Skalpel życia i śmierci

Skalpel życia i śmierci

Operacja, zdj. ilustracyjne
Operacja, zdj. ilustracyjne
Jeżeli chirurg źle zoperuje chorego z nowotworem, nie pomogą mu nawet najlepsze programy lekowe – mówi prof. Adam Dziki, chirurg specjalizujący się w operacjach jelita grubego.

Jaką rolę odgrywa ręka chirurga w leczeniu onkologicznym?

Zasadniczą. Błędu chirurga i źle wykonanej operacji nie da się niczym naprawić. Choremu nie pomogą wtedy nawet najlepsze programy lekowe. W przypadku nowotworów operacyjnych, a nie zaawansowanych, które do operacji się nie kwalifikują, podstawą leczenia onkologicznego jest chirurgiczne usunięcie guza. Radioterapia i chemioterapia to leczenie wspomagające, poprawiające wyniki o kilka procent.

Jak ocenia pan poziom chirurgii onkologicznej w Polsce?

Źle. Zapadalność na nowotwory nie jest u nas dużo większa niż w innych krajach Europy. Jest przeciętna, ale wyniki leczenia mamy prawie najgorsze w Europie.

Dlaczego?

Bo polscy chirurdzy są niedouczeni, uważają, że potrafią zoperować wszystko – raka mózgu, macicy, nerki, wątroby, sutka. A ktoś, kto uważa, że zna się na wszystkim, nie zna się na niczym. Lekarz, który specjalizuje się w operacjach sutka, nie wykona dobrze operacji trzustki czy wątroby. I jeśli jest mądry, to nie będzie się do tego rwał. Na całym świecie istnieje tzw. chirurgia narządowa – chirurg specjalizuje się w operacjach żołądka, przełyku, piersi, jelit, wątroby i trzustki itd. I dzięki temu ma najlepsze wyniki leczenia w tej dziedzinie.

Dlaczego w Polsce te wyniki są gorsze niż w innych krajach?

Mamy zły system edukacji. Specjalizację z chirurgii robi się przez sześć lat i dobrze wykształcony chirurg onkolog powinien umieć zoperować każdy nowotwór – tarczycy, prostaty, wątroby, nerki, płuca itd. Ale to tylko teoria, bo to jest niemożliwe. Problem w tym, że nasi chirurdzy w większości tak właśnie uważają, sądzą, że potrafią zoperować każdy narząd. Specjalizacja z chirurgii onkologicznej to przestarzały twór.

Jak pana zdaniem powinna wyglądać dobra edukacja chirurgów?

Powinno istnieć centrum lub centra akredytacyjne, skupiające kilka szpitali powiązanych umowami. Młody człowiek powinien mieć obowiązek uczenia się na różnych oddziałach, spędzać pod okiem specjalistów po pół roku i mieć możliwość używania skalpela. Dzisiaj jest to ograniczone ze względu choćby na brak umów między szpitalami. Jednak samo obserwowanie operacji to ważna część edukacji, ale można to robić, oglądając światowych mistrzów na filmach edukacyjnych. Chirurg powinien spędzać jak najwięcej czasu na oddziale i praktykować, praktykować, praktykować. Początkującemu nie jest łatwo, dobrze to pamiętam, choć minęło 40 lat. „Niech pan odsunie głowę, panie kolego, bo pan zasłania” – słyszałem na sali operacyjnej.

Co pan wtedy robił?

Zaglądałem tak, żeby nie zasłaniać. Uczyłem się, obserwując. Mnóstwo czytałem. Udało mi się wyjechać do USA na trzyletnie stypendium Fulbrighta i to doświadczenie zmieniło wszystko. Pracowałem z chirurgiem, który operował Ronalda Reagana, z najlepszymi specjalistami chirurgii kolorektalnej [zajmującej się schorzeniami jelita grubego, odbytu i odbytnicy – red.], bo wiedziałem od początku, że tochcę robić. W Stanach przez trzy lata każdy chirurg robiący specjalizację miał po 15 dyżurów w miesiącu. Jeśli chciał załatwić sprawę w banku, brał urlop. Nie żenił się aż do zrobienia specjalizacji, bo nie miał czasu, ale kończył ją świetnie wyedukowany. W USA chirurg musi pracować 80 godzin tygodniowo. W Polsce według przepisów minimum 48 godzin, ale to za mało. Nie można być dobrym chirurgiem, nie spędzając setek godzin na bloku. Ja pracowałem po 12 godzin na dobę. Byłem młodym szefem, osobiście sprawdzałem stan chorych rano i wieczorem, pilnowałem wszystkiego. Pierwszy w Polsce zrobiłem europejską specjalizację z chirurgii kolorektalnej, bo u nas do dziś ona nie istnieje. Poza mną tylko trzech polskich lekarzy zdało taki egzamin europejski.

Jak można oceniać jakość chirurgii?

Oceniając wyniki leczenia na oddziale, m.in. liczbę powikłań, czas pobytu chorego w szpitalu, odsetek wznów miejscowych, odsetek przeżyć. I tak robi się we wszystkich krajach, w których chirurgia jest na wysokim poziomie, np. w Szwecji, Holandii, Wielkiej Brytanii.

I co wynika z takiej oceny?

Jeśli ktoś ma słabe wyniki, to wypada z gry. Najbogatszych krajów świata nie stać na marnowanie pieniędzy, więc wszędzie tam są zarządzenia i dyrektywy, w jakim ośrodku chory z danym schorzeniem powinien być operowany. W Polsce ich nie ma. U nas oddziały chirurgii narządowej są tylko w Centrum Onkologii w Warszawie. Natomiast w całym kraju w szpitalach są oddziały chirurgii onkologicznej, gdzie operuje się wszystko. I tak samo jest finansowany zarówno oddział z dobrymi wynikami leczenia, jak i ten, na którym śmiertelność sięga 20 proc.! Polscy chirurdzy zresztą nie chcą się poddawać ocenie jakości leczenia tak jak koledzy na Zachodzie. Jeżeli szpital powiatowy wykonuje trzy operacje raka odbytnicy w ciągu roku, to skazujetych chorych na śmierć. Bo jakie można mieć doświadczenie, operując trzech chorych w roku?

Specjalizacja powinna być scentralizowana w konkretnych szpitalach?

To nie muszą być duże ośrodki, mogą być choćby powiatowe, ale niech robią jedną rzecz doskonale. Na przykład szpital w Kielcach może być najlepszy w leczeniu raka tarczycy, więc pacjent niech jedzie właśnie tam, bo w tym szpitalu są najlepsi chirurdzy, najmniej powikłań i najkrócej się leży. To wszystko oznacza oszczędności. Ośrodki same powinny deklarować, w czym chcą się specjalizować. Ale lekarze tam pracujący muszą być dobrzy i operować w ciągu roku minimum stu chorych. Bo nie można być świetnym we wszystkim, no chyba że jest się Panem Bogiem. A czym różni się w Polsce chirurg od Pana Boga? Tym, że Panu Bogu nie wydaje się, że jest chirurgiem.

Jaki powinien być dobry chirurg?

Bardzo dobry chirurg tym różni się od dobrego, że operuje głową. Jego myśl wyprzedza ruch ręki, bo zdaje sobie sprawę, jakie skutki może spowodować ten ruch. Nie wystarczy ciąć, tak jak kiedyś widział i jak się nauczył raz na zawsze. Bardzo dobry chirurg potrafi również dobrze zakwalifikować pacjenta do operacji i prowadzić go po niej. Wie, kogo nie należy operować – nie mówię o nowotworach – bo czasem przy podejrzeniu wyrostka wystarczy podać leki i już nie trzeba będzie ciąć. Bardzo dobry chirurg operuje to, na czym zna się najlepiej, a jeśli nie jest w czymś specjalistą, to odeśle chorego do odpowiedniego ośrodka. Nie ma rozbuchanegoego, uczciwie analizuje swoje wyniki leczenia i poddaje się weryfikacji zewnętrznej.

Jak szukać dobrego chirurga?

Najlepiej sprawdza się poczta pantoflowa, ktoś kogoś zoperował, był zadowolony i poleca tego lekarza. W internecie opinie pisują o sobie również sami lekarze i ich rodziny.

Ile warto i można czekać na operację u dobrego chirurga?

Nowotwór rośnie dziesięć lat, więc dwa-trzy tygodnie nie zrobią różnicy, ale dłużej nie wolno czekać.

Czy chirurg to u nas intratny fach?

Dobry chirurg zarabia godziwie, ale pieniądze przychodzą z czasem. Liczba chirurgów spada, bo na początku pieniądze są w chirurgii takie jak np. w dermatologii czy okulistyce, a praca ciężka fizycznie i w dodatku grozi odpowiedzialność sądowa. Dzisiaj każdy z byle zropiałą raną biegnie do sądu po odszkodowanie. Lekarze zarabiają dobrze, ale jest to okupione tytaniczną pracą, a jeśli ktoś chce od razu dużych pieniędzy, niech idzie do biznesu.

Miewał pan porażki?

Jak każdy. Podczas jednej z moich pierwszych operacji – chodziło o zespolenie nerwów lędźwiowych – doszło do znacznego krwawienia i pacjent po kilku dniach zmarł. Inne były czasy, możliwości, szwy, inne oddziały intensywnej opieki. Do dzisiaj pamiętam nazwisko tego pacjenta. Jeżeli po chirurgu spływają jego porażki, to powinien przestać operować. Każdy powinien analizować swoje niepowodzenia.

Jak pan sądzi, jest pan dobrym szefem?

Wydaje mi się, że niezłym. Kilka lat temu jeden z tygodników przeprowadził badanie wśród młodych chirurgów, pytając, gdzie chcieliby pracować. Ja ten ranking wygrałem. Ośmiu kolegów po specjalizacji w mojej klinice zostało ordynatorami. Mam bardzo młody zespół. Wysyłam rezydentów na szkolenia, daję im operować. Szkolę zespół tak, by wszystko szło jak należy, bez względu na to, czy jestem na oddziale, czy mnie nie ma. Widziałem w życiu już tyle porażek, upadków karier, że nie myślę o sobie: co to nie ja. Niedługo zbieram się na emeryturę, bo wyznaję zasadę, że trzeba wiedzieć, kiedy zejść ze sceny niepokonanym. A nudzić się nie będę. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 10/2018
Więcej możesz przeczytać w 10/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 10/2018 (1826)

  • Polska centralna, Polska lokalna 4 mar 2018, 20:00 JACEK POCHŁOPIEŃ, redaktor naczelny Jaki powinien być współczesny polityk? Jeśli ktoś pamięta koniec ciemnego okresu w historii Polski, a więc lata 80. ubiegłego wieku, jeśli pojęcie Solidarności nie jest mu znane tylko z kart... 4
  • Niedyskrecje parlamentarne 4 mar 2018, 20:00 PREZYDENT ANDRZEJ DUDA WRÓCIŁ DO ŁASK PREZESA PIS JAROSŁAWA KACZYŃSKIEGO. W partii już się nie mówi, że trzeba szukać kandydata do wyścigu prezydenckiego w 2020 r. – Naszym kandydatem na to stanowisko jest dziś prezydent i ma być... 8
  • Obraz tygodnia 4 mar 2018, 20:00 150 tys. zwiedzających obejrzało w londyńskiej British Library wystawę „Harry Potter: A History of Magic”. Reszta wielbicieli młodego czarodzieja może obejrzeć wirtualną wersję wystawy, od marca dostępną na stronie artsandculture.... 11
  • Info radar 4 mar 2018, 20:00 Syria i Wunderwaffe Putina Władimir Putin znów pręży muskuły. Z jednej strony pozuje na orędownika pokoju, oferując korytarze humanitarne dla syryjskich cywilów z miasta Guta pod Damaszkiem, których masakrują setkami rosyjskie samoloty.... 12
  • Nadchodzi chińskie tsunami 4 mar 2018, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI DO 2022 R. PONAD 75 PROC. CHIŃSKICH, miejskich konsumentów zarobi od 9 tys. do 34 tys. dolarów rocznie. Klasa średnia gwałtownie wzrasta. Przypomnę, że Państwo Środka zamieszkuje blisko 1,4 mld ludzi. Ponad 50 proc. z nich... 15
  • Raz, dwa, trzy – obcym będziesz ty… 4 mar 2018, 20:00 NA JEDNYM Z AMERYKAŃSKICH UNIWERSY- TETÓW PRZEPROWADZONO DUŻE BADANIA nad poziomem empatii w 63 krajach z całego świata. Polska zajęła trzecie miejsce… od końca. Końcówkę rankingu dzielimy z Litwą i Łotwą, a o 60 miejsc jesteśmy... 16
  • Kto skorzystał na Marcu 4 mar 2018, 20:00 W WYDARZENIACH MARCOWYCH CZTEROLATKI NIE BRAŁY UDZIAŁU, no to nie brałem; pierwszy raz kwiaty pod tablicą na UW składałem w 1981 r. Na 25-lecie i kolejne rocznice byłem za to gotowy. Z braku ORMO i ZOMO laliśmy się (na idee tylko) z... 16
  • W przyszłość i w przeszłość 4 mar 2018, 20:00 W 2008 r. Polacy mieli nadzieję, że teraz będzie już tylko lepiej. A wszystko dzięki piłce nożnej, w której zaczęliśmy odnosić pierwsze sukcesy od lat. Zaczynaliśmy się też mierzyć z trudną historią. Człowiekiem Roku tygodnika... 18
  • Spowiedź Marii Kaczyńskiej 4 mar 2018, 20:00 Była odważna, niezależna, inteligentna. Nie bała się mówić tego, co myśli. Budziła sympatię, nawet wśród przeciwników politycznych jej męża. Na łamach „Wprost” po raz pierwszy zdecydowała się publicznie odpowiedzieć na... 19
  • Wszyscy ludzie Morawieckiego 4 mar 2018, 20:00 Musimy znaleźć własną ścieżkę rozwoju gospodarczego, kopiowanie innych państw nie wchodzi w grę – mówił Mateusz Morawiecki, Człowiek Roku 2017 tygodnika „Wprost”. 21
  • Państwo to my 4 mar 2018, 20:00 W Polakach drzemie ogromne pragnienie niesienia pomocy i jedności – mówi Łukasz Ossowski, sołtys wsi Rytel, laureat nagrody specjalnej „Wprost”, który latem ubiegłego roku stał się symbolem walki ze skutkami nawałnic. 26
  • Cienie na służbach 4 mar 2018, 20:00 Mariusz Kamiński zna wszystkie tajemnice PiS. Podobno ma szafę pełną haków. Teraz sam musi się tłumaczyć z kontaktów swego otoczenia z gangsterami. 30
  • Polscy prowokatorzy 4 mar 2018, 20:00 Kiedy w połowie lutego na jakimś portalu wschodnim przeczytałem, że gubernator ukraińskiego Zakarpacia zrzuca na Polaków winę za podpalenie tamtejszej siedziby mniejszości węgierskiej, pomyślałem: „Mój Boże! Kolejny polakożerca... 34
  • Odmrażanie ustawy frankowej 4 mar 2018, 20:00 Rusza prezydencki projekt pomocy frankowiczom, sejmowa podkomisja zajmująca się tą sprawą ma nowego szefa – Tadeusza Cymańskiego. Ale sektor bankowy jest bardzo sceptyczny. 36
  • Jestem duchowo Żydem 4 mar 2018, 20:00 Jestem Polakiem, a to oznacza, że z mlekiem matki, a dokładnie z językiem i kulturą, wyssałem wspólnotę żydowsko-polską. A jako chrześcijanin jestem duchowo Żydem. 39
  • 1968 4 mar 2018, 20:00 Na jezdni rozrzucone buty, przewrócony rower. Na noszach nieprzytomny 27-letni student socjologii w Berlinie Zachodnim, jeden z przywódców studenckiej rewolty 1968 r. – Rudi Dutschke. Przed chwilą postrzelony. Był charyzmatycznym liderem.... 41
  • Nie być feministką to obciach 4 mar 2018, 20:00 Nawet jeśli 8 marca nie wyjdziemy masowo na ulice, to sprawy kobiet zaistniały głęboko w świadomości społecznej. Mój dziadek nie dotknąłby dziecięcego wózka, mój ojciec pchał wózek na spacerach, a mój partner wziął urlop tacierzyński i nosił dziecko w chuście – mówi Barbara... 43
  • Dieta, fitness i Pismo Święte 4 mar 2018, 20:00 W ramach rekolekcji wielkopostnych zamiast nudnych kazań wierni wybierają duchowe spa, oczyszczający post i rozwój osobisty z zakonnikiem w roli coacha. 46
  • Chciałem kogoś zabić 4 mar 2018, 20:00 Fizjoterapeuta Samuel N. był zdrowy psychicznie, kiedy uderzył siekierą w głowę 10-latki – orzekł Sąd Najwyższy, ostatecznie odrzucając argumenty obrony o niepoczytalności skazanego. 50
  • By małym żyło się lepiej 4 mar 2018, 20:00 Weszła w życie tzw. Konstytucja biznesu. Sztandarowe dzieło premiera Morawieckiego, które ma odmienić życie małych i średnich przedsiębiorców. Co z tego wyszło? Sprawdzamy. 55
  • Recepty na długi szpitali 4 mar 2018, 20:00 Prawo restrukturyzacyjne umożliwia szpitalom wyjście z pętli zadłużenia. 60
  • Strategia przynosi efekty 4 mar 2018, 20:00 Dobrze, że weszliśmy na rynek mieszkaniowy, jest dobra koniunktura – mówi Maciej Jankiewicz, prezes Polskiego Holdingu Nieruchomości, i opowiada również o sytuacji w segmencie nieruchomości komercyjnych. 61
  • Szybciej, lepiej, fajniej 4 mar 2018, 20:00 Doroczne święto urządzeń mobilnych w Barcelonie tym razem skradł nowy Samsung Galaxy S9. Ale nowości było więcej. Oto najważniejsze z nich. 62
  • Imperator Xi 4 mar 2018, 20:00 Komunistyczna dynastia w Chinach rezygnuje z kolektywnego zarządzania imperium. Partia zmienia konstytucję, żeby prezydent Xi Jinping mógł rządzić dożywotnio. 65
  • Skalpel życia i śmierci 4 mar 2018, 20:00 Jeżeli chirurg źle zoperuje chorego z nowotworem, nie pomogą mu nawet najlepsze programy lekowe – mówi prof. Adam Dziki, chirurg specjalizujący się w operacjach jelita grubego. 69
  • Kuszą, karmią, a nawet upijają 4 mar 2018, 20:00 Często wkładamy dużo wysiłku w uprawianie pięknych roślin w ogródkach, wykosztowujemy się na cięte kwiaty dla ukochanych i zapominamy, że ich ujmująca uroda nie jest przeznaczona dla nas. 72
  • Dziewczyna z ganem 4 mar 2018, 20:00 Teraz każda rzecz może zostać odczytana jako coś niepożądanego. Wystarczy założyć koszulkę na lewą stronę i już jest dopisywane, że jesteś osobą wspierającą lewicę – mówi Agnieszka Dygant. „Kobiety mafii” już w kinach. 77
  • Niewidzialni pośrednicy 4 mar 2018, 20:00 Hity chcemy mieć tego samego dnia, co reszta świata. Ceną jest mordercza praca tłumacza, którą niestety mało kto docenia. 82
  • Podróż w jedną stronę 4 mar 2018, 20:00 Pół wieku po wydarzeniach Marca ’68. w „Księdze wyjścia” Mikołaj Grynberg przypomina losy Żydów, którzy musieli Polskę opuścić. I tych, którzy zostali. 86
  • Twarz Berlina, twarz Europy 4 mar 2018, 20:00 Życie filmów z ostatniego Berlinale będzie dłuższe niż sam festiwal. Bo opisują problemy, które szybko nie znikną. 89
  • Film 4 mar 2018, 20:00 KOMEDIA Omyłki grabarza FRANCUSKA KOMEDIA JEST W ŚWIETNEJ FORMIE. Nakache i Toledano, Agnès Jaoui, Dany Boon czy Julie Delpy zamiast oglądać się na amerykańskie wzorce, znaleźli własną receptę na ten gatunek. Pautonnier portretuje... 91
  • Muzyka 4 mar 2018, 20:00 Wesele scyzoryków Wiecie, że pan młody powinien włożyć pannie młodej pieniądze do lewego buta? A kawałek chleba w biustonoszu panny młodej zapewni w domu chleb powszedni? Przynajmniej tak było na Kielecczyźnie. A jak jest dzisiaj?... 92
  • Książka 4 mar 2018, 20:00 Programatorka Kim jest Naomi Klein? Przede wszystkim komentatorką współczesnego świata i zachodzących w nim procesów społecznych i ekonomicznych, których ofiarą każdorazowo są zwykli ludzie. Jej oceny są dla wielu tak przekonujące,... 93
  • Kalejdoskop 4 mar 2018, 20:00 Coś na kształt świdra TEMAT ROSJI, AUTOR LITWIN, REŻYSER UKRAINIEC – to wszystko powinno nas obchodzić, a jakoś obchodzić nie chce. Może to wina tekstu, gdzie jedyną pełnokrwistą postacią jest demoniczny watażka, tytułowy Masara... 94
  • Imbir między sushi 4 mar 2018, 20:00 Klasyczny swing obok eksperymentów – Lotos Jazz Festival Bielska Zadymka Jazzowa to prawdziwe święto różnorodności. 95
  • Kulturalna trzynastka 4 mar 2018, 20:00 Piotr Stramowski AKTOR TEATRALNY I FILMOWY, ZNANY M.IN. Z „PITBULLA” I „BOTOKSU”. OBECNIE MOŻNA GO OGLĄDAĆ W FILMIE „KOBIETY MAFII”. 1. Najbardziej znienawidzona lektura? „Potop” i „Nad Niemnem” – to było nie do... 96
  • Pandora z puszki 4 mar 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Anglicy śmieją się z nas, że gdy zapytasz Polaka, jak się masz, ten zaraz zaczyna narzekać. Tymczasem oni od razu walą ci formułkę, że cudownie, a ty? I tobie nie pozostaje nic innego, jak też potwierdzić, że... 97
  • Wolność za Wielką Wodą, czyli pewnego razu w Ameryce... 4 mar 2018, 20:00 RYSZARD CZARNECKI Hameryka, Hameryka... Właśnie wróciłem zza Wielkiej Wody. Byłem w moim ulubionym amerykańskim mieście – Waszyngtonie. Stolica USA jest dla mnie stokroć milsza, spokojniejsza i bardziej elegancka niż żywiołowy,... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany