I ty, Neczasie?!

I ty, Neczasie?!

I ty, Neczasie?! – zawołał pewnie w ubiegłym tygodniu premier Donald Tusk na wieść, że premier Czech Petr Nečas dołączył do przywódców państw Europy Środkowej, którzy zrezygnowali z eksploatacji gazu z łupków.

Kiedy w styczniu zrobił to premier Bułgarii, można było skwitować krótko: no, jasne, to wszystko Gazprom i długie ręce Kremla. Kiedy zakaz wiercenia zapowiedział przed tygodniem nowy premier Rumunii, reakcją również mogło być wzruszenie ramion. Kiedy jednak centroprawicowy rząd czeski wprowadza czasowe moratorium na poszukiwania gazu z łupków, sprawa robi się poważniejsza, a dla polskiego rządu nie jest to dobra wiadomość. Nasz kraj jest już w tej chwili jedynym państwem europejskim (poza Ukrainą), które według dostępnej wiedzy ma znaczące złoża gazu z łupków i zamierza je wydobywać. Z zapowiedzi ministra skarbu wynika, że w perspektywie następnej dekady uniezależnimy się od dostaw surowca z Rosji i zredukujemy udział węgla w koszyku energetycznym. Jak wiadomo, Polska, podobnie jak inne kraje UE, zobowiązała się obniżyć zużycie węgla. Węgiel możemy zastąpić tylko na trzy sposoby: pozyskując gaz z łupków, energię z atomu albo wykorzystując tzw. źródła odnawialne. Rząd stawia na dwa pierwsze warianty, co jest o tyle problematyczne, że zarówno doprowadzenie do masowej eksploatacji gazu z łupków, jak i budowa bloków jądrowych wymagają zaangażowania olbrzymich środków finansowych, których nie mamy, i nie bardzo wiadomo, kto miałby je nam w dzisiejszych czasach pożyczyć. Gaz z łupków nie popłynie do naszych kuchenek bez wykonania wcześniej kilku tysięcy odwiertów; fachowcy mówią o minimum 1-3 tys. odwiertów, z których każdy kosztuje 15 mln dolarów. Proszę to sobie pomnożyć. Dla ułatwienia dodam, że za te pieniądze można postawić nie jedną, ale dwie takie elektrownie jądrowe, jakie przewiduje program rządowy. Tylko trzeba napierw zdobyć te pieniądze. Mówimy o co najmniej 100 mld zł. 

Oczywiście ani Polska, ani żaden inny kraj regionu nie są w stanie pożyczyć takich pieniędzy na takie cele w tak krótkim czasie. Trzeba wybierać: atom albo łupki. Czesi, Rumuni i Bułgarzy dawno temu wybrali energię jądrową, która pokrywa 20-30 proc. ich zapotrzebowania. Chcieliby więcej, ale po awarii w Fukushimie w ubiegłym roku światowe instytucje finansowe nie chcą inwestować w energetykę jądrową. Zdaniem ich ekspertów (którzy nie są fizykami jądrowymi, ale za to decydują o kasie) jest to po prostu zbyt ryzykowne w czasach, gdy najbardziej rozwinięte gospodarki świata rezygnują z atomu.

Czesi podjęli decyzję o dokończeniu elektrowni w Temelinie z własnych środków. Państwowy gigant CEZ sfinansuje tę budowę, rezygnując z inwestycji w inne sektory energetyki, w tym również w wydobycie gazu z łupków. Czechów w tej chwili po prostu nie stać na to, żeby robić jedno i drugie. Oczywiście mogliby, podobnie jak rząd polski, sprzedać 90 koncesji na 100 firmom zagranicznym, a potem patrzeć, jak ich gaz wydobywają międzynarodowe konsorcja. Choćby takie jak Exxon, który dopiero co zawarł strategiczny sojusz z Rosnieftem, zgadzając się na udostępnienie Rosjanom złóż w Teksasie – oraz pilnie strzeżonej technologii szczelinowania – w zamian za dostęp do rosyjskich złóż ropy i gazu w Arktyce.

Z Bułgarami sprawa jest jeszcze ciekawsza. Tamtejszy centroprawicowy rząd, kierowany przez Bojka Borisowa, zerwał właśnie dwa wielkie niekorzystne, zawarte jeszcze przez poprzedni rząd kontrakty z Rosjanami. Wiele można powiedzieć o tym polityku, ale nie to, że nie ma jaj albo że boi się Rosjan. Jednocześnie zawarł umowę z Gazpromem na udział swojego kraju w budowie ropociągu South Stream. Może się to nam nie podobać, ale Bułgarom się to prostu opłaca. Rosjanie sowicie zapłacą za tranzyt, a Sofia zyska gwarancję, że nie odetną im dostaw surowca, które zaspokajają 90 proc. zapotrzebowania kraju na gaz. Oczywiście będzie to wciąż gaz rosyjski. Znacznie tańszy niż byłby ewentualny bułgarski.

O tym – finansowym – aspekcie sprawy mówimy w Polsce najmniej. A przecież eksperci, również rodzimi, przyznają, że ze względu na trudniejsze warunki wydobycia w Europie nasz gaz z łupków będzie znacznie droższy niż ten wydobywany w Ameryce – i droższy niż gaz rosyjski. Gdybyśmy jeszcze w zamian uniezależnili się od Rosjan. Istnieje jednak poważne ryzyko, że nie tylko się od nich nie uniezależnimy, ale jeszcze sami ich do siebie zaprosimy. Rosjanie mają bowiem tak znaczący udział w globalnym biznesie energetycznym, zwłaszcza gazowym, że nie sposób zrobić kroku, by na nich nie wpaść. Czego wymownym przykładem jest niedawna fuzja Exxona i Rosnieftu.

Wiedzą o tym Czesi, Bułgarzy i Rumuni. Wiedzą też Francuzi i Niemcy. Te kraje będą w awangardzie zwolenników unijnego zakazu eksploatacji gazu z łupków. Jedni zainwestowali krocie w energetykę jądrową i jej chcą bronić. Inni stawiają na czyste technologie. Wszyscy wolą tańszy gaz z Rosji, bo jest tańszy. A Polska? Polska ma problem.

Okładka tygodnika WPROST: 20/2012
Więcej możesz przeczytać w 20/2012 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 20/2012 (1526)

  • Gorączka uderzyła 12 maj 2012, 23:45 Mówiąc wprost, tak dotąd nie było. A na pewno nie było po roku 1989. Piątkowe wydarzenia w Sejmie i pod Sejmem pokazują, że temperatura już nie rośnie, ale sięga zenitu. Jakby wielu osobom udzielił się klimat piłkarskiego starcia o... 4
  • Tydzień w skrócie 12 maj 2012, 23:45 Katastrofa rosyjskiego supersamolotuMiały być supermaszyna i superkontrakt, a jest wielki dramat.Najnowocześniejszy rosyjski samolot Suchoj Superjet 100 uderzył w środę w zbocze wulkanu na indonezyjskiej wyspie Jawa podczas promocyjnego lotu... 6
  • Między młotem a kowadłem 12 maj 2012, 23:45 Nie mamy pomysłu na Ukrainę. Po prawdzie nie ma go nikt w Europie, ale to my mamy na Wschodzie 45-milionowego sąsiada, którego historia właśnie bierze ostry wiraż. I nie ma mądrego, który wiedziałby, co jest za tym zakrętem.Polska w... 8
  • Tydzień kultury polskiej 12 maj 2012, 23:45 Kiedy piszę ten felieton, nie znam jeszcze zwycięzców Gdynia Film Festivalu. Państwo już znają. Jednak, jak widać, największe emocje wzbudził film „Jesteś Bogiem", traktujący o historii grupy Paktofonika i jej śp. lidera... 12
  • Trybunał Stanu? Proszę bardzo! 12 maj 2012, 23:45 Aleksander Kwaśniewski na razie do piaskownicy się nie wybiera, bo przedszkolem nazywa polską politykę. Ale jest gotów pomóc włożyć długie spodnie nawet Januszowi Palikotowi, który wysyła go przed Trybunał Stanu. Zuch, ale nie wódz. 14
  • Dokąd leci pilot 12 maj 2012, 23:45 Strategia Tuska zawiera się w jednym haśle: przeczekać zły czas. Tak samo jak konfrontację ze związkowcami. Potem utrzymać władzę w partii i walczyć o kolejną kadencję. 20
  • Piłką w okno 12 maj 2012, 23:45 Na horyzoncie wielkie sportowe wydarzenie. Pisze o nim europejska prasa. Piszą także niemieckie gazety. No właśnie – dziś chętnie porozmawiam o piłce. Podobnie jak miliony Europejczyków cieszę się z mistrzostw Europy, które... 24
  • Tusza i temperament. Proszę państwa, ten tramwaj dalej nie pojedzie 12 maj 2012, 23:45 Słynne słowa słynnej tramwajarki Henryki Krzywonos w słynnym już filmie Wajdy „Wałęsa” wypowie słynna celebrytka Dorota Wellman. 27
  • 30 lat "Wprost": 1982 12 maj 2012, 23:45 „Wprost” kończy w tym roku 30 lat. Podsumujemy ten czas cyklem publikacji o wydarzeniach i ludziach, którzy wywarli największy wpływ na życie Polaków. Dziś pierwsza opowieść. O roku 1982. 30
  • Hańba, hańba, zdrada, zdrada 12 maj 2012, 23:45 Z władzą się nie brata. Żadną. Bo politycy rzadko bywają normalni. Krzysztof Daukszewicz woli od nich death-metalowców i menelika Zygmusia, który na grobie brata kładzie trawkę z żubrówki, a butelkę sam osusza. 34
  • Miejsce mówi za ciebie 12 maj 2012, 23:45 Warszawskie knajpy Charlotte i Plan B dzieli tylko ściana, ale nie jest to bynajmniej przyjazne sąsiedztwo. Ich bywalcy od roku toczą z sobą zimną wojnę. Na ulicy prawie tego nie widać, ale w internecie wrze. Wkrótce pewnie konflikt umrze śmiercią naturalną. Jak moda na te... 40
  • Z „Koko, koko” nie jest spoko 12 maj 2012, 23:45 Śpiewają od blisko ćwierćwiecza, ale dopiero teraz poczuły moc sukcesu. I korzystają z niego. Wyrzuciły pomysłodawcę piosenki, z mediami nie chcą gadać. Jeśli już, to za pieniądze. 44
  • Co można zrobić za 2,6 mln zł? 12 maj 2012, 23:45 W młodości niezmiernie bawił mnie dowcip o warszawiaku, który przyjeżdżał do Zakopanego i prosił bacę o sprzedanie mu psa. Baca mówił, że chętnie, ale pies kosztuje dwa miliony. Po latach pies stawał się coraz starszy, ale baca ceny... 48
  • Myślenie 12 maj 2012, 23:45 Trwa bój o myślenie i o uniwersytety. Kontynuuję więc rozważania sprzed tygodnia mojej sąsiadki we „Wprost" Magdaleny Środy. Magda polemizowała ze zwolennikami upraktycznienia uniwersytetów. Wskazywała na fakt, że najlepiej... 50
  • Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną 12 maj 2012, 23:45 Wrzucając Polskę i Rosję do jednego koszyka, prezydent UEFA Michel Platini stworzył wybuchowy koktajl. Eksplozja – 12 czerwca w Warszawie. Rosyjscy ultrasi mówią „Wprost”: jesteśmy gotowi na wszystko. 52
  • Putin 2.0 12 maj 2012, 23:45 Nowy stary prezydent wraca na Kreml. W rękach ma 11 dekretów, które odmienią Rosję, w sercu zaś miłość do wszystkich współobywateli. 56
  • Zemsta ludu 12 maj 2012, 23:45 Wygrana François Hollande’a we francuskich wyborach prezydenckich to koniec Unii Europejskiej, jaką znamy. Po dwóch latach politycy znów odbierają ją księgowym z Brukseli 60
  • Skandalicznie normalna 12 maj 2012, 23:45 François Hollande obiecywał w kampanii, że w odróżnieniu od Nicolasa Sarkozy’ego będzie „normalnym” prezydentem. Ale jego partnerka Valérie Trierweiler ma szansę zostać najbardziej nienormalną pierwszą damą – a w zasadzie partnerką – w dziejach... 64
  • Jak żyje więzień Tymoszenko 12 maj 2012, 23:45 Za ukraińskimi kratkami człowiek walczy o przetrwanie. Jeśli zdarzy się „nieszczęśliwy wypadek”, nie ma co liczyć na sprawiedliwość. Byli premierzy mają niewiele lepiej. 66
  • Seksmisja 12 maj 2012, 23:45 Były już „kobiety na traktory” i „kobiety na politechniki”. Na dziś hasło brzmi „kobiety do zarządów”. Deutsche Bank jako pierwsza firma w Polsce ogłasza, że do zarządzanej głównie przez mężczyzn branży bankowej chce wprowadzić więcej kobiet... 70
  • Polska ma być błękitną wyspą! 12 maj 2012, 23:45 Polska będzie łupkową potęgą – zdecydował rząd. Spółki skarbu państwa dostały rozkaz: wykonać! 74
  • I ty, Neczasie?! 12 maj 2012, 23:45 I ty, Neczasie?! – zawołał pewnie w ubiegłym tygodniu premier Donald Tusk na wieść, że premier Czech Petr Nečas dołączył do przywódców państw Europy Środkowej, którzy zrezygnowali z eksploatacji gazu z łupków. Kiedy w... 76
  • Facebookiem rządzą kobiety 12 maj 2012, 23:45 Mark Zuckerberg zarządza Facebookiem twardą ręką, ale już nie sam. Pomagają mu Priscilla Chan i Sheryl Sandberg. Ta druga zamieniła portal w maszynkę do zarabiania pieniędzy. 78
  • Węzeł brukselski 12 maj 2012, 23:45 Zwycięstwo Francois Hollande’a w prezydenckich wyborach we Francji już zdążyło zmienić retorykę, jaka dominowała na brukselskich salonach w sprawie kryzysu. Mario Monti, José Barroso, Mario Draghi zaczynają podobnie jak francuski... 80
  • Ranking szkół wyższych: dwa światy nauki 12 maj 2012, 23:45 Uniwersytet Medyczny w Łodzi i Collegium Civitas z Warszawy zwyciężyły w rankingu szkół wyższych „Wprost”. Nieco inna niż dotychczas metoda oceny promuje szkoły, które dbają o studentów i troszczą się o ich losy na konkurencyjnym rynku pracy. 81
  • Interes nie z tej Ziemi 12 maj 2012, 23:45 Rozpoczyna się druga faza podboju kosmosu – iście masowy, gorączkowy wyścig do dziewiczych pozaziemskich przestrzeni. I tym razem nie skończy się na pustych deklaracjach, bo stawka jak nigdy kusi inwestorów. Choć koszty tych ekspedycji będą słone, zyski pokryją je z... 94
  • Złe odruchy, dobre serce 12 maj 2012, 23:45 Doktor House odchodzi z telewizji. Po dziewięciu latach odkrywania najdziwniejszych chorób zostawia na całym świecie miliony fanów, niezdiagnozowanych pacjentów i… hipochondryków. 98
  • Mag anarchista 12 maj 2012, 23:45 „To pornografia” – mówi o swoich „Zagubionych dziewczętach” kultowy twórca komiksów Alan Moore. I jak zwykle prowokuje, bo stworzył erotyczne opowieści nie tylko po to, żeby podniecać. 102
  • Bez reszty oddany 12 maj 2012, 23:45 Wnosi do polskiego kina świeżość. W filmach Leszka Dawida kipi energia, a bohaterowie nie godzą się na porażki. Jego „Jesteś Bogiem” o Magiku z grupy Paktofonika stał się wydarzeniem 37. Gdynia Film Festivalu. 104
  • Diablo ważna sprawa 12 maj 2012, 23:45 Najwyższy czas złożyć wniosek o urlop: w tym tygodniu światowa premiera "Diablo III", gry oczekiwanej od ponad dekady. Już czuć zapach siarki i milionów dolarów. 106
  • Szum wodospadu 12 maj 2012, 23:45 W zakładzie fryzjerskim u Stefana, w naszej podwarszawskiej mieścinie. Drewniana budka, jak muzeum z dawnych lat, pełna pożółkłych wycinków z gazet i luster pociemniałych od twarzy ludzi, którzy za długo oglądali egzekucję swoich... 112
  • Gra w krótkiego 12 maj 2012, 23:45 Bardzo dawno temu grałem zawodowo w pokera. Kilka lat nie rozstawałem się z kartami, szczęście mi dopisywało, więc żyłem jak pączek w maśle. Gdy zrozumiałem, że mogę już niczego więcej w życiu nie zrobić, bo gra pochłania mnie... 113
  • Cały naród buduje swoją eurostradę 12 maj 2012, 23:45 Starcom łza się w oku zakręciła… Chodzi oczywiście o gospodarską wizytę ministra promocji idei autostrad w Polsce Sławomira Nowaka. Strapiony opóźnieniami na froncie robót na A2 minister zapowiedział. „Broni nie składamy.... 113
  • Ostatnie słowo 12 maj 2012, 23:45 Ostatnie słowo odgrywa coraz większą rolę w otaczającej nas przyrodzie. Wydaje się, że jego posiadanie jest atrakcyjne, co najmniej tak jak posiadanie nowego porsche. W wielu toczonych dziś sporach nie jest istotne, kto ma rację, ale to,... 114

ZKDP - Nakład kontrolowany