Rewolucja w kolorze indygo

Rewolucja w kolorze indygo

Arabska wiosna ludów przenosi się na południe. W ogniu stają Sahara i Sahel. Tuaregowie podnieśli flagę Azawadu – nowego państwa w północnym Mali.
Musa zawsze chodzi z gitarą, na której jeszcze niedawno grał turystom saharyjskie pieśni. Jak inni Tuaregowie korzystał z dobrobytu, jaki stworzył dla nich w Libii pułkownik Kaddafi. Wybierał się z turystami na wydmy Ubari i pracował jako kucharz. A wieczorami siadywał przy ognisku i grał. To były dobre pieniądze. Rodzina w saharyjskim miasteczku miała z czego żyć. Rok temu libijska rewolucja wywróciła jego życie do góry nogami. Skończyli się turyści, a tym samym i pieniądze. Dzieciom i żonie w oczy zajrzał głód. Nie zostało mu nic innego, tylko wrócić do przeszłości. Spod podłogi wyjął zardzewiałego kałasza. Sprawdził, czy działa zamek. Wsiadł wraz z kolegami na pakę starego dżipa i porzucił miasteczko Ubari. Dziś wraz z setkami tuareskich bojowników koczuje gdzieś na przedmieściach Timbuktu w Mali pod zielono-czerwono-czarnym sztandarem z żółtym trójkątem – flagą Azawadu, wyśnionej ojczyzny Tuaregów.


Państwo, które nigdy nie powstało

Dwudziestego drugiego marca kapitan Amadou Sanogo ogłosił, że stanął na czele wojskowego Narodowego Komitetu na rzecz Przywrócenia Demokracji i Państwa oraz że do odwołania będzie rządzić Mali. Zamach stanu wytłumaczył tym, że rząd nie radzi sobie z tuareskim powstaniem na północy kraju – w regionie Azawadu. Jednak wszystkie partie polityczne, związki zawodowe i organizacje pozarządowe zamiast zjednoczyć się wokół junty przeciw północy, zażądały, by oddała władzę. Sanogo proklamował nową konstytucję, ale szybko się z niej wycofał. Chciał też zwołać narodową konferencję, ale zrezygnował, gdy okazało się, że nikt nie chce w niej wziąć udziału. Pomocną dłoń wyciągnął doń jedynie prezydent, którego obalił. Amadou Toumani Touré oficjalnie podał się do dymisji. Umożliwi to juncie wyjście z zamachu z twarzą i przekazanie władzy Zgromadzeniu Narodowemu.

W czasie gdy w stolicy wrzało, nad starożytnymi miastami północy łopotały już powstańcze sztandary Tuaregów. Niedawni koczownicy zajmowali miasta, gdy pucz Sanogo sparaliżował malijską armię. Czyżby miał się ziścić sen o Azawadzie, najczęściej ogłaszanym niepodległym państwie Afryki, które nigdy nie powstało?

Tuaregowie to same zagadki. Są koczownikami. Wysocy, szczupli, często błękitnoocy, monogamiczni. Muzułmanie noszący na piersiach krzyże, co może być pamiątką ich dawnego chrześcijaństwa. Pierwsze wzmianki na ich temat pochodzą z czasów rzymskich. Już wtedy opisywano chusty w kolorze indygo, którymi tuarescy mężczyźni zakrywają twarze. Byli ostatnim wolnym ludem Afryki Zachodniej. Francuscy kolonizatorzy mimo krwawych kampanii nie potrafili ich pokonać. Gdy w latach 60. państwa afrykańskie wybijały się na niepodległość, terytorium Tuaregów podzielono między Niger, Mali, Algierię, Libię i Burkina Faso. Choć wszczynali kolejne rebelie, w ich życiu niewiele się zmieniało. Wędrowali, a linie graniczne wytyczone na piasku pozostawały dla nich tylko igraszką saharyjskich wiatrów.

Jesienią zeszłego roku w pustynnej oazie przy granicy z Algierią zawiązała się nowa powstańcza konfederacja. Zjechało na nią wielu tuareskich żołnierzy z armii Kaddafiego. Byli jego ostatnimi gwardzistami. Przez lata dyktator zapewniał, że popiera ich sprawę, i szkolił, mamiąc perspektywą niepodległości. Faktycznie traktował ich jako najemników i wysyłał na prywatne wojny do Libanu czy Czadu. Gdy Kaddafi upadł, przekroczyli malijską granicę, gotowi do walki o Azawad. Dalej wypadki potoczyły się z gwałtownością lawiny. W styczniu tego roku ogłoszono początek powstania narodowego, 6 kwietnia rebelianci pod sztandarami Narodowego Ruchu Wyzwolenia Azawadu proklamowali niepodległość.

Pieśń o wolności

Szukając poparcia Zachodu, szef ruchu Mohammed Ag Najim deklarował, że nowy kraj będzie świecką demokracją. Byłaby to realna perspektywa, gdyby nie to, że nad wieloma ze zdobytych miast zamiast flag Azawadu powiewają czarne sztandary konkurencyjnej wobec ruchu organizacji Ansar al-Din (Obrońcy Wiary). Jej przywódca blisko związany z Al-Kaidą Iyad ag Ghali jasno daje do zrozumienia, jaki ma cel: „Nie chcę niepodległości, chcę szariatu".

W ostatnich dniach z Azawadu uciekło 200 tys. ludzi. Opowiadają, że plądrowane są bary, zakazywana muzyka. Kobiety muszą zakrywać włosy. Peter Tinti, który był wolontariuszem w amerykańskim Korpusie Pokoju w Gao, opowiada: – Większości Tuaregów nie podobają się nowe władze. Zresztą część z nich to cudzoziemcy nieznający lokalnego języka. Mieszkańcy Mali są dumni z demokracji. Zmienianie jej w szariat jest dla większości nie do pomyślenia.

Sąsiedzi Mali zrzeszeni we Wspólnocie Gospodarczej Państw Afryki Zachodniej już zadeklarowali, że gotowi są interweniować militarnie – chcą wysłać na północ Mali 3 tys. żołnierzy. Podczas szczytu w pierwszych dniach kwietnia zgodzono się, że misja byłaby świetną okazją, by osłabić w regionie Al- -Kaidę. Ale nawet gdyby misja się powiodła, nie przybliży to Tuaregów do niepodległości. Dziś aspiracje niepodległościowe liczą się niewiele. „Najważniejsze dla nowych państw jest międzynarodowe uznanie. Tak to właśnie wygląda" – twierdzi cytowana przez „Foreign Policy” Carne Ross, dyrektor wykonawcza organizacji doradczej Independent Diplomat, która wspierała w drodze do niepodległości Sudan Południowy i Kosowo. A na uznanie przez sąsiadów tuareskie państwo szans raczej nie ma. Jean Ping, szef Komisji Unii Afrykańskiej, stwierdził, że organizacja ta „całkowicie odrzuca” tuareską deklarację „tak zwanej niepodległości Azawadu”.

***

Kilka razy w ostatnich dniach próbowaliśmy się dodzwonić do Musy w nadziei, że międzynarodowe roamingi pozwolą się połączyć z jego libijskim numerem w północnym Mali. Bez skutku. Podczas rewolucji komórkę zastępuje kałasznikow. Możemy tylko sobie wyobrazić, jak na przedmieściach Timbuktu lub Gao gra na zdezelowanej gitarze i śpiewa o wolności.

Okładka tygodnika WPROST: 16/2012
Więcej możesz przeczytać w 16/2012 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • Amira IP
    Niestety, taki los stał się udziałem wielu ludzi, którzy przeżyli arabskie rewolucje, lub nadal walczą. Niektórzy zdają sobie już sprawę z tego, że nie było warto.Tak to już jest, w tym świecie, że jeden reżim zastępuje drugi.Często bywam w Egipcie i po początkowej radości związanej z ustąpieniem Mubaraka, teraz Egipcjanie popadają w marazm. Nikt nie wie, co będzie, a rynek pracy może się jeszcze bardziej skurczyć jeżeli ostatni turyści opuszczą ten kraj.

    Spis treści tygodnika Wprost nr 16/2012 (1522)

    • Partia czarnych krawatów 14 kwi 2012, 23:45 Mówiąc wprost, informacje o śmierci politycznej Donalda Tuska są wciąż mocno przesadzone. Potok źle mu wróżących komentarzy przybiera jednak na sile. To naturalne, że taką narrację produkuje aparat propagandy obozu smoleńskiego. Czując krew, atakują zajadlej. Wiele w tym... 4
    • Tydzień w skrócie 14 kwi 2012, 23:45 Brakuje nam leków na raka, a minister namawia do łamania prawaAle przecież mamy plan B! – przekonywał w zeszły czwartek na konferencji prasowej minister zdrowia Bartosz Arłukowicz. Zwołano ją w związku z ponadczteromiesięcznym... 6
    • Przegrywamy bitwę o pamięć 14 kwi 2012, 23:45 Co piąty Polak wierzy, że to był zamach. Że 96 ważnych dla Polski ludzi zginęło, bo ktoś tak chciał. Mało? Dużo? To nawet nie wszyscy wyborcy Prawa i Sprawiedliwości – odpowiada poseł Platformy Obywatelskiej. To przerażająco dużo – podpowiada zdrowy rozsądek.... 10
    • Gawiedź nie wybacza 14 kwi 2012, 23:45 Najlepsze polskie seriale po 1989 r. to kryminały, moim zdaniem odpowiada za to sukces „Ekstradycji". Prawie 20 lat temu okazało się, że miliony Polaków są w stanie zainteresować się dobrze napisanym i realistycznym serialem, o... 14
    • Jarosław Polskę Zbaw 14 kwi 2012, 23:45 Dwa lata temu w trakcie kampanii prezydenckiej o Smoleńsku milczał. Bo mu kazali. Teraz na teorii zamachu buduje całą swoją drogę do prezydentury. I wierzy, że wygra. A z nim Antoni Macierewicz, Adam Hofman, Joachim Brudziński i ojciec Tadeusz Rydzyk. Bo to oni rządzą... 16
    • O prezesie, który chce zbawiać Polskę 14 kwi 2012, 23:45 Jedyną drogą do prawdy o Smoleńsku jest zdobycie władzy przez PiS – to spójna koncepcja polityczna. Ma tylko tę wadę, że jest niesłuszna, dlatego jej nie popieram – mówi Ludwik Dorn. 20
    • Partyjny debet Palikota 14 kwi 2012, 23:45 Czy Ruch Palikota zostanie bez pieniędzy? To możliwy scenariusz. Zarówno partia, jak i stowarzyszenie zalegają z płatnościami wobec firm. Ich właściciele szykują pozwy. 24
    • Archeologia zbrodni 14 kwi 2012, 23:45 Bliscy wielu ofiar katyńskiego mordu nadal szukają ich grobów. Teresa Dangel wierzy, że w końcu przy którejś ze zbiorowych mogił będzie mogła zapalić znicz i zmówić modlitwę za ojca. 28
    • Spinacz epok 14 kwi 2012, 23:45 Polska transformacja wiele zawdzięcza jego umiejętnościom. Zwłaszcza umiejętności dogadywania się z ludźmi o różnych poglądach. 18 kwietnia Tadeusz Mazowiecki kończy 85 lat. 30
    • Widzenie Julii 14 kwi 2012, 23:45 Tymoszenko zachowuje się tak, jak nie potrafiłby żaden polski polityk – twierdzi Paweł Kowal, który odwiedził w kolonii karnej byłą premier Ukrainy. 32
    • PO-PiS wiecznie żywy! 14 kwi 2012, 23:45 Do niedawna myślałam, że Jarosław Kaczyński i jego zwolennicy to gasnący fenomen polityczny, zbudowany na frustracji, zawiści i wykluczeniu. 34
    • Prawica polska - byt fikcyjny 14 kwi 2012, 23:45 Nie jestem zasadniczo przeciwko prawicy. Przeciwnie – uważam, że rozumna konserwatywna prawica bywa przydatna w politycznej rozgrywce. Polska ma dobre tradycje takiej prawicy, przede wszystkim krakowskich konserwatystów, którzy pierwsi nowocześnie pojmowali politykę i... 36
    • Nie jestem fanem Krzysztofa Krawczyka 14 kwi 2012, 23:45 Świat się kończy, Krawczyk śpiewa z polskim biskupem! Ale do Sądu Ostatecznego jeszcze daleko, choć Krzysztof Krawczyk w nim właśnie upatruje swojej życiowej szansy. 38
    • Dzień, w którym zatrzyma się Warszawa 14 kwi 2012, 23:45 Uda się? Musi się udać. Euro 2012 to impreza skazana na sukces. Tak mówią organizatorzy ze spółki 2012 i twierdzą, że są przygotowani na każdą okoliczność. No cóż, mówimy im: sprawdzam! 44
    • Rozrywanie Damy 14 kwi 2012, 23:45 Od zeszłego tygodnia „Dama z gronostajem” mieszka na Wawelu. To wynik kompromisu między ministrem kultury a księciem Adamem Czartoryskim i kierowaną przez niego fundacją, której własnością jest obraz. Ale to nie koniec sporu. Awantura o prawa do dzieła Leonarda da... 48
    • Grass wali w bęben 14 kwi 2012, 23:45 Noblista zachowuje się jak bohater swojej najważniejszej książki. 50
    • Miłość prezydenta 14 kwi 2012, 23:45 Gdy zostawiła go żona Cécilia, pokochali go Francuzi i wybrali na prezydenta. Gdy zakochał się w Carli Bruni, naród się od niego odwrócił. Czy Nicolasowi Sarkozy’emu jeszcze raz uda się uwieść Francuzów? 54
    • Tytan pracy z ADHD 14 kwi 2012, 23:45 Rozmowa z Catherine Nay, biografką Sarkozy'ego 56
    • Rewolucja w kolorze indygo 14 kwi 2012, 23:45 Arabska wiosna ludów przenosi się na południe. W ogniu stają Sahara i Sahel. Tuaregowie podnieśli flagę Azawadu – nowego państwa w północnym Mali. 58
    • Rosja od nowa 14 kwi 2012, 23:45 W Astrachaniu trwają mityngi przeciwko fałszerstwom wyborczym, w Jarosławiu wybrano opozycyjnego mera, a w Moskwie młodzi radni planują municypalną rewolucję. Opozycja wygrywa w Rosji – na razie w tej lokalnej. 60
    • Harlem wybielony 14 kwi 2012, 23:45 Czarna stolica Ameryki jest już dziś zbyt droga dla swoich czarnych mieszkańców. W ich miejsce do Harlemu wprowadzają się banki. 64
    • Podatkowa kampania kwietniowa 14 kwi 2012, 23:45 Trwa wojna o naprawdę grube pieniądze. Do wzięcia jest przynajmniej 400 mln zł z naszych podatków, więc organizacje pozarządowe stają na głowie, by zdobyć względy podatników. Aby więcej zebrać, muszą najpierw więcej wydać z własnej kieszeni. 66
    • Senior zejdzie ze sceny 14 kwi 2012, 23:45 Najlepiej zarabiający, najdłużej panujący, najlepiej ustosunkowany prezes polskiego banku za rok odejdzie na emeryturę. Bogusław Kott dla jednych zawsze będzie skarbnikiem nomenklaturowego kapitału, dla innych – pionierem prywatnej bankowości. 70
    • Pomarańczowe telefony 14 kwi 2012, 23:45 Marka TP musiała odejść – mówi Stephane Richard, prezes France Telecom, jednej z największych firm telekomunikacyjnych na świecie, właściciela marki Orange i głównego udziałowca Telekomunikacji Polskiej. 74
    • Nie ma drogi na skróty 14 kwi 2012, 23:45 O ile o Stanach Zjednoczonych można powiedzieć, że najgorsze mają już za sobą, o tyle w strefie euro nie sposób ukryć smutnej prawdy. Eurostrefa jest w recesji, dominuje trend spadkowy. Aby jednak nieco osłodzić ten pesymistyczny obraz, trzeba wspomnieć, że jest to lekka... 76
    • Nawet boczniak może uratować świat 14 kwi 2012, 23:45 Jest nadzieja, że jednak nie utoniemy w plastikowych śmieciach. Jak odkryli uczeni z Uniwersytetu Yale, mikroskopijni smakosze tworzyw sztucznych Pestalotiopsis microspora zjedzą nawet piankę z samochodowych foteli. 78
    • Latający samochód 14 kwi 2012, 23:45 To już nie science fiction – to rzeczywistość. Latający samochód zaistniał naprawdę. Firma Terrafugia zaprezentowała na wystawie New York International Auto Show prototyp dwuosobowego wehikułu Transition, który jeździ ulicą jak... 81
    • Budki wideofoniczne 14 kwi 2012, 23:45 Budki telefoniczne w dobie telefonii komórkowej stają się przeżytkiem. Czym je zastąpić? Władze miasta Nowy Jork postanowiły w ramach programu pilotażowego zainstalować w maju w 250 budkach dotykowe 32-calowe ekrany informacyjne.... 81
    • Paleontologiczna sensacja 14 kwi 2012, 23:45 Unikatowe w skali świata cmentarzysko skamieniałych stworzeń morskich i lądowych sprzed 148 mln lat odkrył w kamieniołomie wapieni koło Sławna (woj. łódzkie) dr Adrian Kin z Uniwersytetu Jagiellońskiego. To prawdziwe paleontologiczne... 81
    • Inwigilacja+ 14 kwi 2012, 23:45 Oszaleliśmy﹒ Chcą nam sprzedawać elektronicznego szpiega﹐ który zbierze o nas więcej informacji niż wielki brat, a my bijemy brawo i ochoczo szykujemy portfele﹒ 81
    • Tornado sukcesu 14 kwi 2012, 23:45 Dziesięć lat temu była popowo-jazzową sensacją rynku muzycznego. Dziś Norah Jones jest dojrzałą, wszechstronną artystką. Właśnie wydaje piąty solowy album. 82
    • Zwyczajność jest pożądana 14 kwi 2012, 23:45 „Nietykalni” to komedia o przyjaźni, niewiele ponadto. Jednak bije rekordy popularności. Bo publiczność od spektakularnych czynów woli dziś proste historie o prywatnych relacjach. 86
    • Jacek z Nashville 14 kwi 2012, 23:45 Jack White, legendarny rockman, niegdyś połowa The White Stripes, uważa samego siebie za prostego rzemieślnika. Pewnie dlatego krytykuje brak jasnych zasad w internecie. „Nic nie jest, nie będzie i nie powinno być za darmo” – mówi. „Chyba że sam będę... 88
    • Skrajne namiętności 14 kwi 2012, 23:45 XIX-wieczne gorsety﹐ Guwernantki i posiadacze ziemscy – tym razem bez sentymentów i pastelowych barw﹒ „Wichrowe wzgórza” Andrei Arnold to bardzo uwspółcześniona adaptacja klasyki﹒ 90
    • Mocny język, trudne historie 14 kwi 2012, 23:45 Po prawie dwóch dekadach Irvine Welsh wraca do swojej pierwszej i najgłośniejszej książki – „Trainspotting". „Skagboys" to prequel słynnej opowieści o grupie narkomanów ze Szkocji lat 80. Pierwsi recenzenci... 90
    • Żadne tam lalala 14 kwi 2012, 23:45 Przyszedł czas na nowe muzyczne interpretacje tekstów Stachury﹒ Nagrał je na płycie „Sted” duet Babu Król czyli Jacek „Budyń” Szymkiewicz i Bajzel. 91
    • Intensywna przygoda 14 kwi 2012, 23:45 Paryż w 1968 r. to miejsce idealne dla buntowników. Pragnienie eksperymentowania, przekraczania granic, prowokowania – w filmie Bertolucciego wszystko to jest dla nich na miejscu. Francuskie rodzeństwo miłośników kina spotyka... 91
    • Jacek Rakowiecki poleca 14 kwi 2012, 23:45 Po zeszłotygodniowym hicie – francuskich „Nietykalnych”, udowadniających, że komedie wciąż jeszcze mogą mądrze bawić – niemałe nadzieje wiązałem z „Połowem szczęścia w Jemenie”, reklamowanym z kolei jako angielska komedia roku. 91
    • Koniec czy wielokropek? 14 kwi 2012, 23:45 Tytuł „Wystarczy”, który Wisława Szymborska nadała temu zbiorowi wierszy, jeszcze niedawno wydawcy uznawali za dobry żart﹒ Teraz oznacza naprawdę ostatni tom noblistki﹒ Właśnie się ukazał﹒ 92
    • Góra na horyzoncie 14 kwi 2012, 23:45 Jeśli cokolwiek nas określa, to sposób, w jaki dążymy do celu – przekonują twórcy „Podróży”, interaktywnego doświadczenia audiowizualnego. 92
    • Romantyczny Pratchett 14 kwi 2012, 23:45 Brytyjczycy kupują co roku 2,5 mln egzemplarzy jego powieści. Nie tylko dlatego, że to modna literatura – żadna moda nie przetrwałaby przecież niemal czterech dekad. U nas właśnie ukazał się „Niuch" Terry’ego... 93
    • Piotr Metz poleca 14 kwi 2012, 23:45 Kapela ze Wsi Warszawa - Nord (Karrot Kommando)Choć w kraju Kapela ze Wsi Warszawa wciąż bywa postrzegana jako ciekawostka – za granicą zapraszają ich do współpracy najwięksi. Dlatego też gośćmi albumu „NORD" są... 93
    • Za i przeciw: "Krew z krwi" 14 kwi 2012, 23:45 „Krew z krwi", polski serial w Canal Plus – światowy poziom czy produkcja pozbawiona napięcia?ZA: Jacek RakowieckiCo prawda po dwóch odcinkach, które obejrzałem, trudno wydać werdykt ostateczny, ale jedno wiem: to nareszcie... 94
    • Piotr Kofta poleca 14 kwi 2012, 23:45 Serce tak białe - Javier Marías (przeł. Carlos Marrodán Casas, Sonia Draga 2012) Wznowione właśnie po blisko dekadzie „Serce tak białe" to – w sensie niemal dosłownym – prawdziwy slow food. Hiszpański prozaik... 94
    • Włosy stają dęba 14 kwi 2012, 23:45 Jadąc samochodem, znowu wpadam na Radio Maryja. 96
    • Zaprawdę, prezydent Kaczyński... 14 kwi 2012, 23:45 Jarosław Kaczyński zaczął cytować Pismo św., czym nieźle postraszył działaczy Solidarnej Polski, a bodaj nie tylko ich. Wszystko, co będzie, już jest w Piśmie zapisane. 97
    • Lekcja historii 14 kwi 2012, 23:45 Przyszła wiosna i w ciepły wieczór tatuś usiadł z pociechami, by im opowiedzieć bajkę. 97
    • Cała sala śpiewa z nami 14 kwi 2012, 23:45 Polska polityka staje się coraz bardziej rozśpiewana. Nic tak nie rozgrzewa ulicznych protestów jak gaz łzawiący czy dobra bojowa pieśń. 98

    ZKDP - Nakład kontrolowany