Generacja Z: pokolenie Instagrama w czasach kryzysu

Generacja Z: pokolenie Instagrama w czasach kryzysu

Festiwal, zdj. ilustracyjne
Festiwal, zdj. ilustracyjne / Źródło: Krzysztof Zatycki/Forum
Pokoleniem Z nazywa się ludzi, którzy urodzili się po 1995 r. Dorastali w czasach eksplozji technologii cyfrowych, a wchodzą w dorosłość w czasach pandemii. Mogą mieć jeszcze trudniejszy start niż starsi od nich o dekadę millenialsi.

„W tym pokoleniu na umowie-zleceniu,

Nie gada się o przyszłości i ZUS-ie, ubezpieczeniu,

Ci ludzie nie chcą gadać o wpłatach na lokatach premium,

I polityce – tych pozycji raczej nie mamy w menu”

Tak rapował kilka lat temu Taco Hemingway w piosence „6 zer”. Bożyszcze 20-latków nie ukrywa, że jego celem w życiu jest zostać milionerem. Piosenka dobrze oddaje kondycję młodych ludzi, którzy są rozdarci między ogromnymi aspiracjami, konsumpcjonistycznym stylem życia a brutalną rzeczywistością. Wielu pracuje na umowach śmieciowych, nie wierzą w emerytury i państwo. Wchodzą w dorosłość w czasach kryzysu zdrowotnego, ekonomicznego i klimatycznego.

Media społecznościowe całym światem

Wszelkie dyskusje o charakterze kolejnych pokoleń muszą opierać się na pewnych uproszczeniach. Socjologowie i psychologowie starają się opisać grupę ludzi, która jest wewnętrznie ogromnie zróżnicowana. W przypadku zetek mowa o blisko 9 mln osób, które urodziły się w Polsce od połowy lat 90.

Jakie jest doświadczenie, które konstytuuje i wyróżnia nowe pokolenie od poprzednich? Jest nim bez wątpienia cyfrowa technologia. Dla młodych ludzi internet nie jest wirtualną rzeczywistością, jest po prostu częścią ich rzeczywistości. Roczniki urodzone w latach 80. swoje pierwsze czarno-białe Nokie dostawały w liceum albo na studiach. Telefon komórkowy wyposażony w aparat fotograficzny był obiektem powszechnej zazdrości, a laptopy, ze względu na ceny, dostępne jedynie dla nielicznych. Dzisiaj niemal każde dziecko ma smartfona z szybkim łączem internetowym, które pozwala robić na żywo transmisję wideo w jakości HD.

Generacja Z żyje w mediach społecznościowych. Jedna trzecia użytkowników Facebooka, z którego korzysta blisko połowa Polaków, ma między 13 a 24 lat. W przypadku Instagrama — popularnego serwisu do dzielenia się zdjęciami i relacjami wideo — ponad połowa użytkowników ma mniej niż 24 lata.

Obecność w mediach społecznościowych ma ogrom zalet, ale jest też źródłem wielu traum. Korzystanie z nich przypomina trybunał, w którym życie i wygląd jest nieustająco oceniane za pomocą liczby wyświetleń i lajków. Brytyjskie Królewskie Stowarzyszenie Zdrowia Publicznego przeprowadziło badanie ludzi w wieku od 11 do 25 lat. 70 proc. badanych przyznało, że pod wpływem Instagrama przestało w pełni akceptować swoje ciało.

Młodzi ludzie są cały czas konfrontowani ze zdjęciami pięknych i bogatych albo przynajmniej takowych udających. Pieniądze i wygląd stają się głównym wyznacznikiem statusu, napędzając konsumpcjonistyczny styl życia zetek.

Zielona wyspa, ale nie dla wszystkich

Millenialsi wchodzili na rynek pracy po krachu finansowym w 2008 r. Polskę okrzyknięto wówczas „zieloną wyspą”, która uniknęła recesji. Rachunek za sukces zapłacili najmłodsi, bo rząd zderegulował rynek pracy. Millenialsi stali się pokoleniem bez etatu, żyjącym na umowach śmieciowych albo zmuszanym do zakładania własnej działalności gospodarczej. W szczytowym momencie na umowach czasowych zatrudnionych było w Polsce blisko 30 proc. pracujących.

Ostatnie lata to okres dynamicznego wzrostu płac i stopniowej poprawy warunków pracy. Polska za rządów PiS ciągle była jednak krajem niskich pensji. Przeciętne wynagrodzenie netto wynosiło w 2019 r. 3,6 tys. zł, ale poniżej tej średniej zarabiało aż dwie trzecie Polaków. Nic dziwnego, że przed pandemią aż 51 proc. młodych między 18. a 34. rokiem życia rozważało emigrację na Zachód (za raportem Work Service „Migracje Zarobkowe Polaków”).

Artykuł został opublikowany w 17/2020 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 17/2020 (1933)

  • Koronialsi 22 maj 2020, 15:00 Bez dotyku, bez kontaktu, w izolacji. Bez ustnych matur, bez możliwości poprawek na studiach, bez planów na wakacje, bez szans na pracę. Tak żyją młodzi Polacy. 2
  • Nie współczuję Kazikowi 22 maj 2020, 15:00 Polityk twierdzi, że za poparcie niekonstytucyjnych wyborów Platforma wynegocjowała możliwość zmiany kandydata na prezydenta i że niedługo telewizja publiczna tak zbombarduje Trzaskowskiego, że nie pomogą mu palety wypoczynkowe za milion złotych. 13
  • Trzaskowski albo śmierć 22 maj 2020, 15:00 Rafał Trzaskowski może sobie pozwolić na porażkę w wyścigu prezydenckim. Platforma Obywatelska takiego komfortu nie ma. Klęska prezydenta Warszawy będzie dla niej oznaczać polityczny wyrok śmierci. 28
  • Trójka skończy tragicznie 22 maj 2020, 15:00 O kultowej Trójce i jej smutnym końcu opowiada Cezary Łazarewicz, dziennikarz, pisarz, laureat nagrody Nike za książkę „Żeby nie było śladów”. 43
  • Wystarczy być 22 maj 2020, 15:00 Prezeska Polskiego Radia drżącym głosem zaprasza na specjalnie zwołanej konferencji prasowej każdego, kto – jak kiedyś Staszek w biznesie – chce się sprawdzić w radiu. I pewnie będzie tłum chętnych, bo też poprzeczka nie mogła zostać zawieszona niżej – wystarczy chcieć... 58
  • Układ Krystka, czyli jak sprowadzano dziewczyny do klubów 5 lip 2016, 15:14 Biznesmeni, celebryci, handel kobietami. Krystek z Trójmiasta, który krzywdził młode dziewczyny, nie działał w osamotnieniu. Tak naprawdę był tylko płotką. 61
  • Maturzyści z zamrażarki 22 maj 2020, 15:00 Odwołane ustne egzaminy, przełożone pisemne. Niepewność, chaos, zamieszanie. Jeszcze nigdy tak wielu maturzystów nie miało poczucia, że zależy od nich tak niewiele. Czy to ich zmobilizuje i doda im skrzydeł, czy je podetnie? 73
  • Młodzi uciekają w samotność 22 maj 2020, 15:00 Co z nich wyrośnie? Freaki samotniki, zanurzone w świecie pięknym, lecz uznawanym za nierealny? Czy liderzy (oby!)? Generalnie uczniowie, których znam, rzadko mają chęć przewodzenia innym – pisze o pokoleniu Z pedagog i publicysta Jan Wróbel 87
  • Generacja Z: pokolenie Instagrama w czasach kryzysu 22 maj 2020, 15:00 Pokoleniem Z nazywa się ludzi, którzy urodzili się po 1995 r. Dorastali w czasach eksplozji technologii cyfrowych, a wchodzą w dorosłość w czasach pandemii. Wiele wskazuje na to, że będą mieli jeszcze trudniejszy start niż starsi od nich o dekadę millenialsi. 94
  • Dzięki epidemii pokolenie młodych będzie silniejsze 22 maj 2020, 15:00 Maturzyści dziś zadają sobie pytanie, czy chcą iść na studia. Duża część mówi, że poczeka rok i zobaczy, co będzie. Więcej jest zaburzeń depresyjnych u osób, które wcześniej nie miały problemów. Jednak w dłuższej perspektywie ta trudna sytuacja może młodych ludzi wzmocnić –... 105
  • Pieniędzy nie ma. I to w momencie, gdy są najbardziej potrzebne 22 maj 2020, 15:00 Pieniędzy nie ma. Nie ma ich w momencie, w którym są najbardziej potrzebne – tak komentuje stan finansów państwa Jacek Rostowski, wicepremier i minister finansów w rządzie Donalda Tuska, który zmagał się z ostatnim kryzysem z 2008 roku. 119
  • Antykryzysowy Poradnik dla Przedsiębiorców cz. 3. Bankructwo to stan umysłu 22 maj 2020, 15:00 Krzysztof Oppenheim powraca z trzecią częścią swojego poradnika dla tych przedsiębiorców, których pandemia koronawirusa wpędziła w finansowe tarapaty. 133
  • Kino covidove 22 maj 2020, 15:00 Kultura w ekspresowym tempie wychodzi z narzuconej przez epidemię izolacji. Pojawiają się kina samochodowe, w Europie i USA zaczęto organizować także koncerty, a nawet msze dla zmotoryzowanych. Rusza też pierwsza w historii internetowa edycja jednej z najstarszych imprez... 149
  • Palcem po mapie 22 maj 2020, 15:00 Niedawno ukazały się dwa „prywatne” przewodniki po dwóch fascynujących europejskich miastach napisane przez dwójkę znanych pisarzy: „Wenecja. Miasto, któremu się powodzi” Gretkowskiej i „Osobisty przewodnik po Pradze” Szczygła. 162
  • Ranking 200 największych polskich firm 22 maj 2020, 15:00 Jeszcze nigdy w sześcioletniej historii naszego rankingu polskie firmy nie sprzedały tak dużo. Produkują leki, odlewają sz taby złota, szyją buty i ubrania. Oto dwusetka gigantów polskiego biznesu. 171