Ludzki pan

Ludzki pan

Thor: Ragnarok - kolorowy świat
Thor: Ragnarok - kolorowy świat / Źródło: Disney.com
Szykując się do roli Thora, Chris Hemsworth inspirował się Mikiem Tysonem. Bo i bohater filmu to mniej nordycki bóg, a bardziej człowiek, nawet jeśli z przedrostkiem super.

Bartosz Czartoryski

Co ma nordycki bóg do Led Zeppelin? Otóż niemało. Zwiastun nowej, bombastycznej propozycji od Marvel Studios rozpoczynają bowiem takty „Immigrant Song” – kawałka napisanego przez brytyjski band podczas trasy koncertowej, której pierwszym przystankiem była Islandia. Inspirowany skandynawskim folklorem dynamiczny numer z tekstem o chwalebnych bojach pasuje jak ulał do filmu o Thorze na jeszcze paru poziomach. Ten oczywisty to nic innego jak globalny powrót mody na retro, zmitologizowany sentyment do lat 70. i 80., których lwia część docelowej publiki albo nie przeżyła, albo nie pamięta. Bardziej zakamuflowany odnosi się z kolei do tytułu utworu i popkulturowej biografii komiksowego Thora, przybysza z boskiej krainy Asgard, wygnanego za butę i pychę do świata śmiertelnych ludzi. Innymi słowy: imigranta.

Pod maską herosa

To oczywiście jedynie komiksowa fabuła, jego spisane przed tysiącem lat losy wyglądały zupełnie inaczej. Mamy w związku z tym do czynienia z zazębieniem się dawnej tradycji literackiej i dzisiejszych narzędzi kulturotwórczych, do których należą między innymi komiks oraz kino. To nie przypadek. Takie założenie przyświecało ojcu chrzestnemu opowieści o superbohaterach Stanowi Lee, który na początku lat 60. minionego stulecia zrewolucjonizował treść amerykańskich komiksów. Lee – chcąc doścignąć konkurencję z DC Comics, która dzięki Batmanowi, Supermanowi i ich towarzyszom z Ligi Sprawiedliwości zagarnęła spory kawał rynku – wpadł na pomysł genialny w swojej prostocie: zajrzał spiżowym herosom pod maskę. Wymyślani przez niego (często do spółki z rysownikiem Jackiem Kirbym i innymi współpracownikami) bohaterowie byli zwykle ludźmi z charakterologiczną rysą, dźwigającymi brzemię trudnej do strząśnięcia tragedii, napiętnowanymi przez los. I tak Spider-Man borykał się z odpowiedzialnością za śmierć ukochanego wuja, Fantastyczna Czwórka zmagania z problemami rodzinnymi przeplatała ratowaniem świata, a Iron Man miewał kace – i moralne, i poalkoholowe. Dlatego też kiedy Lee, planując spisać przygody kogoś jeszcze potężniejszego od zielonego olbrzyma Hulka, zabrał się do przerabiania nie dość jego zdaniem spopularyzowanej w Stanach Zjednoczonych mitologii nordyckiej i sięgnął po boga błyskawic Thora, musiał go odpowiednio uczłowieczyć. U Marvela arogancki woj zostaje nie tylko strącony na Ziemię przez ojca, władającego Asgardem sędziwego Odyna, ale i pozbawiony mocy i pamięci.Do tego zmuszony jest dzielić ciało z chromym i słabowitym studentem medycyny Donaldem Blakiem (co zarówno filmy, jak i późniejsze komiksy pomijają). Thor od swojego debiutu w 1962 r. pozostaje jedną z popularniejszych postaci wydawnictwa; niecały rok później razem z przyjaciółmi założył również znaną z kinowego ekranu grupę Avengers, a po paru latach swoistego stażu otrzymał osobną serię i na okładce pierwszego zeszytu zmagał się z greckim herosem Herkulesem. Jak każdy komiksowy nadczłowiek, także on przechodził drastyczne transformacje, na które niebagatelny wpływ miały ciągłe przemiany kulturowe i społeczne. Ostatnich parę lat Thor, pognębiony i niegodzien unieść boskiego młota Mjölnira, spędził jako Odinson, nadal czyniąc dobro. Tytuł „bogini burz” przejęła lekarka Jane Foster, kobieta czystego serca, niegdyś uczuciowo związana z poprzednikiem. Obecnie wydawnictwo Marvel Comics kolejny raz podjęło się odświeżenia swojego uniwersum i materiały promocyjne sugerują, że niebawem Odinson odzyska dawne miano.

Popkulturowe śmietnisko

Te niemal telenowelowe zawirowania udowadniają, że komiksowy Thor to superbohater o mniejszej mocy, niż mogłoby się na pierwszy rzut oka wydawać. A także doskonały materiał na kinowe przeróbki, co pokazały ostatnie filmy, szczególnie królujący obecnie na ekranach „Thor: Ragnarok” (w mitologii nordyckiej Ragnarok to koniec znanego nam, niedoskonałego świata, a zarazem początek utopii). Tak po prawdzie Marvel Studios wyraźnie odciążyło Thora z krępującego kontekstu i z Asgardu uczyniło nie boską siedzibę, ale krainę zamieszkiwaną przez obcą rasę o niekoniecznie nordyckiej proweniencji. Tym samym MS ucięło dyskusje o zasadności obsadzenia czarnoskórego Idrisa Elby jako Heimdalla, strażnika granic. Poza tym Chris Hemsworth odgrywa tytułową rolę bez oglądania się na pierwowzór, jego asymilacja na Ziemi jest szybka i bezproblemowa, tylko czasem niezrozumienie ludzkiego zwyczaju skutkuje żartem sytuacyjnym. Tyle że „Thor: Ragnarok” w reżyserii Nowozelandczyka Taiki Waititiego osadzony jest nie na Ziemi, jaką znamy, ale na przypominającej ją odległej planecie Sakaar będącej śmietniskiem w sensie zarówno dosłownym, jak i metaforycznym, bo to nic innego jak składnica popkulturowych odniesień. Rockowy przebój z trailera sąsiaduje z syntezatorowymi impresjami, neonowe kolory kontrastują z szarościami monotonnego, postapokaliptycznego krajobrazu, a krzykliwe stroje i intencjonalnie zblazowany Jeff Goldblum to jawny ukłon w stronę kina przygodowego starszej daty. W przypadku innego, bardziej skonwencjonalizowanego i zrośniętego z komiksowym rodowodem herosa podobne wolty stylistyczne byłyby cokolwiek ryzykowne. Jednak tu – choć Waititi nakręcił nie film akcji z elementami komedii, ale komedię okraszoną akcją – wiarygodny w obrębie uniwersum superbohaterski rdzeń opowieści został zachowany. Pomimo swojej dezynwoltury „Thor: Ragnarok” to bodaj najdojrzalszy film od Marvel Studios. Thor na przestrzeni dekad przechodził tak daleko idące zmiany, że na dobrą sprawę nie istnieje sztywny kręgosłup fabularny, którego należałoby się trzymać bez ryzyka utraty specyfiki historii. Wydaje się, co potwierdza „Ragnarok”, że to wręcz postać, którą należy się bawić. Dzisiejszy, popkulturowy Thor jest przede wszystkim superbohaterem, a nie nordyckim bóstwem. Skandynawskie legendy to bezdenna skarbnica symboli i fabularnych tropów, ale Marvel pewnie jeszcze nieraz wykorzysta je i przerobi po swojemu. Innego Ragnaroku nie będzie. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 45/2017
Więcej możesz przeczytać w 45/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 45/2017 (1810)

  • Życzenia dla Polski 5 lis 2017, 20:00 JACEK POCHŁOPIEŃ, redaktor naczelny Polsko, nie jesteś ty już niewolnicą! (…) Nie przyszły ciebie poprzeć karabiny Ni wiodły za cię bój komety w niebie, Ni z Jakubowej zstąpiły drabiny W pomoc anioły. Powstałaś przez siebie! W... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 5 lis 2017, 20:00 ZANOSI SIĘ NA TO, ŻE W TYM TYGODNIU ZAPADNĄ NARESZCIE DECYZJE DOTYCZĄCE REKONSTRUKCJI RZĄDU, a nawet zostaną ogłoszone, co zakończy wielotygodniowe spekulacje na ten temat. Ryszard Terlecki, wicemarszałek Sejmu i szef klubu PiS,... 6
  • Obraz tygodnia 5 lis 2017, 20:00 100 – tyle lat, wg Światowego Forum Ekonomicznego, zajmie światu osiągnięcie równości płci w życiu społecznym i gospodarczym Wygrany „Trzy kolory. Czerwony” znalazł się na 2. miejscu listy najlepszych filmów wszech czasów... 8
  • Info radar 5 lis 2017, 20:00 Pogranicze będzie centrum biznesu Suwałki stają się centrum biznesowym północno-wschodniej części Polski i jednocześnie pomostem łączącym przedsiębiorców z kraju oraz z Rosji, Litwy, Łotwy i Białorusi. Wyjątkowe położenie... 12
  • Jawne przez tajne 5 lis 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI Władza, jeśli chce utajnić przed obywatelami jakąś sprawę, to nadaje jej klauzulę poufności. Tak było, kiedy prezydent Hanna Gronkiewicz-Waltz kilka lat temu nadała klauzulę tajności przedwstępnej umowie prywatyzacyjnej... 12
  • Dwie wątroby Mariana. I inne pomnikowe bzdury. 5 lis 2017, 20:00 CAŁY ŚWIAT JUŻ WIE, ŻE HARVEY WEINSTEIN MOLESTOWAŁ KOBIETY. Jest producentem filmowym, właścicielem wytwórni filmowej, pracuje w Hollywood, robi filmy, które zdobywają Oscary, i może wykreować gwiazdę. W sumie kto miał molestować,... 14
  • Lewo 5 lis 2017, 20:00 prof. Magdalena Środa, filozofka, feministka Szczęsny NIECZĘSTO STOIMY W OBLICZU WYDARZEŃ, KTÓRYCH NIE SPOSÓB ZINTERPRETOWAĆ, a których wymowa jest silniejsza niż jakakolwiek interpretacja. Piotr Szczęsny ze swoim aktem samospalenia... 16
  • Prawo 5 lis 2017, 20:00 Dżihad dnia niepodległości PAMIĘTACIE? ARNOLD TOYNBEE (BOŻE, PRAWIE STO LAT TEMU!), odwołując się do starożytnego Rzymu (Boże, to jeszcze dawniej!), uważał, że późne imperium rzymskie stanowiło „państwo uniwersalne”: zmęczone... 16
  • Wprost do celu 5 lis 2017, 20:00 W 1992 r. „Wprost” kończy 10 lat. Po raz pierwszy wybiera Człowieka Roku i umacnia swoją pozycję na rynku wydawniczym, docierając co tydzień do 1,5 mln czytelników! 18
  • Mówią, że spałam z połową parlamentu 5 lis 2017, 20:00 Polski parlament przypomina bombę erotyczną, wyczuwa się w nim seksualne napięcie – mówiła w 1992 r. Marzena Domaros vel Anastazja Potocka, bohaterka największejpolitycznej seksafery III RP. 19
  • Bohaterka największej politycznej seksafery III RP: Mówią, że spałam z połową parlamentu 7 lis 2017, 19:14 Polski parlament przypomina bombę erotyczną, wyczuwa się w nim seksualne napięcie – mówiła w 1992 r. Marzena Domaros vel Anastazja Potocka, bohaterka największej politycznej seksafery III RP. 19
  • Wigilijny opłatek narodowej zgody 5 lis 2017, 20:00 Czy Jarosław Kaczyński i Lech Wałęsa potrafią podać sobie rękę do zgody? Lista uczestników takiej uroczystości może być dłuższa, niech politycy zrobią Polakom prezent na święta – mówi Mieczysław Wachowski, owiany legendą doradca, minister stanu oraz szef gabinetu prezydenta... 20
  • Czuję się współwinna 5 lis 2017, 20:00 – My to przeżyjemy jako naród. Społeczeństwo się odbuduje i wymiecie tych PiS-owców z Dudą na czele – mówi prof. Jadwiga Staniszkis, socjolog. 26
  • Szkoła janczarów 5 lis 2017, 20:00 JAN ROKITA Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury stworzył niemal dekadę temu minister Zbigniew Ćwiąkalski. I można się domyślać, iż fakt, że Ćwiąkalski jest profesorem prawa na UJ, nie był bez znaczenia dla umieszczenia jej... 29
  • Jesteśmy bardziej podzieleni niż przed wojną 5 lis 2017, 20:00 Martwię się o obóz dobrej zmiany. Głębokich reform sądownictwa nie można robić bez wsparcia środowiska sędziowskiego, traktując je jako ludzi do wymiany – mówi Jan Olszewski, były premier. 30
  • Czy Polska sama się obroni? 5 lis 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK generał broni Musimy mieć armię, która będzie w przyszłości zdolna sama obronić ojczyznę” – powiedział jeden z ważnych polityków. Deklaracja polityczna, lecz militarnie niemożliwa do zrealizowania nawet za 10... 34
  • Nie jestem żołnierzem Kościoła 5 lis 2017, 20:00 Jest wiele przykazań kościelnych, które dzisiaj nie mają żadnego znaczenia. Wszystko to trzeba przemyśleć od nowa, część zlikwidować. To trudny moment dla ludzi małej wiary – mówi ks. Adam Boniecki, redaktor senior „Tygodnika Powszechnego”. 37
  • Nowe kobiety Kaczyńskiego 5 lis 2017, 20:00 Annę Siarkowską, Małgorzatę Janowską i Andżelikę Możdżanowską – trzy posłanki, które niedawno dołączyły do obozu Zjednoczonej Prawicy, łączy to, że dobrze wiedzą, czego chcą i potrafią to zdobywać. 40
  • Jak lis został stróżem kurnika 5 lis 2017, 20:00 Sprawa zwrotu kamienicy przy Nabielaka odsłania wszystkie aspekty afery reprywatyzacyjnej. 44
  • Wszystko, co najważniejsze 5 lis 2017, 20:00 Jest jak jest i robię to, co mam zrobić – o roli ojca i opiece nad nieuleczalnie chorą córką Julią opowiada Adam Pokorski. 47
  • Dlaczego ludzie wierzą Jerzemu Ziębie 5 lis 2017, 20:00 W zeszłym tygodniu pisaliśmy o fenomenie popularności naczelnego uzdrowiciela RP. Teraz dr Krzysztof Puchalski wyjaśnia, dlaczego oficjalna medycyna nie zaspokaja potrzeb pacjentów. 50
  • Jak on manipuluje 5 lis 2017, 20:00 KOMENTARZ SZYMON KRAWIEC „Artykuł pisany jest na zlecenie... nie wiem tylko czyje, bo oczywiście tego mi nie powiedziano” – to pierwsza reakcja Jerzego Zięby na okładkowy tekst z zeszłego tygodnia. Jeszcze w niedzielę, 29... 51
  • Życie i śmierć eleganckiego mordercy 5 lis 2017, 20:00 Stworzona przez Krzysztofa Langa w filmie „Ach, śpij kochanie” sylwetka wielokrotnego zabójcy Władysława Mazurkiewicza to pomieszanie fikcji i prawdy. 52
  • Edycja Limitowana – Jerzy Dudek 6 lis 2017, 8:59 CITIZEN prezentuje serię 500 numerowanych zegarków sygnowanych przez Jerzego Dudka - dostępnych tylko w Polsce. 55
  • Królowie pieniądza 5 lis 2017, 20:00 Waszyngtoński prawnik „bez poglądów” Jerome Powell będzie nowym szefem amerykańskiego banku centralnego. Będzie miał większą władzę, niż większość polityków mogłaby sobie zamarzyć. 56
  • Hossa Bessa 5 lis 2017, 20:00 346 metrów sprzedane 5,15 mld dolarów – za taką kwotę Li Ka-shing, najbogatszy człowiek w Hongkongu, sprzedał swój drapacz chmur The Center. Nabywcą została spółka zarejestrowana na brytyjskich Wyspach Dziewiczych. Li Ka-shing... 60
  • Prawdziwe święto przemysłu 5 lis 2017, 20:00 Druga edycja Targów Innowacyjnych Rozwiązań Przemysłowych Warsaw Industry Week odbędzie się w Ptak Warsaw Expo 14–16 listopada. 61
  • Prawo i firma 5 lis 2017, 20:00 Polscy przedsiębiorcy niechętnie korzystają z rad prawników. Ze szkodą dla siebie i własnego biznesu. 62
  • Know How 5 lis 2017, 20:00 Telewizja z obrazu Rzadko zdarza się urządzenie tak niecodzienne. Samsung pokazał telewizor The Frame, który oprócz pełnienia tradycyjnej roli odbiornika jest też po prostu obrazem. Możemy go zawiesić na ścianie lub postawić na... 63
  • Drugie życie małej czarnej 5 lis 2017, 20:00 360 mln zł przychodu i 20 mln zł zysku w 2016 r. to bilans Grupy VIVE. O tym, jak działa branża handlu odzieżą używaną, mówi Agnieszka Servaas, wiceprezes zarządu VIVE Textile Recycling. 64
  • Koniec katalońskiej jesieni 5 lis 2017, 20:00 Sytuacja w Katalonii wraca do punktu wyjścia. Polityków, którzy doprowadzili do ogłoszenia niepodległości, czekają procesy, a w grudniu w zbuntowanej autonomii odbędą się nowe wybory. 67
  • To się nie mogło udać 5 lis 2017, 20:00 Gnębienie Katalończyków to mit – mówi Francisco de Borja Lasheras z European Council on Foreign Relations. 68
  • USA: rosyjska ruletka 5 lis 2017, 20:00 Wpływy rosyjskie w Stanach sięgają dalej, niż wyobrażają to sobie najwięksi wrogowie Donalda Trumpa. Na celowniku obok prezydenta są już nie tylko Clintonowie i Barack Obama, ale nawet FBI. 70
  • Bo oni mieszkają w gettach... 5 lis 2017, 20:00 EWA WANAT Turcy się w Niemczech nie integrują. Multi-kulti nie działa. Po zeszłorocznych demonstracjach niemieckich Turków wyrażających poparcie dla Erdoğana nawet w liberalnych mediach pojawiły się głosy, że może należałoby... 73
  • Sporny Dzień Niepodległości 5 lis 2017, 20:00 11 listopada stał się świętem państwowym w Polsce dopiero w 1937 r. Wcześniej obozy polityczne świętowały różne daty, dzisiaj walczą o to, by tę jedną świętować po swojemu. 74
  • Żyj, kochaj i lecz się 5 lis 2017, 20:00 Ze schizofrenią można normalnie żyć i pracować. Warunkiem jest wczesne rozpoznanie choroby, prawidłowe leczenie i systematyczne przyjmowanie leków. 76
  • Tak hartowała się stal 5 lis 2017, 20:00 Zamieszanie wybuchło, gdy Katarzyna Nosowska ogłosiła zawieszenie zespołu. Jeśli Hey miałby nie wrócić, byłby to koniec zjawiska, które wybuchło z siłą, jakiej polska scena muzyczna nie widziała. 78
  • Ludzki pan 5 lis 2017, 20:00 Szykując się do roli Thora, Chris Hemsworth inspirował się Mikiem Tysonem. Bo i bohater filmu to mniej nordycki bóg, a bardziej człowiek, nawet jeśli z przedrostkiem super. 82
  • Czasem najważniejsza jest prostota 5 lis 2017, 20:00 Napędzają mnie ludzie i ich historie. Dlatego moja najnowsza płyta nosi tytuł „Gatunek L” – mówi raper Grubson. 84
  • Wydarzenie 5 lis 2017, 20:00 Nędznicy na bogato Nawet jeśli ktoś – co trudno sobie wyobrazić – nie czytał powieści Victora Hugo, to i tak zna historię Jeana Valjeana, który po kradzieży bochenka chleba na wiele lat trafia na galery. Nieludzka kara zmienia go w... 86
  • Film 5 lis 2017, 20:00 Brunatna Polska Andrzej Jakimowski, autor m.in. „Zmruż oczy”, nie odnajduje już w rzeczywistości poezji. „Pewnego razu w listopadzie” jest filmem oschłym, wydartym ze współczesności. Ważnym. Grana przez Agatę Kuleszę nauczycielka... 88
  • Muzyka 5 lis 2017, 20:00 W góry po latach Zmarły w 2013 r. Wojciech Kilar, wybitny kompozytor, w latach 70. dokonał zwrotu w swej twórczości – odszedł od awangardy i zafascynował się brzmieniami religijnymi i ludowymi. „Muzyka polskich gór” to zbiór... 90
  • Książka 5 lis 2017, 20:00 Urok opowieści „BUDOWNICZY RUIN” UKAZAŁ SIĘ W POLSCE W 1972 R. W powieści – młodego wówczas, dziś już nieżyjącego – austriackiego pisarza Herberta Rosendorfera czytelnicy znaleźli nie tylko barwne nawiązania do barokowych... 92
  • Kalejdoskop 5 lis 2017, 20:00 Podróż do wnętrza głowy Listopad to doskonały miesiąc, by porozmawiać o śmierci. Agata Duda-Gracz proponuje nam swego rodzaju moralitet, którego bohaterowie to zarówno ludzie z krwi i kości, jak i symbole ludzkich typów. Monumentalna... 93
  • Volvo Ocean Race – igranie z żywiołem 5 lis 2017, 20:00 Osiem miesięcy na wodach czterech oceanów. Siedem załóg startujących w regatach ma do pokonania 45 tys. mil morskich. 94
  • Poczta (bardzo) Polska 5 lis 2017, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Często ostatnio stoję w kolejce na poczcie. Gapię się na wystawione wszędzie dookoła towary. Wzbiera we mnie poczucie wyobcowania, jak zwykle, kiedy jestem zderzony z tzw. najszerszym odbiorcą. Czyżby to jednak ze mną... 96
  • Tadżykistan: między dyktaturą a Państwem Islamskim 5 lis 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI W Duszanbe, stolicy Tadżykistanu, ląduję o czwartej w nocy. Nienawidzę takiego pomieszania dnia z nocą. Zwłaszcza gdy rano, po drzemce w samolocie i dwóch godzinach snu w hotelu, trzeba przemawiać w Madżlisi Namojandagon... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany