Pokaż twarz

Pokaż twarz

Fotograficzny autoportret przestał być obciachem, ale może stać się nałogiem.

Szał na robienie selfie, w Polsce nazywanych także samojebkami, dopadł już prawie wszystkich. Dziubek do zdjęcia robi nawet Jarosław Kaczyński, dla wielu ostatni bastion sprzeciwu wobec wirtualnej rzeczywistości. Przed nim internet swoimi samojebkami podbił, chociaż niechcący, poseł Jacek Kurski. Pokusie nie oparł się nawet poważny Jerzy Buzek: w ubiegłym tygodniu wrzucił do sieci swoje selfie z reggae’owym piosenkarzem Kamilem Bednarkiem. Ba, nie oparli się jej nawet Barack Obama i papież Franciszek.

#przepisnasamojebkę1 

Najważniejsze: pamiętać o dobrym świetle. Słońce albo lampa przed tobą, nieco poniżej oczu. Nigdy za plecami, bo wtedy twoja twarz będzie w cieniu, a przecież to ty masz błyszczeć, świecić i pokazywać, że jest ci dobrze. Politycy jak zwykle są w tyle za światowymi trendami, bo od miesięcy selfie robią sobie już prawie wszyscy. W windzie, w łazience, na plaży, ze znanym piosenkarzem, znajomymi albo psem. Ale najlepiej samemu. – Medialny przekaz dąży do personalizacji. Ma być indywidualnie, od nas, osobiście – tłumaczy dr Małgorzata Molęda-Zdziech, socjolożka SGH i Collegium Civitas, badająca zjawisko celebrytyzacji życia społecznego. – Selfie to idealny przykład tego trendu. Kiedyś w centrum opowieści były wydarzenia, które autor mógł opisać. Teraz jest sam autor.

Selfie, przez lata kojarzone przede wszystkim z przygłupimi plastikowymi dziewczynami robiącymi sobie zdjęcia w idiotycznych pozach przed lustrem, do głównego obiegu weszły dopiero niedawno. Odpowiedzialna jest za to firma Samsung, która była inspiratorem słynnego już „oscarowego selfie”. Od tamtej pory pojęcie obciachu zniknęło. Skoro najwięksi mogą, to dlaczego reszta nie? – Selfie na początku było żenadą i siarą. Ale jeśli wstawi się je w cudzysłów, może pokazywać dystans do siebie. To jak z filmami Tarantino, który bierze kilka żenujących obrazków, toposów, obciachów z filmów klasy B i robi genialne dzieło. Z selfie jest jak z młotkiem. Można przy jego pomocy zbudować karmnik, a można też pieprznąć się w głowę i nabić sobie guza – przekonuje Marek Migalski, europoseł partii Polska Razem. Na profilach społecznościowych chętnie wrzuca sobie „foty z rąsi”, ale zastrzega, że należy robić to z głową. – Formuła jest zabawna, więc nie można za jej pomocą pokazywać poważnych treści, bo wtedy jest się śmiesznym. Dlatego preferuję zdjęcia autoironiczne. Na przykład tydzień po aferze z Jackiem Protasiewiczem zrobiłem sobie zdjęcie z samolotem Lufthansy na lotnisku i podpisem: „Sorry, na zdjęcie z celnikiem nie starczyło mi odwagi” – opowiada Migalski.

#przepisnasamojebkę2 

Wiadomo, że chodzi o ciebie, ale tło jest ogromnie ważne. Jeśli nie jesteś akurat w pięknym włoskim miasteczku, tylko we własnym mieszkaniu, pamiętaj, żeby zrobić porządek, zanim pstrykniesz. Brudne skarpetki lub rozbebeszone łóżko zrujnują cały twój wysiłek. O tym, że łatwo można sobie zrobić wizerunkową krzywdę, przekonał się Jacek Kurski, gdy został bohaterem setek memów po swoim selfie w Kijowie. Równie żałosne było zdjęcie Adama Szejnfelda – polityk siedzi w pociągu, z zatroskaną miną patrzy w okno, a całość podpisuje tekstem: „Dramat Ukrainy. Jak potoczą się jej losy?”.

– Jeśli Napieralski czy Kurski robią sobie zdjęcie z kimś ważnym, to jest to dość żałosna próba dowartościowania się. Chyba że jest to forma żartu. Ostatnio byłem na spotkaniu w Pałacu Prezydenckim i poprosiłem prezydenta o wspólne selfie. Nikt, kto zna mój stosunek do Bronisława Komorowskiego, nie będzie mnie podejrzewał, że chciałem się w ten sposób dowartościować. A na takim zdjęciu zyskują wszyscy: ja, bo pokazuję, że mogę rozmawiać z politycznym przeciwnikiem, prezydent, bo pokazuje, że jest wyluzowany i nie ma problemu w kontaktach z człowiekiem, który robił wszystko, żeby on nie został prezydentem – opowiada Migalski. Dla polityków selfie to jednak grząski grunt. – W wymiarze politycznym zaczynają obowiązywać reguły z życia celebrytów. Selfie robią sobie już najbardziej poważni politycy: premier Tusk, Jerzy Buzek. Rozumiem, że oni muszą mówić tym językiem i pokazywać ludzką twarz, ale to wyjątkowo groźne, bo prowadzi do braku odpowiedzialności. Jeśli głosujemy na ładny dziubek, a nie program czy ideę, trudno potem polityków rozliczać z ich pracy – komentuje dr Molęda-Zdziech.

Ale polityka już od kilku lat upodabnia się do show-biznesu, a dla ludzi show- -biznesu selfie to dziś narzędzie absolutnie podstawowe. Doda robi sobie zdjęcia na plaży, Dawid Woliński w windzie, a młody aktor Maciej Musiał na sali egzaminacyjnej przed maturą. Koszty bywają duże. Dyrektor w liceum Musiała już kilka godzin po wrzuceniu zdjęcia do sieci musiał się gęsto tłumaczyć przed komisją egzaminacyjną, która zabrania wnoszenia telefonów na salę. Ale fani to uwielbiają.

– To jest świetne narzędzie komunikacji z fanami, którzy chcą wiedzieć, co się dzieje w naszym życiu prywatnym albo w szatni. Jasne, że trzeba robić to ostrożnie i we właściwych momentach, bo po porażce kibice potrafią napisać, że powinniśmy trenować, zamiast lansować się w sieci.

Ale to zajmuje dosłownie kilka sekund, więc nic nie kosztuje – tłumaczy Jakub Rzeźniczak, piłkarz reprezentacji Polski i Legii Warszawa, aktywny na portalach społecznościowych. Najwyraźniej fani też chcą pokazać swoim idolom, co u nich słychać. – Zrobiłem ostatnio konkurs dla kibiców na selfie z motywem Legii. W ciągu jednego dnia przyszło ponad sto zdjęć – opowiada Rzeźniczak.

#przepisnasamojebkę3 

Zanim naciśniesz migawkę, poćwicz selfie na sucho przed lustrem. Sprawdź, czy kawałki szpinaku nie zostały ci między zębami albo tusz nie rozmazał się pod okiem. Ludzie mają się uśmiechać do twojego selfie, a nie się z niego śmiać! W ubiegłym roku językoznawcy z Oxford University uznali „selfie” za najważniejsze słowo roku. Jego kariera zaczęła się niewinnie. Oczywiście prapoczątki to autoportrety sprzed kilkuset lat i zdjęcia robione w lustrze, ale pierwsze selfie w dzisiejszym, internetowym znaczeniu powstało 12 lat temu. A przynajmniej wtedy po raz pierwszy użyto tego słowa. Konkretnie zrobił to pijany Australijczyk, wrzucając do sieci zdjęcia z 21. urodzin swojego kolegi. Jego śladem poszły miliony. Po co? Żeby się dowartościować. – Ludzie mają poczucie braku znaczenia. Nawet ci na świeczniku chcieliby istnieć jeszcze bardziej, mocniej, wartościowo – tłumaczy profesor Zbigniew Mikołejko, filozof. – Więc za pomocą takich autoikon chcą sobie tę wartość nadać. Tyle że to spłycenie życia zbiorowego. Mam dla tego procesu głęboką pogardę.

Profesor zastrzega, że indywidualizm nie jest niczym złym, ale selfie to nie jest wyrażanie siebie, tylko karmienie egoizmu. – To zaspokajanie siebie jest chorobliwe; im więcej ktoś tych zdjęć wrzuca, tym bardziej jest głodny. To paradoks dzisiejszego świata, że wszystko jest w nim masowe, nawet indywidualizm. Wszyscy chcą być inni, w efekcie są więc tacy sami. To uosobienie marzenia zwykłego człowieka, który chce wejść na Olimp, ale trafił na niego razem z tłumem innych, więc właściwie Olimpu już nie ma. Góra okazała się zapadliskiem, stworzenie własnego ołtarzyka przestało być sacrum, skoro tych ołtarzyków są dziesiątki milionów – tłumaczy Mikołejko.

Zdaniem Amerykańskiego Stowarzyszenia Psychiatrii potrzeba sławy u niektórych jest tak ogromna, że robienie sobie zdjęć z ręki może stać się nałogiem. Psychiatrzy za oceanem wpisali je do rejestru zaburzeń. Kilka tygodni temu w Wielkiej Brytanii doszło do pierwszej próby samobójstwa z powodu... nieudanego selfie. 19-letni Danny Bowman przez dziesięć godzin każdego dnia robił sobie zdjęcia za pomocą iPhone’a. Rzucił szkołę i nie wychodził z domu przez pół roku. „Wciąż poszukiwałem sposobu na idealne zrobienie zdjęcia samego siebie, a kiedy doszedłem do wniosku, że nie da się tego zrobić, chciałem umrzeć” – powiedział niedoszły samobójca w rozmowie z „Daily Mirror”. ■

Okładka tygodnika WPROST: 20/2014
Więcej możesz przeczytać w 20/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 20/2014 (1628)

  • Skaner 11 maj 2014, 20:00 GRAND PRESS PHOTO Zwycięskie zdjęcie naszego fotoreportera Maksymilian Rigamonti ponownie został laureatem najbardziej prestiżowej nagrody dla fotoreportera w Polsce, Grand Press Photo. W kategorii portret sesyjny jury uhonorowało dwie jego... 6
  • Nowicka i Luter 11 maj 2014, 20:00 Wanda Nowicka w wywiadzie dla „Gazety Wyborczej” (8 maja) powiedziała, że jeśli ktoś chce zachować czystość moralną, to powinien dać sobie spokój z polityką, bo ta „nie jest zabawą dla grzecznych dziewczynek”.... 12
  • Pizza i euro 11 maj 2014, 20:00 Przy znikomej frekwencji toczyła się w zeszłym tygodniu debata nad informacją ministra Radosława Sikorskiego na temat polskiej polityki zagranicznej. Pustki w ławach poselskich potwierdzają, że liczebność Sejmu można zmniejszyć... 12
  • Falandysze jednej parafki 11 maj 2014, 20:00 Rozumiem ból prezesa UKE, ale są sytuacje, kiedy kończą się możliwości interpretacji przepisów – mówiła sędzia Maria Jagielska z NSA, ogłaszając wyrok nakazujący przeprowadzenie ponownego przetargu na częstotliwości LTE,... 13
  • Znachor z bożej łaski 11 maj 2014, 20:00 Nowosądecki znachor MAREK H. leczy, bo jest namaszczony przez Boga. Skutki jego działalności są jednak tragiczne. 14
  • Jarosław ostry/ Jarosław łagodny 11 maj 2014, 20:00 PiS znowu sięga po chwyty z ostatniej kampanii prezydenckiej. Ujawniamy tajne wytyczne, które do dziś pomagają sztabowcom kreować wizerunek prezesa. 18
  • Kto chroni Radosława Sikorskiego 11 maj 2014, 20:00 Jeden z szefów ochrony ministra spraw zagranicznych utrzymywał niejasne kontakty z francuskim handlarzem bronią, z którym wspólnie podróżował do Gambii. – Powinien być usunięty ze służby – twierdzą eksperci. 24
  • Wreszcie wolne 11 maj 2014, 20:00 W Polsce ciągle widziałyśmy nieprzyjazne spojrzenia, jakby pytały: „która z nich puściła się z Murzynem?” – opowiadają Anna Dobiecka i Lidia Barc, mamy Leosia. 27
  • Raport z dzikiego kraju 11 maj 2014, 20:00 Historia polskiego show-biznesu po 1989 r. to nieodkryty teren. Musiałam to opisać – mówi KAROLINA KORWIN PIOTROWSKA, autorka książki „Ćwiartka raz”. 30
  • Na panienki jeździło się jak do siłowni 11 maj 2014, 20:00 Jeden z szefów Pruszkowa był wyjątkowym sadystą. Gwałcił, lubił się znęcać. W bestialski sposób; czasami po seksie kobieta miała fizyczne okaleczenia – opowiada o kobietach mafii Jarosław Sokołowski ps. Masa, skruszony gangster mafii pruszkowskiej. 36
  • Antykomunie 11 maj 2014, 20:00 Zamiast pierwszej komunii rodzice coraz częściej fundują dzieciom alternatywne imprezy, zagraniczne wyjazdy lub świeckie rytuały. 42
  • Seniorom nie strzyka 11 maj 2014, 20:00 Polscy seniorzy chcą być aktywni, rozwijać się i wpływać na otaczającą ich rzeczywistość. Stąd prawdziwy boom na uniwersytety trzeciego wieku. 45
  • Kościół nie może kłamać 11 maj 2014, 20:00 Kiedyś nie było tego, co teraz w Kościele mi przeszkadza, tego teatru, mówienia o polityce, szczucia, opowiadania dyrdymałów – mówi Grzegorz Markowski, wokalista Perfectu. I brat bp. Rafała Markowskiego, który go spowiada. 48
  • Pokaż twarz 11 maj 2014, 20:00 Fotograficzny autoportret przestał być obciachem, ale może stać się nałogiem. 52
  • Flower Power 11 maj 2014, 20:00 Jeśli którykolwiek Polak ma wygrać Tour de France, będzie to Michał Kwiatkowski. To kwestia najwyżej kilku lat – twierdzą kolarscy eksperci. 54
  • Na bieganie każdy dzień dobry 11 maj 2014, 20:00 PKO Bank Polski promuje bieganie i zdrowy styl życia w ramach programu „Biegajmy razem”. Bank sponsoruje również wiele imprez biegowych w kraju. 56
  • Piekielny bój w majowym słońcu 11 maj 2014, 20:00 Pod Monte Cassino musiały sprawnie współpracować wojska ponad 20 różnych narodowości. Na podstawie tamtych doświadczeń tworzono procedury operacyjne NATO – mówi Peter Caddick-Adams, autor monografii „Monte Cassino. Dziesięć armii, jedno zwycięstwo”. 58
  • Sprawiedliwość w poczekalni 11 maj 2014, 20:00 70-latek oskarżony 18 lat temu o molestowanie uczniów szkoły specjalnej wciąż czeka na wyrok. 62
  • Gotowi do boju 11 maj 2014, 20:00 Ukraińcy szykują się do wojny. Kupują broń, zrzeszają się w oddziałach paramilitarnych i samoobrony. Wiedzą, że jeśli przyjdzie najgorsze, mogą liczyć tylko na siebie. 66
  • Niezła dolina 11 maj 2014, 20:00 Pytanie o przyszłość Doliny Krzemowej jest pytaniem o przyszłość ludzkości. Albo wymyślimy technologie, które poprawią świat, albo utoniemy w gadżetach. 69
  • Igrzyska Łukaszenki 11 maj 2014, 20:00 Rozpoczynające się w Mińsku mistrzostwa świata w hokeju to dla Aleksandra Łukaszenki niepowtarzalna okazja do poprawy wizerunku. 72
  • Clarkson na wstecznym 11 maj 2014, 20:00 Choć przeciąganiem struny zarabia na życie, tym razem przeciągnął ją za bardzo. Jeremy Clarkson pierwszy raz w życiu przeprasza. I dodaje, że się nie zmieni. 74
  • Mapa polskich milionerów 11 maj 2014, 20:00 Ponad 13 tys. Polaków zarabia więcej niż milion złotych rocznie. Sprawdziliśmy, gdzie żyją i jak wydają pieniądze najbogatsi z nas. 76
  • Luksus po polsku 11 maj 2014, 20:00 O polskim nabywcy dóbr luksusowych mówią eksperci KPMG w Polsce: Andrzej Marczak, partner w Dziale Doradztwa Podatkowego w KPMG w Polsce, i Tomasz Wiśniewski, partner w Dziale Doradztwa Finansowego w KPMG w Polsce 82
  • Gra o film 11 maj 2014, 20:00 Polska jest filmowym pirackim zagłębiem Europy, chociaż coraz więcej widzów chce płacić za legalne oglądanie filmów w internecie. Tyle że na razie nikt im tego nie proponuje. 84
  • Rewolucja jest nieuchronna 11 maj 2014, 20:00 Zaproponowaliśmy właścicielom kin i dystrybutorom, by filmy polskie znacznie szybciej trafiały do internetu. Niestety okazało się, że jest na to za wcześnie – mówi Agnieszka Odorowicz, dyrektor generalna Państwowego Instytutu Sztuki Filmowej. 86
  • Białko płodności 11 maj 2014, 20:00 Brytyjscy naukowcy odkryli białko, dzięki któremu plemnik trafia do jajeczka. Przyda się w antykoncepcji i leczeniu niepłodności. 88
  • Uwięziona w pałacu 11 maj 2014, 20:00 Film „Grace. Księżna Monako” kończy się typowym hollywoodzkim happy endem. W życiu Grace Kelly go zabrakło. 90
  • Kalejdoskop kulturalny 11 maj 2014, 20:00 SZTUKA Baśniowe koszmary Skrzaty, magowie, chimery. Te fantastyczne istoty – w zwielokrotnionej liczbie i pod różnymi postaciami – można oglądać na wystawie „Władcy snów. Symbolizm na ziemiach czeskich 1880-1914”... 94
  • Bomba tygodnia 11 maj 2014, 20:00 Jelonek Bambi Mamy nowych państwa Zamachowskich. Monika Richardson wzięła ślub ze Zbigniewem Zamachowskim. Rzecz miała miejsce daleko, w ładnych okolicznościach przyrody, byli sławni goście, m.in. Piotr Polk, Wojciech Malajkat i Kazimierz... 98
  • Droga do bogactwa 11 maj 2014, 20:00 William Bernstein, znany amerykański doradca inwestycyjny, napisał małą książeczkę o bogaceniu się. Jego darmowy 16-stronicowy e-book mówi o tym, co zrobić, by przechodząc na emeryturę, mieć na koncie milion, nie poświęcając tej... 103
  • To, co najważniejsze 11 maj 2014, 20:00 Raperzy miliarderzy To będzie najdroższe przejęcie w historii Apple, a Dr Dre będzie pierwszym miliarderem w historii hip- -hopu. Apple ogłosił właśnie, że za 3,2 mld dolarów kupuje producenta słynnych słuchawek Beats Electronics... 104
  • 5 dni 11 maj 2014, 20:00 12 maja, PONIEDZIAŁEK Ukażą się dane o inflacji konsumenckiej w Czechach, kraju, który przez agencję ratingową Bloomberg został sklasyfikowany na liście dziesięciu najlepszych wschodzących rynków 2014 r. Szacuje się, że inflacja nie... 105
  • Trzy szybkie 11 maj 2014, 20:00 Polacy bez aspiracji 27 miejsce na 36 przebadanych krajów zajęła Polska w najnowszej edycji rankingu Better Life Index przygotowanym przez Organizację Wspólnoty Gospodarczej i Rozwoju. W porównaniu do ubiegłego roku spadliśmy o dwa oczka.... 105
  • Kogo boli ,,made in Poland”? 11 maj 2014, 20:00 Zastraszają naszych producentów, oczerniają ich w mediach, piszą, że to, co polskie, zagraża życiu i zdrowiu. W Unii Europejskiej powiększa się rzesza krajów, które w walce z polskimi przedsiębiorcami nie przebierają w środkach. 106
  • Papierowy smok 11 maj 2014, 20:00 Według niektórych prognoz Chiny już w tym roku zdetronizują USA i staną się pierwszą potęgą gospodarczą świata. Problem w tym, że zależy, jak i kto liczy. 109
  • LTEksplozja 11 maj 2014, 20:00 Wyrok sądu unieważniający przetarg na LTE może kosztować polskich podatników miliardy złotych. 111
  • Portfel z Hansa Klossa 11 maj 2014, 20:00 Kloss, Batman czy Profesor Filutek dają zarobić. Na pierwszej aukcji plansz komiksowych sprzedały się prace za ćwierć miliona złotych. 112
  • Biznes i technologie 11 maj 2014, 20:00 Wejście smoka Chiński gigant wkracza na parkiet Nowego Jorku. Alibaba, odpowiednik Amazona, planuje debiut giełdzie NYSE. Szacuje się, że wartość tej emisji publicznej sięgnie 20 mld dolarów i dotyczyć będzie prawdopodobnie 12 proc.... 116
  • Wkrótce zobaczymy, kto podołał 11 maj 2014, 20:00 Cały tydzień przebiega tradycyjnie. Zanotowaliśmy lekki, jednosesyjny wzrost, kiedy wojska rosyjskie miały zostać wycofane z granicy ukraińskiej. W przyszłym tygodniu ukażą się wyniki za pierwszy kwartał 2014 r. i będzie to... 117
  • Sfrustrowani niewydolni 11 maj 2014, 20:00 Tylko 13 proc. osób czerpie satysfakcję z pracy. A sfrustrowany pracownik to straty, nawet 29 tys. złotych rocznie. 118
  • Dwie książki 11 maj 2014, 20:00 Niedostępny świat sztuki Sztuka inwestowania w sztukę, Krzysztof Borowski, Wyd. Difin, 2013 Dobre prowadzenie biznesu to najbardziej fascynujący rodzaj sztuki. Zarabianie jest sztuką i praca jest sztuką, a dobry biznes jest najwyższą... 121
  • Kadry 11 maj 2014, 20:00 Maciej Witucki i Zbigniew Ćwiąkalski mają wzmocnić radę nadzorczą PLL LOT – podał „Puls Biznesu”. Były minister sprawiedliwości i były prezes TP SA znaleźli się wśród sześciu kandydatów zakwalifikowanych w... 122

ZKDP - Nakład kontrolowany