Kto da więcej?

Kto da więcej?

Jan Kulczyk dał 20 milionów złotych na Muzeum Historii Żydów Polskich. To największa polska donacja w historii. Sprawdziliśmy, ile i na co dają inni biznesmeni. I czy już pozazdrościli Kulczykowi.
Do oddania jest 100 mln zł. Ktoś chętny? Na Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie! W samym centrum miasta. Tylko poważne oferty! Tak mogłoby brzmieć ogłoszenie Bogdana Zdrojewskiego, ministra kultury, sztuki i dziedzictwa narodowego. I w zasadzie tak wygląda. Tylko rozgłaszane jest pocztą pantoflową wśród najbogatszych Polaków i instytucji.

 Takie też ogłoszenia dotyczą niemal wszystkich inwestycji kulturalnych w Polsce. Darczyńczy, donatorzy czy wreszcie sponsorzy są zapraszani do partycypowania w kosztach budowy instytucji kulturalnych bądź wyposażania ich w zbiory i eksponaty. Nie ze wszystkimi spotyka się sam minister Zdrojewski, ale jak się dowiedzieliśmy, nabiera coraz większej wprawy w pozyskiwaniu sponsorów. Na przełomie kwietnia i maja spotkał się z Janem Kulczykiem i już po godzinie zapadła decyzja o finansowaniu wystawy w powstającym właśnie Muzeum Historii Żydów Polskich. Choć suma – 20 mln zł – padła troszkę później… Dr Kulczyk zapewnia, że zdał się na intuicję i rekomendacje mądrych ludzi… W końcu na konto Żydowskiego Instytutu Historycznego w Polsce mają trafić do końca sierpnia. „Ludzie typu Kulczyk są narażeni na inwektywy ze strony nieudaczników. Obojętnie, jaki ten Kulczyk jest, to ma wielki talent, pobił na głowę wszystkich, poszedł do przodu… Takich ludzi trzeba chwalić, popierać, a nie narzekać, że chodzą po ziemi” – to Aleksander Gudzowaty, jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich biznesmenów, szef Bartimpeksu.

„Nie sądzę, by pan Czarnecki chciał się wypowiadać na temat tego, jak rozporządzają swoimi prywatnymi pieniędzmi inni biznesmeni. Z pewnością będzie mógł porozmawiać o swoich decyzjach finansowych dotyczących wspierania różnych przedsięwzięć. Ale teraz jest niedostępny” – to Maria Bnińska, rzeczniczka Leszka Czarneckiego, właściciela Getin Holdingu.

Tomasz Tarnowski, rzecznik Ryszarda Krauzego, właściciela m.in. Petrolinvestu: – Ryszard Krauze był jednym pierwszych darczyńców na rzecz budowy Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie.

Bogdan Zdrojewski, minister kultury i dziedzictwa narodowego: – Mam wrażenie, że ta donacja przyniesie panu Kulczykowi więcej niż osobistą satysfakcję. Informacje o takich darach są bardzo dobrze odbierane w świecie.

I wreszcie Jan Kulczyk: – Aspekt biznesowy nigdy nie był argumentem przy podejmowaniu decyzji związanych z mecenatem czy filantropią. Pierwszy i pewnie ostatni raz zgodziłem się na upublicznienie faktu naszej donacji. Świat szczególnie docenił, że donatorem był Polak bez żydowskich korzeni. Napisał do mnie w tej sprawie między innymi Szymon Peres.

A my dodajemy, że dzięki donacji Jana Kulczyka starczy środków na tzw. stałą wystawę Muzeum Historii Żydów Polskich i w kolejce na finansowe wsparcie czekają kolejne kulturalne inwestycje. Uwaga! Jest ich w Polsce 200 i powstają za, bagatela, 800 mln zł.

Otwarcie muzeum jest planowane na przyszły rok. Budynek już stoi. Piękny. Za jego budowę zapłaciło państwo. Za to, co będzie można w nim oglądać, nie chciało. Z prostego powodu. Opowieść o współżyciu dwóch narodów – polskiego i żydowskiego – ma być nieskalana polityką i wpływami rządzących. Czy będzie obiektywna? Zobaczymy. Na pewno inna niż to, co Żydzi przyjeżdżający z Izraela, Stanów Zjednoczonych i innych części świata mogą zobaczyć w Auschwitz Birkenau. Dowiedzieliśmy się, że wizyta w muzeum na pewno nie będzie przygnębiająca, bo przecież współistnienie Polaków i Żydów miało więcej blasków niż cieni…

Sprawa budżetu stałej wystawy tej instytucji już jest zamknięta. Biznesmeni, choćby nawet chcieli, to Jana Kulczyka nie prześcigną. Ale mogą dawać na inne, niestety już mniej spektakularne, mniej liczące się w świecie instytucje. A co za tym idzie, nieprzysparzające takiej sławy jak donacja na to muzeum. Kto jeszcze daje pieniądze na nasze narodowe dobro, kto wspiera, pomaga, dotuje?

– Proszę spojrzeć na listę 100 najbogatszych „Wprost”. Prawie wszyscy – mówi z dumą Zdrojewski i dodaje, że od 2007 r. udało mu się podwoić sumę prywatnych donacji… Ja, pani redaktor, jestem pomiędzy światem kultury i biznesu i każdej ze stron staram się tłumaczyć reguły działania.

Jest pewien, że jesienią na otwarcie wystawy Aliny Szapocznikow w Nowym Jorku powinni się stawić wszyscy biznesmeni, którzy liczą się w świecie albo mają takie aspiracje. – To będzie wielkie spotkanie kultury i biznesu. Mam poczucie, że biznesmeni zaczynają rozumieć, jak ważne jest wspieranie kultury. I wiem, że niektórzy z nich już mają z tego satysfakcję. Wtóruje mu Jan Kulczyk, którego zdaniem w Polsce już od dość dawna nikogo do niczegonie trzeba specjalnie namawiać i solidnych mecenasów nie brakuje. – Ważne, że wśród przedsiębiorców utrwala się pozytywna postawa wobec potrzeb kultury. Że na tzw. prowincji 10 tys. zł znaczy dokładnie tyle co nasze 20 mln zł w Warszawie. I jeśli trzeba, to pieniądze zawsze się znajdą – tłumaczy właściciel Kulczyk Investments.

Pytam więc o dotowanie kultury Aleksandra Gudzowatego, który od lat patronuje fundacji Crescendum Est – Polonia (Rozwijaj się, Polsko) wspierającej młode talenty. Stypendystką tej fundacji była m.in. Aleksandra Kurzak, teraz gwiazda nowojorskiej Metropolitan Opera, porównywana z Marią Callas. – Jestem przeciwnikiem finansowania kultury przez państwo. Z wyjątkiem tych ośrodków, które są kulturotwórcze, takich jak choćby Teatr Wielki. W innych instytucjach potrzeba po prostu zdolnych menedżerów – twierdzi. Zapraszał do Polski Filharmonię Filadelfijską, La Scalę. A nawet kupił trąby Teatrowi Wielkiemu. Bez trąb przecież trudno wystawić Wagnera, ulubionego kompozytora właściciela Bartimpeksu. lle pieniędzy rocznie wydaje na kulturę? – Cały nasz program sponsoringu jest poufny. Kiedyś był dużo większy. Teraz, gdy przestaliśmy być pupilami władzy, chociaż tak naprawdę nigdy nie byliśmy, to mamy gorszą sytuację i musimy skromniej żyć. Człowiek kulturalny nie powinien się chwalić, że pomaga, pysznić się, tylko powinien pomagać. Te wszystkie dobroczynne historie są cyniczne. Mam przedwojenne geny i nie uznaję takiej formy propagandy. Zaliczam to do nieetycznej formy prezentacji swojego obywatelstwa – tłumaczy i od razu zaznacza, że tych słów nie kieruje przeciwko Kulczykowi, bo jego zdaniem Kulczyk dał duże pieniądze, ale nie na rozwój kultury polskiej, lecz na zademonstrowanie jednościnarodów polskiego i żydowskiego. – To jest zupełnie inna bajka, która nie ma nic wspólnego z kulturą, ma natomiast dużo wspólnego z polityką przyjaźni. I to jest duża zaleta pana Kulczyka. Oczywiście, przy dogłębnej analizie można powiedzieć, że to jest wspomaganie kultury, bo cała kultura polska w swoim czasie, zwłaszcza w międzywojniu, była żydowska. Ludźmi kultury byli Polacy żydowskiego pochodzenia albo Żydzi polskiego pochodzenia, jak pani woli… I żeby nie było wątpliwości, uważam, że Kulczyk postąpił wspaniale. Pochwalam go, bo akurat tym się zajmuję, on zagrał mój kolor – chwali Gudzowaty i na koniec przyznaje, że sam ma na co wydawać i wydaje sporo. Ale kiedy zagajam, czy zdecydowałby się na zakup na rzecz państwa na przykład skradzionego podczas wojny i teraz odnalezionego obrazu, kręci tylko przecząco głową. – To jest sprawa rządu. Rząd nie może tylko uprawiać demagogii, że kocha, lubi, szanuje, tylko musi kochać, lubić i szanować… Sponsorzy powinni zająć się rozwojem kultury – wyjaśnia.

Jego kolega Ryszard Krauze ustami swojego rzecznika zdradza, że w ostatnich latach poprzez swoją fundację na cele społeczne i kulturalne przeznaczył około 60 mln zł. Najgłośniejsze było kupienie rodzinnej kamienicy Jana Pawła II i darowaniejej krakowskiej kurii oraz finansowanie budowy muzeum. No i jeszcze że zakupił zabytkowy fortepian Erarda z 1849 r. i przekazał go na rzecz Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina oraz dwa rękopisy: „Quo vadis” Henryka Sienkiewicza i „Starej baśni” Józefa Ignacego Kraszewskiego dla Biblioteki Narodowej.

Natomiast Jan Kulczyk pytany o to, ile rocznie wydaje na kulturę, kulturalnie odpowiada: – Nie ma takich kwot, którą wydatkowane na kulturę byłyby wystarczające. A swoich zamiarach bycia stałym donatorem Muzeum Historii Żydów Polskich mówi: – Nawet jeśli tak będzie, to nie będziemy o tym głośno mówić…

Podpytuję ministra Zdrojewskiego, czy już zgłaszają się do niego biznesmeni chętni współfinansować Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Minę ma tajemniczą. Jakby się wahał: powiedzieć – nie powiedzieć? Wiem, że całe muzealne przedsięwzięcie to 250-300 mln zł. – Liczę na to, że sponsorzy instytucjonalni i indywidualni mogliby dojść do kwoty ok. 100 mln złotych. I pojawiają się pierwsze oferty uczestnictwa. – Od kogo? – cisnę. – Nie powiem. Nie mogę. To tajemnica. Osoba fizyczna. Mamy wstępną deklarację – słyszę od Zdrojewskiego i już mogę rozgłosić światu, że po latach walki Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie powstanie!
Okładka tygodnika WPROST: 28/2012
Więcej możesz przeczytać w 28/2012 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 28/2012 (1534)

  • Śmiech to zdrowie 8 lip 2012, 12:00 Mówiąc wprost, to dobrze, że jest Paweł Śpiewak. I dobrze, że mówi lub pisuje rzeczy obrazoburcze, kontrowersyjne, trudne. Ale zawsze dalekie od codziennej kopaniny. Tego naszego ja – tobie, a ty – mnie targania po szczękach, plebejskich zwarć kogutów. 4
  • Partia ministra 8 lip 2012, 12:00 Mit założycielski PiS trzyma się mocno. na tyle mocno, że dla całkiem sporej grupy polityków droga do własnej partii wiedzie przez Ministerstwo Sprawiedliwości. To, co się udało braciom Kaczyńskim po wyrzuceniu Lecha z ministerialnego... 6
  • Tartinka z brudami 8 lip 2012, 12:00 Ruch Palikota musi „wyprać swoje brudy”. Dlatego wybrał lokal z dala od Sejmu, na warszawskim Mokotowie. Tam, w klubie Fair Play w poniedziałek o problemach swojej partii mają dyskutować politycy RP. 8
  • Kolejny talib? 8 lip 2012, 12:00 Czy Szymon Hołownia, publicysta „Newsweeka”, też jest prawicowym talibem nienawidzącym dzieci z probówki? 8
  • Liczba tygodnia 8 lip 2012, 12:00 25 lat na rajskiej wyspie za SMS 9
  • Zdzisio, Rysio i Grzesio 8 lip 2012, 12:00 Trzech wybitnych speców od uzdrawiania polskiej piłki ogłosiło oficjalnie, że zamierza kandydować na stanowisko prezesa PZPN. 9
  • Nie żyje ACTA, niech żyje ACTA 8 lip 2012, 12:00 Wojna o ACTA wcale się nie skończyła. 9
  • List do redakcji 8 lip 2012, 12:00 Szanowny Panie Redaktorze! 9
  • Elektryczny minister 8 lip 2012, 12:00 Bartosz Arłukowicz powtarza: żeby zreformować służbę zdrowia, trzeba iść na wojnę ze wszystkimi. Z koncernami, lekarzami, szpitalami, lobby. Czy ma do tego predyspozycje? 12
  • Prezydent co łaska 8 lip 2012, 12:00 W drugą rocznicę wyboru na prezydenta Bronisław Komorowski podjął decyzję o kandydowaniu na kolejną kadencję. Od premiera usłyszał: „Na kampanię możesz nie dostać ani grosza z kasy Platformy”. 18
  • Femen nie miał czasu 8 lip 2012, 12:00 Wojewódzki i Figurski? Najchętniej wsadziłybyśmy ich do więzienia! – mówi „Wprost” Jewhenija Krajzman, jedna z najbardziej znanych aktywistek ruchu Femen. 21
  • Tusk prawie jak Gierek 8 lip 2012, 12:00 Entuzjazm jest, więc zmian w rządzie nie będzie. Pieniędzy i nowych pomysłów też raczej nie zabraknie. 22
  • Siła spokoju po burzy 8 lip 2012, 12:00 To był najważniejszy rok w życiu Agnieszki Radwańskiej. Rozstała się z ojcem, związała z nowym trenerem Tomkiem Wiktorowskim i przeżyła rozwód rodziców. Dała radę. 24
  • Cztery wesela i dobrze 8 lip 2012, 12:00 Żeni się? Czy umiera? Nie tylko o to trzeba było zapytać Michała Wiśniewskiego. 28
  • Kto da więcej? 8 lip 2012, 12:00 Jan Kulczyk dał 20 milionów złotych na Muzeum Historii Żydów Polskich. To największa polska donacja w historii. Sprawdziliśmy, ile i na co dają inni biznesmeni. I czy już pozazdrościli Kulczykowi. 34
  • Okulary wolności 8 lip 2012, 12:00 Znowu powiedzą, że jej odbiło! Najpierw mówiła głośno o swoich aborcjach, a teraz bez wstydu opowiada o operacji plastycznej! A Maria Czubaszek dziwi się temu zdziwieniu. 38
  • Generał wojen ideologicznych 8 lip 2012, 12:00 Na froncie wojen ideologicznych, którymi nabrzmiewa nasza polityka, minister Gowin awansował na generała. Nie tylko prowadzi batalie, ale je inspiruje. Sam wymyśla wroga, opracowuje strategię, zagrzewa do walki, dodaje ducha wyznawcom jego... 42
  • Nie obrażać konserwatystów! 8 lip 2012, 12:00 Media donoszą, że komisja ustawodawcza w sejmie jest zdominowana przez konserwatystów (PiS, PO, PSL, SP), co wpłynie na jej prace. Ruch Palikota atakuje rząd jako konserwatywny, a zwolennicy poszerzenia praw człowieka za konserwatystów... 44
  • Kraina Jezior - Top 5 8 lip 2012, 12:00 Kanał Elbląski, zwany także Elbląsko-Ostródzkim, to znakomity pomysł na rodzinną wycieczkę. Nawet mniejszym dzieciom spodoba się statek, który na przemian to płynie, to jedzie jak pociąg po szynach. 46
  • Kraina Jezior - Zabytki 8 lip 2012, 12:00 Część zabytków Warmii i Mazur jest oblegana przez tłumy, a inne, nie mniej interesujące, są puste. Warto wybrać te drugie, nie ulegając owczemu pędowi. 49
  • Kraina Jezior - Przyroda 8 lip 2012, 12:00 Kraina Wielkich Jezior Mazurskich zajmuje powierzchnię 1732 km 2 , z czego aż 486 km 2 to jeziora. Poza wodą i lasami walorem regionu są pamiątki burzliwej historii tych ziem. 50
  • Kraina Jezior - Rodzinne atrakcje 8 lip 2012, 12:00 Bawiąc z dziećmi na Warmii i Mazurach, nie omijajmy miejsc, które dla dzieci będą prawdziwą atrakcją. Poza kąpielą mamy do wyboru zwierzęta, kowbojów, Indian i egipską piramidę. 52
  • Kraina Jezior - Aktywnie 8 lip 2012, 12:00 Żeglarze od dawna lubili Mazury. Ostatnio docenili je również rowerzyści i miłośnicy jazdy konnej. 58
  • Kraina Jezior - Królowa Warmia 8 lip 2012, 12:00 W zamku nad Łyną mieszkała królowa Warmia. 61
  • Korporacje poza prawem 8 lip 2012, 12:00 Gigantyczne kary nałożone w ubiegłym tygodniu na koncern GlaxoSmithKline za trucie pacjentów i na bank Barclays za okradanie inwestorów paradoksalnie dowodzą, że wielkie korporacje są… całkowicie bezkarne. 62
  • Na granicy wytrzymałości 8 lip 2012, 12:00 Młodzi Syryjczycy przez tydzień walczą z al-Asadem, potem przenikają na terytorium Turcji, odpoczywają kilka dni i znów ruszają przez granicę. Wiedzą, że już wygrali, ale boją się o to, co będzie potem. 66
  • Gra na językach 8 lip 2012, 12:00 Ukraińska Rada Najwyższa z zaskoczenia przyjęła nowe prawo językowe, które może uśmiercić język ukraiński w sferze publicznej. Komentatorzy twierdzą, że to początek największego kryzysu politycznego na Ukrainie od wybuchu pomarańczowej rewolucji. 68
  • Ile euro z Euro 8 lip 2012, 12:00 Dla polskich przedsiębiorców czas Euro 2012 miał być czasem urodzaju. Do Polski miało przyjechać nawet milion szastających pieniędzmi na lewo i prawo kibiców. A jak było naprawdę? 70
  • Mądry Polak po wywczasach 8 lip 2012, 12:00 Upadek Sky Clubu to kolejny dowód na to, że zamiast finansować potencjalnych bankrutów, lepiej samodzielnie zorganizować sobie wczasy. Wychodzi taniej i bezpieczniej. 74
  • Problem na receptę 8 lip 2012, 12:00 Spór lekarzy z NFZ o przepisy refundacyjne na razie przycichł. Problemy zostały. Lekarze są niezadowoleni, tracą aptekarze. 78
  • Tropiciel planetoid 8 lip 2012, 12:00 To będzie pierwsza prywatna misja w głąb Układu Słonecznego. Celem teleskopu Sentinel jest wypatrywanie planetoid zagrażających Ziemi. 80
  • Skaner 8 lip 2012, 12:00 Pszczoły cofają zegar Pracuj z młodymi – zachowasz dłużej młodość. Naukowcy z Arizona State University odkryli, że mózg starych pszczół biologicznie młodnieje, jeśli zmuszone są do wykonywania zadań typowych dla młodszych... 83
  • Boska pewność 8 lip 2012, 12:00 Mamy ją! Cząstka Higgsa istnieje! To najważniejsze ustalenie naukowe ostatnich dekad. A my – to fantastyczne – mieliśmy szansę patrzeć, jak na naszych oczach tworzy się historia. 83
  • „Prometeusz”. Rejs wstecz 8 lip 2012, 12:00 Po 33 latach od premiery „Obcego” Ridley Scott ponownie wyruszył w kosmos. Jego „Prometeusz” nie jest już jednak ani nowatorski, ani szokujący, ani przerażający. Co się stało z kultowymi motywami kina grozy? 84
  • Sistars wracają 8 lip 2012, 12:00 Białe dziewczyny, które śpiewają jak czarne diwy, i do tego dwóch chłopaków. Zdobyli publiczność świetną mieszanką soulu, bluesa, muzyki funk i hip-hop. Wierni sobie, niezależni od mód. Po sześciu latach przerwy Sistars wracają do swych muzycznych korzeni. 88
  • Lokalne cierpienie 8 lip 2012, 12:00 Zdobył swoimi książkami Amerykę, teraz zdobywa resztę świata. Powieść „Korekty” Jonathana Franzena, która w USA przyniosła mu sławę najlepszego portrecisty amerykańskiego społeczeństwa, właśnie ukazała się po polsku. 90
  • Czeskie zwycięstwo Polaków 8 lip 2012, 12:00 Festiwal w Karlowych Warach pozwolił inaczej spojrzeć na polskie kino. Dobrze zostały tu przyjęte filmy, których w kraju nie oklaskiwaliśmy. 92
  • Starość jest piękna 8 lip 2012, 12:00 Praca nad przedstawieniem „Hopla, żyjemy” zaczęła się od planów reżyserki, Krystyny Meissner, by adaptować w teatrze „Miłość w czasach zarazy” Gabriela Garcii Márqueza. Ostatecznie spektakl zawdzięcza tej... 92
  • Czas Armagedonu 8 lip 2012, 12:00 „Spec Ops: The Line” obnaża fałsz popularnej w grach wideo figury niezłomnego frontowego bohatera-wyzwoliciela. to historia wojenna o antywojennym przesłaniu. 94
  • Tydzień kultury polskiej 8 lip 2012, 12:00 Dlaczego Bogusław Linda, jeden z lepszych polskich aktorów, nigdy nie wydobył się z piekła słabych seriali? Dlaczego popełniał takie błędy jak role w „I kto tu rządzi” czy „Ratownikach”? Dlaczego facet, który... 94
  • Nie taki straszny 8 lip 2012, 12:00 Marilyn Manson, król kontrowersji, wystąpi w Warszawie. Jego koncerty nie budzą już takich emocji jak kilka lat temu. Jednak wciąż są spektakularnymi wydarzeniami. 96
  • Wakacyjny mikser 8 lip 2012, 12:00 Okres urlopowy obfituje w wydarzenia straszne i śmieszne. Wydarzeniem strasznym może być deszcz na plaży, a wydarzeniem śmiesznym i strasznym – łoś na autostradzie, samobeatyfikacja Dody czy tajemnicze samobójstwo Kuby Wojewódzkiego... 97
  • Ja, prezes 8 lip 2012, 12:00 Zastanawiam się, czy zostać prezesem polskiego związku Piłki Nożnej, czy też nie, ale na tej dyscyplinie sportu dobrze się znam, więc uważam, że mogę. Wiem, co to jest spalony, z jakiego powodu dyktuje się karne, że pięciu sędziów... 97
  • Topnienie gwiazdek 8 lip 2012, 12:00 W samochodzie wymieniłem radio, by nareszcie słuchać e-booków i już widzę, że może stać się to przełomem w moim życiu. Zacząłem od „Anny Kareniny” Tołstoja, znakomicie czyta Anna Polony. Trochę się martwię, czy po... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany