej policji w trakcie referendum z 1 października tę narrację wzmocniła, przynosząc przy okazji separatystom międzynarodowy rozgłos.

Katalonia nie doczekała się jednak zagranicznego wsparcia. Dlaczego?

Rząd w Madrycie może nie najlepiej radzi sobie z komunikacją społeczną, ale jest dobry w dyplomacji. Poza tym separatyści katalońscy złamali wszelkie możliwe prawa. W tej sytuacji mogła ich wesprzeć najwyżej Wenezuela.

W co wierzyli Katalończycy, którzy wyszli tak tłumnie na ulice?

Wielu Katalończyków rzeczywiście miało nadzieję, że Katalonia wybije się na niepodległość, a Zachód ją uzna.

Tymczasem to się po prostu nie mogło wydarzyć, w każdym razie na pewno nie w tym pokoleniu. Jednak niektórzy uwierzyli w propagandę, a teraz mogą się czuć oszukani. Będą się z tego zawodu leczyć latami. Może inaczej wyglądałaby cała ta sytuacja, gdyby, tak jak to miało miejsce choćby w Słowenii w 1989 r., niepodległość poparła zdecydowana większość Katalończyków.

A nie było tak? Za niepodległością opowiedziało się 90 proc. głosujących.

Ale głosowała nawet nie połowa Katalończyków. Rzekome większościowe poparcie dla niepodległości to kolejny mit stworzony przez separatystów. Oni posługują się kłamstwami i półprawdami. Trochę podobnie jak rosyjska propaganda, która walki na Donbasie tłumaczy nierespektowaniem praw jego rosyjskojęzycznych mieszkańców, co oczywiście nie jest prawdą.

Czy w próbie oderwania Katalonii od Hiszpanii mogli maczać palce Rosjanie?

Coś jest na rzeczy. Rosyjskie media, takie jak Sputnik, rozpowszechniały nieprawdziwe informacje na temat Katalonii, które miały sprawić wrażenie, że demokracja na Zachodzie kuleje, że Zachód się rozpada. Można było na przykład usłyszeć dyskusje o tym, dlaczego Kosowo mogło uzyskać niepodległość, a odmawia się tego samego Katalonii.

Czy separatyści ostatecznie przegrali?

Jest zbyt wcześnie, żeby odpowiedzieć na takie pytanie. Z drugiej strony, połowa zaplecza Puigdemonta przygotowuje się do grudniowych wyborów. Santi Vila, były minister katalońskiego rządu i umiarkowany zwolennik niepodległości, chce kandydować z listy katalońskich demokratów PDeCAT. Czyż nie jest to symboliczne?

Skąd taka szybka zmiana?

Separatyści zostali zaskoczeni. Nie byli przygotowani na tak szybką decyzję Madrytu o wyborach. W ten sposób premier Rajoy wytrącił im z ręki argument o niedostatku demokracji w Katalonii. W tym sensie premier ograł separatystów, choć z drugiej strony trudno przewidzieć wyniki wyborów. System wyborczy w Katalonii premiuje akurat te okręgi wyborcze, m.in. duże miasta, które mocno wspierają niepodległość.

Społeczne poparcie dla secesji jest chyba spore?

Nie zawsze tak było. Separatyści mogli liczyć najwyżej na 20 proc. w parlamencie i nagle, w ciągu ostatnich kilku lat, niepodległość Katalonii stała się lekarstwem na wszystko dla 35 proc. katalońskich polityków: od konserwatystów po przeciwników kapitalizmu i antyunijną lewicę, taką jak CUP (Candidatura d’Unitat Popular). Notabene to jej 10 posłom Puigdemont zawdzięczał swoje stanowisko, bo separatyści mieli w rozdrobnionym katalońskim parlamencie tylko niewielką przewagę.

Czy naprawdę nie dało się wcześniej dogadać z władzami Katalonii?

Rząd w Madrycie starał się przekonać Puigdemonta do rozpisania przyspieszonych wyborów. Prosił go o to także kataloński biznes. Sęk w tym, że Puigdemont i inni twardogłowi z jego otoczenia chcieli rozmawiać wyłącznie na temat niepodległości. Tymczasem Rajoy nie mógł się zgodzić na referendum w sprawie niepodległości, bo działałby wbrew konstytucji. Oni o tym wiedzieli i dlatego zastosowali taktykę przypierania hiszpańskiego rządu do muru, licząc na to, że każda nerwowa reakcja Madrytu posłuży za dowód hiszpańskiego ucisku Katalonii.

Autonomia rzeczywiście nie jest tym samym co niepodległe państwo.

Niepodległość wcale nie cieszy się poparciem większości Katalończyków. Kiedy 27 października kataloński parlament ogłaszał niepodległość, sala obrad była w połowie pusta, bo opozycja w proteście przeciwko głosowaniu opuściła budynek.

A co się stanie, jeśli Puigdemont stworzy kataloński rząd na uchodźstwie?

Jego kariera polityczna już się praktycznie skończyła. Proszę sobie wyobrazić, że po ogłoszeniu niepodległości widziano go z przyjaciółmi na piwie, w Gironie, bastionie separatystów, a następnego dnia umieścił na swoim koncie zdjęcie budynku katalońskiego parlamentu Generalitat, sugerując, że się tam znajduje, choć przebywał już wtedy w Belgii. Czy potrzebny jest jakiś dodatkowy komentarz? g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 45/2017
Więcej możesz przeczytać w 45/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 45/2017 (1810)

  • Życzenia dla Polski 5 lis 2017, 20:00 JACEK POCHŁOPIEŃ, redaktor naczelny Polsko, nie jesteś ty już niewolnicą! (…) Nie przyszły ciebie poprzeć karabiny Ni wiodły za cię bój komety w niebie, Ni z Jakubowej zstąpiły drabiny W pomoc anioły. Powstałaś przez siebie! W... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 5 lis 2017, 20:00 ZANOSI SIĘ NA TO, ŻE W TYM TYGODNIU ZAPADNĄ NARESZCIE DECYZJE DOTYCZĄCE REKONSTRUKCJI RZĄDU, a nawet zostaną ogłoszone, co zakończy wielotygodniowe spekulacje na ten temat. Ryszard Terlecki, wicemarszałek Sejmu i szef klubu PiS,... 6
  • Obraz tygodnia 5 lis 2017, 20:00 100 – tyle lat, wg Światowego Forum Ekonomicznego, zajmie światu osiągnięcie równości płci w życiu społecznym i gospodarczym Wygrany „Trzy kolory. Czerwony” znalazł się na 2. miejscu listy najlepszych filmów wszech czasów... 8
  • Info radar 5 lis 2017, 20:00 Pogranicze będzie centrum biznesu Suwałki stają się centrum biznesowym północno-wschodniej części Polski i jednocześnie pomostem łączącym przedsiębiorców z kraju oraz z Rosji, Litwy, Łotwy i Białorusi. Wyjątkowe położenie... 12
  • Jawne przez tajne 5 lis 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI Władza, jeśli chce utajnić przed obywatelami jakąś sprawę, to nadaje jej klauzulę poufności. Tak było, kiedy prezydent Hanna Gronkiewicz-Waltz kilka lat temu nadała klauzulę tajności przedwstępnej umowie prywatyzacyjnej... 12
  • Dwie wątroby Mariana. I inne pomnikowe bzdury. 5 lis 2017, 20:00 CAŁY ŚWIAT JUŻ WIE, ŻE HARVEY WEINSTEIN MOLESTOWAŁ KOBIETY. Jest producentem filmowym, właścicielem wytwórni filmowej, pracuje w Hollywood, robi filmy, które zdobywają Oscary, i może wykreować gwiazdę. W sumie kto miał molestować,... 14
  • Lewo 5 lis 2017, 20:00 prof. Magdalena Środa, filozofka, feministka Szczęsny NIECZĘSTO STOIMY W OBLICZU WYDARZEŃ, KTÓRYCH NIE SPOSÓB ZINTERPRETOWAĆ, a których wymowa jest silniejsza niż jakakolwiek interpretacja. Piotr Szczęsny ze swoim aktem samospalenia... 16
  • Prawo 5 lis 2017, 20:00 Dżihad dnia niepodległości PAMIĘTACIE? ARNOLD TOYNBEE (BOŻE, PRAWIE STO LAT TEMU!), odwołując się do starożytnego Rzymu (Boże, to jeszcze dawniej!), uważał, że późne imperium rzymskie stanowiło „państwo uniwersalne”: zmęczone... 16
  • Wprost do celu 5 lis 2017, 20:00 W 1992 r. „Wprost” kończy 10 lat. Po raz pierwszy wybiera Człowieka Roku i umacnia swoją pozycję na rynku wydawniczym, docierając co tydzień do 1,5 mln czytelników! 18
  • Mówią, że spałam z połową parlamentu 5 lis 2017, 20:00 Polski parlament przypomina bombę erotyczną, wyczuwa się w nim seksualne napięcie – mówiła w 1992 r. Marzena Domaros vel Anastazja Potocka, bohaterka największejpolitycznej seksafery III RP. 19
  • Bohaterka największej politycznej seksafery III RP: Mówią, że spałam z połową parlamentu 7 lis 2017, 19:14 Polski parlament przypomina bombę erotyczną, wyczuwa się w nim seksualne napięcie – mówiła w 1992 r. Marzena Domaros vel Anastazja Potocka, bohaterka największej politycznej seksafery III RP. 19
  • Wigilijny opłatek narodowej zgody 5 lis 2017, 20:00 Czy Jarosław Kaczyński i Lech Wałęsa potrafią podać sobie rękę do zgody? Lista uczestników takiej uroczystości może być dłuższa, niech politycy zrobią Polakom prezent na święta – mówi Mieczysław Wachowski, owiany legendą doradca, minister stanu oraz szef gabinetu prezydenta... 20
  • Czuję się współwinna 5 lis 2017, 20:00 – My to przeżyjemy jako naród. Społeczeństwo się odbuduje i wymiecie tych PiS-owców z Dudą na czele – mówi prof. Jadwiga Staniszkis, socjolog. 26
  • Szkoła janczarów 5 lis 2017, 20:00 JAN ROKITA Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury stworzył niemal dekadę temu minister Zbigniew Ćwiąkalski. I można się domyślać, iż fakt, że Ćwiąkalski jest profesorem prawa na UJ, nie był bez znaczenia dla umieszczenia jej... 29
  • Jesteśmy bardziej podzieleni niż przed wojną 5 lis 2017, 20:00 Martwię się o obóz dobrej zmiany. Głębokich reform sądownictwa nie można robić bez wsparcia środowiska sędziowskiego, traktując je jako ludzi do wymiany – mówi Jan Olszewski, były premier. 30
  • Czy Polska sama się obroni? 5 lis 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK generał broni Musimy mieć armię, która będzie w przyszłości zdolna sama obronić ojczyznę” – powiedział jeden z ważnych polityków. Deklaracja polityczna, lecz militarnie niemożliwa do zrealizowania nawet za 10... 34
  • Nie jestem żołnierzem Kościoła 5 lis 2017, 20:00 Jest wiele przykazań kościelnych, które dzisiaj nie mają żadnego znaczenia. Wszystko to trzeba przemyśleć od nowa, część zlikwidować. To trudny moment dla ludzi małej wiary – mówi ks. Adam Boniecki, redaktor senior „Tygodnika Powszechnego”. 37
  • Nowe kobiety Kaczyńskiego 5 lis 2017, 20:00 Annę Siarkowską, Małgorzatę Janowską i Andżelikę Możdżanowską – trzy posłanki, które niedawno dołączyły do obozu Zjednoczonej Prawicy, łączy to, że dobrze wiedzą, czego chcą i potrafią to zdobywać. 40
  • Jak lis został stróżem kurnika 5 lis 2017, 20:00 Sprawa zwrotu kamienicy przy Nabielaka odsłania wszystkie aspekty afery reprywatyzacyjnej. 44
  • Wszystko, co najważniejsze 5 lis 2017, 20:00 Jest jak jest i robię to, co mam zrobić – o roli ojca i opiece nad nieuleczalnie chorą córką Julią opowiada Adam Pokorski. 47
  • Dlaczego ludzie wierzą Jerzemu Ziębie 5 lis 2017, 20:00 W zeszłym tygodniu pisaliśmy o fenomenie popularności naczelnego uzdrowiciela RP. Teraz dr Krzysztof Puchalski wyjaśnia, dlaczego oficjalna medycyna nie zaspokaja potrzeb pacjentów. 50
  • Jak on manipuluje 5 lis 2017, 20:00 KOMENTARZ SZYMON KRAWIEC „Artykuł pisany jest na zlecenie... nie wiem tylko czyje, bo oczywiście tego mi nie powiedziano” – to pierwsza reakcja Jerzego Zięby na okładkowy tekst z zeszłego tygodnia. Jeszcze w niedzielę, 29... 51
  • Życie i śmierć eleganckiego mordercy 5 lis 2017, 20:00 Stworzona przez Krzysztofa Langa w filmie „Ach, śpij kochanie” sylwetka wielokrotnego zabójcy Władysława Mazurkiewicza to pomieszanie fikcji i prawdy. 52
  • Edycja Limitowana – Jerzy Dudek 6 lis 2017, 8:59 CITIZEN prezentuje serię 500 numerowanych zegarków sygnowanych przez Jerzego Dudka - dostępnych tylko w Polsce. 55
  • Królowie pieniądza 5 lis 2017, 20:00 Waszyngtoński prawnik „bez poglądów” Jerome Powell będzie nowym szefem amerykańskiego banku centralnego. Będzie miał większą władzę, niż większość polityków mogłaby sobie zamarzyć. 56
  • Hossa Bessa 5 lis 2017, 20:00 346 metrów sprzedane 5,15 mld dolarów – za taką kwotę Li Ka-shing, najbogatszy człowiek w Hongkongu, sprzedał swój drapacz chmur The Center. Nabywcą została spółka zarejestrowana na brytyjskich Wyspach Dziewiczych. Li Ka-shing... 60
  • Prawdziwe święto przemysłu 5 lis 2017, 20:00 Druga edycja Targów Innowacyjnych Rozwiązań Przemysłowych Warsaw Industry Week odbędzie się w Ptak Warsaw Expo 14–16 listopada. 61
  • Prawo i firma 5 lis 2017, 20:00 Polscy przedsiębiorcy niechętnie korzystają z rad prawników. Ze szkodą dla siebie i własnego biznesu. 62
  • Know How 5 lis 2017, 20:00 Telewizja z obrazu Rzadko zdarza się urządzenie tak niecodzienne. Samsung pokazał telewizor The Frame, który oprócz pełnienia tradycyjnej roli odbiornika jest też po prostu obrazem. Możemy go zawiesić na ścianie lub postawić na... 63
  • Drugie życie małej czarnej 5 lis 2017, 20:00 360 mln zł przychodu i 20 mln zł zysku w 2016 r. to bilans Grupy VIVE. O tym, jak działa branża handlu odzieżą używaną, mówi Agnieszka Servaas, wiceprezes zarządu VIVE Textile Recycling. 64
  • Koniec katalońskiej jesieni 5 lis 2017, 20:00 Sytuacja w Katalonii wraca do punktu wyjścia. Polityków, którzy doprowadzili do ogłoszenia niepodległości, czekają procesy, a w grudniu w zbuntowanej autonomii odbędą się nowe wybory. 67
  • To się nie mogło udać 5 lis 2017, 20:00 Gnębienie Katalończyków to mit – mówi Francisco de Borja Lasheras z European Council on Foreign Relations. 68
  • USA: rosyjska ruletka 5 lis 2017, 20:00 Wpływy rosyjskie w Stanach sięgają dalej, niż wyobrażają to sobie najwięksi wrogowie Donalda Trumpa. Na celowniku obok prezydenta są już nie tylko Clintonowie i Barack Obama, ale nawet FBI. 70
  • Bo oni mieszkają w gettach... 5 lis 2017, 20:00 EWA WANAT Turcy się w Niemczech nie integrują. Multi-kulti nie działa. Po zeszłorocznych demonstracjach niemieckich Turków wyrażających poparcie dla Erdoğana nawet w liberalnych mediach pojawiły się głosy, że może należałoby... 73
  • Sporny Dzień Niepodległości 5 lis 2017, 20:00 11 listopada stał się świętem państwowym w Polsce dopiero w 1937 r. Wcześniej obozy polityczne świętowały różne daty, dzisiaj walczą o to, by tę jedną świętować po swojemu. 74
  • Żyj, kochaj i lecz się 5 lis 2017, 20:00 Ze schizofrenią można normalnie żyć i pracować. Warunkiem jest wczesne rozpoznanie choroby, prawidłowe leczenie i systematyczne przyjmowanie leków. 76
  • Tak hartowała się stal 5 lis 2017, 20:00 Zamieszanie wybuchło, gdy Katarzyna Nosowska ogłosiła zawieszenie zespołu. Jeśli Hey miałby nie wrócić, byłby to koniec zjawiska, które wybuchło z siłą, jakiej polska scena muzyczna nie widziała. 78
  • Ludzki pan 5 lis 2017, 20:00 Szykując się do roli Thora, Chris Hemsworth inspirował się Mikiem Tysonem. Bo i bohater filmu to mniej nordycki bóg, a bardziej człowiek, nawet jeśli z przedrostkiem super. 82
  • Czasem najważniejsza jest prostota 5 lis 2017, 20:00 Napędzają mnie ludzie i ich historie. Dlatego moja najnowsza płyta nosi tytuł „Gatunek L” – mówi raper Grubson. 84
  • Wydarzenie 5 lis 2017, 20:00 Nędznicy na bogato Nawet jeśli ktoś – co trudno sobie wyobrazić – nie czytał powieści Victora Hugo, to i tak zna historię Jeana Valjeana, który po kradzieży bochenka chleba na wiele lat trafia na galery. Nieludzka kara zmienia go w... 86
  • Film 5 lis 2017, 20:00 Brunatna Polska Andrzej Jakimowski, autor m.in. „Zmruż oczy”, nie odnajduje już w rzeczywistości poezji. „Pewnego razu w listopadzie” jest filmem oschłym, wydartym ze współczesności. Ważnym. Grana przez Agatę Kuleszę nauczycielka... 88
  • Muzyka 5 lis 2017, 20:00 W góry po latach Zmarły w 2013 r. Wojciech Kilar, wybitny kompozytor, w latach 70. dokonał zwrotu w swej twórczości – odszedł od awangardy i zafascynował się brzmieniami religijnymi i ludowymi. „Muzyka polskich gór” to zbiór... 90
  • Książka 5 lis 2017, 20:00 Urok opowieści „BUDOWNICZY RUIN” UKAZAŁ SIĘ W POLSCE W 1972 R. W powieści – młodego wówczas, dziś już nieżyjącego – austriackiego pisarza Herberta Rosendorfera czytelnicy znaleźli nie tylko barwne nawiązania do barokowych... 92
  • Kalejdoskop 5 lis 2017, 20:00 Podróż do wnętrza głowy Listopad to doskonały miesiąc, by porozmawiać o śmierci. Agata Duda-Gracz proponuje nam swego rodzaju moralitet, którego bohaterowie to zarówno ludzie z krwi i kości, jak i symbole ludzkich typów. Monumentalna... 93
  • Volvo Ocean Race – igranie z żywiołem 5 lis 2017, 20:00 Osiem miesięcy na wodach czterech oceanów. Siedem załóg startujących w regatach ma do pokonania 45 tys. mil morskich. 94
  • Poczta (bardzo) Polska 5 lis 2017, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Często ostatnio stoję w kolejce na poczcie. Gapię się na wystawione wszędzie dookoła towary. Wzbiera we mnie poczucie wyobcowania, jak zwykle, kiedy jestem zderzony z tzw. najszerszym odbiorcą. Czyżby to jednak ze mną... 96
  • Tadżykistan: między dyktaturą a Państwem Islamskim 5 lis 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI W Duszanbe, stolicy Tadżykistanu, ląduję o czwartej w nocy. Nienawidzę takiego pomieszania dnia z nocą. Zwłaszcza gdy rano, po drzemce w samolocie i dwóch godzinach snu w hotelu, trzeba przemawiać w Madżlisi Namojandagon... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany