Rzepakowy koniec świata

Rzepakowy koniec świata

KE chce, by biopaliwa produkowano teraz z wiórów i alg, a nie ze zbóż i rzepaku. Może to oznaczać koniec sektora, który unijni urzędnicy wcześniej sami stworzyli.

Biopaliwa wydawały się idealnym rozwiązaniem. Złoża ropy, które są ograniczone i znajdują się często w niestabilnych rejonach świata, nie zagwarantują bezpieczeństwa energetycznego. W dodatku żeby przeciwdziałać globalnemu ociepleniu, kraje ONZ zobowiązały się w Protokole z Kioto do redukcji emisji gazów cieplarnianych. Potrzebny był więc „bardziej przyjazny dla środowiska” zamiennik dla ropy i jej pochodnych. Biopaliwa ze zbóż i rzepaku załatwiały te problemy, w dodatku były szansą rozwoju dla krajów biedniejszych. Kraje rozwinięte, które mają ograniczone zasoby ziemi uprawnej i wyższe koszty produkcji rolnej, część popytu na biopaliwa zaspokajałyby importem z krajów rozwiniętych, co wsparłoby tamte gospodarki.

Dlatego też na początku XXI w. Unia Europejska postawiła na biopaliwa. Najpierw ustalono, że poziom udziału biopaliwa w mieszance paliwowej będzie wynosił przynajmniej 5,75 proc., a w 2009 r. przyjęto plan, zgodnie z którym w 2020 r. w krajach UE 10 proc. paliw w transporcie będą stanowiły biopaliwa. Teraz jednak Komisja Europejska zmienia zdanie, twierdząc, że biopaliwa ze zbóż i rzepaku wcale nie są takie ekologiczne, a ich uprawa prowadzi do pogłębiania nierówności. Proponuje więc, by do paliw dodawać tzw. biopaliwa drugiej generacji, czyli wytwarzane z alg i łupin. Tyle tylko, że taka decyzja to wyrok na producentów biopaliw ze zbóż i rzepaku.

Polska w ogonie

   

Już w 2009 r. uważano, że ustalenie celu na poziomie 10 proc. udziału biopaliw w transporcie na 2020 r. jest bardzo ambitne. Faktyczne zużycie biopaliw w UE jest znacznie niższe. Według danych EurObserv'ER w 2012 r. zużycie w transporcie wynosiło 4,7 proc. Biodiesel stanowił 80 proc. zużytych biopaliw, pozostałą część zaś bioetanol. Unijnym liderem są Niemcy, Francuzi oraz Hiszpanie. Na te trzy kraje przypada nieco ponad połowa unijnego zużycia. W Polsce zużycie biopaliw oszacowano na 900 tys. t, co daje nam piątą pozycję w UE. Na świecie dominują biopaliwa pierwszej generacji, czyli powstałe z surowców spożywczych. W USA bioetanol wytwarza się z kukurydzy, w Brazylii z trzciny cukrowej, a w Europie ze zbóż i buraków cukrowych. Biodiesel jest produkowany głównie z oleju palmowego i rzepaku. Opłacalność ich produkcji jest silnie związana z cenami płodówrolnych, które ostatnio są wysokie i zmienne. Biopaliwa drugiej generacji można wytwarzać z dowolnej biomasy, jak wióry, algi, trawy czy odpady poubojowe. Często nazywane są także celulozowymi, bo zwykle surowcem są niejadalne części roślin. Nie wytwarza się ich obecnie na skalę przemysłową ze względu na wysokie koszty produkcji. Przyjmuje się, że potrzeba dziesięciu lat, żeby stało się to opłacalne.

Problem w tym, że używanie biopaliw wciąż jest mało popularne. Sprawę promocji biopaliw w Polsce krytycznie oceniła ostatnio NIK. Między 2008 a 2012 r. na biopaliwa przysługiwało zwolnienie z akcyzy i opłaty paliwowej oraz ulgi w podatku dochodowym. Z tego powodu wpływy do budżetu niższe o ponad 4 mld zł. Nie zwiększyło to jednak popytu na polskie biopaliwa – z importu pochodzi ponad połowa biokomponentów obecnych na naszym rynku. W 2012 r. Narodowy Cel Wskaźnikowy, czyli krajowy pułap udziału biopaliw w ogólnej ilości paliw, nie został osiągnięty i wyniósł 5,79 proc. wobec zakładanego 6,65 proc. NIK wskazuje, że w latach 2009-12 administracja rządowa kupiła tylko 4,6 proc. samochodów przystosowanych do spalania biopaliw płynnych. Nie powinno to specjalnie dziwić, bo tylko dwie firmy w Polsce sprzedają takie samochody.

Biopaliwa wcale nie są eko?

UE szacuje, że dla zaspokojenia wyznaczonego przez siebie 10-proc. celu zużycia biopaliw będzie musiała importować 1/3 biopaliw lub surowców do ich produkcji. Będzie to miało wpływ na strukturę upraw i własności oraz gospodarkę wodną w krajach trzecich, skąd będzie pochodził import. Okazuje się, że taki popyt może ograniczyć dostępność żywności i wywierać dodatkową presję cenową na surowce rolne. Dlatego też Komisja Europejska zleciła badania mające wykazać, jaki wpływ na środowisko i ludzi będą mieć uregulowania w UE. Żeby wytworzyć biopaliwo, potrzebna jest ziemia uprawna. Można wykarczować las lub osuszyć mokradło, można siać zboże na cele paliwowe na ziemi, na której uprawiano wcześniej zboże na chleb. Żeby uniknąć takich niekorzystnych skutków, zaproponowano kryteria zrównoważonego rozwoju, które eliminowałyby „złe” biopaliwo, np. wytwarzane z surowca uprawianego na polu po wykarczowanej dżungli. Takie zmiany określa się mianem ILUC, czyli pośrednimi zmianami użytkowania gruntówrolnych z tytułu upraw energetycznych. Uprawy paliwowe potrzebują też dość intensywnego nawadniania, co może zmienić poziom wód gruntowych i dostępność wody pitnej.

Z szacunków UE wynika, że w krajach trzecich może dochodzić do bezprawnych wysiedleń, żeby pozyskać grunty pod nowe uprawy. Oszacowano, że zmiany na świecie mogą dotknąć powierzchni ok. 4,5 mln ha, to tyle, ile wynosi terytorium Danii. Z wyliczeń Komisji wynikało także, że użycie biopaliw wcale nie gwarantuje redukcji emisji gazów cieplarnianych do atmosfery. Jeśli policzyć emisję gazów podczas produkcji nawozów, uprawy surowca i produkcji, to biodiesel oparty na oleju palmowym lub rzepaku daje większą emisję niż diesel bez dodatku biokomponentów. Takie wyniki to właściwie wyrok na biopaliwa pierwszej generacji. Silną bronią przeciwko nim okazał się też bardzo sugestywny argument: świat z biopaliwami z surowców spożywczych to taki, w którym bogaty będzie walczył z ubogim o zboże – pierwszy będzie chciał zatankować swój samochód, drugi będzie próbował zdobyć jedzenie.

Czerwone światło dla zielonych paliw

Analizy Komisji Europejskiej wzbudziły dużo kontrowersje. Krytykowano metodologię badań, kwestionowano wyniki, wskazując na opracowania, których wnioski były diametralnie odmienne. Dobrym przykładem jest ekspertyza Instytutu Upraw Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach, powstała na zlecenie Ministerstwa Rolnictwa. Według niej większość emisji gazów cieplarnianych w produkcji biopaliw powstaje za sprawą nawozów. W Polsce nie stosuje się ich tak dużo jak w UE, inne są warunki agro-meteorologiczne. Dużo „oszczędności” można osiągnąć za sprawą technik uprawy roli. Badania IUNG wykazały, że biopaliwa z kukurydzy uprawianej w Polsce spełniałyby wszystkie restrykcyjne kryteria UE. Jednak Komisja Europejska na razie pozostaje głucha na takie argumenty i proponuje, żeby biopaliwa pierwszej generacji stanowiły tylko 5 proc. celu zużycia w 2020 r., a system ILUC stosowany miałby być tylko do celów informacyjnych. Przedstawiono też listę surowców (łupiny, algi, odpady przemysłowe z biomasy itd.), których zużycie byłoby premiowane.

Z kolei Parlament Europejski zaproponował maksymalnie 6-proc. udział biopaliw pierwszej i przynajmniej 2,5-proc. dla drugiej generacji. Europosłowie chcieli też, żeby kryteria ILUC decydowały o dopuszczeniu biopaliw do rynku. Krajom członkowskim nie udało się jednak wypracować wspólnego stanowiska ze względu na rozbieżne interesy – producenci biopaliw pierwszej generacji chcieli ich wyższego udziału. Żadne decyzje nie zapadły. Wybory do europarlamentu w maju i wygaśnięcie obecnej kadencji Komisji Europejskiej w październiku 2014 r. sprawiają, że nie da się osiągnąć porozumienia przed 2015 r. Sprawę dodatkowo komplikuje konflikt ukraińsko-rosyjski. Te dwa kraje są głównymi dostawcami energii do UE. A to może wpłynąć na kształt ustawy o biopaliwach, bo interes polityczny może wziąć górę. Dodatkowo unijny rynek oparty na biopaliwach pierwszej generacji jest wart 17 mld euro i trudno oczekiwać, żeby po dekadzie kosztownych inwestycji jego uczestnicy bez protestów zwinęli swoje interesy.

Okładka tygodnika WPROST: 17/2014
Więcej możesz przeczytać w 17/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 17/2014 (1625)

  • Skaner 20 kwi 2014, 9:00 nauka Anoreksję mamy w genach? Anoreksja diagnozowana jest o dawna, ale ciągle nie wiadomo, jakie są jej przyczyny. Nowe badania wskazują, że można ich szukać w genach. Tak zwany jadłowstręt psychiczny, czyli anoreksję, rozpoznawano już... 4
  • Szalony statek 20 kwi 2014, 9:00 Gdyby mi ktoś u progu naszej wielkiej transformacji powiedział, że w drugiej dekadzie XXI w. rozgorzeje dyskusja o egzorcyzmach, nigdy bym nie uwierzyła. A tu proszę! Po egzorcyzmach ks. Małkowskiego na Krakowskim Przedmieściu i... 8
  • Historia z kina grozy 20 kwi 2014, 9:00 Muszę się przyznać, że jestem miłośnikiem szeroko rozumianego hiszpańskiego kina grozy. Jest w nim wszystko, co powinno być w tego rodzaju produkcjach: mroczna atmosfera, tajemnica i zaskakujące zwroty akcji. Osadzone w realiach... 8
  • Polskie pomyje 20 kwi 2014, 9:00 A może by tak akcja pod hasłem: jak wyrazić dezaprobatę czy krytykę, nie wylewając pomyj? Tak, wiem, znowu naiwność. Przecież do pomyj trzeba się po prostu przyzwyczaić, ignorować, wyrzucać do kosza listy pełne nienawistnych... 9
  • Bóg, mafia i ojczyzna 20 kwi 2014, 9:00 Tomasz Adamek miał uratować Solidarną Polskę przed upadkiem, a może się okazać balastem, który ją zatopi. 10
  • Instrukcja obsługi Korwin-Mikkego 20 kwi 2014, 9:00 Z Januszem Korwin-Mikkem jest tak jak z nieudanym małżeństwem: najpierw fascynacja, potem zdziwienie, a na końcu porzucenie. 15
  • Pupy płot i droga widmo 20 kwi 2014, 9:00 Miedza święta rzecz! Pokazali Pawlak i Kargul, pokazuje i senator Zdzisław Pupa z PiS. 18
  • Gwiazdy Pana Boga 20 kwi 2014, 9:00 Macieja Musiała, Ewę Chodakowską i Annę Przybylską, oprócz tego, że są popularni, łączy jeszcze jedno: ostatnio przyznali publicznie, że wierzą w Boga. Ten sojusz Pudelka z ołtarzem to najlepszy prezent, jaki mógł dostać polski Kościół na kanonizację Jana Pawła II. 22
  • Katolik niestereotypowy 20 kwi 2014, 9:00 Nigdy nie spotkałem złego księdza, mimo że bywam w wielu kościołach. Dlatego mnie boli, że o polskim Kościele najczęściej mówi się negatywnie – mówi Maciej Musiał, aktor. 24
  • Wojtyła uwieczniony 20 kwi 2014, 9:00 O fotografowaniu Jana XXIII i Jana Pawła II, kulisach procesu beatyfikacyjnego Wojtyły i o tym, jak został agentem i Żydem, opowiada bp Tadeusz Pieronek. 26
  • Byłem łącznikiem 20 kwi 2014, 9:00 W wadowickiej klasie mieliśmy dwóch antysemitów – wspominał w niepublikowanym wywiadzie Jerzy Kluger, żydowski kolega Jana Pawła II z gimnazjum. 32
  • Wietrzenie Kościoła 20 kwi 2014, 9:00 Choć brano go za „poczciwe zero”, JAN XXIII DOKONAŁ NAJWIĘKSZEJ REWOLUCJI w Kościele od wieków. W Polsce mało kto pamięta, że będzie kanonizowany razem z Janem Pawłem II. 34
  • Zapomniany papież 20 kwi 2014, 9:00 Szkoda, że w Polsce prawie się nie pamięta o moim wuju - MÓWI MARCO RONCALLI, BRATANEK JANA XXIII, przewodniczący fundacji jego imienia. 36
  • Suplementy nie na zdrowie 20 kwi 2014, 9:00 Co trzecia Polka i co czwarty Polak regularnie zażywa suplementy diety. Niepotrzebnie. Większość takich preparatów nie pomaga, a niektóre mogą mieć działanie niepożądane. 38
  • Upadła Jagna 20 kwi 2014, 9:00 Jagna Marczułajtis upadała wielokrotnie tylko po to, żeby się potem podnieść. Tym razem może jej się nie udać. 42
  • Pokolenie nieudaczników 20 kwi 2014, 9:00 Kto zawinił, że nasi uczniowie wypadli tak słabo w ostatnim badaniu PISA? Rodzice? Nauczyciele? A może sposób przeprowadzenia testów? 46
  • Potwór straszy kpiną 20 kwi 2014, 9:00 Wierzą, że Potwór Spaghetti stworzył świat. I że ta wiara pomoże oddzielić państwo od Kościoła. Na razie Polaków nie przekonali. 48
  • Biegli w unikach 20 kwi 2014, 9:00 Odeszli wieloletni eksperci, a młodzi zwykle nie mają ochoty na uczestniczenie w postępowaniach sądowych. Oto przyczyna obecnej zapaści. 52
  • Biegłym trzeba godziwie zapłacić 20 kwi 2014, 9:00 Kosmetyczne zmiany przepisów nie dadzą nowej jakości. Biegłym trzeba też podnieść wynagrodzenia – mówi prof. dr hab. Tadeusz Tomaszewski, prorektor UW. 53
  • Uwolnić rynek gazu ziemnego 20 kwi 2014, 9:00 MACIEJ BANDO WICEPREZES URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI Urząd Regulacji Energetyki podejmuje wiele działań skierowanych na promowanie efektywnych mechanizmów konkurencji na rynku gazu ziemnego. Konsekwentnie prowadzone przez prezesa URE, razem z... 56
  • Energia – dobro wspólne 20 kwi 2014, 9:00 MIROSŁAW DOBRUT PREZES IZBY GOSPODARCZEJ GAZOWNICTWA Jeśli ktoś zechciał przeczytać pasjonującą książkę Daniela Yergina „The Quest. W poszukiwaniu energii”, dowiedział się, że jeszcze w połowie XIX w. paliwa kopalne... 56
  • Wkraczamy na rynek gazu 20 kwi 2014, 9:00 DARIUSZ LUBERA PREZES ZARZĄDU TAURON POLSKA ENERGIA Zgodnie ze strategią korporacyjną Grupa Tauron do 2020 r. zakłada uruchomienie nowych mocy wytwórczych na poziomie 3200 MW w różnych technologiach. Znaczącą rolę w naszym... 58
  • Gazowa szansa Polski 20 kwi 2014, 9:00 Agresja Putina na Ukrainę przypomniała Europie o problemie gazowej niezależności. Polskie inwestycje w sektorze gazu idą pełną parą. Za 20 lat możemy się stać energetycznym liderem Europy. 60
  • Więcej gazu! 20 kwi 2014, 9:00 Gaz i nowoczesne technologie można wykorzystać dla poprawy efektywności energetycznej. Pomoże w tym współpraca elektroenergetyki z firmami telekomunikacyjnymi. 66
  • Inwestycje w bezpieczeństwo 20 kwi 2014, 9:00 Grupa Kapitałowa PGNiG, lider na rynku gazu ziemnego w Polsce, inwestuje w projekty mające na celu zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego kraju: poszukiwanie gazu ziemnego, otwieranie nowych kopalń i budowę magazynów gazu. 68
  • Kuba prawie libre 20 kwi 2014, 9:00 Już nawet bracia Castro nie wierzą w kubańską rewolucję. Frontowymi drzwiami wpuszczają na wyspę KAPITALIZM. 72
  • Najmłodszy wśród szefów 20 kwi 2014, 9:00 Słynni szefowie kuchni są dziś gwiazdami popkultury. Dzięki nim miliony młodych ludzi marzą o lekceważonej do niedawna KARIERZE KUCHARZA. 76
  • Obywatel za pół miliona 20 kwi 2014, 9:00 Kraje Unii znalazły sposób na kryzys: komu popadnie SPRZEDAJĄ SWOJE OBYWATELSTWO. Bruksela martwi się, że oszustom i terrorystom też. 78
  • Handlarze biedą 20 kwi 2014, 9:00 Połowa Polaków ma długi. Chcą na tym zarobić spółki windykacyjne. I robią to, nie przebierając w środkach. 80
  • Banialuki nauki 20 kwi 2014, 9:00 Daliśmy się nabrać. Za ogłoszonym niedawno w „Nature” przełomem w medycynie mogło stać WIELKIE OSZUSTWO ALBO WIELKIE NIECHLUJSTWO. Kim jest naukowiec fałszujący wyniki: cynikiem, szaleńcem, zbłąkanym idealistą? 84
  • Pociąg z Hollywood 20 kwi 2014, 9:00 Zatrudnienie międzynarodowej gwiazdy w polskiej reklamie jeszcze nigdy nie było tak łatwe. Tylko czy zawsze warto? 86
  • Gotów do poświęceń 20 kwi 2014, 9:00 Piszę, by szokować ludzi, gwałcić publiczność – mówi CHARLES AZNAVOUR, legenda francuskiej piosenki. 90
  • Nie drażnić introwertyków! 20 kwi 2014, 9:00 KARL OVE KNAUSGÅRD poświęcił wszystko, co miał – rodzinę, przyjaciół, własną karierę – by napisać „Moją walkę”, najradykalniejszą powieść autobiograficzną, jaką przyjdzie wam czytać. 92
  • Kalejdoskop kulturalny 20 kwi 2014, 9:00 SZTUKA Zawodowe powinności Designer jest trochę jak pilot szybowca – wyczuwa, skąd wieje wiatr, szuka ciągów wznoszących, a postronny widz ciągle się dziwi, że jednak leci. O tym szybowaniu i łapaniu trendów i zmian przez... 94
  • Studia studiom nierówne 20 kwi 2014, 9:00 W Polsce funkcjonuje dziś ponad 50 programów studiów MBA, ale nie wszystkie są tak samo cenione przez absolwentów i pracodawców. 98
  • Praca przyszłości 20 kwi 2014, 9:00 Jakie wykształcenie zagwarantuje pracę? Jak wybrać pracodawcę, aby kariera zawodowa już na starcie nabrała tempa? Każdy, kto poważnie myślał o wejściu na rynek pracy, z pewnością się nad tym zastanawiał. 102
  • KPMG – pracodawca z wyboru 20 kwi 2014, 9:00 Wiedza i zaangażowanie ludzi, których zatrudniamy, to przyszłość naszej firmy – mówi Michał Ostalski, dyrektor HR w KPMG w Polsce. 108
  • Najcenniejszym kapitałem są ludzie 20 kwi 2014, 9:00 Innowacyjność rozumiana powszechnie to generowanie nowych rozwiązań i wprowadzanie ich na rynek. W STRABAG to też inwestowanie w najważniejsze składowe kapitału własnego koncernu - w ludzi i ich wiedzę. 110
  • Bomba tygodnia 20 kwi 2014, 9:00 Chamówa Artyści czy pokazywacze? Celebryci czy gwiazdy? Odróżnianie jednych od drugich nie pozwala zwariować do cna. Co prawda niemal każda wypomadowana celebrytka nazywa siebie „artystką”, „osobowością”,... 114
  • Ile złota w złotówce 20 kwi 2014, 9:00 Kiedyś, by pieniądz wyszedł z obiegu, trzeba było go zepsuć. Po cichu i powoli dodawano miedzi zamiast złota i pieniądz przechodził do historii. Dziś wystarczy, że się go poprawi, a pieniądze, jakie znamy, całkiem znikną. Jesteśmy... 116
  • To, co najważniejsze 20 kwi 2014, 9:00 Au Revoir Total! Francuski koncern petrochemiczny Total nie przedłużył swojej jedynej koncesji na poszukiwania gazu łupkowego w Polsce. To już kolejna firma, która zaprzestaje poszukiwania łupków w Polsce. Wcześniej z kraju wycofali się... 117
  • Agonia pieniądza 20 kwi 2014, 9:00 Lubicie mieć portfel wypchany gotówką? Przypatrzcie się mu dobrze, bo już niedługo monety i banknoty będą wypełniały tylko półki w muzealnych gablotach. 119
  • System może upaść 20 kwi 2014, 9:00 Informacje o końcu pieniądza są, jak by to ujął Mark Twain, przedwczesne. Istnieje jednak zagrożenie, i to całkiem realne, że obecny system pieniądza fiducjarnego, czyli papierowego, niemającego oparcia w kruszcu, w nieodległej przyszłości może upaść. 122
  • Jak VAT załatwił budżet 20 kwi 2014, 9:00 Po czterech latach funkcjonowania wyższa stawka VAT przyniosła straty budżetowe, jednak Ministerstwo Finansów chce ją utrzymać aż do 2016 r. 124
  • Rowerowa rewolucja 20 kwi 2014, 9:00 Rower wypiera samochód i staje się jednym z najbardziej wyraźnych i coraz droższych atrybutów postępu 126
  • Rzepakowy koniec świata 20 kwi 2014, 9:00 KE chce, by biopaliwa produkowano teraz z wiórów i alg, a nie ze zbóż i rzepaku. Może to oznaczać koniec sektora, który unijni urzędnicy wcześniej sami stworzyli. 129
  • Infodziura 20 kwi 2014, 9:00 Dlaczego tak ciężko zrozumieć urzędowe poradniki. 131
  • Rolnik na nielegalu 20 kwi 2014, 9:00 Polska ma najbardziej restrykcyjne ustawodawstwo obrotu żywnością na małą skalę w całej UE 133
  • Boso, ale w ostrogach 20 kwi 2014, 9:00 Dwa lata po tym, jak Grecja stanęła na skraju bankructwa, inwestorzy znowu kupują tamtejsze obligacje. 134
  • Biznes technologie 20 kwi 2014, 9:00 Pływająca torpeda Ma 183 m długości i 24 m szerokości, a na radarach będzie widoczny jako rybacki kuter. Amerykanie zwodowali właśnie USS Zumwalt, najnowocześniejszy, najbardziej zaawansowany technologicznie okręt wojenny na świecie.... 136
  • Komentarz giełda - Topór OFE nad Książęcą 20 kwi 2014, 9:00 W USA rośnie nam kolejna bańka technologiczna. Twitter, Netflix, Oracle, Facebook nie odnotowują świetnych wyników, a kurs akcji tych spółek jest napompowany do maksimum. Astronomiczne wyceny technologicznych gigantów wywołują niepokój... 137
  • Wolimy za darmo 20 kwi 2014, 9:00 Z nielegalnych serwisów internetowych oferujących treści video korzysta 7,5 mln Polaków 138
  • Wieczny jak Pewex 20 kwi 2014, 9:00 Kultowy sklep PRL. Dziś to tylko wspomnienie, choć niektórzy pod tym szyldem nadal próbują zarobić. 139
  • Motywacja 2.0 20 kwi 2014, 9:00 Podwyżki nie motywują do lepszej pracy. Awans nakręca na krótko. Jedyną motywacją, która się nigdy nie wyczerpie, jest powołanie. 141
  • Dwie książki 20 kwi 2014, 9:00 Jesteś Amundsenem czy Scottem? „Wielcy z wyboru”, Jom Collins, Morten T. Hansen Wyd. MT Biznes 2013 Jim Collins i Morten T. Hansen przez dziewięć lat badali firmy, by odpowiedzieć sobie na pytanie, co sprawiło, że jedne wygrały,... 143
  • Kadry 20 kwi 2014, 9:00 Pełnomocnik rządu ds. energetyki jądrowej Anna Trojanowska rezygnowała ze stanoiska. Od 19 maja 2009 r. anna Trojanowska yła podsekretarzem stanu Ministerstwie Gospodarki.Pod jej kierownictwem przygotowano Program Polskiej Energetyki... 144

ZKDP - Nakład kontrolowany