Muzealna gorączka

Muzealna gorączka

Skończyła się Noc Muzeów. Kiedy wstał świt, okazało się, że Warszawa odzyskała jedno wielkie muzeum, ale straciła inne, jeszcze większe.
17 maja Muzeum Narodowe wypełnił tłum celebrytów, oficjeli, artystów. Szampana zakąszano truskawkami, paparazzi pstrykali fotki obecnej na  wernisażu Dodzie, a publiczność nie wiedziała, czy najpierw oglądać odrestaurowaną „Bitwę pod Grunwaldem", czy nową wystawę pod  elektryzującym tytułem „Wywyższeni. Od faraona do Lady Gagi”. To  ekspozycyjna superprodukcja, jakiej w tym gmachu – oddanym do użytku po  rocznym remoncie – nie widziano: egipskie sarkofagi i multimedia, projekty współczesnych artystów i antyczne biusty, prace zrealizowane w  marmurze i w Second Life, Andy Warhol i portrety trumienne – wszystko połączone w efektowny postmodernistyczny spektakl w wystawnych scenografiach.

Nie do takich widoków przyzwyczaiło nas Muzeum Narodowe. Ta instytucja była kwintesencją idei muzeum – pustawego gmachu, do  którego przychodzi się oddać cześć szacownym zabytkom przeszłości, ukradkiem ziewając z nudów. Muzeum jako grobowiec kultury – tak mówili sto lat temu futuryści. Warszawskie Narodowe nawet wygląda trochę jak grobowiec. Ta instytucja liczy 150 lat, powstała w Królestwie Polskim. Długo nie miała siedziby z prawdziwego zdarzenia. Dopiero w  dwudziestoleciu międzywojennym władze zdecydowały o budowie gmachu na  miarę ambicji niepodległej Polski.

Zadanie powierzono Tadeuszowi Tołwińskiemu, a wznoszenie siedziby muzeum ruszyło w 1926 r. Architekt zrobił to, co było w modzie: miks modernizmu z bombastycznym neoklasycyzmem. Ta przyzwoita w swoim gatunku architektura przypomina to, co w latach 30. budowano w hitlerowskich Niemczech, ale też w innych krajach Europy zafascynowanych estetyką siły. Do MN wchodzi się więc przez tytanicznych rozmiarów dziedziniec, maszerując w stronę kolumnady, za którą kryją się potężne mury, niemal pozbawione okien. Wiadomo, kto tu rządzi; fasada dominuje nad widzem, domaga się zachowania śmiertelnej powagi, a w środku z pewnością nie wolno dotykać eksponatów.

Parę lat temu artysta Leszek Knaflewski zrobił zabawną pracę – muzealne kapcie w  kształcie trumien. Czasy, w których filcowe papucie były symbolem muzealnej rzeczywistości, odchodzą w przeszłość. Słowo „muzeum" zaczyna brzmieć sexy. Trend przychodzi ze świata. Oglądanie wystaw zmienia się w  rozrywkę klasy średniej, turystów i masowej publiczności. W Londynie sukces marketingowy odniosło Tate Modern. Nowojorski Guggenheim przekształcił się w sieć wystawienniczą z filiami od Las Vegas po  Półwysep Arabski. To tam, w naftowych eldorado Abu Zabi i Dubaju, moda na muzea osiąga apogeum. Za pieniądze szejków supergwiazdy architektury budują gmachy, które pomieszczą nowe instytucje wystawiennicze i  kolekcje, z orientalną filią Luwru na czele.

Polska na swój sposób także bierze udział w tej gorączce. W latach 90. kraj rzucił się w rytm nowego życia, wystukiwany przez niewidzialną rękę rynku. Do tego rytmu trudno było zaśpiewać piosenkę o kulturze, a zwłaszcza o budowie muzeów. W XXI w. społeczeństwo złapało oddech po zachłyśnięciu się kapitalizmem, a i władza uznała, że wolnorynkową formę należy wypełnić treścią – a  przynajmniej stworzyć dla niej kulturalną oprawę. Ostatnia dekada przyniosła boom na inwestycje muzealne: w Warszawie zaplanowano wachlarz nowych instytucji, od Muzeum Powstania Warszawskiego, przez Muzeum Historii Żydów Polskich i Muzeum Historii Polski, po Muzeum Sztuki Nowoczesnej, które miało stanąć w centrum miasta i powierzchnią mierzyć się z Tate Modern.

Umarło Muzeum, niech żyje Muzeum

Umieszczając Lady Gagę w tytule wystawy i zapraszając Dodę na wernisaż, Narodowe pożeglowało w stronę blichtru i masowej popularności. Wnętrze grobowca zostało więc ożywione, ale nie po to, by kreować muzeum krytyczne, lecz raczej muzeum wielkiego spektaklu. Czy to oznacza, że  muzeum krytycznego, które raczej drażniłoby, niż olśniewało publiczność, nie będzie w ogóle? Do niedawna wydawało się, że taką instytucją będzie Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Tak się składa, że niemal dokładnie w tym samym momencie, w którym w Narodowym fetowano otwarcie odświeżonej instytucji, władze Warszawy ogłosiły zerwanie umowy z architektem MSN Christianem Kerezem. Do tego miasto chce się sądzić ze szwajcarskim projektantem w związku z niedotrzymaniem terminów. Otwarty konflikt z  Kerezem jest jak skroplenie się złej atmosfery, która od dawna gęstniała wokół tego projektu.

Muzeum Sztuki Nowoczesnej istnieje od 2005 r. Dwa lata później Kerez wygrał międzynarodowy konkurs na projekt siedziby tej instytucji. Miała to być największa i najbardziej prestiżowa inwestycja muzealna w Polsce: wielki nowoczesny gmach postawiony na najlepszej działce w centrum stolicy, pod samym Pałacem Kultury. Ten projekt miał być symbolem nowego (czyli centralnego) miejsca przeznaczanego dla  kultury i sztuki w publicznej przestrzeni współczesnego społeczeństwa. Zgodnie z pierwszymi scenariuszami MSN powinno już stać i działać –  początkowo planowano oddanie budynku do użytku w 2012 r. Zamiast rozpoczęcia budowy mnożyły się jednak trudności: spory z architektem, zmiany w projekcie, problemy z własnością działki. Determinacja miasta do budowy zdawała się maleć z każdym rokiem. Paradoksalnie im słabsza była wola budowania, tym silniejsze stawało się samo muzeum. MSN rozpoczęło bowiem działalność już w 2008 r. Pod kierunkiem dyrektorki Joanny Mytkowskiej udało się stworzyć jedną z  najmocniejszych instytucji artystycznych w Polsce, organizację działającą z międzynarodowym rozmachem na różnych polach: od wystaw, przez wykłady, debaty i wydawnictwa, po projekty w przestrzeni publicznej i produkcję filmów.

Muzeum działa prężenie. Za chwilę dostaje kolejną siedzibę tymczasową – modernistyczny pawilon handlowy „Emilia", w którym kończy żywot salon sprzedaży mebli. „Emilia” to nie byle co. Centrum miasta, fajna nowoczesna architektura, duża powierzchnia. Może wszystko jest zatem w porządku? Muzeum, które w ostatnich latach tak sprawnie rozwijało skrzydła, rozwinie je jeszcze bardziej, podatnicy oszczędzą kilkaset milionów złotych, które miały pójść na realizację projektu Kereza, a drużyna MSN, nieobciążona obowiązkami administrowania ogromnym gmachem, utrzyma, a nawet zwiększy obecną dynamikę działania. Wicedyrektor muzeum Marcel Andino-Velez szybko rozwiewa tę optymistyczną wizję. Przyznaje, że MSN jest programowo przygotowane na działanie w  warunkach prowizorki przez kilka następnych lat, ale przypomina, że idea była jednak inna. – Kulturę można robić bez wsparcia, bez zaplecza, można założyć ciekawe muzeum w piwnicy, nadrabiać entuzjazmem – mówi Andino-Velez. – W Polsce przyzwyczailiśmy się, że tak to działa. Tyle że  tworzenie MSN miało być symbolem zmiany tego stanu rzeczy. Tematem tego muzeum, planowanego w prestiżowej lokalizacji, zbudowanego z rozmachem, otwartego dla bardzo szerokiej publiczności, miała być sztuka, ale także miejsce współczesnej kultury w mieście, w przestrzeni publicznej, w  hierarchii społecznych potrzeb. W takiej perspektywie pracowaliśmy dotąd nad tworzeniem tej instytucji – dodaje.

Z dynamicznego świata polskich muzeów płyną więc dwie wiadomości: dobra i zła. Ta dobra jest taka, że  muzea otrzepują się z kurzu, stają się nowocześniejsze i przyjazne wobec nas. Zła jest taka, że nasza miłość do muzeów okazuje się platoniczna; może i chętnie byśmy do nich chodzili, ale nie bardzo chcemy je budować. W cieniu ponownego otwarcia Muzeum Narodowego zamknięta została droga do  powstania Muzeum Sztuki Nowoczesnej w przewidywalnej przyszłości. Bilans wychodzi na zero – a zero to jednak, przyznajmy, niewiele, a na pewno poniżej oczekiwań.

Okładka tygodnika WPROST: 22/2012
Więcej możesz przeczytać w 22/2012 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 22/2012 (1528)

  • Zmęczeni bohaterowie 27 maj 2012, 12:00 Mówiąc wprost, bohaterowie są już zmęczeni sezonem. Wszyscy, nikogo nie wyłączając. Piłkarzom zaczęły szkodzić treningi. Im bliżej do Euro, tym więcej kontuzji i narzekania. Robert Lewandowski nie owija w bawełnę: „Jeszcze tydzień takich ciężkich treningów, a w pierwszym... 4
  • Obama porzuca Afganistan 27 maj 2012, 12:00 Prezydent USA 20 maja trenował na stadionie Soldiers Field (Żołnierskie Pole) w centrum Chicago, gdzie na co dzień mecze rozgrywają Niedźwiedzie, drużyna zawodowej ligi futbolu amerykańskiego. Kilka godzin wcześniej podczas szczytu NATO... 6
  • To, co najważniejsze 27 maj 2012, 12:00 Ruszyła kampania promocyjna naszego tygodnika. Jej hasło: „Wprost – to, co najważniejsze w tygodniu”. 6
  • Kwestionariusz Euro 2012. Odpowiada Cezary Kucharski 27 maj 2012, 12:00 1. Mecz Polska — Grecja wygra… Stawiam na Polskę. Grecja ma silną drużynę. Silniejszą od Polski, ale tylko według rankingu. Wierzę, że nasza reprezentacja będzie dobrze przygotowana do turnieju. Mecze inauguracyjne są bardzo... 7
  • Masa ujawnia 27 maj 2012, 12:00 Policja rozbiła starą gangsterkę, ale świat przestępczy się odradza – ostrzega słynny świadek koronny Jarosław S. „Masa” w nowej książce Sylwestra Latkowskiego i Piotra Pytlakowskiego „Biuro Tajnych Spraw. Kulisy CBŚ”. Masa uważa, że policja nie... 7
  • Medal dla Jana Karskiego 27 maj 2012, 12:00 Robert Szuster 29 maja Barack Obama pośmiertnie uhonoruje prezydenckim Medalem Wolności Jana Karskiego. Bohaterskiego emisariusza Polski Podziemnej i Rządu RP na Wychodźstwie, który próbował powstrzymać Holocaust. 7
  • Radość z przymusem rzadko idą w parze 27 maj 2012, 12:00 Nakaz demonstrowania radości z euro zaczyna przybierać formę karykaturalną. Na każdym niezadrukowanym dotąd skrawku etykiety, opakowania, banneru albo plastikowej butelki obowiązkowo musi się znaleźć dowód niebywałego entuzjazmu, z jakim – jako naród – podchodzimy... 8
  • Tydzień kultury polskiej 27 maj 2012, 12:00 W ostatni czwartek odbył się strajk artystów. Nazwa to niefortunna, bo prowokująca do kąśliwych żartów o tym, na ile może sparaliżować Polskę strajk performerów tudzież witrażystów, albo do pytań, kim potrząśnie zamknięcie muzeum, skoro prawie nikt u nas do muzeów nie chodzi.... 12
  • Bądźmy dumni z Polski 27 maj 2012, 12:00 Jak rodzice z trudem zauważają, że ich dzieci rosną, tak my nie zauważamy, jak bardzo zmienił się nasz kraj przez ostatnie 23 lata. Przygotowania do Euro 2012 przyspieszyły przebudowę Polski. Czas docenić wspólne osiągnięcia. 14
  • Polska nadzieja 27 maj 2012, 12:00 Na ponad pięciu stronach hamburski tygodnik „Der Spiegel” sportretował właśnie Polskę. Już po raz drugi w ostatnim czasie, tym razem punktualnie przed Euro 2012, „Spiegel” opisuje pełen sukcesów kraj. I to sukcesów, w które w latach 90. praktycznie nikt... 15
  • Mogą mnie pocałować w d… 27 maj 2012, 12:00 Grzegorz Lato stołka nie opuści. Obiecuje, że przynajmniej wyjdziemy z grupy. „Przykleiło się gówno do okrętu i krzyczy: płyniemy!” - tak mówi o Janie Tomaszewskim, swoim przyjacielu z boiska. I niszczy swoją legendę. 16
  • Nie będę patriotą idiotą 27 maj 2012, 12:00 Jan Tomaszewski zdania nie zmieni. Będzie kibicował Niemcom. A koszulki z orłem się brzydzi. O Grzegorzu Lacie, przyjacielu z boiska, mówi, że zakopałby go pod Stadionem Narodowym. Niszczy swoją legendę. 20
  • Kaczyński powraca do władzy 27 maj 2012, 12:00 Agent Tomek wprowadza „opcję zero” w Ministerstwie Infrastruktury. Macierewicz w MON. Zerwane stosunki dyplomatyczne z Paryżem. Kaczyński „nowym Kościuszką” – political fiction? 23
  • Nowa płyta oldbojów 27 maj 2012, 12:00 Piłkarskie boisko i rock – tu najlepiej widać zmiany relacji między Tuskiem a Schetyną. Czy ten duet zwany U2 nagra nową płytę? Właśnie rozpoczęły się próby. Na murawie. 28
  • Człowiek, który tropił bin Ladena 27 maj 2012, 12:00 Dzięki informacjom polskiego wywiadu można było wyeliminować bin Ladena i uniknąć zamachów z 11 września. Dlaczego się nie udało? – wkrótce ukazuje się książka Aleksandra Makowskiego, kontrowersyjnego oficera polskich tajnych służb, który prowadził operacje szpiegowskie... 32
  • Pierdyliony, nasza mać! 27 maj 2012, 12:00 Politycy zamienieni w maszynki do pożyczania pieniędzy, banki pożyczające tylko politykom – ten świat musi runąć, uważa Robert Gwiazdowski. Ale nam na głowę nie spadnie. 37
  • Mistrzowie Europy 27 maj 2012, 12:00 Nic nam nie wyszło tak dobrze na Euro 2012 jak centra pobytowo-treningowe. Z 16 drużyn aż 13 wybrało ośrodki w Polsce. Największym wygranym okazał się wójt Gniewina, najbiedniejszej niegdyś gminy na Pomorzu. Przekonał Hiszpanów, aby spośród 160 innych miejsc wybrali właśnie... 42
  • Polski Czeczen 27 maj 2012, 12:00 Pochodzi z Groznego, ale chciałby walczyć na ringu pod polską flagą. Mamed Chalidow marzy, żeby sprowadzić nad Wisłę swoich rodziców. I coraz rzadziej śnią mu się straszne obrazy wojny, którą przeżył. 47
  • Dwa domy, dwa światy 27 maj 2012, 12:00 Tomek ma dwa lata i jest wesołym chłopcem. Szansę na życie dostał dzięki rodzinie zastępczej. Łukasz mieszka w państwowym domu dziecka. Nie umył po sobie talerzyka, więc wychowawczyni naderwała mu ucho. 51
  • Ostatnia podróż 27 maj 2012, 12:00 Dwoje niemieckich emerytów miało zwiedzić tysiąc miejsc, które warto zobaczyć przed śmiercią. Z Hamburga dojechali tylko do Warszawy. Tu zostali brutalnie zamordowani. Zginęli od strzałów z broni palnej przy swoim camperze. 54
  • Dyskutanci do dyskotek! 27 maj 2012, 12:00 Radni poznania nie uchwalili statutu teatru ósmego Dnia (co może grozić jego likwidacją), ponieważ jest za „bardzo interdyscyplinarny”, za „dużo tam dyskusji”, a poza tym… „stanowi salę wykładową dla Magdaleny Środy”. Zgroza! Szatan... 56
  • Ojczyzna polszczyzna 27 maj 2012, 12:00 Kiedy słucham rozmów ze Zbigniewem Bońkiem, zdumiewa mnie, po pierwsze, jak dobrze i idiomatycznie mówi on po polsku oraz, po drugie, że o nikim nie mówi źle. Nawet pytany o Grzegorza Latę, z którym przecież toczył walkę o prezesurę PZPN, najpierw powiedział, że to przyjaciel,... 58
  • Gdy zasnę, zaczynam zabijać 27 maj 2012, 12:00 Choć za dwa lata amerykańscy żołnierze wyjdą z Afganistanu, dalej będą walczyć – z demonami w swoich głowach. I strzelać – już nie do terrorystów, ale do siebie. Epidemia samobójstw wśród weteranów w USA zbiera większe żniwo niż wojna. 60
  • Piłkarski megapoker 27 maj 2012, 12:00 Piłka jest okrągła, bramki są dwie, a wygrywają… Nie, nie Niemcy, ale chińscy mafiosi. Futbol stał się dla nich żyłą złota, odkąd dzięki internetowi można obstawiać wyniki meczów na całym świecie. Jakie wyniki? Jakich sobie mafia zażyczy. 64
  • Metalowa dama 27 maj 2012, 12:00 Odrobina Margaret Thatcher, szczypta Madonny, porządnie wstrząsnąć. I gotowa: Louise Mensch, nowa gwiazda brytyjskiej polityki. 69
  • Handel twarzami 27 maj 2012, 12:00 Jeśli wy go nie kupicie, to on was sprzeda – tak powinno brzmieć hasło reklamowe giełdowego debiutu Facebooka. Kultowe miejsce spotkań prawie miliarda ludzi stało się właśnie wielkim biznesem. Czy także wielką, nadmuchaną bańką? 73
  • Dobre, bo polskie? 27 maj 2012, 12:00 Na okładce prestiżowego czeskiego tygodnika „respekt” papież Jan Paweł II z szelmowskim uśmiechem oblizuje paluszki, a obok tytuł materiału: „Boskie jedzenie z Polski”. Czyżby kolejny dowód na sukces naszej gospodarki? Poniekąd tak. Polska jest drugim... 76
  • Polska choroba 27 maj 2012, 12:00 Polska jest OK – dopóki nie narazisz się urzędnikowi. Nawet nie będziesz wiedział, kiedy zniszczy ciebie i twoją firmę. I pozostanie bezkarny. 78
  • Czas na ekspansję polskich firm 27 maj 2012, 12:00 W zeszłym tygodniu uczestniczyłem w forum w Ad-dauże, stolicy Kataru, które było poświęcone strategii rozwoju krajów regionu. W forum wzięło udział 600 osób z 80 krajów, byłem jedynym Polakiem wśród uczestników, co jest pewnym postępem, bo rok temu nie było nikogo z Polski. 80
  • Automatyczny ogród 27 maj 2012, 12:00 Najnowsze trendy w ogrodnictwie sprzyjają wykorzystywaniu nowoczesnych narzędzi. Firmy prześcigają się w oferowaniu coraz wygodniejszych, efektywniejszych przyrządów oszczędzających czas i wysiłek ogrodników. 82
  • Ekokomfort 27 maj 2012, 12:00 Rosnące koszty energii zachęciły Polaków do inwestowania w systemy ocieplania budynków. Możemy zrobić jednak więcej – sprawić, aby fasada domu stała się bioklimatyczna, czyli zmniejszała ilość energii niezbędnej do ogrzania, wychłodzenia i wywietrzenia budynku. 85
  • Beztroska w ogrodzie 27 maj 2012, 12:00 Podstawą pielęgnacji ogrodu jest odpowiednie nawadnianie roślin. Świetną pomocą są nowoczesne systemy nawadniające. – Rozwiązanie to oszczędza czas. Nie trzeba też dysponować fachową wiedzą, by taki system obsługiwać. Już w trakcie zamawiania projektu ogrodu warto... 86
  • Estetyka i funkcjonalność 27 maj 2012, 12:00 Karolina Świderska Okna należy wybierać nie tylko ze względu na ich wygląd, ale przede wszystkim na funkcjonalność. Odpowiednio dobrane i dobrze zamontowane będą nam służyć przez lata. 88
  • Zmierzch epoki liter 27 maj 2012, 12:00 Wkrótce będziemy inaczej myśleć, inaczej postrzegać świat: czas, przestrzeń, swoje miejsce w historii. Komunikacyjna rewolucja zmiecie dzisiejszą kulturę. 92
  • Nie wiedzą, że nie żyją 27 maj 2012, 12:00 Na arenie technologii użytkowych wymiana generacji postępuje czasami tak gwałtownie, że łatwo jest przeoczyć moment własnej śmierci. 95
  • Będzie głośno 27 maj 2012, 12:00 Zaczyna się kolejne lato festiwali. Zaskoczenia? Niewiele. Braki? Kilka – nie przyjadą do nas Stone Roses i The Cure. Na szczęście obecność potwierdziły legendy: Iggy Pop, New Order, Björk i Bon Iver. 96
  • Jędza kontra pensjonarka 27 maj 2012, 12:00 Piękna, ale przepełniona złem Charlize Theron walczy z dziewczęcą, grzeczną Kristen Stewart. Spotykają się w filmie „Królewna Śnieżka i Łowca”. Czy dojrzałość może wygrać z niewinnością? 100
  • Muzealna gorączka 27 maj 2012, 12:00 Skończyła się Noc Muzeów. Kiedy wstał świt, okazało się, że Warszawa odzyskała jedno wielkie muzeum, ale straciła inne, jeszcze większe. 102
  • Proste historie wygrywają 27 maj 2012, 12:00 Tegoroczny festiwal w cannes zdominowały opowieści o bliskości, przyjaźni, emocjach. Wśród nich doskonała „Miłość” Michaela Hanekego. 106
  • Za gruby na hipstera 27 maj 2012, 12:00 Jego najnowsza powieść „Trociny” to tragikomiczny monolog Polaka, który nienawidzi „brzydkich domostw, brzydkich ludzi, wiodących podły żywot, pozbawiony wszelkiej refleksji”. Ale Krzysztof Varga nie jest frustratem. 108
  • Biografia sportowa 27 maj 2012, 12:00 Ta biografia sportowca zaczyna się w podkrakowskim ośrodku dla psychicznie chorych. Andrzej Iwan opowiada nie tylko o swojej pełnej sukcesów piłkarskiej karierze – snuje też historię o walce z własnymi słabościami, o triumfach, ale i o porażkach, bólu, upokorzeniu. 108
  • Kiedyś projektowaliśmy 27 maj 2012, 12:00 Sztuka w wystroju mieszkań, przestrzeni publicznej, architekturze i w reklamie – czyli „Sztuka wszędzie”. To wystawa o tym, w jaki sposób artyści wpływali na nasze poczucie estetyki, jak kształtowali gust Polaków. 110
  • Wszystko dla Edyty 27 maj 2012, 12:00 Stanisław Syrewicz – w kraju popularny dzięki swoim kompozycjom „Śpiewać każdy może” i „To nie ja” – na świecie jest ceniony jako autor muzyki filmowej. Swoje nowe utwory zaprezentuje w Łodzi. 111
  • Ślad ślimaka 27 maj 2012, 12:00 W przedszkolu zastaję Antosia i dzieci, wszyscy skupieni na wykładzie o teorii Wielkiego Wybuchu. Też słucham z uwagą. Antoś zdziwiony: „To ty tata nie wiesz, że było wszędzie zupełnie pusto i ciemno, aż tu nagle nastąpił wielki wybuch? Z jednej kropki stał się on. Już... 112
  • Pytania na koniec matur (i Polski) 27 maj 2012, 12:00 FAQ (edukacja): Pyt. Kto rządzi polską edukacją?Odp: Diabeł. Pyt. A nie najlepsi eksperci? Odp. Nie ma żadnego powodu, by wierzyć, że istnieje w Polsce piramida oświatowa: najmądrzejsi na górze, najmniej mądrzy na dole. Elitą... 113
  • Olśnienia i oświadczenia 27 maj 2012, 12:00 OLŚNIENIE 1. Kiedy usłyszałem, że Janusz Palikot pojechał do Krakowa, a kilka dni później stanął przed Pałacem Biskupów w Warszawie z Apostazją, pomyślałem, że ma nową niewiastę o tym imieniu i chce od najważniejszych w kraju... 113
  • Niedźwiedź w sandałach 27 maj 2012, 12:00 W każdym mieście, do którego pielgrzymują turyści, grasują przebierańcy proponujący nam niesamowitą atrakcję w postaci wspólnego zdjęcia. W Zakopanem można sobie zrobić fotę z pijanym niedźwiedziem i naćpanym Kaczorem Donaldem w góralskiej czapce, w Krakowie z mumią egipską,... 114
  • Zdrowe dziąsła to zdrowe zęby 27 maj 2012, 12:00 Choroby przyzębia dotykają 60 proc. mieszkańców Unii Europejskiej. Według badań jest to najczęstsza przyczyna utraty zębów po 23. roku życia. Nie dbamy o dziąsła tak, jak powinniśmy, często lekceważymy objawy nadchodzącej choroby. 119
  • Dziecko długo wyczekiwane 27 maj 2012, 12:00 Pokolenie naszych dziadków i pradziadków głowiło się nad skutecznymi metodami antykoncepcji. My walczymy z przeciwnym problemem – niepłodnością. 122
  • Bioleki Przyszłości 27 maj 2012, 12:00 Biotechnologia jest dziś ogromną gałęzią nauki i przemysłu, która wykorzystuje osiągnięcia różnych dziedzin, takich jak genetyka, biologia, inżynieria genetyczna, mikrobiologia, medycyna, immunologia, biochemia, informatyka i inne. 124
  • Mierzymy ciśnienie 27 maj 2012, 12:00 Agnieszka Fedorczyk Nadciśnienie to masowy zabójca numer jeden – odpowiada za co siódmy zgon na świecie. U nas prawdopodobnie jest jeszcze gorzej. Dlaczego? Bo czterech z dziesięciu Polaków z nadciśnieniem nie wie, że na nie choruje. 126
  • Antykoncepcja uszyta na miarę 27 maj 2012, 12:00 Zawstydzenie, pośpiech, obawa przed wykryciem choroby lub zniecierpliwieniem lekarza – to część powodów, dla których kobiety niechętnie odwiedzają ginekologów. Tymczasem szczera rozmowa z lekarzem redukuje stres związany z wizytą i może pomóc w indywidualnym dobraniu... 128
  • Pigułka zaraz „po” 27 maj 2012, 12:00 Agnieszka Fedorczyk Jeśli nie planujemy ciąży, a pojawia się jej ryzyko, rozwiązaniem może być zastosowanie pigułki „po”, zwanej też doraźną lub postkoitalną. 129
  • Ewa (nie) chce spać 27 maj 2012, 12:00 Kobiety śpią gorzej niż mężczyźni. Co piąta Polka ma problemy ze snem codziennie lub niemal każdego dnia, a cztery na dziesięć cierpi na bezsenność kilka razy w miesiącu. Bezsenność można jednak leczyć. 130
  • Lekkie nogi latem 27 maj 2012, 12:00 Opuchnięte, obrzmiałe i sprawiające wrażenie, jakby ważyły tonę. W upalny dzień największym marzeniem staje się zrzucenie butów, które w ciągu kilku godzin stały się o numer za małe. Nie lekceważmy takich objawów – bez odpowiedniej profilaktyki mogą doprowadzić do... 131
  • Serce sportowca 27 maj 2012, 12:00 Regularna aktywność fizyczna to oprócz właściwej diety najlepszy sposób na zachowanie zdrowia i utrzymanie serca w dobrej kondycji. To fakt, którego nie podważają argumenty o tym, że co jakiś czas sportowiec umiera nagle z powodu problemów z sercem. 132
  • Potem się już nie martw 27 maj 2012, 12:00 Kłopoty sprawiane przez pot doskwierają szczególnie latem. Na szczęście są sposoby skutecznego zapobiegania tym problemom. 133
  • Psie lato 27 maj 2012, 12:00 Beztroskie zabawy, długie wycieczki do lasu czy nad rzekę – lato to dla psów i ich właścicieli wspaniały czas. Pod jednym warunkiem: że pies jest odpowiednio zabezpieczony przed zagrożeniami, na które jest narażony podczas codziennych spacerów. 134

ZKDP - Nakład kontrolowany