Relaks w filiżance

Relaks w filiżance

Herbata jest – tuż po wodzie – najpopularniejszym napojem Polaków. Kto nie raczy się nią przynajmniej raz dziennie?

Kowalski kupuje rocznie około kilograma herbaty. Jak podaje firma badawcza Euromonitor International, więcej herbaty piją od nas w Europie tylko Turcy (3 kg), Irlandczycy (2,3 kg) oraz Brytyjczycy (2 kg). Po chudych latach, kiedy znaliśmy smak tylko nie najlepszej jakości czarnej herbaty, nadszedł czas na delektowanie się wysokogatunkowymi odmianami z najlepszych plantacji. Co ważne, po herbatę sięgamy już nie tylko ze względu na jej walory smakowe. Wprawdzie dobroczynną moc herbaty Europejczycy docenili dopiero kilkanaście stuleci po mieszkańcach Wschodu, jednak obecnie napar z niej pija niemal każdy, kto dba o zdrowie i dobre samopoczucie. Coraz częściej więc wybieramy herbaty białą, zieloną i czerwoną. Herbata to napar przyrządzany z liści krzewu Camellia sinensis (chińskiej herbaty). Z tej samej rośliny powstaje zarówno herbata czarna, jak i biała, żółta, zielona oraz czerwona – różnica między nimi wynika z odmiennych metod produkcji każdego z gatunków.

Pierwsze wzmianki o herbacianym napoju pochodzą z VIII w. p.n.e. – rzecz jasna, z Chin. Dopiero w 803 r. n.e. herbata zawitała do Kraju Kwitnącej Wiśni. W obu krajach cieszyła się tak wielką estymą, że powstały uroczyste ceremonie zaparzania herbaty, mające silne związki z filozofią i duchowością – taoizmem, konfucjanizmem, buddyzmem zen i wierzeniami ludowymi. Do Europy herbata trafiła dopiero w XVII w. za sprawą Rosjan utrzymujących kontakty dyplomatyczne z Chinami, a spopularyzowana została przez holenderskich kupców w tym samym stuleciu. Polacy poznali smak herbaty niewiele później – w 1664 r. trafiła na dwór Jana II Kazimierza z Francji, a zwyczaj picia herbaty rozpowszechnił się już w XVIII w.

Zielona moc

Herbata zielona niegdyś była uprawiana wyłącznie w Chinach, dziś jej plantacje znajdują się także m.in. w Indiach, na Cejlonie oraz Tajwanie. W odróżnieniu od herbaty czarnej liście natychmiast po zbiorze są suszone, dzięki czemu proces oksydacji, czyli utleniania, jest ograniczony do minimum i roślina zachowuje więcej drogocennych składników. Najbardziej rozpowszechnionym gatunkiem zielonej herbaty jest gunpowder, ale jej rodzajów jest kilkadziesiąt. Smak i aromat herbaty zależy od regionu, w którym rośnie, pory zbiorów oraz sposobu przetwarzania, zatem charakterystyczna dla tej herbaty goryczka może być mniej lub bardziej intensywna.

Zielona herbata działa orzeźwiająco i chłodzi organizm, dlatego jej spożycie należy ograniczyć zimą, a pić więcej w cieplejszych porach roku. Pobudza i ułatwia koncentrację, jest skarbnicą związków mineralnych – fluoru, żelaza, wapnia, potasu, cynku, krzemu, fosforu i manganu, a także witamin: A, C, E, K i witamin z grupy B. Jest też źródłem polifenoli, naturalnych związków chemicznych mających działanie antyoksydacyjne, wspomagających pracę układu krwionośnego i chroniących przed nowotworami. Zielona herbata poprawia odporność organizmu i zwalcza wolne rodniki. Wzmacnia kości i chroni zęby przed próchnicą. Działa przeciwzapalnie i bakteriobójczo, łagodzi obrzęki, przyspiesza gojenie się ran. Ponieważ może wypłukiwać z organizmu żelazo, osoby narażone na jego niedobory nie powinny przesadzać z ilością wypijanego w ciągu dnia tego dobroczynnego napoju. Nie powinny też go spożywać do posiłków. Wszechstronne właściwości zielonej herbaty są powszechnie wykorzystywane w kosmetyce. Zawarta w niej witamina C – jeden z najskuteczniejszych antyoksydantów – chroni skórę przed atakiem wolnych rodników, wspomaga syntezę elastyny i kolagenu oraz ma właściwości antybakteryjne, natomiast witamina P zmniejsza przepuszczalność naczyń krwionośnych, działa przeciwobrzękowo i stanowi naturalny przeciwutleniacz. Polifenole – pogromcy wolnych rodników – zwiększają elastyczność ścianek naczyń krwionośnych oraz zapobiegają powstawaniu mikrozakrzepów i stanów zapalnych. Garbniki, takie jak tanina, mają działanie odkażające, hamują rozwój bakterii oraz grzybów. Obecne w herbacie alkaloidy, np. kofeina, drenują i pobudzają mikrokrążenie skórne. Napinają skórę i zmniejszają obrzęki. Zielona herbata reguluje pracę gruczołów łojowych, działa ściągająco, łagodzi zmiany trądzikowe. Doskonale też nawilża. Opóźnia procesy starzenia się skóry, dlatego jest stosowana do produkcji specyfików przeciwzmarszczkowych.

Czarna klasyka

Wszechobecna czarna herbata to nic innego jak herbata zielona poddana pełnemu procesowi fermentacji. W wyniku tego zabiegu liście nie tylko ciemnieją, lecz także zmieniają się właściwości naparu – maleje ilość witaminy C oraz pierwiastków mineralnych, a garbniki przekształcają się w związki aromatyczne. Najpopularniejsze gatunki czarnej herbaty to assam i cejlon wytwarzane na Sri Lance, darjeeling z północnych Indii, a także liczne gatunki z Chin, Indii i Afryki. Istnieje ponadto ogromna liczba aromatycznych mieszanek – herbaty wzbogacanej owocami, kwiatami, korzennymi przyprawami i ziołami. Uczeni dowodzą, że czarna herbata nie ustępuje pod względem dobroczynnego wpływu na organizm swym „kolorowym” siostrom. Ma działanie bakteriobójcze, chroni przed próchnicą, korzystnie wpływa na układ krwionośny i trawienny. Duża zawartość teiny sprawia, że jest doskonałym napojem pobudzającym. Jednocześnie obniża ciśnienie krwi, zmniejszając ryzyko wystąpienia chorób serca. Dzięki obecności flawonoidów wzmacnia naczynia krwionośne i zapobiega tworzeniu się zakrzepów. Badacze z uniwersytetu w Kolombo twierdzą, że regularne spożywanie czarnej herbaty może pozytywnie wpływać na potencję – szczury, którym podawano do picia herbatę, miały większe stężenie testosteronu we krwi oraz były mocniej pobudzone seksualnie.

Czerwony smok

Najpopularniejsze herbaty czerwone to oolong i pu-erh. Gatunki te uzyskuje się, stosując częściową fermentację. Zebrane i zwiędłe liście umieszcza się w wiklinowych koszach i przez kilka godzin od czasu do czasu się nimi potrząsa, aby ułatwić proces fermentacji. Potem się je suszy. Osoby chcące schudnąć powinny sięgnąć po pu-erh. Badania dowiodły, że ten rodzaj herbaty stymuluje organizm do produkcji soków trawiennych, pobudza pracę jelit, a więc przyspiesza metabolizm. Wspomaga ponadto pracę wątroby, obniża poziom cholesterolu, a także oczyszcza z toksyn i wzmacnia organizm. Pu-erh zawiera wiele minerałów, m.in. wapń, cynk, miedź, magnez i selen, a także garbniki i flawonoidy. Dzięki zawartości jedynie śladowych ilości taniny nie wypłukuje – jak herbata zielona – żelaza z krwi.

Strażnik młodości

Herbata biała jest jedną z najdroższych na świecie. Pozyskiwana z nierozwiniętych pąków – zbieranych wczesną wiosną, a następnie niepoddawanych fermentacji, lecz jedynie suszonych, jest produkowana na znacznie mniejszą skalę niż inne rodzaje herbaty. Napar z niej jest bardzo jasny i łagodny, ale ma wielką moc. Biała herbata zawiera najwięcej teiny – skutecznie pobudza umysł, ułatwia koncentrację i orzeźwia. To także skarbnica witaminy C i innych antyoksydantów – blokuje działanie wolnych rodników, pozwala nam dłużej zachować młodość. Wykazuje także działanie antymutagenne – hamuje bowiem rozwój nowotworów.

Sztuka wyboru

By czerpać garściami z dobrodziejstw natury i wydobyć wszystkie walory herbaty, warto przestrzegać kilku zasad. Wybierajmy herbaty dobrego gatunku, najlepiej liściaste. Zdaniem uczonych z University of Derby spożywanie dużych ilości taniej, złej jakości herbaty może się przyczynić do problemów zdrowotnych. Tańsza herbata jest produkowana z mocno dojrzałych liści, zawierających większe ilości fluoru. Jego nadmiar może skutkować przebarwieniami zębów i kruchością szkliwa, a w skrajnych przypadkach prowadzić do zaburzeń funkcjonowania trzustki, tarczycy i nadnerczy, a także do osteoporozy. Nie należy też przesadzać z ilością – do sporządzenia napoju wystarczy płaska łyżeczka suszu. Na smak herbaty wpływ mają również czas parzenia oraz to, jakiego użyjemy naczynia. Nie bez przyczyny na Wschodzie używa się szlachetnej porcelany. Przed zasadniczym parzeniem liście należy zalać małą ilością wody – w ten sposób pozbędziemy się zanieczyszczeń i toksyn. Każdy gatunek wymaga nieco innej ceremonii. Zieloną herbatę należy zalewać wodą o temperaturze 60-90 st. C (w zależności od gatunku). Parzenie nie powinno trwać dłużej niż 2-4 min – herbaty wysokogatunkowe parzy się krócej, a te popularne – ciut dłużej. Jedną porcję można zalewać przez cały dzień, pamiętając, że początkowo napary będą mocniejsze, pobudzające, a później – słabsze, mające działanie łagodzące, uspokajające.

Czarną herbatę parzy się tylko raz, zalewając ją wodą o temperaturze 90-100 st. C. Choć smakuje najlepiej, gdy jest parzona nie dłużej niż 3-5 min i spożywana ciepła, warto wiedzieć, że kiedy ostygnie i stanie się cierpka oraz gorzkawa, będzie zawierała więcej garbników zmniejszających ryzyko wystąpienia nowotworów. Herbata biała powinna być parzona w temperaturze 85-90 st. C mniej więcej przez 5 min. Napar można przyrządzać kilkakrotnie z jednej porcji suszu. Czerwoną zaś zaparzamy podobnie jak czarną – w temperaturze ok. 95 st. C przez 3-5 min. Prócz całego dobrodziejstwa dla zdrowia, jakie niesie z sobą spożywanie herbaty, największą wartość ma chyba jednak to, że przy filiżance dobrej herbaty możemy się zrelaksować po ciężkim dniu, a także spędzić bezcenne chwile z bliskimi. C.S. Lewis mawiał: „Nie ma dla mnie wystarczająco dużej filiżanki herbaty ani wystarczająco długiej książki”. Nadchodzące miesiące pozwolą i nam się o tym przekonać. ■

Okładka tygodnika WPROST: 42/2013
Więcej możesz przeczytać w 42/2013 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 42/2013 (1599)

  • Zseksualizowane dzieci 13 paź 2013, 20:00 Kto „seksualizuje” nasze dzieci? Nie wiem. Wiem natomiast, że określenie to rozpanoszyło się w publicznym dyskursie. Wystarczy włączyć Radio Maryja, poczytać jedno z pism niepokornych, takich jak „Nasz Dziennik”,... 4
  • Skaner 13 paź 2013, 20:00 świat Malala bez Nobla Organizacja ds. Zakazu Broni Chemicznej (OPCW) dostała Pokojową Nagrodę Nobla. Decyzja Norweskiego Komitetu Noblowskiego jest zaskoczeniem. Świat oczekiwał wyróżnienia dla 16-letniej Pakistanki Malali Yousafzai.... 8
  • Wycieczka za ruble Kantora 13 paź 2013, 20:00 Podróż polskich dziennikarzy do Moskwy organizował człowiek, o którym w Czechach pisano, że jest rosyjskim szpiegiem. 14
  • Zacharski wraca do kraju 13 paź 2013, 20:00 Zacharski nie był dobrze przygotowany do wykonywania zadań szpiegowskich w Ameryce – mówi w rozmowie z „Wprost” były oficer wywiadu Vincent Severski. 18
  • Fundacja, Tygrys i miliony 13 paź 2013, 20:00 Do fundacji Dobre Szanse Dariusza Michalczewskiego trafiają miliony złotych. Nie bardzo wiadomo, co się z nimi dzieje. 20
  • Ucieczka z trumny 13 paź 2013, 20:00 Uznana za zmarłą 84-latka z Bydgoszczy miała szczęście, bo obudziła się przed swoim pogrzebem. Ale nie każdemu to się udaje. 28
  • Kiedy umiera mózg 13 paź 2013, 20:00 Wpiszę siebie i córki na listę osób, które nie zgadzają się na oddanie swoich organów – mówi Ewa Błaszczyk, aktorka, szefowa fundacji Akogo?. 32
  • Powieści, które działają jak prozac 13 paź 2013, 20:00 Gdy fani Marka Piegusa dorastali, zwykle płynnie przenosili uczucia na Lesia. Edmunda Niziurskiego i Joannę Chmielewską łączy więcej, niż można by przypuszczać. 36
  • Własna firma lekiem na kryzys 13 paź 2013, 20:00 W sytuacji, gdy o dobrą pracę, w dodatku dającą pewność zatrudnienia, niełatwo, warto pomyśleć o założeniu własnej firmy, która dałaby szansę na stabilizację zawodową. 38
  • Cena za rodzica 13 paź 2013, 20:00 Alimenty to obowiązek. Tak jak pokrycie kosztów pobytu w domu opieki społecznej. Nawet jeśli rodzic pił, bił i nie łożył na utrzymanie. Prawo jest twarde – dzieci muszą płacić. 41
  • Bohater z przypadku 13 paź 2013, 20:00 Dwa lata po słynnym lądowaniu bez podwozia bohater tamtego lotu Tadeusz Wrona wydaje książkę „Ja, kapitan”. W rozmowie z Marzeną Rogalską opowiedział, dlaczego zdecydował się ją opublikować i co się wydarzyło podczas lotu z Nowego Jorku. 44
  • Biegiem po śmierć 13 paź 2013, 20:00 W pogoni za endorfinowym kopem lub popędzani niezdrową ambicją biegną coraz szybciej, coraz dłużej. I zdarza się, że umierają. 48
  • Żyjemy, bo nie żyją 13 paź 2013, 20:00 Przeczytałem z opóźnieniem książkę Piotra Zychowicza „Pakt Ribbentrop – Beck, czyli jak Polacy mogli u boku III Rzeszy pokonać Związek Sowiecki”. Była książką roku 2012, z pewnością wielu z państwa ją zna, więc... 52
  • Z Pershingiem w łóżku 13 paź 2013, 20:00 Sympatyczny, nieco zagubiony, z klasą. Taki był według Krzysztofa Jackowskiego słynny gangster Pershing. Rozmowa z jasnowidzem z Człuchowa w książce Ewy Ornackiej i Piotra Pytlakowskiego „Nowy alfabet mafii”. 54
  • Igrzyska na podsłuchu 13 paź 2013, 20:00 Przed olimpiadą w Soczi Rosja zalicza serię wpadek. Najnowszą jest ujawnienie systemu podsłuchiwania sportowców. Na złość Kremlowi nawet olimpijski ogień nie chce płonąć. 58
  • Najciekawsze projekty CSR 13 paź 2013, 20:00 Przedstawiamy najciekawsze projekty z zakresu CSR, czyli jak firmy pomagają najbardziej potrzebującym – planecie, pracownikom i lokalnym społecznościom. 61
  • WWWunderground 13 paź 2013, 20:00 Padła największa na planecie internetowa giełda narkotyków. Ale sieciowe podziemie ma się świetnie – działają w nim dilerzy, pedofile, terroryści i agenci wywiadów. 64
  • Sezon na bozony 13 paź 2013, 20:00 Za boską cząstkę, chemię bez próbówek i komórkowy rozkład jazdy. 66
  • Polacy Chińczykami Europy 13 paź 2013, 20:00 Dlaczego Amazon wchodzi do Polski? Bo w Niemczech płaci 9 euro za godzinę, a tu zapłaci nam TYLKO 10 ZŁ. 68
  • Ciepły dom 13 paź 2013, 20:00 Co roku przez nieszczelne, źle dobrane okna z naszych domów ucieka ponad 40 proc. ciepła. W domu jest nie tylko zimno, ale też z naszego budżetu uciekają niepotrzebnie pieniądze na olbrzymie rachunki. Koszt wymiany okien w domu czy... 71
  • Zatrzymać ciepło 13 paź 2013, 20:00 Drzwi zewnętrzne to pierwsza zapora przed zimnem, która powinna być równie wytrzymała na działanie czynników zewnętrznych jak stolarka okienna. Dlatego wybierajmy produkty o odpowiednich parametrach, sprawdzonej jakości potwierdzonej atestami oraz przypilnujmy ich właściwego... 80
  • Nasz dom bezpieczny jak nigdy dotąd 13 paź 2013, 20:00 Żyjemy w czasach, w których dzięki nowoczesnym technologiom wiele rzeczy możemy wykonywać samodzielnie, a do tego jeszcze na odległość. 83
  • Pozory i Symulacje 13 paź 2013, 20:00 Pomysłu PiS na przewalutowanie kredytów we frankach wstydzą się nawet niektórzy partyjni eksperci. Ani to możliwe, ani sensowne – ale dobrze brzmi. 85
  • Galop, kłus, rebus 13 paź 2013, 20:00 „Inferno”, nowa powieść Dana Browna, jest dowodem na to, że śmiertelna powaga i intelektualne pretensje raczej nie służą literaturze rozrywkowej. 86
  • Gniew Latynosa 13 paź 2013, 20:00 Nie robi arcydzieł, nie płaci aktorom zawrotnych sum. Ale najlepsi chcą się z nim bawić. Robert Rodriguez powraca. 90
  • Kalejdoskop kulturalny 13 paź 2013, 20:00 Powrót grunge’owych bogów Wszalonym recyklingu popkultury grunge zdążył już eksplodować, zniknąć i wrócić na fali nostalgii. A oni wciąż trwają. Robią swoje, bo nie potrafią przestać. Na półki trafiła właśnie dziesiąta... 92
  • Top 10 - kultura 13 paź 2013, 20:00 Top 10 kino 1. „Wałęsa. Człowiek z nadziei” reż. Andrzej Wajda ITI Cinema 2. „Turbo” reż. David Soren Imperial Cinepix 3. „Labirynt” reż. Denis Villeneuve Monolith FiLms 4. „Czas na miłość”... 96
  • Mała czarna 13 paź 2013, 20:00 Kawa. Aromatyczna, wykwintna, wzbudzająca kontrowersje – żadnego innego napoju nie odrzucaliśmy ani na powrót nie przyjmowaliśmy tak często, jak jej. 98
  • Relaks w filiżance 13 paź 2013, 20:00 Herbata jest – tuż po wodzie – najpopularniejszym napojem Polaków. Kto nie raczy się nią przynajmniej raz dziennie? 102
  • Bomba tygodnia 13 paź 2013, 20:00 Literatka Do grona celebrytek udzielających wywiadów rzek obnażających to i owo dołączyła Małgorzata Potocka. Udzieliła wywiadu Krystynie Pytlakowskiej pod znaczącym tytułem „Obywatel i Małgorzata”. Jest to głównie... 106

ZKDP - Nakład kontrolowany