Jestem duchowo Żydem

Jestem duchowo Żydem

Tomasz Terlikowski (fot.M.Kaliński)
Jestem Polakiem, a to oznacza, że z mlekiem matki, a dokładnie z językiem i kulturą, wyssałem wspólnotę żydowsko-polską. A jako chrześcijanin jestem duchowo Żydem.

Tomasz P. Terlikowski

Nie ma co udawać, że nic się nie stało. Konflikt, podgrzewany sprawnie przez zachodnie agencje PR-owskie, a także spragnionych taniego, internetowego poklasku polskich i izraelskich liderów opinii, zbiera mocne żniwo. I nie chodzi tylko o niszczony systematycznie poza granicami naszego kraju obraz Polski, ale również o sprawnie rozpalone w pewnych polskich środowiskach antysemityzm i antyjudaizm, które – co widać w mediach społecznościowych – zostają podlane sosem pseudoreligijnych i pseudoteologicznych mądrości, które przedstawia się jako rzekomo katolicką teologię czy prawdy historyczne. I tak „obrońcy” polskiej i chrześcijańskiej godności przed „żydowską perfidią” przekonują, że Żydzi są narodem odrzuconym przez Boga, Jezus nie był Żydem (a przynajmniej jego żydostwo nie miało znaczenia dla dzieła zbawczego), a judaizm współczesny nie ma nic wspólnego z tym, z którym do czynienia miał Jezus Chrystus. Wszystkie te pseudoprawdy podaje się z ogromną pasją i przekonaniem, że każdy, kto je kwestionuje, nie tylko nie jest prawdziwym Polakiem, lecz także odrzuca fundamenty katolickiej wiary. Problem polega tylko na tym, że w istocie fundamenty wiary odrzucają ci, którzy odrzucają Boże wybranie Izraela czy kwestionują żydowskość Jezusa.

Czytajcie św. Pawła

Zacząć warto od uświadomienia sobie, skąd bierze się najgłębsze przekonanie o tym, że wybór Boga wobec Izraela nie może zostać zmieniony, dlaczego Żydzi są i pozostają (mimo odrzucenia Jezusa) narodem wybranym.

Powód jest prosty. „(…) dary łaski i wezwanie Boże są nieodwołalne” – wskazuje św. Paweł (Rz 11, 29). Niewierność człowieka, niewierność wspólnoty nie zmienia wierności Boga. „Bo i cóż, jeśli niektórzy stali się niewierni, czyż ich niewierność miałaby zniweczyć wierność Boga? Żadną miarą!” – uzupełnia św. Paweł. Historia Izraela (tak zresztą, jak i historia Kościoła) jest pełna niewierności ludzkiej, ale nigdy nie podważa to wierności Boga. Warto sobie przy tym uświadomić, że owa wierność Boga, nierozerwalność przymierza między Bogiem a Izraelem, a także Bogiem a Kościołem, uzasadnia nierozerwalność małżeństwa.

Kościół przypomina, że odrzucenie rozwodów, wezwanie do wierności nawet w sytuacji, gdy jeden z małżonków porzucił drugiego, opiera się właśnie na tym, że nierozerwalność małżeństwa jest obrazem wierności Boga. Niewierność człowieka nie sprawia, że Bóg przestaje być wierny przymierzu, niewierność jednego małżonka nie usprawiedliwia niewierności drugiego. Te prawdy Kościół szczególnie mocno głosi po Soborze Watykańskim II, który – w obliczu najpierw Holokaustu, a później odrodzenia państwa Izrael – głęboko przemyślał swój stosunek do Żydów i odrzucił wszelkie teologie zastąpienia Izraela przez Kościół. „Żydzi nadal ze względu na swych przodków są bardzo drodzy Bogu, który nigdy nie żałuje darów i powołania. (...) Nie należy przedstawiać Żydów jako odrzuconych ani jako przeklętych przez Boga, rzekomo na podstawie Pisma Świętego” – możemy przeczytać w „Nostra aetate”. Chrześcijanin, choć należy do nowego ludu przymierza, to musi pamiętać, że pozostaje wszczepiony w oliwkę Starego Przymierza. Ono nie przestało mieć znaczenia. Izrael także dla niego jest zatem Ludem Wybranym, a ponowne powstanie państwa Izrael może być postrzegane także profetycznie.

Nowy marcjonizm

Jeszcze groźniejsze pozostaje kwestionowanie żydowskich korzeni Jezusa. W wersji najbardziej absurdalnej gorliwcy przekonują, że nie był On Żydem, ale Aramejczykiem, bo mówił po aramejsku, w wersji delikatniejszej kwestionuje się znaczenie żydowskiego pochodzenia. Takie podejście w istocie oznacza pewną wersję starej herezji marcjonizmu, zerwania między Starym a Nowym Testamentem, uznania, że Bóg Żydów nie ma nic wspólnego z Chrystusem. Tyle że tak nie jest. Jezus jest zapowiedzianym przez proroków Mesjaszem, narodził się w rodzie Dawida, jego genealogia mocno pokazuje żydowskie pochodzenie. Jeśli je zanegujemy, to w istocie doprowadzimy do zerwania ciągłości historii zbawienia, pozbawimy ją sensu, a objawienie sprowadzimy nie do procesu dokonującego się w historii, do kształtowania się najpierw narodu wybranego, który miał wydać Mesjasza, Boga-człowieka, ale do jakiegoś spadłego z niebios, niezapowiedzianego, ale i pozbawionego korzeni mistrza duchowego, gnostyckiego nauczyciela.

Nie jest także prawdą, że dla ludzi wiary nie ma znaczenia, jakiej narodowości był Jezus, bo przecież był on przede wszystkim Bogiem, a jako taki nie miał narodowości. Ujmując rzecz w ten sposób, kwestionujemy najbardziej fundamentalny dogmat chrześcijaństwa, a mianowicie ten, że Jezus był Bogiem i człowiekiem jednocześnie, bez pomieszania obu natur, ale też bez pomniejszenia którejkolwiek z nich. Uznanie, że dla naszego zbawienia znaczenie ma tylko boska natura, to odrzucenie Soboru Chalcedońskiego i przyjęcie monofizyzmu. Jezus pozbawiony narodowości, pozbawiony wzrastania w tej, a nie innej (wybranej przecież przez niego samego) kulturze, religii, cywilizacji przestałby być w pełni człowiekiem, a to oznacza, że nie przyjąłby w pełni ludzkiej natury i nie mógłby jej przemienić w sobie. Oczywiście, i w tej sprawie można i trzeba dyskutować, judaizm z czasów Jezusa jest odmienny od tego, który znamy obecnie. Powodów jest wiele: zburzenie Świątyni i konieczność zastąpienia kultu świątynnego, rozwój debaty faryzejskiej i budowa judaizmu rabinicznego, polemika z chrześcijaństwem (silnie obecna, mimo gorliwych zaprzeczeń), a później także chrześcijańskie prześladowania Żydów, przenikanie idei gnostyckich do judaizmu itd. itp. Tyle że różnice te nie wykluczają ciągłości, tak jak rozwój Kościoła od czasów apostolskich do dnia dzisiejszego (a jest wysoce wątpliwe, by Apostołowie rozpoznali w nabożeństwie różańcowymswoje sposoby modlitwy) nie wyklucza tego, że jest to ta sama wspólnota.

Jestem filosemitą

Wszystkie przytoczone argumenty sprawiają, że Żydzi (a nie oznacza to tylko wyznawcy judaizmu) zajmują jednak w przestrzeni chrześcijańskiej wiary miejsce szczególne. Nie, nie oznacza to, że w debacie publicznej czy politycznej musimy przyjmować stanowisko Izraela, że mamy rezygnować z własnych interesów czy własnej narracji historycznej. Przykazanie czwarte, dotyczące czci ojca i matki, od dawna w myśli Kościoła jest także uzasadnieniem do miłości własnej Ojczyzny. Polacy mają obowiązek (także religijny) bronić jej dobrego imienia, prezentowania własnego, a nie cudzego postrzegania jej historii i czczenia bohaterów. Szacunek dla narodu wybranego nie może tego zmieniać.

Sytuacja konfliktu (a w niej się znajdujemy) nie powinna jednak przesłaniać tego, że antysemityzm czy antyizraelskość są głęboko sprzeczne z interesami Polski. I nie chodzi tylko o to, że mogą one zaszkodzić naszym stosunkom ze Stanami Zjednoczonymi (a to one są obecnie gwarantem stabilności w Europie), ale także dlatego, że musimy mieć świadomość, że w toczącym się hybrydowym starciu cywilizacji, niezależnie od wszystkich różnic Izrael i Europa, czy szerzej – świat euroatlantycki, są po tej samej stronie. Zepchnięcie Izraela do morza, czego chcieliby islamscy i panarabscy wojownicy, to wcale nie główny cel, ale jedynie jeden z elementów planu, jakim jest zdobycie świata zachodniego dla Allaha. Wsparcie Izraela w tej wojnie jest więc z tej perspektywy wspieraniem naszej cywilizacji. Nie sposób też nie dostrzec, że istnieje jednak głęboka wspólnota antropologiczna, którą określić można judeochrześcijańską matrycą metafizyczną, która sprawia, że można mówić o cywilizacji judeochrześcijańskiej. Nie oznacza to wspólnoty religijnej (nie ma religii judeochrześcijańskiej, są judaizm i chrześcijaństwo), ale jest wspólne do pewnego stopnia rozumienie człowieczeństwa, świata i relacji między człowiekiem a Bogiem (tu widać najwięcej różnic, ale i one są różnicami w rodzinie).

Tej wspólnoty nie ma z innymi religiami czy cywilizacjami. Islam odmiennie rozumie nie tylko Boga, ale i człowieka. Z tej perspektywy konserwatysta, a za takiego się uważam, nie może nie być filosemitą, nie może opowiadać się po stronie Iranu czy arabskich zwolenników likwidacji Izraela. Antysemickie nastroje niszczą także świadomość tego, czym jest polskość. Nie ma naszej tożsamości narodowej bez elementów żydowskich. Jestem Polakiem, a to oznacza, że z mlekiem matki, a dokładnie z językiem i kulturą, wyssałem wspólnotę żydowsko-polską. Nie ma naszej kultury, naszego myślenia o świecie bez chasydyzmu (ale i nie ma chasydyzmu, a przynajmniej pewnych jego nurtów, bez polskości), nie ma jej bez frankistów i frankizmu, nie ma polskiej literatury bez Brunona Schulza czy Juliana Tuwima, o także wielu, wielu innych, nie ma polskiej biblistyki, polskiego myślenia o religii bez Romana Brandstaettera, nie ma Warszawy (ale przecież także wielu innych polskich miast) bez dzielnic żydowskich (a tak się składa, że ja wywodzę się z takiej, którą zbudowano na gruzach żydowskiej Warszawy, i jeszcze w dzieciństwie gdzieniegdzie ją odnajdywałem, a jak wyglądała moja dzielnica przed wojną, poznałem… w Mea Szearim w Jerozolimie). To wszystko jest w naszym kulturowym DNA i nie widać powodów, by z tego rezygnować, by się tego wyrzekać. Tak jak nie widać powodu, by wyrzekać się żydowskiego DNA, które wpisane jest – a mówił o tym już Pius XI – w istotę bycia chrześcijanina. „Jesteśmy duchowo Żydami” i żadne spory polityczne nie mogą tego zmienić. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 10/2018
Więcej możesz przeczytać w 10/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 10/2018 (1826)

  • Polska centralna, Polska lokalna 4 mar 2018, 20:00 JACEK POCHŁOPIEŃ, redaktor naczelny Jaki powinien być współczesny polityk? Jeśli ktoś pamięta koniec ciemnego okresu w historii Polski, a więc lata 80. ubiegłego wieku, jeśli pojęcie Solidarności nie jest mu znane tylko z kart... 4
  • Niedyskrecje parlamentarne 4 mar 2018, 20:00 PREZYDENT ANDRZEJ DUDA WRÓCIŁ DO ŁASK PREZESA PIS JAROSŁAWA KACZYŃSKIEGO. W partii już się nie mówi, że trzeba szukać kandydata do wyścigu prezydenckiego w 2020 r. – Naszym kandydatem na to stanowisko jest dziś prezydent i ma być... 8
  • Obraz tygodnia 4 mar 2018, 20:00 150 tys. zwiedzających obejrzało w londyńskiej British Library wystawę „Harry Potter: A History of Magic”. Reszta wielbicieli młodego czarodzieja może obejrzeć wirtualną wersję wystawy, od marca dostępną na stronie artsandculture.... 11
  • Info radar 4 mar 2018, 20:00 Syria i Wunderwaffe Putina Władimir Putin znów pręży muskuły. Z jednej strony pozuje na orędownika pokoju, oferując korytarze humanitarne dla syryjskich cywilów z miasta Guta pod Damaszkiem, których masakrują setkami rosyjskie samoloty.... 12
  • Nadchodzi chińskie tsunami 4 mar 2018, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI DO 2022 R. PONAD 75 PROC. CHIŃSKICH, miejskich konsumentów zarobi od 9 tys. do 34 tys. dolarów rocznie. Klasa średnia gwałtownie wzrasta. Przypomnę, że Państwo Środka zamieszkuje blisko 1,4 mld ludzi. Ponad 50 proc. z nich... 15
  • Raz, dwa, trzy – obcym będziesz ty… 4 mar 2018, 20:00 NA JEDNYM Z AMERYKAŃSKICH UNIWERSY- TETÓW PRZEPROWADZONO DUŻE BADANIA nad poziomem empatii w 63 krajach z całego świata. Polska zajęła trzecie miejsce… od końca. Końcówkę rankingu dzielimy z Litwą i Łotwą, a o 60 miejsc jesteśmy... 16
  • Kto skorzystał na Marcu 4 mar 2018, 20:00 W WYDARZENIACH MARCOWYCH CZTEROLATKI NIE BRAŁY UDZIAŁU, no to nie brałem; pierwszy raz kwiaty pod tablicą na UW składałem w 1981 r. Na 25-lecie i kolejne rocznice byłem za to gotowy. Z braku ORMO i ZOMO laliśmy się (na idee tylko) z... 16
  • W przyszłość i w przeszłość 4 mar 2018, 20:00 W 2008 r. Polacy mieli nadzieję, że teraz będzie już tylko lepiej. A wszystko dzięki piłce nożnej, w której zaczęliśmy odnosić pierwsze sukcesy od lat. Zaczynaliśmy się też mierzyć z trudną historią. Człowiekiem Roku tygodnika... 18
  • Spowiedź Marii Kaczyńskiej 4 mar 2018, 20:00 Była odważna, niezależna, inteligentna. Nie bała się mówić tego, co myśli. Budziła sympatię, nawet wśród przeciwników politycznych jej męża. Na łamach „Wprost” po raz pierwszy zdecydowała się publicznie odpowiedzieć na... 19
  • Wszyscy ludzie Morawieckiego 4 mar 2018, 20:00 Musimy znaleźć własną ścieżkę rozwoju gospodarczego, kopiowanie innych państw nie wchodzi w grę – mówił Mateusz Morawiecki, Człowiek Roku 2017 tygodnika „Wprost”. 21
  • Państwo to my 4 mar 2018, 20:00 W Polakach drzemie ogromne pragnienie niesienia pomocy i jedności – mówi Łukasz Ossowski, sołtys wsi Rytel, laureat nagrody specjalnej „Wprost”, który latem ubiegłego roku stał się symbolem walki ze skutkami nawałnic. 26
  • Cienie na służbach 4 mar 2018, 20:00 Mariusz Kamiński zna wszystkie tajemnice PiS. Podobno ma szafę pełną haków. Teraz sam musi się tłumaczyć z kontaktów swego otoczenia z gangsterami. 30
  • Polscy prowokatorzy 4 mar 2018, 20:00 Kiedy w połowie lutego na jakimś portalu wschodnim przeczytałem, że gubernator ukraińskiego Zakarpacia zrzuca na Polaków winę za podpalenie tamtejszej siedziby mniejszości węgierskiej, pomyślałem: „Mój Boże! Kolejny polakożerca... 34
  • Odmrażanie ustawy frankowej 4 mar 2018, 20:00 Rusza prezydencki projekt pomocy frankowiczom, sejmowa podkomisja zajmująca się tą sprawą ma nowego szefa – Tadeusza Cymańskiego. Ale sektor bankowy jest bardzo sceptyczny. 36
  • Jestem duchowo Żydem 4 mar 2018, 20:00 Jestem Polakiem, a to oznacza, że z mlekiem matki, a dokładnie z językiem i kulturą, wyssałem wspólnotę żydowsko-polską. A jako chrześcijanin jestem duchowo Żydem. 39
  • 1968 4 mar 2018, 20:00 Na jezdni rozrzucone buty, przewrócony rower. Na noszach nieprzytomny 27-letni student socjologii w Berlinie Zachodnim, jeden z przywódców studenckiej rewolty 1968 r. – Rudi Dutschke. Przed chwilą postrzelony. Był charyzmatycznym liderem.... 41
  • Nie być feministką to obciach 4 mar 2018, 20:00 Nawet jeśli 8 marca nie wyjdziemy masowo na ulice, to sprawy kobiet zaistniały głęboko w świadomości społecznej. Mój dziadek nie dotknąłby dziecięcego wózka, mój ojciec pchał wózek na spacerach, a mój partner wziął urlop tacierzyński i nosił dziecko w chuście – mówi Barbara... 43
  • Dieta, fitness i Pismo Święte 4 mar 2018, 20:00 W ramach rekolekcji wielkopostnych zamiast nudnych kazań wierni wybierają duchowe spa, oczyszczający post i rozwój osobisty z zakonnikiem w roli coacha. 46
  • Chciałem kogoś zabić 4 mar 2018, 20:00 Fizjoterapeuta Samuel N. był zdrowy psychicznie, kiedy uderzył siekierą w głowę 10-latki – orzekł Sąd Najwyższy, ostatecznie odrzucając argumenty obrony o niepoczytalności skazanego. 50
  • By małym żyło się lepiej 4 mar 2018, 20:00 Weszła w życie tzw. Konstytucja biznesu. Sztandarowe dzieło premiera Morawieckiego, które ma odmienić życie małych i średnich przedsiębiorców. Co z tego wyszło? Sprawdzamy. 55
  • Recepty na długi szpitali 4 mar 2018, 20:00 Prawo restrukturyzacyjne umożliwia szpitalom wyjście z pętli zadłużenia. 60
  • Strategia przynosi efekty 4 mar 2018, 20:00 Dobrze, że weszliśmy na rynek mieszkaniowy, jest dobra koniunktura – mówi Maciej Jankiewicz, prezes Polskiego Holdingu Nieruchomości, i opowiada również o sytuacji w segmencie nieruchomości komercyjnych. 61
  • Szybciej, lepiej, fajniej 4 mar 2018, 20:00 Doroczne święto urządzeń mobilnych w Barcelonie tym razem skradł nowy Samsung Galaxy S9. Ale nowości było więcej. Oto najważniejsze z nich. 62
  • Imperator Xi 4 mar 2018, 20:00 Komunistyczna dynastia w Chinach rezygnuje z kolektywnego zarządzania imperium. Partia zmienia konstytucję, żeby prezydent Xi Jinping mógł rządzić dożywotnio. 65
  • Skalpel życia i śmierci 4 mar 2018, 20:00 Jeżeli chirurg źle zoperuje chorego z nowotworem, nie pomogą mu nawet najlepsze programy lekowe – mówi prof. Adam Dziki, chirurg specjalizujący się w operacjach jelita grubego. 69
  • Kuszą, karmią, a nawet upijają 4 mar 2018, 20:00 Często wkładamy dużo wysiłku w uprawianie pięknych roślin w ogródkach, wykosztowujemy się na cięte kwiaty dla ukochanych i zapominamy, że ich ujmująca uroda nie jest przeznaczona dla nas. 72
  • Dziewczyna z ganem 4 mar 2018, 20:00 Teraz każda rzecz może zostać odczytana jako coś niepożądanego. Wystarczy założyć koszulkę na lewą stronę i już jest dopisywane, że jesteś osobą wspierającą lewicę – mówi Agnieszka Dygant. „Kobiety mafii” już w kinach. 77
  • Niewidzialni pośrednicy 4 mar 2018, 20:00 Hity chcemy mieć tego samego dnia, co reszta świata. Ceną jest mordercza praca tłumacza, którą niestety mało kto docenia. 82
  • Podróż w jedną stronę 4 mar 2018, 20:00 Pół wieku po wydarzeniach Marca ’68. w „Księdze wyjścia” Mikołaj Grynberg przypomina losy Żydów, którzy musieli Polskę opuścić. I tych, którzy zostali. 86
  • Twarz Berlina, twarz Europy 4 mar 2018, 20:00 Życie filmów z ostatniego Berlinale będzie dłuższe niż sam festiwal. Bo opisują problemy, które szybko nie znikną. 89
  • Film 4 mar 2018, 20:00 KOMEDIA Omyłki grabarza FRANCUSKA KOMEDIA JEST W ŚWIETNEJ FORMIE. Nakache i Toledano, Agnès Jaoui, Dany Boon czy Julie Delpy zamiast oglądać się na amerykańskie wzorce, znaleźli własną receptę na ten gatunek. Pautonnier portretuje... 91
  • Muzyka 4 mar 2018, 20:00 Wesele scyzoryków Wiecie, że pan młody powinien włożyć pannie młodej pieniądze do lewego buta? A kawałek chleba w biustonoszu panny młodej zapewni w domu chleb powszedni? Przynajmniej tak było na Kielecczyźnie. A jak jest dzisiaj?... 92
  • Książka 4 mar 2018, 20:00 Programatorka Kim jest Naomi Klein? Przede wszystkim komentatorką współczesnego świata i zachodzących w nim procesów społecznych i ekonomicznych, których ofiarą każdorazowo są zwykli ludzie. Jej oceny są dla wielu tak przekonujące,... 93
  • Kalejdoskop 4 mar 2018, 20:00 Coś na kształt świdra TEMAT ROSJI, AUTOR LITWIN, REŻYSER UKRAINIEC – to wszystko powinno nas obchodzić, a jakoś obchodzić nie chce. Może to wina tekstu, gdzie jedyną pełnokrwistą postacią jest demoniczny watażka, tytułowy Masara... 94
  • Imbir między sushi 4 mar 2018, 20:00 Klasyczny swing obok eksperymentów – Lotos Jazz Festival Bielska Zadymka Jazzowa to prawdziwe święto różnorodności. 95
  • Kulturalna trzynastka 4 mar 2018, 20:00 Piotr Stramowski AKTOR TEATRALNY I FILMOWY, ZNANY M.IN. Z „PITBULLA” I „BOTOKSU”. OBECNIE MOŻNA GO OGLĄDAĆ W FILMIE „KOBIETY MAFII”. 1. Najbardziej znienawidzona lektura? „Potop” i „Nad Niemnem” – to było nie do... 96
  • Pandora z puszki 4 mar 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Anglicy śmieją się z nas, że gdy zapytasz Polaka, jak się masz, ten zaraz zaczyna narzekać. Tymczasem oni od razu walą ci formułkę, że cudownie, a ty? I tobie nie pozostaje nic innego, jak też potwierdzić, że... 97
  • Wolność za Wielką Wodą, czyli pewnego razu w Ameryce... 4 mar 2018, 20:00 RYSZARD CZARNECKI Hameryka, Hameryka... Właśnie wróciłem zza Wielkiej Wody. Byłem w moim ulubionym amerykańskim mieście – Waszyngtonie. Stolica USA jest dla mnie stokroć milsza, spokojniejsza i bardziej elegancka niż żywiołowy,... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany