Nic się nie zmienia

Nic się nie zmienia

Kiedy ostatnio przeczytałem wypowiedź politologa George’a Friedmana, że wszystkie jego prognozy się sprawdzają, przypomniał mi się sławny tekst George’a Orwella na temat niegdyś bardzo znanego politologa Jamesa Burnhama. Orwell pisał: „Burnham przewiduje, że to, co jest, będzie trwało. Jest to nie tylko zły nawyk myślowy czy przesada, lecz poważna choroba umysłowa, której źródłami po części są tchórzostwo, a po części uwielbienie siły – też forma tchórzostwa”. Podejrzewam, że pisząc o obecnej sytuacji na świecie, wielu politologów ulega nieświadomemu wpływowi Jamesa Burnhama (autora znanej „Rewolucji menedżerów”). Też przewidują, że to, co obecnie jest, będzie trwało, a nienawidzą niespodzianek, przez co stają się bezużyteczni.

Mniejsza jednak o niektórych, często bardzo znanych politologów, ważniejszy jest ich wpływ na stagnację naszych poglądów. Na przykład przez ostatnią dekadę słyszeliśmy bez przerwy, jak to gospodarka Chin spowoduje zmianę konfiguracji światowej. Niektórzy jeździli tam bez przerwy i podziwiali oraz prorokowali. Kiedy teraz nagle okazuje się, że to kolos na glinianych nogach, następuje odwrót i w zachodnich periodykach czytam nowe objawienie: w Chinach miliard ludzi głoduje, gospodarka wyczerpała impulsy rozwojowe, Brazylia – to jest to. Nie ma rozwoju gospodarczego bez demokracji, bo brak demokracji sprawił, że w Chinach nie ma nowej myśli technicznej, a jest tylko naśladownictwo. Gdyby ktoś to powiedział sześć lat temu, wyśmiali by go.

Podobnie z Grecją, ze spekulacjami finansowymi czy z rosnącym nacjonalizmem. Kiedy George Soros lata temu pisał, iż państwa narodowe powinny roztropnie kontrolować swoje pieniądze i nie dawać mu zarobić kroci w jedną noc (miliard funtów na Wielkiej Brytanii), traktowano to niemal jako żarty wielkiego finansisty, który tak usprawiedliwia swoje poczynania. Teraz wszyscy o tym myślą, ale politologowie boją się wypowiedzieć, bo jeszcze nie ma gotowego stanowiska silnych, czyli polityków i miliarderów. Poczekamy na wybory w Ameryce i, zależnie od rezultatu, będziemy mieli masy zwolenników zwiększenia nadzoru państwa oraz podatków lub odwrotnie. A ja bym naiwnie chciał wiedzieć, co by było lepiej uczynić, jakie rozwiązanie ma większy sens. Dopóki siła się nie wypowiedziała, dopóty komentatorzy polityczni też milczą lub piszą na zasadzie: z jednej strony, z drugiej strony.

Całkiem inny przykład: stan demokracji. Po fali entuzjazmu, że świat arabski się demokratyzuje (co dla każdego rozsądnego człowieka było co najmniej pod znakiem zapytania), przychodzi fala rozczarowania, że to jednak są muzułmanie i zachowują się jak muzułmanie. Nikt tego przedtem nie zauważał. Jednak, co ważniejsze, większość politologów zgadza się, że mamy kłopot z demokracją. Przed kilkoma dekadami politologią rządzili uczeni przekonani, że demokracji nie trzeba specjalnie zmieniać, wystarczą lekkie poprawki. Panował demokratyczny entuzjazm. Obecnie wszyscy boją się zabierać głos na ten temat, bo jeszcze nie wiadomo, co lepiej – więcej demokracji czy mniej demokracji, a więcej decyzji odgórnych. Konieczność dokonania zmian wprawia komentatorów w stan osłupienia, bo dla nich zmiana jest nieszczęściem. Żeby dokonać zmiany, trzeba coś wymyślić. Dawniej czyniono to nieustannie, obecnie – ponieważ rozlicza się politologów i komentatorów natychmiast po ich wypowiedziach – wielkich planów i propozycji brak. A przecież właśnie dzięki takim szaleńczo odważnym planom intelektualnym w ogóle mamy demokrację, inaczej byśmy do dzisiaj trwali w oświeconym (daj Boże) absolutyzmie. W jakim kierunku zmieniać, co zmieniać, jak to wyjaśnić społeczeństwom przywykłym do mechanicznej demokracji arytmetycznej? Pytam gromkim głosem: kto nie tyle zna odpowiedź, bo wiem, że nikt, ile kto o tej odpowiedzi odważa się myśleć? Politologowie na pewno nie, bo, jak widzieliśmy, zmiana nie jest ich domeną.

Trzeba zatem sięgnąć do wróżek, czyli do filozofów, którzy odważą się przezwyciężyć wspominany przez Orwella strach i zaryzykować konstruowanie zupełnie nowych scenariuszy. Albowiem już niedługo świat niekoniecznie będzie gorszy, ale na pewno zasadniczo inny.
Więcej możesz przeczytać w 41/2012 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 3
  • Sceptyko   IP
    Przecież pan Król sam nie ma pojęcia o niczym.
    Gdzie mu tam do recept albo wizji.
    To typowe dla środowiska pseudonaukowców.
    Socjologowie, politologowie to ich „elita”.
    Weźmy takiego pana Biedronia.
    To doktorant nauk politycznych!!!
    Zapytany przez red. Olejnik, nie miał pojęcia o podstawowych organach parlamentarnych funkcjonujących w polskich Sejmie i Senacie.
    • Nie ma co !!!   IP
      Wyraźnie rysuje sie dzięki takim komentarzom swiatowego i podwórkowego \"niedziania się\" konieczność rozmowy o zmianie. Szczerze mówiąc, nieszczególnie mnie interesują meandry sprzeczności islamu i demokracji, w obliczu erozji naszej polskiej. Chiny jedynie jako groźba odradzania sie kolejnego smoczego łba komunizmu (Cimoszewicz pozwolił sobie na otwarte pochwały chińskiego systemu zarządzania gospodarką przez komunistów). My powinniśmy się zająć szwankującą polską demokracją. W opisach patologii jesteśmy mistrzami. Od myśli typu: wybory już niepotrzebne wystarczą sondaże, po zabetonowanie. O perspektywach nowych dobrych rozwiązań strasznie malutko, emocjonalnie i niespójnie. Dzisiejszą demokrację wypracowywała tzw klasa polityczna kilkanaście lat. Ojcem określiłbym śp. B.Geremka. Dziś widać,że te rozwiązania dające dwie dekady temu wymierne korzyści: stabilizację, poczucie bezpieczeństwa czy ciągłość władzy dziś ujawniły nowe patologie: niereprezentatywność, stagnację ideologiczną, wynaturzenia natury kryminalnej.
      Trzeba osłabić znaczenie i kształt dzisiejszych partii. Czy JOW-y to lekarstwo??? Nie wiem. Szukam tęższych głów , ktore zechciałyby przeanalizować projekt JOW , pokazać wzajemne zależności zalet i niebezpieczeństw. Zaproponować zabezpieczenia i ruszyć do pracy!!!. Dziś ma rację Korwin mówiąc o demokracji ,że to taki popaprany system ,gdzie głos dwóch meneli waży dwakroć więcej niż profesora uniwersytetu. Menele mają dziś strasznie dużo do powiedzenia a profesorowie milczą.
      • AWERS   IP
        Zmiana nie jest domeną politologów ...i pomyśleć, że uczyli się zapewne tego słynnego ... \"pantha rhei\" ?

        Spis treści tygodnika Wprost nr 41/2012 (1547)

        • Czym się różni debata? 7 paź 2012, 12:00 Mówiąc wprost, debat u nas dostatek, a nawet pewna nadpodaż. Ale ich liczba nijak się ma do jakości. Inaczej niż w Ameryce, gdzie debata była tylko jedna, ale za to taka, po której pół świata zasnąć nie mogło z wrażenia. Kolejny raz polityka pokazała swoją magiczną... 4
        • Państwo PiS 7 paź 2012, 12:00 Na drodze budowy państwa alternatywnego PiS zrobiło wielki krok naprzód. W pisowskiej Nibylandii przyszedł czas na własnego premiera. 6
        • Liczba tygodnia 7 paź 2012, 12:00 1 045 000 Tyle osób obejrzało w dwa tygodnie od premiery film Leszka Dawida „Jesteś Bogiem”. Szykuje się hit ostatniego dwudziestolecia. 8
        • ABW przewidziała bankructwo DSS 7 paź 2012, 12:00 Dolnośląskie Surowce Skalne, firma, która miała zbudować autostradę A2 na Euro 2012, już w chwili gdy dostawały kontrakt, były na skraju bankructwa. Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego informowała o tym rząd – twierdzą źródła „Wprost”. 8
        • Danuta według Krystyny 7 paź 2012, 12:00 Premiera „Danuty W.”, monodramu Krystyny Jandy na podstawie głośnej książki Danuty Wałęsowej w gdańskim Teatrze Wybrzeże i w warszawskiej Polonii już w tym tygodniu. „Marzenia i tajemnice” kupiło ponad 370 tysięcy osób. 8
        • Google sięgnął dna 7 paź 2012, 12:00 Sfotografowali Ziemię z lotu ptaka, zrobili trójwymiarowe mapy miast i wprowadzili Street View, czyli panoramiczny widok ulic z perspektywy przechodnia. 9
        • Palikot rusza na połów 7 paź 2012, 12:00 Ruch Palikota wziął na cel 1,6 mln przedsiębiorców i prawie 9 mln osób, którym dają oni pracę. Partia kończy właśnie przygotowania do kongresu dla małych i średnich firm, który odbędzie się 13 października w Krakowie. Przedstawi na nim pakiet projektów ustaw. 9
        • Probierz otumanienia 7 paź 2012, 12:00 Paweł Reszka Nie mam nic do Michała Probierza, o którym przeczytałem w zeszłym tygodniu w „Gazecie Wyborczej”. Podoba mi się, bo jest młodym trenerem (czterdziecha, to praktycznie szczaw!). No i - o czym też napisała GW – zawsze odnosił sukcesy. Zdziwiłem się... 9
        • I bądź tu mądry 7 paź 2012, 12:00 My ich czy oni nas? Czy to my chcemy, żeby w telewizji było coraz głupiej, czy to oni, telewizyjni macherzy, robią wszystko, by nas ogłupić? 12
        • Nie mogę milczeć 7 paź 2012, 12:00 W trumny wsadzano czarne worki. Nikt jednak nie sprawdzał, co w nich jest – mówi Dymitr Książek, lekarz LPR, który po katastrofie smoleńskiej towarzyszył rodzinom ofiar w Moskwie. 18
        • Kometa 7 paź 2012, 12:00 Nie drażnić Tygrysa. Szef MSZ w cieniu czeka na swój czas. W roli premiera albo prezydenta 22
        • Nie liczcie na pieniądze z Amber Gold 7 paź 2012, 12:00 Państwo nie zabezpieczyło ani nie odnalazło wszystkich mieszkań właścicieli Amber Gold. Pozwoliło również na wyprowadzenie majątku kilka dni przed zatrzymaniem Marcina P. 28
        • Który jest prawdziwy? 7 paź 2012, 12:00 Marnego scenariusza z powołaniem prof. Piotra Glińskiego na premiera Jarosław Kaczyński nie napisał samodzielnie. Kto mu pomógł? 32
        • Misjonarz karkołomny 7 paź 2012, 12:00 Andrzej Stankiewicz i Piotr Śmiłowicz rozmawiają z prof. Piotrem Glińskim. 36
        • Taka typowa historia 7 paź 2012, 12:00 W Lusace, na największym w Zambii międzynarodowym lotnisku, od czterech dni nie ma prądu. Huk, łomot, wszystko zgasło. W ruch poszedł agregat awaryjny, ale też wyleciał w powietrze. Przez pół dnia, zanim elektrycy skoczyli do miasta po... 38
        • My ateiści 7 paź 2012, 12:00 Renata Dancewicz chce wypisać się z Kościoła. Maria Czubaszek, Jan Hartman, Bohdan Chwedeńczuk, Robert Biedroń, Janusz Czapiński otwarcie mówią o swoim ateizmie. Szykuje się wojna w katomatriksie? 40
        • Wnuczka mówi do mnie: mistrzu! 7 paź 2012, 12:00 Jestem rockandrollowcem z krwi i kości, znam swoją wartość. Wiem też, kiedy przesadzam. Mam świadomość wszystkiego – mówi Jan Borysewicz, siedem lat po zawale, 26 lat po obnażeniu się na koncercie z okazji Dnia Dziecka i 30 lat po założeniu Lady Pank. 46
        • Gdzie ci prawdziwi politycy? 7 paź 2012, 12:00 Ja, jako obywatelka, mam dość. Demokracja nie może być zredukowana do personalnych rozgrywek, medialnych spektakli czy prywatnych strategii przetrwania. Zwłaszcza że personalne rozgrywki są prymitywne, medialne spektakle żałosne, a... 54
        • Nic się nie zmienia 7 paź 2012, 12:00 Kiedy ostatnio przeczytałem wypowiedź politologa George’a Friedmana, że wszystkie jego prognozy się sprawdzają, przypomniał mi się sławny tekst George’a Orwella na temat niegdyś bardzo znanego politologa Jamesa Burnhama.... 56
        • Imperium kontratakuje 7 paź 2012, 12:00 Na turecko-syryjskiej granicy padły strzały i zapachniało wojną. Ona w końcu wybuchnie, bo zachodnia doktryna nicnierobienia w sprawie Syrii jest równie niebezpieczna jak interwencja zbrojna. 58
        • Prezenty dla Władimira Władimirowicza 7 paź 2012, 12:00 Władimir Putin skończył W niedzielę 60 lat. I dostał od Rosjan wiele prezentów. Ale ten najważniejszy musi sprawić sobie sam. 62
        • Romney na fali 7 paź 2012, 12:00 Czy 90 minut może odwrócić bieg kampanii prezydenckiej największego mocarstwa świata? Mitt Romney w to wierzy. Pytanie, czy jemu teraz uwierzą Amerykanie. 66
        • Do widzenia, Misza! 7 paź 2012, 12:00 Micheil Saakaszwili popełniał kardynalne błędy i odnosił wielkie sukcesy. Zmienił Gruzję – ale w końcu przegrał. Jednak wielki comeback wcale nie jest wykluczony. 68
        • Rosja zmroziła autogaz 7 paź 2012, 12:00 Wystarczy zmiana ceł w Moskwie, by kierowcy wpadli w panikę, a cała branża LPG wstrzymała oddech. Powodów do paniki nie ma, ale jedno jest pewne: będzie drożej. 70
        • Idzie kredytowa odwilż 7 paź 2012, 12:00 Za oknem wczesna jesień, ale banki już czują wiosnę. Nadejdzie najdalej za dwa miesiące. W środku zimy. 74
        • Papież pod Wiedniem 7 paź 2012, 12:00 Nie lubi rozgłosu, ale gra głośne role. O próbie ucieczki przed show-biznesem Piotr Adamczyk opowiada Krzysztofowi Kwiatkowskiemu. 76
        • Wieczny przybysz 7 paź 2012, 12:00 Eduardo Mendoza, jak bohaterowie jego książek, dobrze się czuje w roli emigranta – w „Walce kotów” z takiego punktu widzenia opisuje Madryt. Jest też doskonałym przewodnikiem. 80
        • Muzyczna biografia 7 paź 2012, 12:00 Tori Amos robi artystyczny remanent. „Gold Dust” składa się z nowych aranżacji jej utworów z ostatnich dwóch dekad 82
        • Recenzuje Jacek Rakowiecki 7 paź 2012, 12:00 Chyba ze strachu przed królem Janem III Sobieskim dystrybutorzy pochowali się jak Turcy w taborach i tylko dwa filmy zmierzą się z polsko-włoską „Bitwą pod Wiedniem”. Media zachłystują się „straszną wpadką”, bo... 83
        • Troje na huśtawce 7 paź 2012, 12:00 „Take This Waltz” to delikatny portret ludzi, którzy mijają się w miłości. Ten prosty film ujmuje widzów wrażliwością. 84
        • Tydzień kultury polskiej 7 paź 2012, 12:00 W bieżącym tygodniu nic nie wzbudziło takiego żaru w internecie jak tekst Natalii Lesz o filmie „Jesteś Bogiem”. 84
        • Muzyczny ranking Piotra Metza 7 paź 2012, 12:00 1. Maria Peszek - Jezus Maria Peszek, Mystic Polecam odciąć się od medialnej wrzawy oraz oceny poprzednich dokonań Marii i posłuchać znakomitej produkcji Foxa ze świeżą głową. To płyta absolutnie podporządkowana, choć w... 85
        • Piotr Kofta wie, co czytać 7 paź 2012, 12:00 Evelyn Waugh - Daleko stąd. Podróż afrykańska, przeł. Barbara Kopeć-Umiastowska, Świat Książki 2012 Angielski ironista utwierdza się w przekonaniu, że Londyn to jednak najlepsze miejsce do życia. Czyni to oryginalnie, biorąc udział w... 85
        • Echo dawnej pieśni 7 paź 2012, 12:00 Dzięki grze „Halo: Combat Evolved” Microsoft odniósł sukces pierwszą konsolą Xbox. „Halo 4” będzie zapewne łabędzim śpiewem Xboksa 360 86
        • Ja uważam, że... 7 paź 2012, 12:00 Mitt Romney powiedział w czasie debaty z Barackiem Obamą, że uaktywnienie małych przedsiębiorstw, które są źródłem sukcesów i sercem Ameryki, spowoduje szybszy rozwój kraju. A co jest najlepszym sposobem na kryzys w naszym? Debaty.... 88
        • Pół Hamleta 7 paź 2012, 12:00 Rozpętała się moda na zgłaszanie nowych premierów. Wszyscy zgłoszeni mają takie szanse na premierostwo jak nasi piłkarze na mistrzostwo świata. Nie jest to jednak ważne. Samo zgłoszenie się liczy. Skoro taka moda, to każdy musi zgłosić, bo inaczej zostanie w tyle. 88
        • Bezpieczeństwo energetyczne 7 paź 2012, 12:00 Bezpieczeństwo energetyczne opłaca się wszystkim Czy jesteś w stanie wyobrazić sobie funkcjonowanie cywilizacji bez energii elektrycznej i ciepłego kaloryfera w zimowy wieczór? 89
        • Kłód pod nogami przybywa 7 paź 2012, 12:00 Rozmowa z Leszkiem Wieciechem, dyrektorem generalnym Polskiej Organizacji Przemysłu i Handlu Naftowego. 95
        • UE a gaz z łupków 7 paź 2012, 12:00 We wrześniu komisja ds. środowiska Parlamentu Europejskiego przyjęła raport o gazie z łupków autorstwa Bogusława Sonika z PO. Według niego to wielki sukces Polski. Czy na pewno? 95
        • Dbamy o każdego klienta 7 paź 2012, 12:00 Rozmowa z Januszem Bilem, p.o. prezesem zarządu Enea SA, wiceprezesem ds. handlowych. 97
        • Modlitwa 7 paź 2012, 12:00 Tak wiele mówi się o zmęczeniu premiera i PO, że nawet gdyby to nie była prawda, musieliby się poczuć zmęczeni. Nie jest to rządzenie w normalnych warunkach. Z Zachodu płyną czarne chmury kryzysu, a w kraju zimna wojna domowa. Gęsto... 98
        • Innowacyjne firmy 2012 7 paź 2012, 12:00 Innowatorzy docenieni Ich produkty są nowe, przełomowe i bezkonkurencyjne. Dzięki nim nie boją się walczyć na zagranicznych rynkach ani stawać do rynkowej rywalizacji z silniejszymi kapitałowo przeciwnikami. Kto? Najbardziej innowacyjne firmy w Polsce. 101